Meningen

Bizarre screwball waarin een volslagen imbeciel herhaaldelijk het slachtoffer wordt van een aantrekkelijke oplichtster. Het eerste deel speelt zich af op een passagiersschip en is veruit het meest interessant. Mooi samenspel tussen Fonda en Stanwyck. Het tweede deel is jammer genoeg niet half zo goed en bevat te veel onnozele slapstick en andere onbegrijpelijke verhaalelementen. Het hoofdpersonage Charles verandert van een ietwat naïeve, maar charmante schlemiel in een absolute randdebiel die om de haverklap op zijn smoel stuikt en klaarblijkelijk niet eens in staat is zijn eigen veters te strikken. Om de één of andere schimmige reden (liefde is blind?) herkent hij zijn tegenspeler niet en trapt hij opnieuw in dezelfde val. Blijkbaar stoten ezels zich af en toe toch tweemaal aan dezelfde steen. Het grootste probleem is het feit dat deel twee een bijna exacte kopie is van deel één. Man wordt opgelicht door vrouw. Vrouw komt tot inkeer. Ondanks de verandering van decor is dit een bijzonder repetitief verhaal waarin de personages langzaam maar zeker al hun goede eigenschappen verliezen. Enkele scènes waren zeer geslaagd, maar ik blijf achter met een wrange nasmaak.

Een vervelende misdaadfilm/noir met een oninteressant en vergezocht verloop. Het kon me hoegenaamd niet schelen wat er precies met de personages gebeurde. De dialogen zijn allesbehalve vloeiend of harmonieus en bevatten veel te veel exposition. Welles zet de meest lachwekkende Irishman neer die ik ooit heb gezien. Zijn belachelijke accent verdwijnt te pas en te onpas en zijn acteerwerk doet de haren ten berge rijzen. Zijn karakter is warrig en ondoorgrondelijk; het ene moment komt hij over als een naïeve domoor, het andere moment als een diepzinnige filosoof. Ik had gehoopt dat na 'The Stranger' het ergste achter de rug zou zijn, maar niets is minder waar. De twee advocaten worden weergegeven als satanische wezens met onduidelijke motieven. Rita Hayworth heeft de persoonlijkheid van een zandzak die langzaam aan het leeglopen is. Het plan dat uiteindelijk in gang wordt gezet is een janboel van jewelste, met als kers op de taart een twist die er duidelijk met de schoenlepel in is gewurmd. Oppervlakkige pulp. Het laatste kwartier was weliswaar mooi vormgegeven, met alle kenmerkende technieken die Welles in voorgaande producties heeft aangewend. Dat is meteen ook het enige lichtpuntje in dit bedroevend prulwerkje.

Een whodunit of 'murder mystery' met enkele kenmerken van Amerikaanse film noir en een vleugje melodrama. Het pad dat naar de ontknoping leidt is zoals verwacht kronkelig en in mist gehuld. Op een bepaald moment wordt zowat elk personage verdacht van de moord, waardoor de nieuwsgierigheid continu wordt geprikkeld. De nonchalante aanpak van de inspecteur lijkt wel enigszins te dienen als elastiekje om het verhaal uit te rekken. Net zoals Sam Spade lijkt hij over een soort zesde zintuig te beschikken, maar in plaats van alle verdachten aan de tand te voelen en voortgang te boeken kiest hij ervoor om eerst wat te spelen met zijn prooi. De prooi is in eerste instantie de kijker; je moet er natuurlijk van houden. Verder is de film visueel niet bijster indrukwekkend. Enkele long takes hier en daar, maar niet erg sfeervol. Qua decor is het vrij repetitief, met veel scènes die zich afspelen in het salon van Laura, vlak voor haar portret. Het ruikt meestal naar een goedkope B-film, zeker als je de onbekende cast meerekent. Nochtans is het acteerwerk geen totale afknapper. Vooral Webb steelt de show als snobistische columnist. Onderhoudend, maar verre van de beste film in deze categorie.

