Logboek

Een vrouw die van kleins af gefascineerd is door seriemoordenaars komt in deze film met zo’n moordenaar in aanraking en wel met de Blue Blood Killer. Het verhaaltje is flinterdun. De film bestaat ook maar uit twee delen. Als eerste de inleidende fase waarin de personages worden voorgesteld en de basisgegevens van het verhaaltje worden vermeld. Als tweede en laatste deel is daar de eindfase die de helft van de film in beslag neemt en waarin de protagoniste en de killer (wiens identiteit overigens al na enige minuten na het begin van de film bekend is) tegenover elkaar staan.
De uitvoerige eindfase teert volkomen op de beide hoofdrollen. Hoewel langgerekt is die finale het aanzien best waard. Angela Jones en William Baldwin geven hun personages zodanig vorm dat je af en toe vergeet in een langgerekte finale te zijn terechtgekomen. De personages zijn soms zelfs een beetje boeiend en de zwarthumoristische dialogen die ook in het eerste deel veelvuldig zijn te horen, zijn soms best aardig en maken dat de situatie op momenten redelijk vermakelijk is. Echt spannend is het echter niet.
Dat Quentin Tarantino als uitvoerend producent bij de film is betrokken wordt geaccentueerd door een tv-journaal dat bericht over de Gecko Brothers. Het journaalbericht plaatst de gebeurtenissen in Curdled daarmee in hetzelfde universum als het universum waarin "From Dusk till Dawn" zich afspeelt. Het is een leuke opmerkelijkheid die voor de film an sich geen enkele waarde heeft. Wel van waarde voor de film is de non-stop muzikale achtergrond die opklinkt. Veelal Latijns-Amerikaanse klanken. Je moet er van houden. Ook van waarde zijn de personages die over het algemeen nogal merkwaardig zijn en waarmee de binding ontbreekt.
Geen geweldige film. In Curdeld stelt het verhaal niets voor. Spannend is de film ook niet. Spaarzaam vermaak wordt geboden door de dialogen en het vreemde gedrag van de personages. Het is genoeg om de aandacht vast te houden, maar ik was van de film eigenlijk niet erg onder de indruk.

In de film Terri van regisseur en schrijver Azazel Jacobs is het gelijknamige personage de centrale figuur. Een buitenbeentje. Een kolos van een jongen die bij zijn licht alzheimerende oom leeft en zo dik is dat hij alleen nog in een pyjama naar school gaat. Andere kleding past hem niet meer. Terri wordt uiteraard bespot door zijn klasgenoten en als reactie daarop begint hij te laat te komen en te spijbelen. Rector Fitzgerald (John C, Reilly) merkt hem op.
Leuke rol van Reilly die in Cyrus (2010) overigens al eerder de rol van mentor van een zwaargewicht speelde. Mr. Fitzgerald is enorm begripvol en amicaal. Hij lijkt een ideaalplaatje maar de film waakt er gelukkig voor hem te idealiseren. Fitzgerald heeft problemen in de privésfeer en genereert wat weerstand bij Terri, die lang in de veronderstelling verkeert dat hij de enige uitverkorene van Fitzgerald is. Er zijn echter meer uitverkoren uitgestotenen die zich in de belangstelling van Fitzgerald mogen verheugen. Het spanningsveld zorgt voor levendigheid en humor.
Al snel ontstaat een klein eigen universum met uitgestotenen die elkaar aantrekken, opzoeken, maar soms ook afstoten. In dit stadium verlaat de film het comfort van het feelgood concept en wordt iets grimmiger van toon. De personages kunnen die sfeerverandering geloofwaardig aan. Hun pluspunt is dat zij al vanaf het begin van de film als meer dan stereotypen worden neergezet. Vooral Terri valt op als iemand met zelfreflectie en een volwassen kijk op de dingen. Geen personage dat zit te springen om het medelijden van de kijker. Dat gebeurde dan ook niet. Omdat hij zichzelf en zijn omgeving zo rijp analyseert en op die manier zijn weerbaarheid aantoont, had ik nooit de neiging hem als een meelijwekkend figuur te zien.
De film zit vol grappige en absurde momenten. Ook met fijnzinnige waarnemingen die van de personages meer maken dan de geijkte nerd, slet of extremist die in de meeste films de standaard is voor de vormgeving van de buitenbeen. Terri is een film die uitstijgt boven de standaard feelgood. Terri is een film met goed acteerwerk, goede humor, realistische personages en een boeiend verhaal dat niet mikt op valse emotie. Fijne film.

Shlomi is het vechten in Gaza zat en deserteert. Het leger gaat er van uit dat hij door Hamas wordt gegijzeld. Een mediaspektakel is het gevolg. Shlomi heeft er geen idee van maar als hij zich bewust wordt van alle ophef, plaatst hem dat in een lastig parket. The Vanishing Soldier kwam uit in de zomer van 2023. Dat is voor het begin van de oorlog tussen Israël en Hamas. Desondanks is het tijdens het kijken onmogelijk om in gedachten niet aan die oorlog te refereren.
Een vermoedelijke gijzeling, Shlomi die nietsvermoedend in Tel Aviv rondstruint, de media in rep en roer en een bevrijdingsactie met tragische gevolgen. Regisseur en coauteur Dani Rosenberg baseert de film op eigen ervaringen. Tijdens de vervulling van zijn militaire dienstplicht ging hij er ook vandoor. Overigens zonder de omvangrijke en ingrijpende gevolgen die Shlomi in de film wel veroorzaakt. Gevolgen waarover hij vanwege de jeugdige staat waarin hij verkeert, niet eens nadenkt. Laat staan dat hij er op een volwassen manier mee kan omgaan. Niet alle gevolgen zijn dramatisch getoonzet. Er is gelukkig veel ruimte voor humoristische actie en reactie.
Het ligt voor de hand dat de film een kritische houding inneemt ten opzichte van het Israëlische leger. Indirect gebeurt dat in de persoon van Shlomi. Het grote politieke en maatschappelijke plaatje komt amper en slechts als voetnoot ter sprake. Rosenberg richt zich in plaats daarvan op zijn protagonist en beschrijft hoe de gevluchte Shlomi zich struikelend door allerlei gebeurtenissen heen werkt.
Shlomi is geen personage dat handelt vanuit een politieke of andersoortige gedrevenheid. Hij is jong, impulsief, naïef en bang. Hij is nog niet echt volwassen maar moet in het leger wel de verantwoordelijke keuzes maken die nog niet passen bij iemand van zijn leeftijd. Hierin ligt een kritische noot besloten. Om iemand die de stabiliteit mist om enige reële kijk te hebben op de gevolgen van zijn keuzes uit te rusten met een wapen is gevaarlijk, is waanzinnig, is vragen om ellende.
De film is als gezegd niet enkel serieus van toon. Er is naast het drama volop ruimte voor absurde en komische situaties. Het lukt Rosenberg goed om op die manier Shlomi’s tweespalt te illustreren. Zijn jeugdige verlangen naar vrijheid, naar zelfontplooiing is niet verenigbaar met de serieuze eisen die het land aan hem stelt. Een land waarin vrijheid voor Shlomi een hypothetisch goed is en oorlog iets plichtmatigs waaraan hij niet kan ontsnappen. The Vanishing Soldier laat het de kijker niet al te diepgravend en op vermakelijke wijze weten.

Back in Action markeert de comeback van Cameron Diaz die in 2014 afscheid nam van het acteervak. Een passende filmtitel om haar comeback te vieren. De totstandkoming van de film verliep niet vlekkeloos. Het filmen liep vertraging op. Dat werd veroorzaakt door een maandenlange uitval van Jamie Foxx die door een herseninfarct werd geveld. Het is spicy knowhow omtrent de film. De film zelf is minder spicy. Back in Action brengt niets dat bijzonder is. De film is een standaard actiefilm met humor die mij zelden raakte. Hij is voorspelbaar en vergt weinig hersenactiviteit al is dat evenals het verorberen van een ongezonde hap-slik snack wel eens lekker op zijn tijd.
De film handelt over een echtpaar (Foxx en Diaz) met twee kinderen en een spionageverleden. Uiteraard wordt dat spionageverleden opgerakeld en moeten de beide ex-spionnen weer aan de bak waarbij ze hun activiteiten voor de kinderen verborgen proberen te houden. Een déjà vu scenario. Een scenario zonder verhalende verrassingen en een scenario dat amper investeert in zijn personages. Die zijn grotendeels plat ingevuld en enkel uitgerust met een paar opvallende karaktertrekken. Beide zaken zijn merkwaardig want ik las dat zo’n twintig personen een bijdrage aan het script hebben geleverd. Onvoorstelbaar. Die zijn ongelooflijk gemakzuchtig te werk gegaan.
Zoals gezegd is Back in Action een déjà vu ervaring die gemakkelijk wegkijkt. Foxx en Diaz doen gewoon hun ding en als je zonder veel verwachtingen de film ingaat is hun optreden goed te doen. Naast Foxx en Diaz staan er nog wat bekende namen op de rol die de bijrollen invullen. Soms levert hun bijdrage een amusante scène op. Soms niet. Tenslotte is daar dan nog de actie natuurlijk. De actiescènes zijn best ok maar niet uitermate spectaculair. Regisseur Seth Gordon zet in op snelheid en hectiek in plaats van op indrukwekkende speciale effecten. Het functioneert zonder bijzonder te zijn.
Het is een zinsnede die goed toepasbaar is op de film als geheel. Het functioneert, maar is allemaal al eens voorbijgekomen. Het is niet origineel. Back in Action vermaakt naar is niet onderscheidend of in andere zin bijzonder.

