The Survival of Kindness (2022)

Een zwarte vrouw in een kooi midden in de woestijn. Brandend in de zon. Rillend in de nacht. Zonder eten en drinken. Uitgeput, wanhopig en zich nederleggend op de bodem van de kooi. Rondom de kooi wemelt het van de mieren die uit spleten in de grond tevoorschijn kruipen en voor wie de woestijn niet the middle of nowhere is. Hun verschijning maakt de positie van de zwarte vrouw nog schrijnender. Een zwarte vrouw achter tralies midden in de woestijn. The Survival of Kindness is geregisseerd en geschreven door Rolf de Heer en is een parabel over onderdrukking en racisme die zich in een surrealistische wereld afspeelt waar een epidemische ziekte huishoudt..

Een zwarte vrouw in een kooi in de woestijn. BlackWoman wordt ze in de filmcredits genoemd. BlackWoman, gevangen genomen en achtergelaten door gedaanten met gasmakers. Wreed en onmenselijk. Verklaringen voor deze actie worden niet gegeven. Begrijpelijk want het valt niet te begrijpen. Hoe verklaar je immers racistisch geweld. Hoe verklaar je geweld dat wordt gebruikt tegen een medemens op basis van huidskleur. BlackWoman slaagt erin te ontsnappen. Ze begint te lopen. Blootsvoets door de woestijn. De film vertelt van haar reis. Langs ruïnes. Langs doden. Langs vervallen dorpjes en stadjes waar mensen met een gasmasker de dienst uitmaken.

Geen heuse reis, zo vermoed ik. Een figuurlijke reis die zich waarschijnlijk in haar hoofd afspeelt. Is ze immers wel echt lijfelijk ontsnapt uit haar kooi. Ik betwijfel het.

Haar reis voert haar ook naar het verleden. In een museum dat aan de koloniale geschiedenis is gewijd, vindt ze kleding die witte overheersers droegen in de tijd dat ze nog de volledige macht hadden. Het is dezelfde kleding die de mensen met de gasmaskers (nog steeds of nu weer) dragen. Gasmaskers die hen beschermen tegen de ziekte die rondwaart maar die hen ook onherkenbaar maakt. Onherkenbaar als persoon. Onherkenbaar als mens. Zo zijn zij in staat om in alle anonimiteit zwarte mensen op te pakken en in kooien op te sluiten of zelfs gewoon dood te schieten. Net als vroeger. Of net als altijd.

The Survival of Kindness is een film zonder herkenbare spraak. Dat wil zeggen dat de taal of talen die worden gebezigd verzonnen talen zijn. Goede communicatie zorgt voor begrip en verbindt. In de film begrijpen alleen gelijkgezinden elkaar. Mensen van diverse komaf verstaan elkaar niet. Er bestaat dan slechts rudimentaire communicatie die de lading onvoldoende dekt. Die vorm van communicatie gebeurt door gebaren, signalen en door de toon waarop iets wordt uitgesproken. Die toon is veelal agressief en is met name te horen in de klanken die de monden verlaten van de mensen met de gasmaskers. Rolf De Heer creëert een wereld die ontsproten is aan de onze en zet de raciale verhoudingen daarin op scherp. Dat wat zich in onze wereld meestal onderhuids afspeelt, is daar bovenliggend.

The Survival of Kindness is een interessante film. Het is ook een film die te lang teert op hetzelfde gegeven. Ik merkte dat ik niet echt werd gegrepen door wat ik te zien kreeg. Ik werd niet in de film gezogen. Daarvoor was de schets van de wereld en van de gebeurtenissen mij te abstract. Het emotioneerde me niet. Uiteindelijk is het basisidee naar mijn mening toch iets te mager om een volledige speelfilm te vullen. The Survival of Kindness is een interessante film die door de lange speelduur steeds minder interessant wordt. Daar laat ik het dan maar bij.