Een vroege kraakfilm die veel kenmerken van het (sub)genre afvinkt. Het samenstellen van een team, het plannen en uitvoeren van de roof, de daaropvolgende ontsnapping, het witwassen van de buit en de onvermijdelijke confrontatie met de politie. Het verschil met latere soortgenoten is dat de heist wordt uitgevoerd door een stelletje klungels die om de haverklap op allerlei obstakels stuiten. De film kan niet serieus worden genomen en verandert uiteindelijk in een belachelijke klucht vol misverstanden en eindeloos heen-en-weergeloop. Enkele scènes weten te verrassen, met name de afdaling op de trappen van de Eiffeltoren, maar het merendeel kon me weinig boeien. Ik ben hem al deels vergeten tijdens het schrijven van dit bericht.

Een Amerikaans period piece dat begint in medias res en zich afspeelt rond de Belle Époque in Oostenrijk. Het begin is intrigerend: een man heeft een duel aangegaan, maar is oneervol en maakt plannen om er stiekem tussenuit te knijpen. Hij krijgt op het laatste moment echter een brief toegestuurd van een 'onbekende' vrouw waarin staat dat ze ieder moment kan sterven. Vervolgens wordt haar levensloop via flashback uiteengezet.

Liefdesrelaties rond die periode komen tegenwoordig nogal warrig en eenzijdig over, met enerzijds een simpele vrouw die zich laat verblinden door succes en gestalte en anderzijds een man die doet alsof hij luistert, maar in realiteit verzuipt in egomanie. In dit geval wordt de vrouw verliefd op een arrogante scheefpoeper en womanizer die haar uiteindelijk bezwangert en vervolgens dumpt. Jaren later ontmoeten ze elkaar opnieuw en is ze blijkbaar nog steeds helemaal betoverd door haar voormalige one-night stand en geeft ze de alreeds lang gedoemde relatie een nieuwe kans. Zoals het een echt melodrama betaamt is de logica ver te zoeken en begeven we ons langzaam maar zeker naar het rijk van druilerig escapisme dat all-in gaat met pathos. Ik kan me onmogelijk vereenzelvigen met oppervlakkige personages als Lisa en de uiteindelijke boodschap is niet sterk genoeg om er een film rond te bouwen.

Door sommigen omschreven als de beste Britse film aller tijden en een nauwgezette representatie van de (vervlogen) Britse mentaliteit. Het is een nogal chaotische, maar charmante zedenkomedie die o.a. de gedateerde en haast nostalgische kijk op oorlogsvoering hekelt. Er wordt daarnaast aangetoond dat liefde en vriendschap onschendbaar en onsterfelijk zijn, zelfs in tijden van chaos en wanhoop.

Centraal staat de vriendschap tussen Clive 'old chap' Candy en een Duitser genaamd Theo die wordt beproefd door hun tegenstrijdige visies op de wereld. Gedurfder dan bijvoorbeeld Mrs. Miniver, waarin de Duitser wordt afgebeeld als inhumaan en beestachtig. Roger Livesey is simpelweg geniaal. Hij speelt zijn rol met dezelfde (misplaatste) zelfzekerheid die zijn personage doorlopend uitstraalt. Ook tegenspelers Walbrook en Kerr acteren met veel overtuiging en vormen een echte meerwaarde. Ze worden tevens ondersteund door verrassend goede make-up. Het is allemaal mooi in beeld gebracht en Technicolor is een onverwachte, maar leuke bonus. Nochtans niet de meest kleurrijke film; veel olijfgroen en bruin, met hier en daar wat felle kleuren die in het oog springen. De film kent enkele inzakkingen, maar is over het algemeen boeiend genoeg. Ik kijk uit naar The Red Shoes en A Matter of Life and Death.

Zonder meer een boeiend biografisch docudrama waarin alweer een schitterende prestatie wordt afgeleverd door duizendpoot Paul Muni. Het feit dat niet hij, maar wel Schildkraut een Oscar kreeg voor zijn rol was een volstrekt krankzinnige beslissing, want de voortdurende genialiteit van Muni overtreft de onopvallende bijrol van Schildkraut in zowat elk opzicht. Het is even wennen aan zijn theatrale manier van acteren, maar na de eerste scène was ik alreeds overtuigd.