De vrouw van een succesvolle advocaat ligt al lange tijd in coma. De advocaat ontvangt veel medeleven van buren, bekenden en collega’s. Iedereen helpt hem met kleine gebaren. Niet alleen raakt de advocaat gewend aan deze blijken van medeleven, hij raakt ook gewend aan het medelijden dat hem ten deel valt. Hij zwelgt erin. Hij kan niet meer zonder. De film werpt de kijker meteen zonder einige verklaring in de handeling.
De spanningsboog wordt langzaam opgebouwd door steeds locaties, handelingen en gedragingen te herhalen. De personages zijn afstandelijk, nuchter, emotieloos. Acteur Yannis Drakopoulos verbeeldt het precieze en ordelijke gedrag van zijn naamloze en psychopathische personage uitstekend. Het personage wordt in de credits niet met een naam maar met de term 'de advocaat' aangeduid. Het zegt veel over de afstand die er altijd is tussen kijker en protagonist. “Most crying in movies is so fake“. Die tekst verschijnt in beeld. Vervolgens laat de camera de advocaat zien die snikkend op de rand van zijn bed zit. Het is een blijk van verdriet die als een act moet worden opgevat.
Regisseur Babis Makridis werkte in deze film samen met scriptschrijver Efthymis Filippos. Filippos werkte ook samen met regisseur Yorgos Lanthimos. Misschien is het daarom dat Oiktos (Pity) dezelfde gortdroge verteltrant, dezelfde uitdrukkingsloze manier waarop de dialogen worden uitgesproken, dezelfde pastelkleuren, dezelfde geometrische blik van de stilstaande camera en dezelfde bevreemdende kilte bezit als de films van Lanthimos. Hetzelfde maar dan een stukje meer berekenend, zo lijkt het. Een stukje minder vaardig. Ondanks de kille sfeer, de fascinerende personages en de fijne apotheose weet te film niet heus te raken, te emotioneren of te shockeren. Boeiend is de film zeker.

Een zwarte vrouw in een kooi midden in de woestijn. Brandend in de zon. Rillend in de nacht. Zonder eten en drinken. Uitgeput, wanhopig en zich nederleggend op de bodem van de kooi. Rondom de kooi wemelt het van de mieren die uit spleten in de grond tevoorschijn kruipen en voor wie de woestijn niet the middle of nowhere is. Hun verschijning maakt de positie van de zwarte vrouw nog schrijnender. Een zwarte vrouw achter tralies midden in de woestijn. The Survival of Kindness is geregisseerd en geschreven door Rolf de Heer en is een parabel over onderdrukking en racisme die zich in een surrealistische wereld afspeelt waar een epidemische ziekte huishoudt..
Een zwarte vrouw in een kooi in de woestijn. BlackWoman wordt ze in de filmcredits genoemd. BlackWoman, gevangen genomen en achtergelaten door gedaanten met gasmakers. Wreed en onmenselijk. Verklaringen voor deze actie worden niet gegeven. Begrijpelijk want het valt niet te begrijpen. Hoe verklaar je immers racistisch geweld. Hoe verklaar je geweld dat wordt gebruikt tegen een medemens op basis van huidskleur. BlackWoman slaagt erin te ontsnappen. Ze begint te lopen. Blootsvoets door de woestijn. De film vertelt van haar reis. Langs ruïnes. Langs doden. Langs vervallen dorpjes en stadjes waar mensen met een gasmasker de dienst uitmaken.
Geen heuse reis, zo vermoed ik. Een figuurlijke reis die zich waarschijnlijk in haar hoofd afspeelt. Is ze immers wel echt lijfelijk ontsnapt uit haar kooi. Ik betwijfel het.
Haar reis voert haar ook naar het verleden. In een museum dat aan de koloniale geschiedenis is gewijd, vindt ze kleding die witte overheersers droegen in de tijd dat ze nog de volledige macht hadden. Het is dezelfde kleding die de mensen met de gasmaskers (nog steeds of nu weer) dragen. Gasmaskers die hen beschermen tegen de ziekte die rondwaart maar die hen ook onherkenbaar maakt. Onherkenbaar als persoon. Onherkenbaar als mens. Zo zijn zij in staat om in alle anonimiteit zwarte mensen op te pakken en in kooien op te sluiten of zelfs gewoon dood te schieten. Net als vroeger. Of net als altijd.
The Survival of Kindness is een film zonder herkenbare spraak. Dat wil zeggen dat de taal of talen die worden gebezigd verzonnen talen zijn. Goede communicatie zorgt voor begrip en verbindt. In de film begrijpen alleen gelijkgezinden elkaar. Mensen van diverse komaf verstaan elkaar niet. Er bestaat dan slechts rudimentaire communicatie die de lading onvoldoende dekt. Die vorm van communicatie gebeurt door gebaren, signalen en door de toon waarop iets wordt uitgesproken. Die toon is veelal agressief en is met name te horen in de klanken die de monden verlaten van de mensen met de gasmaskers. Rolf De Heer creëert een wereld die ontsproten is aan de onze en zet de raciale verhoudingen daarin op scherp. Dat wat zich in onze wereld meestal onderhuids afspeelt, is daar bovenliggend.
The Survival of Kindness is een interessante film. Het is ook een film die te lang teert op hetzelfde gegeven. Ik merkte dat ik niet echt werd gegrepen door wat ik te zien kreeg. Ik werd niet in de film gezogen. Daarvoor was de schets van de wereld en van de gebeurtenissen mij te abstract. Het emotioneerde me niet. Uiteindelijk is het basisidee naar mijn mening toch iets te mager om een volledige speelfilm te vullen. The Survival of Kindness is een interessante film die door de lange speelduur steeds minder interessant wordt. Daar laat ik het dan maar bij.

De film speelt zich voornamelijk af in een bos. Een veelgebruikte setting voor een horrorfilm. Een weids donker bos waarin je kunt verdwalen. Een bos heeft iets oorspronkelijks. Iets geheimzinnigs ook. Een bos is soms eeuwenoud en het is goed voorstelbaar dat in zo’n immens woud eeuwenoude machten schuilen. In Spirit in the Blood gelooft een groepje meiden dat zich een monster in de bossen ophoudt. De verdwijning van een klasgenootje voedt die gedachte. Het groepje meiden wil geen volgend slachtoffer zijn, onderwerpt zich aan een spiritueel ritueel en stelt zich tegen het monster teweer.
Hoewel het verhaal daarover gaat, is het niet werkelijk dit verhaal dat wordt verteld. Eigenlijk gaat de film veel meer over het onderliggende. Over twee meiden die moeite hebben om zich in de wereld thuis te voelen. Beiden behoren niet tot de populaire groepjes op school. Beiden hebben op hun eigen manier te kampen met een moeilijke thuissituatie. Spirit in the Blood is een coming of age-film gestoken in een horrorentourage. De rituelen die de meiden uitvoeren dienen uiteraard om krachtig tegen het monster op te kunnen treden. De rituelen hebben echter niet alleen die functie. Ze dienen ook als een vorm van rebellie tegen de betuttelende druk die anderen (ouders. kerk, school) hun opleggen.
Regisseur en schrijver Carly May Borgstrom gebruikt de horrormotieven om eigenlijk een heel aards verhaal te vertellen. Hoewel hier en daar scènes voorbijkomen die duidelijk op het horrorgenre zijn geënt, is Spirit in the Blood geen pure horrorfilm. Aan het eeinde wel eventjes. Dan wordt het zowaar nog een beetje bruut. Over de gehele linie drijft de film niet op brute scènes maar suddert veel meer in een onheilspellende en verstikkende sfeer. Het lukt Borgstrom om het gevoel op te wekken dat er iets in de bossen rondwaart. Het lukt Borgstrom ook om die dreiging mee te nemen in de belevingswereld van de meiden en er een interessant coming of age-verhaal van te maken.

Napola - Elite für den Führer laat zien hoe tienerjongens in het Derde Rijk de nazi-ideologie werden ingetrokken. De film neemt de kijker mee naar een eliteschool waar Arische jonge mannen op zeer strenge wijze de juiste normen en waarden worden bijgebracht. Napola is overigens niet een film die zich inhoudelijk heel intensief met het nationaalsocialistische gedachtegoed bezighoudt. De camera vertoeft voornamelijk binnen de muren van de school en registreert daar de bezigheden. De schoolse en de sociale. Die werkwijze levert behalve voorspelbare patronen van interactie ook een aantal boeiende scènes op. Het meeste dat passeert nam ik enigszins gelaten tot mij.
Centraal staat de jonge Friedrich die afkomstig is uit een arbeidersmilieu, Vanwege zijn bokstalent heeft hij een plaatsje op de eliteschool toegewezen gekregen. Hij past goed in het ideale mannelijke beeld dat de nazileer propageert. Hij oogst bewondering. Zijn vriend Albrecht heeft een verhevener achtergrond en is kunstzinnig getalenteerd. Bewondering oogst hij niet. Zijn vader die de Gauleiter is in het district waar de school staat, noemt hem een mietje en veracht hem. Het contrast tussen de beide jongens is groot. Toch zijn ze met wat vallen en opstaan in staat elkaar te respecteren. De film focust op hun vriendschap terwijl tegen de verre achtergrond de oorlog woedt.
Want Napola is een film die zich in oorlogstijd afspeelt maar daaraan amper refereert. Veel meer is de film een drama over twee jongens die ieder op hun eigen manier niet vinden wat ze zoeken. Een film over vriendschap, teleurstelling, discipline en verlies. Een film waarin de gebruikelijke internaatmores wordt getoond, waarin hardvochtige gebeurtenissen plaatsvinden en waarin blijde verwachtingen de bodem worden ingeslagen. Ook een film waarin de personages wat mij betreft met iets meer finesse hadden mogen worden geboetseerd. Sommigen worden wel erg simpeltjes gereduceerd tot een karakter met eendimensionale trekken. Het acteerwerk is echter goed.
Napola is een aardige en tamelijk voorspelbare film die blijft hangen vanwege een aantal aangrijpende scènes en een enkele onvoorziene gebeurtenis. De film weet op die manier steeds net voldoende te boeien om met redelijk fris gemoed het einde te halen.

The Last Rifleman vertelt het waargebeurde verhaal van de Britse D-Day-veteraan Bernard Jordan die in 2014 uit zijn verpleeghuis ontsnapte om de feestelijkheden in het kader van 70 jaar D-Day bij te kunnen wonen. De film kwam enkele weken later uit dan The Great Escaper (2023). Een film die precies hetzelfde verhaal vertelt en Michael Caine in de hoofdrol heeft. The Last Rifleman met Pierce Brosnan in de hoofdrol kreeg derhalve weinig aandacht en draaide niet in de bioscopen. Ik heb The Great Escaper niet gezien en kan niet vergelijken, maar ik kan wel zeggen dat The Last Rifleman een prima film is met een bijzonder goede rol van Pierce Brosnan.
Brosnan speelt de 92-jarige Artie, die door schuldgevoelens wordt geteisterd. De schuldgevoelens betreffen zijn beste vriend die in de oorlog omkwam. Artie rekent zich zijn dood aan. De schuldgevoelens zijn een rode draad die bij gelegenheid opduiken. Samen met Artie's breekbare gestel en zijn fijnzinnige gevoel voor droge humor voorziet de rode draad de film en het personage Artie van een ontroerende charme.
Nadat Artie het verpleeghuis heeft verlaten verandert de film in een heuse roadmovie. Tijdens zijn reis van Schotland naar Frankrijk ontmoet Artie bijzondere mensen. Die ontmoetingen zorgen voor luchtigheid en maken dat de melancholische ondertoon van de film niet (te ver) doorschiet naar het tragische. Regisseur Terry Loane slaagt er goed in een film te maken die ernstige thema’s als schuld, trauma en heldendom met een aanvaardbare hoeveelheid lichtvaardigheid ernstig laat zijn op een gemakkelijk te verstouwen manier die is gespeend van al te veel somberheid en kitscherigheid.
The Last Rifleman toont een emotionele blik op een man die in zijn verleden gevangen zit en geeft terloops nog wat kritiek op een samenleving die oorlogshelden eervol bejegend maar in het algemeen evengoed de oudere generatie liever niet ziet staan. The Last Rifleman is een prima film en heeft in Pierce Brosnan een uitstekende hoofdrolspeler die de film met verve draagt.

De film vertelt van een pandemie die de wereld beheerst en onder de bevolking heeft huisgehouden. Een man met de naam David is immuun en wordt al twee jaar geïsoleerd gehouden in een huisje in de bossen. Men hoopt het geheim van zijn immuniteit te ontdekken om de ziekte de baas te kunnen worden. Hiervoor wordt hij op afstand onderzocht. Zijn enige intermenselijke contact met de buitenwereld gebeurt in de vorm van videocalls met zijn vrouw. Opeens blijven de videocalls uit en gebeuren er wat dingen die niet in het dagelijkse patroon passen. Het begint bij hem te knagen.
In de film gebeurt (even afgezien van het begin) gedurende een hele lange tijd helemaal niets. Eradication is een rustige film. Verwacht geen gloedvolle actie of spannende gevechten. De filmposter geeft wat dat betreft een verkeerd beeld. Het beetje actie dat er wel is heeft bovendien een ingetogen karakter. Eigenlijk gebeurt er weinig meer dan het observeren van David bij zijn dagelijkse routineuze bezigheden. Regisseur en coauteur Daniel Byers zet in op sfeer. Zal ook een budgettaire kwestie zijn die Byers dwingt om daar het accent te leggen, vermoed ik. Wie geen geld heeft voor spektakel, zal zich met andere middelen moeten behelpen. Met het creëren van sfeer bijvoorbeeld. En dat lukt goed.
Byers maakt sfeer met grauwe beelden van David die eenzaam door de omgeving wandelt, bloed doneert, voedsel ontvangt per drone, wordt bekeken per drone en videobelt met zijn vrouw. Erg opwindend is het allemaal niet, maar het lukt Byers wel om heel behoorlijk een benauwende atmosfeer van eenzaamheid en isolement te creëren. Da’s toch iets. Harry Aspinwall die medeverantwoordelijk is voor het script speelt hoofdpersonage David en doet dat ok. Da’s ook iets.
Rustig dobberen we met David en zijn bezigheden naar het einde. Een paar verrassingen doen je onderweg nog even opveren en dan is het voorbij.

Een korte film van David Lowery die ik kende van geheel andersoortige werken als A Ghost Story (2017) en The Old Man & the Gun (2018). An Almost Christmas Story is een Disney productie en een animatiefilm. Een film die het kerstfeest als thema heeft. Andere koek dus. De film vertelt van de kleine uil Moon die per ongeluk in de mensenwereld verzeild raakt als de boom waarin hij zich heeft genesteld wordt omgekapt om dienst te doen als publieke kerstboom in New York. De film is gericht op kinderen, maar is als volwassene ook leuk om te kijken.
Zoals vaker bij Disney worden pratende dieren ingezet. In New York maakt Moon kennis met pedante duiven en met het meisje Luna. En zoals dat gaat in een kerstfilm is er eerst wat afstand maar komen de getekende personages dichter en dichter tot elkaar. En zo kijk je naar een hartverwarmende korte film met een lief en verloren uiltje in de hoofdrol dat met grote ogen de vreemde wereld bekijkt waarin hij is terechtgekomen.
De animatie ziet er mooi uit en doet denken aan klassieke stopmotion. Uiteraard is de film computer-gegenereerd en dat is zichtbaar, maar de animatie bezit desondanks een fijne klassieke charme. Leuke setting ook. De figuurtjes bewegen zich in een andere wereld dan de onze. Wel een wereld die heel nauw met de onze is verweven. Een sprookjesachtige versie ervan, zou je kunnen zeggen. De figuurtjes, de setting, de mooie animatie en de humor maken van An Almost Christmas Story een vermakelijke korte film.

Van regisseur John Crowley zag ik onder andere (Brooklyn (2015) en The Goldfinch (2019)). Twee films die me bevielen. Met We Live in Time maakt Crowley wederom een film die bevalt. Een romantisch drama over twee mensen (Florence Pugh) en Andrew Garfield) die elkaar hebben gevonden en te maken krijgen met behoorlijke uitdagingen. Crowley maakt gebruik van tijdsprongen om het verhaal te vertellen. In beginsel wat verwarrend. Later goed te volgen.
De film behandelt een aantal zware thema’s. Uiteraard zijn daar de existentiële vragen die in elke langlopende relatie worden gesteld. Trouwen? Kinderen? Carrière? Een onverwachte tragische gebeurtenis zet spanning op de relatie en andere thema’s volgen. Hoe om te gaan met een schijnbaar uitzichtloze situatie. En dan gaat het vooral over zelfbeschikking. Pugh ligt met zichzelf overhoop. Ze wil veel tijd met haar gezin en familie doorbrengen, maar wil als talentvolle chef-kok eveneens de top halen. Om aan beide wensen tegemoet te komen worden zowel van Pugh als van Garfield offers gevraagd.
Al deze thematiek is ondergebracht in een liefdesgeschiedenis die is doortrokken met romantische clichés. Soms heeft de film veel weg van een romantische komedie. Dat is met name in het eerste deel van de film het geval. De tweede helft richt zich meer op de ontwikkelingen die na de tragische gebeurtenis in gang worden gezet. Het drama komt meer bovendrijven. De kijker staat overigens nooit echt voor verrassingen. De tijdsprongen hebben hem al voorzien van voldoende informatie. De sprongen heen en terug in de tijd vond ik in deze film niet van veel toegevoegde waarde. Ze zorgden voor een ongestructureerde verteltrant en ze gaven teveel weg. Ik word liever verrast door ontwikkelingen in plaats van op voorhand op de hoogte te zijn van hetgeen dat gaat gebeuren.
We Live in Time vindt het wiel niet opnieuw uit en doet het niet wezenlijk anders dan het gemiddelde romantische drama. De thema’s zijn bekend en zijn ook in andere romantische drama’s te zien. Dat is niet per se negatief bedoeld, want de film kijkt plezierig weg. Met name de beide hoofdpersonages zijn daarvoor verantwoordelijk. Het acteerwerk van Pugh en Garfield is dik in orde. Hun samenspel komt erg naturel over en levert een forse bijdrage aan de charme die de film uitstraalt. Prima film.

In The Wisdom of Crocodiles van regisseur Po-Chih Leong wordt vampirisme als een soort ziekte beschouwd. Vergeet dus meteen het beeld van de klassieke vampier. Deze vampier gedraagt zich menselijk. Hij loopt rond in het daglicht, hij eet en drinkt, hij heeft seks en hij reageert niet op kruis en knoflook. Zelfs de klassieke vampiertanden laat de film niet zien. Een ziekte dus. Jude Law speelt de zieke protagonist Steven. Een kunstzinnige eenzaat in het bezit van overtuigingskracht en charme. Tevens is hij kil en gevoelloos. Prima rol.
Steven is zoekende. Hij gelooft dat bloed de eigenschap heeft om gevoelens van de bezitter over te dragen. Steven zoekt naar het gevoel om lief teLeong hebben. Een esoterische visie die goed is terug te vinden in de optische sfeer van de film. Steven beweegt zich stijlvol en zeker door het beeld. Hij is een mysterie dat alles onder controle heeft maar smacht naar het gevoel van liefde. Zijn verlangen naar liefde en geluk maken van hem meer dan een kil bloeddorstig monster. Hij ontvangt liefde van de vrouwen die hij uitkiest om daar vervolgens zelfzuchtig bijtend weer een eind aan te maken in de hoop bezit te kunnen nemen van dat gevoel. Of het zo werkt? Niet erg belangrijk. De vraag of het monster in hem overwint of niet is de boeiende vraag die voor spanning zorgt.
The Wisdom of Crocodiles laat zijn protagonist een intrigerend psychologisch spel spelen en dat is fijn om te aanschouwen. Geen genre-typische film. Het verhaal verloopt in een rustig tempo en is gevat in stijlvolle beelden. De dialogen hebben een bedaard tempo en klinken weloverwogen. Enigszins onnatuurlijk en soms bijna mechanisch. Niet de manier waarop mensen normaal gesproken met elkaar communiceren. De film verkrijgt hierdoor een welhaast surrealistische uitstraling. Het psychologische bouwwerk en de daaruit ontstane spanning zijn in de film goed verzorgd. Aan het einde vervalt de film een beetje in clichématige actie die de kijker dwingt om opeens de genre-typische wereld in te stappen. Dat stelde me wat teleur. Verder niets dan lof.