Het verhaal zelf is onderverdeeld in twee delen. Het eerste halfuur laat zien hoe Zola samen met zijn vriend Paul Cézanne een vermolmde zolderkamer deelt en hoe zijn carrière als schrijver langzaam maar zeker losbarst. We leren dat hij veel waarde hecht aan realisme en de zaken eerder voor zich laat spreken, zonder ze hierbij te verbloemen of hyperboliseren. Het tweede deel focust op de Dreyfusaffaire en toont een oudere Zola, die na al die jaren veel van zijn vroegere scherpte heeft verloren en thans als lid van de bourgeoisie zorgeloos en luidruchtig doorheen de straten bolt. Uiteindelijk herontdekt hij zijn strijdlustigheid en zet hij met het wereldberoemde "J'accuse" een proces in gang dat Frankrijk doet daveren op zijn grondvesten. Het proces op zich is zonder twijfel het meest interessante deel van de hele film en is een schitterende expositie van charisma, hypocrisie en wanorde. Het constante gekibbel tussen alle partijen wordt knap gespeeld door de acteurs, waardoor de spanning voelbaar wordt en je als kijker als het ware de rechtszaal in wordt gesleurd. De zinderende speech van Muni is perfect geschreven en vormt een memorabele afsluiter. Het enige dat me stoorde was het weglaten van de aanklacht op het antisemitisme, dat een grote rol speelde tijdens de Dreyfusaffaire. Een Joodse "Hollywood-exec" deed dit blijkbaar opzettelijk zodat de film ook in Duitsland verkocht kon worden. Een jammerlijke beslissing, want waargebeurde feiten censureren in een biopic over Émile Zola is niet bepaald toepasselijk te noemen.

Afgezien daarvan blijft dit een meeslepend portret van een belangrijk historisch figuur. Enkele scènes tijdens de opbouw zijn minder interessant, maar het geheel wordt dramatisch de hoogte in getrokken door het proces en de prestatie van Muni, die tot dusver één van mijn favoriete acteurs uit dit tijdperk is gebleken.

Een langzame karakterschets van een alcoholicus in een neerwaartse spiraal. Het hoofdpersonage is een wandelend cliché: de gefaalde schrijver met een drankprobleem. Kampioen in het verkopen van bullshit en tegelijkertijd continu aan het verzuipen in zelfmedelijden. Was hij maar in staat om zijn eindeloze geleuter om te zetten in tekst, dan zou alles wel op zijn pootjes terecht komen. Destijds wellicht een fris en origineel uitgangspunt, tegenwoordig een dertien in een dozijn verhaal. Het eerste uur was een theatrale en oninteressante bedoening. Veel betekenisloze invulling in de vorm van flashbacks. Pas vanaf de hopeloze zoektocht doorheen de kurkdroge stad en het ontnuchterende verblijf in de kliniek begint het niveau langzaam te stijgen. Zijn (existentiële) crisis ten gevolge van een delirium tremens was goed vormgegeven. Een murw geslagen Birnam is een pak beter te verteren dan de luidruchtige zatlap in het begin. Bijzonder jammer dat Helen zo nodig een 'sense of purpose' door zijn strot moet duwen om er toch maar een happy eind aan te breien. Het was weliswaar te verwachten. De opgebouwde tragiek stort als een kaartenhuis in elkaar. Enfin, ik vond een aantal scènes zeer geslaagd. In het bijzonder dus de zoektocht met zijn typemachine in de hand, alsook de poging tot diefstal in de club. Ik herken er echter geen meesterwerk in en ik zag het thema al veel beter uitgewerkt in andere films.

Nanook of the Deep South. Een soort docudrama dat een contrast blootlegt tussen industrie en natuur, gefilmd op locatie in Louisiana. De film bevat weinig dialogen, heeft een onbepaalde verhaallijn en enkele eenvoudige personages. Flaherty laat de beelden voor zich spreken en neemt zijn tijd om details te belichten, zowel wat betreft de werkzaamheden op het boorplatform als de avonturen van een jonge knaap die met zijn kano de bayou afvaart. Enkele zaken weten te boeien, zoals het gevecht met de krokodil en de andere levensgevaarlijke fratsen die de jongen uithaalt, maar over het algemeen is er weinig dat me bijblijft. Flaherty is duidelijk een regisseur die het stille tijdperk niet volledig is ontgroeid, want deze film voelt op meerdere vlakken aan als een silent. Mooie beelden en muziek, maar ik voelde me weinig betrokken.