Een anonieme toeschouwer observeert met camera’s iedere hoek van het huis aan 388 Arletta Avenue. De film bestaat voornamelijk uit beelden geschoten door die camera’s. Ze worden afgewisseld met beelden gemaakt met een dashcam en met een handycam die de anonieme observator eveneens gebruikt. De kijker ziet wat hij ziet. Hij ziet een film die in zijn geheel wordt weergegeven vanuit het perspectief van de anonieme observator.
Found footage, maar net even anders. In 388 Arletta Avenue is geen sprake van een schuddende camera of van een uitvallende camera waarvan het doel is om spanning op te wekken of om te verbloemen dat er geen geld beschikbaar is voor een leuk speciaal effectje. De beelden blijven steady. Het scheelt natuurlijk dat de inwoners van het pand niet zelf het beeldmateriaal verzorgen, maar dat overlaten aan de anonieme toeschouwer die zorgdraagt voor evenwichtige beelden. Het scheelt ook dat er in de film geen sprake is van een bovennatuurlijke dreiging die maakt dat de camera er opeens alles aan doet om vooral niet te focussen op die dreiging. Een dergelijke dreiging komt immers meestal slecht zichtbaar beeld. In deze film komt de dreiging van de anonieme toeschouwer en die is van aardse oorsprong.
Uiteraard blijft het niet bij kijken alleen. De anonieme toeschouwer doet meer. Hij begint met wat plaagstootjes en kijkt toe hoe de bewoners reageren. Die plaagstootjes groeien uit tot een ware terreurplaag die vooral psychologisch van aard is. Het psychologische spelletje dat de anonieme toeschouwer zo gehaaid speelt, vergt veel van de slachtoffers. Niet alleen van de slachtoffers overigens. Ook van mij. De logica en geloofwaardigheid zijn namelijk ver te zoeken. Ik had het nog niet genoemd, maar voorspelbaar was het al.
De film heeft een paar aardige scènes maar dat is het dan ook wel. Een aardige scène is de slotscène, die me overigens bekend voorkwam. Gezien in een andere film? Of misschien deze film ooit eens eerder bekeken en vergeten? De laatste optie lijkt me de meest voor de hand liggende.

Frances (Michelle Pfeiffer) beweegt zich in de hogere kringen van New York. Plots is ze platzak en verkast met haar zoon naar Parijs alwaar zij een appartement van een vriendin kan betrekken. Een moeilijk te vatten vrouw, die Frances. Een mysterieus aura omgeeft haar. Een aura dat zich in de loop van de film eerder uitbreidt dan oplost. French Exit is een film met zwarte humor en wordt bevolkt door merkwaardige karakters. De film schiet veel kanten op. Lange tijd is onduidelijk in welke richting verhaal en atmosfeer zich uiteindelijk gaan bewegen.
Centraal in de film staat de hoogmoedige Frances die trekjes vertoont van een klassieke femme fatale, hoewel ze ogenschijnlijk geen enkel verlangen heeft om mannen het hoofd op hol te jagen. Frances heeft eigenlijk nauwelijks nog behoefte aan gezelschap. Ze is een eenzame vrouw die vaak lusteloos voor zich uitkijkt. Ze wordt prima neergezet door Pfeiffer die haar personage uitrust met een aristocratische houding en een sardonisch lachje. Ze is een vrouw die een medemens heel gewiekst schrik kan aanjagen. Ze is een vrouw waarvan je verwacht dat ze op sluwe wijze middelen weet in te zetten om heel snel weer haar positie in het hogere sociale milieu in te nemen. Toch openbaart ze geheel onverwacht en spaarzaam ook menselijke trekjes. Ze blijft afstand houden tot de kijker maar is zeker intrigerend.
Haar zoon Malcolm (Lucas Hedges) met wie ze een onafscheidelijk koppel vormt, etaleert een lijdzame, passieve en stoïcijnse houding. De jongen die altijd in een pak met een wit overhemd gekleed gaat, ontbijt samen met zijn moeder en maakt niet de indruk de rest van de dag zinvol te besteden. Hedges speelt hem met een zekere tweeslachtigheid. Aan de ene kant komt hij over als een attente ietwat naïeve jongeman. Aan de andere kant is hij in het bezit van een lach die evenals die van zijn moeder duidt op een boosaardig trekje.
Het is een merkwaardig koppel dat in Parijs al snel een groepje andere merkwaardige personen om zich heen verzamelt. De Parijse woning vult zich met een stel mensen dat er opeens permanent lijkt te verblijven. Merkwaardige typen zijn het. Het verhaal gedraagt zich vanaf dat moment ook wat anders. Het voelt in dit stadium van de film een beetje surrealistisch, knusjes en zelfs een beetje grappig aan. Ondertussen behoudt Frances haar mysterieuze aura en haar eigenzinnige hooghartige stijl. Frances is niet erg sfeergevoelig en blijft wie ze is. Een solide baken.
De onderliggende muziek bestaat uit nostalgisch klinkende pianolaklanken en zachte pianomuziek. Ze geven de film een ietwat melancholische lading. Simpele objecten als een ouderwetse telefoon en een ansichtkaart roepen niet alleen nostalgie op maar versterken de indruk dat het verhaal zich ergens afspeelt waar de tijd heeft stilgestaan. De film plaatst een aantal mensen in een eigen atmosfeer. Binnen die atmosfeer doen ze niet heel veel. Ze ontbijten, drinken koffie, gaan wat eten in een café, interacteren en maken een wandeling. De sfeer is mysterieus en wonderlijk. De personages intrigeren. Het acteerwerk is goed.
De handeling is bijzaak. Op den duur smachtte ik naar iets meer handeling. Op een paar merkwaardige gebeurtenissen na, bleef het op het verhalende vlak vrij rustig. Dat onderwierp zich aan de sfeer en aan de vrij passief handelende personages. Na genoten te hebben van sfeer en personages, trad een gevoel van verzadiging in. Ik vond het tijd worden dat het verhaal zich ging roeren. Dat gebeurde helaas niet. Het bleef nostalgisch, gemoedelijk, mysterieus en een beetje grappig. Het raakte me steeds minder.

Meteen maar het slechte nieuws. In Chuck Chuck Baby wordt gezongen. Zelfs een beetje gedanst. De film is geen volbloed musical, maar lijkt er genoeg op. Genoeg om af en toe zuchtend te lijden. Ik houd niet van musicals. De liedjes spreken me bijna nooit aan. Ik kan me ook niet verplaatsen in personages die bij het minste of geringste in zingen uitbarsten. Erg onnatuurlijk. Met dergelijke personages heb ik weinig tot niets.
Chuck Chuck Baby vult het musicalgedeelte anders in dan in de standaard musical. In deze film zingen de personages mee met een lied dat ergens klinkt. Ik zal het verduidelijken. Protagoniste Helen zit in de auto en luistert naar de radio. Het lied I Am…I Said van Neil Diamond komt voorbij. Helen zingt mee. Het lied grijpt haar aan en al zingende lopen de tranen over haar wangen. In haar geval blijft Neil Diamond meezingen. In andere gevallen valt de originele muziek weg en neemt het personage het stokje over. Hoewel de opzet origineel is, ben ik niet bij machte het leuk te vinden. Laat staan dat ik dezelfde emotie onderga als het zingende personage. Nu helpt de muziekkeuze ook niet echt. Van liedjes van Neil Diamond, Gordon Lightfoot of Petula Clark gaan bij mij de haren recht overeind staan. Van afschuw welteverstaan.
Dat was het slechte nieuws. Chuck Chuck Baby is verder geen vervelende film. Zo is de setting authentiek en sfeervol. De film speelt zich af in een arbeidersmilieu. We zien fantasieloze en verwaarloosde rijtjeshuizen met een paar vierkante meter sneue tuin. In de fabriek waar Helen werkt staat men achter een lopende band. De werksters dragen blauwe jassen waarop niet de namen van de medewerkers prijken. Op de jas prijkt heel onpersoonlijk een nummer. Het is een sfeervolle omlijsting voor een verhaal over Helen die een ietwat vreugdeloos leven leidt en pogingen doet om de uitzichtloze sleur waarin ze zich bevindt te verlaten.
De setting en de personages zijn boeiend. De intonatie van het verhaal is die van een tragikomedie. Het is drama dat prettig wordt verlicht met humor. De kern van het verhaal wordt gevormd door een liefdesgeschiedenis en wel de geschiedenis van Helen en de naar het stadje teruggekeerde Joanne. Enige kitsch kan de inkleding van de relatie niet worden ontzegd. Tegelijkertijd bevat de relatie ook enige diepgang die met name voortkomt uit de demonen uit het verleden waar Joanne mee te maken heeft. Joanne vond ik eigenlijk een intrigerender personage dan protagoniste Helen.
De film scheert langs vele thema’s. Naast de liefde komen zaken als vriendschap, rouwverwerking, tweede kansen en zelfontplooiing langs. De film slaagt er goed in om de serieuze thema’s zowel kleurrijk als gevoelig te verpakken zodat het verhaal steeds een bepaalde frisheid blijft houden. Chuck Chuck Baby vertelt een mooi en authentiek verhaal, doet dat met uitstekende acteurs en in een prachtige setting. Zonder al dat muzikale gejammer zou Chuck Chuck Baby een geweldige film zijn.

In Amerikaanse films die zich tijdens Thanksgiving of het kerstfeest afspelen komen vaak jarenlange onderdrukte familieconflicten tot uitbarsting. Even vaak wordt het conflict onder een laag humor en feelgood uitgespeeld en tegen het einde van de film opgelost. In A Merry Friggin’ Christmas is dat niet anders. In de film speelt Robin Williams in een van zijn laatste rollen een slechtgehumeurd familiehoofd dat van het kerstfeest niet erg gecharmeerd is. De film neemt het conflict dat er is tussen zijn zoon en kerstliefhebber Boyd (Joel McHale) als fundament voor een voorspelbare maar ook aangenaam te aanschouwen kerstfilm.
Omdat de film zich vooral richt op Williams en McHale raken de andere rollen enigszins ondergesneeuwd. Het script biedt slechts weinig ruimte aan de andere personages om zich te onderscheiden. Ik vroeg me af waarom de casting director de moeite had genomen om bekende namen in te huren om wat onopvallend acteerwerk uit te voeren. Oliver Platt is de uitzondering. Hij heeft een kleine rol maar weet zich met zijn versie van de kerstman wel te onderscheiden.
A Merry Friggin’ Christmas is een vermakelijke film. De film heeft leuke komische momenten en wisselt die af met een beetje ernst, een beetje sentiment en een beetje feelgood zoals dat past in een kerstfilm. Geen film die ooit het predicaat kerstklassieker zal gaan dragen. Wel gewoon een leuke kerstfilm.

Over een groepsrondreis die twee joodse neven ondernemen en die langs het joodse verleden van Polen leidt. A Real Pain bemoeit zich niet alleen met de verwerking van allerhande historische verschrikkingen, maar houdt zich veel meer bezig met hedendaagse perikelen. Dat gebeurt met drama. Dat gebeurt met humor.
De spil van het verhaal wordt gevormd door de twee neven die hun roots in Polen hebben liggen maar daar zelf nooit hebben gewoond. Twee uitgesproken karakters die niet erg op elkaar lijken maar het goed met elkaar kunnen vinden. David (Jesse Eisenberg) is een neurotische en introverte jongeman met een gezin en een goedbetaalde baan. Hij is gesetteld en tevreden. Zijn neef Benjamin (Kieran Culkin) is zonder gezin en zonder baan. Hij is juist erg extravert en gemakkelijk in staat de mensen om zijn vinger te winden. Even gemakkelijk geeft hij op een ongenuanceerde manier blijk van zijn innerlijke ontevredenheid en schrikt hij mensen af.
Hun gedeelde afstamming is het fundament waarop het verhaal is gebaseerd in een film die is geregisseerd en geschreven door Jesse Eisenberg. Eisenberg doet het in een rustig tempo. Heel bedaard en tamelijk subtiel legt de film een pijn bloot die zich diep in de zielen van beide neven heeft genesteld. Schrijver Eisenberg laat het innerlijke leed niet slechts in subtiele aanwijzingen zien. De innerlijke spanning ontlaadt zich af en toe door toedoen van Benjamin behoorlijk heftig.
Muziek van Chopin begeleidt het geheel. Soms iets te nadrukkelijk naar mijn smaak waardoor sommige scènes een wat opgelegd sentimenteel smaakje krijgen. Over het algemeen weet Eisenberg de tragiek echter heel gepast weer te geven. De bedrukte gezichten bij het bezoek aan het concentratiekamp Majdanek en de voorzichtige toenadering tussen beide neven na een onenigheid zijn daar mooie voorbeelden van. Het klinkt misschien allemaal serieus en zwaar maar dat valt erg mee. Het fijnzinnige gevoel voor humor dat overal in de film opduikt, werkt verlichtend.
Ook de personages zijn over het algemeen niet al te zwaar op de hand. Culkin doet het goed als Benjamin. Zijn personage fluctueert tussen innemend en afstotend. Culkin weet zowel de warme als de kille kant van zijn personage goed vorm te geven. Eisenberg is een uitstekende aanvulling met zijn personage dat zelf worstelingen heeft en met neurotische ingetogenheid steeds de uitgelaten drift van Benjamin voor zichzelf en voor anderen probeert te verontschuldigen.
A Real Pain is een gevoelige tragikomische film die verhaalt van de omgang met emotionele littekens en emotionele diepten en uiteindelijk concludeert dat het niet het lijden op zich is dat het onderscheid tussen mensen maakt, maar dat het onderscheid wordt gemaakt door de manier waarop het leed wordt gedragen. Die conclusie zou overigens zomaar kunnen slaan op de film Treasure (2024), die ik kort geleden heb bekeken. Ook een film over een rondreis door Polen met een tragikomische ondertoon en zeker het bekijken waard als A Real Pain je is bevallen.

De mooie naaister Thana is een zeer schuchter meisje dat bovendien ook nog stom (niet sprekend) is. Als zij op een avond maar liefst twee keer wordt verkracht, schaft ze zich een pistool aan en schuimt ’s nachts de straten van New York af op zoek naar mannen die vrouwen erge dingen aandoen.
Net als in de meeste Rape and Revenge films is het verloop dat MS .45 volgt niet erg verrassend. Regisseur Abel Ferrara slaagt er echter wel redelijk goed in om van de film iets meer te maken dan pure exploitatiecinema. Om de exploitatie heen ontwikkelt zich een redelijk boeiend verhaal en genereert de film ondanks zijn trashgehalte zelfs voorzichtig wat spanning. Zoë Lund speelt Thana en doet dat heel behoorlijk. Ze heeft een bepaald charisma en de nuchtere en beheerste manier waarop zij de mannen uitschakelt is daardoor overtuigend genoeg.
De free jazz die als muzikale achtergrond dient vond ik eigenlijk best goed. De muziek klinkt vrij agressief en dat past goed. Wel wat merkwaardig was het dat in een bandje dat op een feestje een nummer speelt, de trompettist de geluiden van de trombone produceert. Erg knap vond ik dat. Zo’n storend detail geeft trouwens ook aan dat de film zich hier en daar wat slordigheden permitteert. Ach, het is tenslotte trash, maar het totaalplaatje was voldoende.

De eerste lange speelfilm van Josiah Allen en Indianna Bell die hiervoor vooral bezig waren met korte films. Voor You’ll Never Find Me houden ze de touwtjes stevig in eigen hand. Regie, script, editing en productie worden allemaal door de beide heren verzorgd. Het resultaat van hun inspanningen is een verrekt leuke psychologische horrorfilm. Een film die maar weer eens bewijst dat een genrefilm niet afhankelijk hoeft te zijn van een groot budget. Talent en goede ideeën blijken ook nu weer veel waardevoller.
You’ll Never Find Me speelt zich in de kleine ruimte van een caravan af en bulkt van de claustrofobische sfeer. In de caravan komt het tijdens een stormachtige nacht tot een ontmoeting tussen de eenzame bewoner (Brendan Rock) en een mysterieuze vrouw (Jordan Cowan) die totaal verregend op de caravandeur klopt. De film neemt vervolgens ruim de tijd om spanning op te bouwen. De identiteit van de beide personages blijft vaag. De kijker weet nooit wie van beiden liegt, de waarheid spreekt, slachtoffer is of dader. Steeds als je denkt wegwijs te raken in de situatie dan gebeurt er iets dat de verhoudingen weer op de kop zet. Het is intrigerend. Het is spannend.
De film vertoeft lang in deze spannende constellatie. You’ll Never Find Me is een heuse slowburner die zich heerlijk langzaam naar de apotheose begeeft. De weg ernaartoe kent geen inzakmomenten. Het psychologische spel dat wordt gespeeld is te allen tijde bijzonder boeiend. De onheilspellende sfeer die de makers weten neer te zetten is erg goed en wordt vakkundig bereikt zonder plompe stijlmiddelen als de jumpscare of een assortiment aan speciale effecten. Gewoon twee mensen in een benauwende setting. Een ieder omringd door een stoot mysterie. Meer is niet nodig om spanning te creëren.
Aan het eind worden de vragen beantwoord en constateer ik dat de weg naar het einde toe vele malen spannender is dan de afloop. Neemt niet weg dat You’ll Never Find Me over het geheel genomen gewoon een hele fijne psychologische horror is.

Van regisseur Potsy Ponciroli zag ik eerder Old Henry (2021). Een western van de rustige soort waarin de ontmoeting met een vreemdeling toenemend escaleert. Greedy People is geen western en is niet per se een rustige film. Toch zijn er overeenkomsten. Ook in Greedy People wordt een verhaal verteld dat stapsgewijs escaleert. En ook nu wakkert geld de hebzucht in de mens aan en is hebzucht reden voor vreemdsoortig gedrag.
In Old Henry knalde het pas tegen het einde. In Greedy People haalt Ponciroli zijn voet veel eerder van de rem. Na een korte introductie waarin de personages worden voorgesteld, zit de vaart erin. De film is een kluchtige film die de dingen net even meer aandikt dan in het echte leven. Dat betreft de onwaarschijnlijke gebeurtenissen in het verhaal en dat betreft het irreële gedrag van de personages.
Het levert een film op die van de ene absurde situatie naar de andere schiet, waarbij er steeds een verband gelegd kan worden met de acties van individuele personages en het uitwaaierende effect daarvan op andere personages. Best amusant. Ook amusant is de wisselwerking tussen Bill (Himesh Patel) die politieagent is (en een van de weinig normale personages) en zijn partner Terry (Joseph Gordon-Levitt). Hun persoonlijkheden contrasteren nogal en dat is best humoristisch. Als die contradictie van de karakters in humoristische zin enigszins is uitgespeeld, treden andere personages meer op de voorgrond en legt de film meer algemeen de nadruk op het uitwaaierende effect. En ach, dat levert eveneens amusant kijkwerk op.
Het is allemaal niet heel diepzinnig, maar het verhaal zit wel leuk in elkaar. Greedy People is niet erg origineel en maakt conceptueel handig gebruik van gelijksoortige films. Ik vond het niet heel storend. Het herkenbare concept zorgt er waarschijnlijk voor dat de film niet lang in de herinnering zal blijven hangen. Als momentopname vermaakt Greedy People echter goed.

Zoals de titel al prijsgeeft gaat in de film Simón de la Montaña over Simon. Simón is een aparte jongen. Een jongen die geen geestelijke handicap heeft maar net doet alsof hij die wel heeft. Waarom hij dat doet is niet direct duidelijk en wordt eigenlijk ook niet duidelijk. Wat wel duidelijk merkbaar is aan Simón is dat hij zich zichtbaar op zijn gemak voelt in de omgang met leeftijdsgenotem met een geestelijke handicap. Hij voelt zich er meer thuis dan in zijn eigen huis, waar de relatie met zijn moeder niet erg goed is. Ook met gezonde leeftijdgenoten heeft hij geen connectie.
De oorzaak van zijn merkwaardige voorkeur en navenante gedrag blijft vaag. Erg uitgebreid uitgesponnen worden de dingen in de film niet. Veel blijft giswerk. Simón is dan ook een ongrijpbaar personage. Heel geleidelijk geeft de film trouwens wel meer inzicht in de gedachtewereld van Simon, maar dat gebeurt mondjesmaat en in kleine brokken. Aan het einde van de film is er nog veel aan het wezen van Simón dat ongeopend is gebleven. Duidelijk is in ieder geval dat hij zijn heil bij een groep mensen zoekt waarmee hij geen enkele zichtbare connectie heeft. De film slaagt er in zijn verloop trouwens wel in om op het gevoelsmatige vlak de kijker over te halen om Simón's keuzes met steeds minder scepsis te bekijken. Knap om dat gevoel zonder veel intellectuele uitleg op te kunnen wekken.
Simón de la Montaña is een ongewoon drama dat mensen met een geestelijke beperking als volwaardige mensen neerzet. De jonge mensen waarmee Simón omgaat zijn echte pubers. Ze zijn baldadig, zoeken de grens op, hebben lekkere lol en laten de hormoontjes opspelen. Simón wordt uitstekend gespeeld door Lorenzo Ferro die zowel in agressieve scènes als in gevoelige scènes overtuigt en daarnaast zijn personage een grote stoot levensvreugde laat uitstralen. Het is vooral dankzij het optreden van Ferro dat de film bleef intrigeren.
Het uitleven van de levensvreugde levert een aantal leuke scenes op. Het zijn scènes die je nader tot de personages brengen. Op de meeste momenten houdt de film echter een bepaalde afstand in acht en kijkt de film naar de wereld zoals Simón dat waarschijnlijk doet. Hij doe dat met een oppervlakkige investering in hetgeen hem overkomt. Hij doet dat zonder van veel emotie blijk te geven. Hij doet dat op een rusteloze, onverantwoordelijke en terughoudende manier. Het is vooral daarom dat Simón’s zoektocht naar saamhorigheid me nooit echt raakte.

Regisseur en schrijver Parker Finn maakt met Smile 2 het vervolg op zijn speelfilmdebuut Smile. De hit uit 2022 deed denken aan films als The Ring (2002) en It Follows (2014). Films waarin het kwaad als een virus van de ene persoon naar de andere overwaait. Eenmaal geïnfecteerd is het bijna onmogelijk de duivelse infectie weer af te schudden. Samen met de sfeer was het dramatische aspect wat mij betreft het sterkste punt van Smile. De protagonist was een vrouw met zichtbare psychische wonden die zich op de weg terug naar herstel geconfronteerd zag met controleverlies door geïnfecteerd te worden met het kwaad. Die aanzet was niet origineel maar wel interessant. De uitwerking echter oppervlakkig en gemakzuchtig gevuld met schrikeffecten. Uiteindelijk vond ik Smile een middelmatige horror die gemakzuchtig in elkaar steekt en tijdens de lange speelduur verzuimt om diepere lagen aan te boren.
In Smile 2 wordt een volledig nieuwe setting met volledig nieuwe personages gepresenteerd. Op zich een goed idee om er fris tegenaan te gaan. Helaas zijn de personages niet erg interessant. Een populaire popartieste die herstellende is van een depressie en een comeback plant. Een moeder die haar zingende dochter als een marketingobject behandelt. En een onderdanige en opgewekte assistent die expliciete vrouwelijke trekjes heeft waarmee de spot wordt gedreven zodat de kijker even kan bijkomen van alle horrordreiging. Hoewel de film op het horrorvlak een paar aardige visuele dingen laat zien, valt het met de duistere dreiging trouwens erg mee.
Het is vooral een fijne sinistere sfeer die ontbreekt. Zo’n fijne beklemmende sfeer waarin je wordt ondergedompeld. Zo’n sfeer die samen met boeiend onderliggend drama een fijne bodem vormt waarop de horror kan gedijen. Die sfeer is niet aanwezig. Een boeiend drama evenmin. De film is blijkbaar te kort om de personages van een diepzinniger achtergrond te voorzien. Het trauma waar de zangeres het zo moeilijk mee heeft, wordt in een lawaaiige scène afgehandeld en opgesierd met wat clichématig gedoe omtrent zelfvernietiging en een doodswens. Ook de koele band die bestaat tussen moeder en dochter wordt niet verklaard. De verwaarloosde vriendschap met haar beste vriendin vergaat het evenzo. Laat ik het zo zeggen. Elementaire zaken die bijdragen tot een empathische houding tot de personages ontbreken in de film met als gevolg dat het mij eigenlijk niets kon schelen wie wat overkwam. Ik voelde het niet. Het interesseerde me niet.
Smile 2 doet niet onder voor het eerste deel. Smile 2 is eveneens een teleurstellende film. Zielloos. Sfeerloos. Zonder suspense. Zonder prettige spanningsboog. Het hele gebeuren vindt plaats in een atmosfeer waarin een enge lach amper impact heeft en een jumpscare amper enig schrikeffect sorteert. Een atmosfeer waarin vlak vormgegeven personages leven die strooien met oninteressant tekstmateriaal. Niet boeiend. Een enkele scène boeit. Een enkel horrormoment brengt iets meer teweeg dan een achteloos schouderophalen. Voor een film die ruim twee uren duurt, is dat wel erg weinig.

Regisseur en schrijver Marielle Heller laat Amy Adams aan de rand van de uitputting verkeren in Nightbitch. De zorg voor haar baby is aan haar toegewezen, terwijl papa er ouderwetse ideeën ten aanzien van de zorg voor de baby op nahoudt, zich aan de rand van het opvoedingsspectrum bevindt en zich voornamelijk met zijn werk bezighoudt. Het leven van Adams bestaat uit zelfopoffering. Het is haar duidelijk dat haar carrière als kunstenaar voorbij is en de tijd van zelfverwezenlijking evenzo. Ontevredenheid maakt zich van haar meester ondanks haar liefde voor haar baby.
De voortdurende zorg voor de baby is zwaar en maakt oerinstincten los. De mythe van de weerwolf komt om de hoek kijken. De film hanteert deze plompe symboliek om het dierlijke gevoel dat ontstaat bij zwangerschap, geboorte en tijdens de eerste jaren van het nieuwe geboren leven te omschrijven. Het dierlijke aspect verdringt al het andere. Het verdringt het vrouw-zijn. Het verdringt de behoefte aan zelfontplooiing. De vrouw wordt een beschermend moederdier dat zichzelf opoffert. Een moederdier dat altijd bezorgd en moe is. Nightbitch is een satirische komedie waarin deze metamorfose haarfijn uit de doeken wordt gedaan.
Het raakte me nauwelijks. Op een enkele geslaagd grappige scène na, vermaakte de film me maar matig. Een film lang kijken naar een vermoeide vrouw die stereotiep gedrag vertoont, niet veel bijzonders meemaakt, niet veel heeft te zeggen en af en toe het sluimerende beest in haar laat vieren, heb ik niet als louterend ervaren. Nightbitch is een vermoeiende film.

In Blitz vertelt regisseur en schrijver Steve McQueen het verhaal van de negenjarige George die in het door bombardementen geteisterde Londen tijdens de tweede wereldoorlog moedwillig van zijn moeder wordt gescheiden. Moeder Saoirse Ronan acht het raadzaam de jongen naar het veilige platteland te sturen. George laat zich onwillig meevoeren maar besluit alras terug te keren naar zijn moeder in Londen. De oorlog vanuit het gezichtspunt van een jongen. Een jeugdfilm, zou je denken.
Dat is deels waar. McQueen richt zich echter niet alleen op de negenjarige George maar legt er nog een ander verhalend perspectief naast. Een tweede verhaallijn. Het verhaal van de achtergebleven moeder loopt parallel naast het verhaal van George. De tweeledige opzet resulteert in een film met twee gezichten. De ene verhaallijn vertelt op een volwassen en behoorlijk conventionele manier over het leven in Londen tijdens de Blitz. De andere verhaallijn beziet traumatische gebeurtenissen, onvoorspelbaar gedrag van mensen en het ruïneuze landschap dat Londen deels is geworden door de ogen van een kind. Beide perspectieven zijn in aanzet interessant. Beide verhalen krijgen echter te weinig tijd om zich met psychologische en verhalende diepgang te vullen.
Saoirse Ronan acteert naar behoren. Ze krijgt helaas geen gelegenheid haar personage van gelaagdheid te voorzien. Haar verhaallijn vertegenwoordigt een halfslachtig drama dat op zich vaardig is uitgevoerd maar erg oppervlakkig blijft. De verhaallijn waarin George figureert volgt het scenario van een klassieke avonturenroman die maar niet echt spannend wil worden. Blitz is een brave film die zowel op het spannende als op het emotionele vlak maar weinig raakt. Audiovisueel trouwens best in orde hoor, maar inhoudelijk gewoon zo braaf, zo zonder verrassing en zo vlak.

Wat een geweldige film is Miracle Mile. Een film van Steve De Jarnatt die na deze film alleen nog de trashy sciencefictionfilm Cherry 2000 (1987) maakte, daarna de tv-wereld indook, zich op tv-series toelegde en helaas nooit meer een film maakte. Tragisch, want Miracle Mile is een ware parel. Een onderschatte film die waardering verdient en een film die laat zien dat De Jarnett een uitstekende schrijver en regisseur is.
De Jarnett schreef het scenario al zo’n tien jaar voordat het uiteindelijk verfilmd werd. In 1988 werd de film opgenomen. In 1989 verscheen hij in de Amerikaanse bioscopen. Net op tijd, aangezien de film zich ten tijde van de koude oorlog afspeelt die een jaar later voorbij was. Net op tijd om de nucleaire dreiging nog realistisch te laten zijn. Net op tijd om de kijker een verhaal in te trekken dat zich een paar uur voor het neerkomen van nucleaire raketten afspeelt waarvan de vernietigende werking dood en verderf zal zaaien en de wereld een ander aanzicht zal geven.
Misschien klinkt de film als een pure actiefilm/thriller. Dat is niet het geval. In ieder geval niet hoofdzakelijk. Het is vooral komedie dat de klok slaat. De film is grappig en zit vol merkwaardige wendingen die veelal verrassend en heerlijk absurd zijn. Clichés zijn in deze film ver te zoeken. Het verhaal heeft zeker serieuze trekjes en doet aan stunts, speciale effecten en actie. Het bizarre en het komische hebben echter het overwicht.
In de film heeft hoofdpersonage Harry een uur de tijd om een queeste tot een goed einde te brengen. Harry komt in bizarre situaties terecht die erg op de lachspieren werken. De hoofdrol is voor Anthony Edwards die op een prettige manier een stereotiepe nerd neerzet. Dat deed hij overigens al eerder en minder leuk in Revenge of the Nerds (1984). In Miracle Mile wordt de nerd gelukkig wat volwassener ingevuld en wordt Harry gedwongen door de dreigende omstandigheden stapje voor stapje uit die rol te stappen. Dat proces voltrekt zich heel geleidelijk zodat Harry veel tijd is vergund zich vooral stuntelig, nerveus, onzeker en sociaal onhandig te presenteren. Ik vond het erg grappig.
Miracle Mile is spannend, hilarisch en chaotisch. De film toont een hectische zoektocht die gepaard gaat met veel tegenslag en presenteert en passant leuke ontmoetingen met bijzondere figuren, De factor tijd speelt een belangrijke rol en zorgt voor vaart en voedt de spanning. In een grootse finale komt het verhaal tenslotte bevredigend ten einde. Heerlijke film dit.

Na het succes van de twee succesvolle films die het begin van de franchise markeren, zijn er berichten dat een derde deel in de maak is. Om de fans niet te lang te laten wachten lenigt ‘A Quiet Place: Day One’ als tussendoortje een beetje de nood. Terwijl in de hoofddelen de buitenaardse invasie al enige tijd geleden heeft plaatsgevonden, laat Day One de kijker het begin van de invasie meemaken. De bekende personages uit de eerdere films zijn in Day One afwezig. Ondanks hun afwezigheid biedt Day One gelijksoortige en herkenbare gebeurtenissen. Erg spannend is het allemaal niet.
De monsters gedragen zich niet anders dan in de eerdere films. Als gevolg daarvan zijn de actiescènes vergelijkbaar. Hoewel de New Yorkse setting afwijkt van de gebruikelijke landelijke setting en zorg draagt voor een imposant decor dat mooie plaatjes oplevert, hebben de beide protagonisten Sam (Lupita Nyong’o) en Eric (Joseph Quinn) vergelijkbare ervaringen als de bekende personages in de andere films. Niets nieuws onder de zon. Regisseur en schrijver Michael Sarnoski geeft misschien om die reden wat meer ruimte aan het menselijke aspect teneinde de beleving te intensiveren.
Met name aan het personage Sam wordt in dat opzicht veel aandacht besteed. Sarnoski maakt haar leefomstandigheden dermate bijzonder dat haar verschijning heel gemakkelijk een brok medelijden opwekt. Sam is terminaal ziek en verblijft in een hospice. Ze schuwt menselijk gezelschap en heeft voldoende aan het gezelschap van haar kat Frodo. Sarnoski maakt van haar een karakter waar je vanzelfsprekend mee sympathiseert. Als zij te midden van de hectiek en de chaos in precaire situaties verzeild raakt, heb je als kijker geen andere keus dan innig met haar mee te leven. Het personages Eric is wat vlakker gekleurd maar ook hij bezit voldoende eigenschappen om je in emotioneel opzicht gemakkelijk met hem verbonden te voelen.
De scènes met beiden zijn soms wat sentimenteel van aard maar zijn redelijk interessant en worden sterk geacteerd. Ik vroeg me op een bepaald moment zelfs af waarom de film niet gewoon puur gericht was op de interacties tussen Sam en Eric. Daar lag de interesse van Sarnoski volgens mij toch al. Al dat gedoe met die buitenaardse wezens voelde soms als niet ter zake doende aan. Als horrorfilm heeft Day One dan ook niet veel te bieden. Als een dramatisch portret van twee eenzame mensen die door de omstandigheden gedwongen naar elkaar toegroeien, bevalt de film een stuk beter.

In de stad waar de film zich afspeelt gaan de mensen overdreven vriendelijk met elkaar om. Het voelt onnatuurlijk. Het voelt onecht. In de stad beland je niet zomaar. De weg naar de stad is een merkwaardige. Je arriveert met een aftandse bus bij een tankstation in een dor niemandsland. Je wordt vriendelijk ontvangen door een oudere man en naar de stad gereden. Je krijgt een gemeubileerde woning toegewezen en wordt de volgende dag door een vriendelijke chauffeur afgehaald die je naar je werk brengt. Je ontvangt een goed salaris, hebt geen stress en draagt geen enkele verantwoordelijkheid. Het is heerlijk toeven in dit idyllische oord.
Als de bus de nieuwe bewoner Andreas afzet, geniet hij in eerste instantie van de utopische sfeer. De kijker doet dat ook. Regisseur Jens Lien doet zijn best om de harmonisch geordende wereld zo neutraal mogelijk weer te geven. De camera registreert het leven in de stad in alle rust en met een afstandelijk perspectief. De utopische wereld is gedrenkt in een grijsblauwe kleurstelling die een saaie maar kalmerende werking veroorzaakt. De prikkelarme degelijkheid van de wereld komt goed over op de kijker die zich allengs begint af te vragen waar het echte plezierige leven zich heeft verstopt.
Er gebeurt niet veel. Elke dag is hetzelfde. Een ieder doet geroutineerd zijn ding. Andreas vraagt zich net als de kijker af of deze prikkelarme sleur alles is dat de wereld te bieden heeft. Andreas wordt er een beetje onrustig van. Als Andreas heeft vastgesteld dat je van bier niet dronken wordt en dat seks een puur mechanische bezigheid is waar geen hartstocht aan te pas komt, begint hij voorzichtig de grenzen van het betamelijke op te zoeken. Het contrast tussen Andreas’ voorzichtig recalcitrante gedrag en de gemoedelijke reacties daarop zorgen voor fijne surrealistische momenten die zijn vergeven van heerlijke droge humor.
In het contrast laat Lien tegelijkertijd zien dat de utopische wereld waar de moderne mens naar op zoek is een wereld van onechtheid is. Lien hekelt de utopische visie en doet dat heel genoeglijk en fijnzinnig. De utopische stad wordt bevolkt door emotieloze mensen. Door mensen die niet nieuwsgierig zijn. Mensen die een steriel bestaan lijden. Een bestaan waarin een vreugdeloos gesprek over een keukeninterieur als interessant wordt betiteld. Een bestaan waaraan je bovendien niet kunt ontsnappen.
Zo interpreteer ik althans de openingsscène waarin Andreas op het punt staat zelfmoord te plegen door van het perron voor een aanstormende metrotrein te stappen, terwijl hij nogmaals wordt geconfronteerd met de totale leegheid van de utopische wereld in de vorm van een kussend paartje dat zich zonder hartstocht heel mechanisch en ongeïnteresseerd aan elkaar overlevert. De volgende scène laat Andreas zien in de bus die aankomt bij het verlaten tankstation alwaar hij wordt opgewacht door een oudere man. Zijn leven lijkt zich een vicieuze cirkel te bevinden. Een afterlife misschien? In ieder geval bevindt Andreas zich in een ware hel.
Den Brysomme Mannen vertelt op een hele kalme manier, met absurde en droge humor en met een fijnzinnige precisie over de terreur van de saaie normaliteit die de grillige menselijke natuur in toom poogt te houden. De normaliteit die in deze film wordt vertegenwoordigd door emotiearme mensen die subtiele en passieve vormen van agressie inzetten tegen hen die het collectieve zelfbedrog dreigen te verstoren. Goeie film. Mooi einde ook.

Een broer en zus hebben een overval gepleegd en geld buit gemaakt. Wachtend tot de gemoederen zijn bedaard nemen zij hun intrek in een safe house. Het is het begin van een mysterieuze film die op een originele manier het thema tijdreizen in het verhaal verwerkt. Het idee van een safe house dat als hefboom voor een tijdreis wordt ingezet, kwam mij in ieder geval als origineel voor.
Verwacht geen verklaringen of contexten in deze film. Daar houdt regisseur en schrijver Michael Felker niet van. Althans niet in zijn debuutfilm. De dingen zijn zoals ze zijn en gebeuren zoals ze gebeuren. Er is zelfs geen uitleg over iets simpels als bijzonderheden betreffende de overval en het geld dat is buitgemaakt. Laat staan dat er bijzonderheden worden gemeld over de oorsprong en de werking van het safe house met zijn vreemde eigenschappen. Dat gebeurt slechts in zeer vage en ongrijpbare zin.
Raadsels zijn leuk en mysterie is interessant. Leuk en interessant als de kijker tenminste wat handgrepen krijgt aangereikt om tipjes van de sluier op te lichten. Omdat Felker al het mysterie ondoordringbaar presenteert en amper verbindt met de gebeurtenissen is zelfs de geringste poging om een mysterie te kunnen duiden, ten dode opgeschreven. De film laat de kijker geen andere keus dan het safe house met zijn bijzondere eigenschappen maar gewoon te accepteren. Voorts heb je weinig andere keus dan je simpelweg te richten op de moeizame verhouding die tussen broer en zus bestaat. Het samenspel van broer Adam David Thompson en zus Riley Dandy bestaat uit goed acteerwerk en levert een aantal bezienswaardige en met spanning doordrenkte scènes op.
De film roept vragen op die niet worden beantwoord en strooit zelfs niet met bruikbare aanzetjes die met enige deductie tot een bevredigend antwoord kunnen leiden. Het riep bij mij een onbevredigend gevoel op. Daarnaast wordt midden in de film opeens een verhaallijn geïntroduceerd die de primaire verhaallijn wegduwt en de loop daarvan als terloops afraffelt. Zo ontstaat een verstoring in het verhalende ritme die ik als vervelend heb ervaren.
Neemt niet weg dat Things Will Be Different een interessant debuut is dat mij hier en daar geboeid hield. Over het algemeen vond ik dat het mysterie in de film tamelijk geforceerd voor het voetlicht kwam. Daarnaast is het einde teleurstellend en oogt rommelig. Geen einde dat je vergevingsgezinder maakt als het om de tekortkomingen gaat.

In de films van Sean Baker hebben de personages bijna steevast een connectie met de seksindustrie. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat de film Anora hierop geen uitzondering is. De film vertelt over een episode in het leven van de stripper Anora (kortweg Ani) die in ruil voor wat extra geld niet onwillig is om iets meer te doen dan een simpele lapdance. Baker richt zich wederom niet zozeer op de inhoudelijke kant van het sekswerk, maar richt zijn aandacht op de personages die in dit schimmige wereldje werkzaam zijn of er op een andere manier in bivakkeren.
Het duurt een tijdje voordat de kijker het personage Ani beter leert kennen. De film schetst in eerste instantie situaties en gebeurtenissen die haar werk met zich meebrengen. Haar relatie tot haar werk is puur zakelijk. Voor haar is haar werk een middel om geld te verdienen. Van enig geromantiseer is geen sprake. Ani is een zelfbewuste vrouw die zonder scrupules haar lichaam inzet om rijkdom te vergaren. Ani is geen uitgesproken sympathiek of uitgesproken onsympathiek personage, maar wekt vanwege haar sterke gevoel voor eigenwaarde voldoende positieve vibraties op om met haar mee te leven. Over haar achtergrond vertelt de film amper iets. Dat ze nooit haar volledige geboortenaam Anora gebruikt maar de naam Ani verkiest, zegt iets over haar band met haar verleden. Liever geen verleden. Zoveel is duidelijk.
Ani die graag het rijke leven van een prinsesje wil leiden maar zich bepaald niet als een prinsesje gedraagt, is een intrigerende persoon. De kennismaking met de verwende rijke Russische nietsnut Ivan, biedt haar perspectief. Twee werelden vloeien samen. Ani leeft opeens in een weldadige droom die betaalt wordt met het geld van Ivans vader. De realiteit is ver weg. De kijker wordt vergast op een lange enerverende aaneenschakeling van de feestende, seksende en gebruikende activiteiten van het paartje. In dit deel van de film vroeg ik me af hoe lang het zou duren alvorens Ani net als ik de betrekkelijkheid van de droom zou inzien terwijl ik naarstig zocht naar scheurtjes in de deklaag die de illusie bedekte in de hoop dat Ani de scheurtjes ook zou waarnemen.
Het verhaal bereikt een keerpunt met de introductie van nieuwe personages die zich in opdracht van Ivans rijke familie opwerpen als verstoorders van de droom. De confrontaties met de weerspannige Ani leveren vervolgens heerlijke chaos en verrukkelijke hilariteit op. Twee werelden botsen en de film raakt te midden van feestgedruis, commotie, hilariteit en gebakkelei op dat moment wel degelijk een paar serieuze snaren. Het is sowieso tragisch om te zien hoe de doelgerichte stripper zich heel gepassioneerd aan een droom vastklampt, waarvan de kijker al meteen de uitzichtloosheid inziet. Baker laat vervolgens niet na een scherpe en harde blik achter de fantastische façade te werpen en als gevolg daarvan een sfeer van verbittering, desillusie en ongeluk de film binnen te laten. Er ontstaat een grijpbare emotionele laag die in de rest van de film slechts sudderend aanwezig was of zelfs verborgen bleef.
Hoewel het feestende middenstuk hier en daar niet steeds even interessant was, lukt het Sean Baker opnieuw om een prachtfilm te maken. Een film die op een tragikomische manier op zoek is naar menselijke waarden juist door de mens te laten zien zoals hij is. Door zijn personages daar waar mogelijk met warmte te bekleden zelfs als ze worden meegezogen in de bittere kou van de wereld om hen heen. Door te pogen de harde schil te breken en te zoeken naar de zachtzinnigheid die er hopelijk onder verborgen ligt. Die confronterende blik levert een heerlijke tragikomische film op.

Black Swan van regisseur Darren Aronofsky is in esthetisch en inhoudelijk opzicht een zwart-wit film. Een film met in de hoofdrol Natalie Portman als de fragiele en geestelijk instabiele ballerina Nina die ten behoeve van haar dubbelrol als de witte en de zwarte zwaan in het ballet ‘het Zwanenmeer’ worstelt met de overgang van witte onschuld naar zwarte passie. Het is een tour de force die offers vraagt.
De eerste scène maakt de worsteling duidelijk en legt de intonatie van de film bloot. In de scène danst een in het wit geklede ballerina door een donkere ruimte. Met soepele bewegingen danst zij vol zelfbeheersing rond, maar verliest de controle als de in het zwart geklede tovenaar Von Rothbart opduikt die in het Zwanenmeer de rol van de antagonist inneemt. De droom van Nina is de prelude voor het gevecht dat Nina in de film zal gaan leveren. In de echte wereld moet zij de befaamde dubbelrol gaan dansen in een uitvoering van het Zwanenmeer onder choreografie van Thoma Leroy (een gedreven en ietwat enge Vincent Cassel). Terwijl Nina met haar perfecte danstechniek en onschuldige bevalligheid de witte rol met gemak beheerst, maakt Leroy haar duidelijk dat het bij de dans van de zwarte zwaan niet gaat om een perfecte techniek maar om hartstocht, verlangen en verleiding.
Nina is vooralsnog de prima ballerina, maar kan op elk moment vervangen worden als ze er niet in slaagt haar duistere kant te laten zien en zichzelf geloofwaardig naar een zwarte zwaan transformeert. Voor de labiele Nina is de transformatie van witte onschuld naar zwarte passie een weg met vele hindernissen. Haar ongezond onderdanige relatie met haar obsessief overheersende moeder (een verontrustende Barbara Hershey) alsmede Nina’s neiging tot zelfmutilatie duiden op een duistere realiteit die zich verbergt achter de eerste aanblik die het personage Nina tentoonspreidt. De aanblik van een onzekere, lieftallige, naïeve en kinderlijke jonge vrouw die zichzelf een ijzeren discipline oplegt om maar de beste ballerina te worden. Het is haar uitdaging om die gecontroleerde duistere kant open te gooien en in haar dans tevoorschijn te laten komen.
Ballet is geen zachtaardige kunstvorm. Confronterende beelden van ballerinavoeten die onder hevige druk staan bij het op en neer springen, tonen dat dansen een harde en pijnlijke vorm van kunst is. Behalve het zware lichamelijk aspect dat aan het dansen verbonden is, beklemtoont Aronofsky dat een ballet er op het toneel weliswaar als een collectieve inspanning uitziet, maar dat de onderlinge verhoudingen gedrenkt zijn in een zware concurrentiestrijd. Dansers kunnen elkaars bloed wel drinken. Nina voert een heftige strijd met ballerina Lily die technisch minder onderlegd is, maar die wel in het bezit is van verleidelijke charme en wilde passie. De weg die Nina moet gaan voert langs Lily die afwisselend lieftallig, sexy en boosaardig en gewoon goed door Mila Kunis wordt gespeeld.
Black Swan is een spannende film. De spanning neemt stapsgewijs toe en houdt gelijke tred met het verval van Nina van jonge talentvolle en van hoop vervulde danseres naar een persoon die zich verliest in dramatische waanvoorstellingen. Een persoon waarin de psychische instabiliteit steeds meer doorschemert. De weg naar de waanzin begint subtiel met kleine hersenspinsels en leidt uiteindelijk tot de vervaging van de grens tussen droom en werkelijkheid. Met elke scène neemt de sfeer van beklemming toe. Portman zet haar personage overtuigend neer. Een buitenbeentje dat nog bij haar moeder woont, geen vrienden heeft alsmede geen leven buiten het ballet. Ze speelt met verve dat geïsoleerde personage dat met een angstige blik de wereld inkijkt en met haar zeurderige schrille stemgeluid lichtelijke irritatie oproept. Ze maakt een dusdanige zwakke indruk dat je als kijker voortdurend zit te wachten op een moment van instorten. Op een moment dat de lat werkelijk eens te hoog wordt gelegd en de breekbaar ogende Nina onder de druk bezwijkt. Spannend hoor.
Controle, controleverlies en het streven naar perfectie zijn de belangrijkste thema’s in de film. En seks natuurlijk. Of misschien eerder de onderdrukking van seksuele driften. Een natuurlijk fenomeen dat Nina angstvallig onderdrukt omdat seksuele uitspattingen van welke aard ook de dam die de beheersbaarheid bewaakt kunnen doen bezwijken. De dam houdt zich in de echte wereld met behulp van een ijzeren discipline goed staande. In de droomwereld is dat aanzienlijk lastiger. Daar werkt een ijzeren discipline niet en krijgen seksuele prikkels de kans om door te breken. Ballet is immers een lichamelijke kunstvorm die met aanrakingen gepaard gaat. Bovendien is de aanwezigheid van de sexy Lily in Nina’s nabijheid ook een begrijpelijke reden om de dam te doorbreken. Ik begreep Nina’s vleselijke afdwalingen goed.
De beklemmende sfeer wordt niet alleen bepaald door de thematiek en het verhaal. De visuele vormgeving speelt daarin eveneens een belangrijke rol. Zo wordt het in de film nooit echt licht. De film speelt zich voornamelijk in binnenruimtes af die kunstmatig en niet overdadig verlicht zijn. Steriele, kille ruimtes. Onpersoonlijke ruimtes waarin de personages door middel van snelle cuts en met de camera dicht op de huid hun dynamiek verkrijgen. Het zijn indringende en beklemmende impressies.
Black Swan is een heerlijke paranoïde thriller. Onheilspellend, spannend. Een film die zijn zwart-witte esthetiek voortdurend onderbouwt. Een film vol spiegels en illusies. Een film met een mooie balans tussen verhaal en visuele vormgeving. Een film waarin de muziek van Tsjaikovski indrukwekkend klinkt en aan dit verhaal van verregaande toewijding en zelfdestructie een extra dreigende puls weet te ontlokken. Black Swan is een schitterende film.