Meningen

Amerikaanse musical die van begin tot eind aanvoelt als goedkope camp. In theorie een zelfbewuste en ironische kijk op mainstream media die slechte smaak doorlopend huldigt. In praktijk een vermoeiende zit boordevol onnozele sketch comedy, futloze tongue-in-cheek humor en verschrikkelijke liedjes die de janboel nog meer verwateren. Monroe speelt een manipulatieve en overdreven debiele gold digger met een intonatie die aanvoelt als een reeks gearticuleerde zuchten. Ze verwerpt enige vorm van persoonlijke verantwoordelijkheid en lult zich een weg door het leven, zonder hiervan nadelige gevolgen te ondervinden. Aan de andere kant van het spectrum treffen we een even onuitstaanbare snol aan wiens motieven zodanig modderig zijn dat je na afloop direct in de douche wil springen. Het publiek wordt uitgenodigd om mee te lachen met het bombastische acteerwerk, maar deze lach der dwazen is niet aan mij besteed. Verder is de choreografie weinig opzienbarend en kunnen we spreken van een verhaaltje dat 'leg day' alreeds meerdere malen heeft overgeslagen. Ik kan af en toe genieten van een portie camp, maar dit draaide uit op een uithoudingsproef die mijn geduld serieus op de proef stelde.

Een eentonige misdaadfilm en 'noir lite' met een vervelend liefdesverhaal dat als een donkere wolk boven de film drijft. Hier en daar wordt er gehint naar meer interessante verhaalelementen, maar deze worden jammer genoeg voortdurend naar de achtergrond verbannen. Ik had gehoopt dat er meer aandacht zou uitgaan naar criminaliteit, corruptie, hebzucht of een andere overkoepelende 'kingpin' wending. Ik had zelfs even een optimistisch vermoeden dat Mundson een Nazi-collaborateur was die ex-Nazis hielp vluchten naar Zuid-Amerika. Deze verwachtingen werden dus nooit ingelost en in plaats daarvan krijgen we een mager would-be 'Rise & Fall' verhaaltje dat non-stop onderbroken wordt door warrige liefdesperikelen. Niemand is blijkbaar geneigd om duidelijkheid te scheppen over het verleden van Johnny en Gilda, hetgeen resulteert in repetitief gebekvecht en kinderachtige uitingen van jaloezie. De onnozelheid bereikt een toppunt op het einde, alwaar Gilda wordt misleid door een van Johnny's mannetjes en terug naar Buenos Aires wordt geëscorteerd. Ook het insluiten van enkele zang- en dansnummers voelt geforceerd en onnodig aan. De film duurt alreeds te lang. Enkele mooie schaduwbeelden en behoorlijk acteerwerk bieden geen compensatie.

Een muzikaal drama dat meer focust op romantiek en 'komische' misverstanden. Hoewel de film als backstage musical begint, neemt het verhaal al gauw een andere wending. Zoals de titel al doet vermoeden staat het thema 'Gold Diggers' centraal, waarmee overigens niet wordt gerefereerd naar de Californische goldrush o.i.d. maar wel naar een meute sloeries die op geld uit zijn. Het is uiteindelijk een redelijk voorspelbaar en doorgaans onnozel schouwspel met oppervlakkige personages die schijnbaar geen controle hebben over hun eigen emoties. De meeste acteurs zal je trouwens meteen herkennen, aangezien ze zowel in 42nd Street als in Footlight Parade te zien zijn. De cast straalt over het algemeen charisma uit, maar mist de sterkte van een Cagney of Baxter. Verder put ik zoals gewoonlijk weinig genot uit de zang -en dansscènes. Het stukje met de lichtgevende violen op het einde was aardig, de rest was minder. Opvallend meer risqué dan voorgaande producties, dat wel.

Een doorgaans boeiende epic die ondanks een lange speelduur weinig of geen inzakkingen kent. Ik deinsde even terug toen ik las dat het opnieuw een poging was de Amerikaanse burgeroorlog en de aansluitende Reconstructie in filmvorm te gieten. Het is niet meteen mijn favoriete gespreksonderwerp, ook al wordt de oorlog hier meer gebruikt als overkoepelend verhaalelement. Gone with the Wind vertelt in eerste instantie een liefdesverhaal, waarin een (onvermijdelijke) liefdesdriehoek de acties van de personages bepaalt. Er zijn gelijkenissen te vinden met films als Birth of a Nation en Jezebel, al blijft het verhaal redelijk braaf. Een radicale weergave van de KKK ga je niet te zien krijgen en de wreedheid van slavernij wordt bijna volledig verdoezelt. Het verhaal wordt grotendeels vertelt vanuit het standpunt van 'Southern Belle' Scarlett, gespeeld door Vivien Leigh. Net zoals Bette Davis in Jezebel is Scarlett een nogal ingewikkeld type wiens zelfzekerheid al gauw omslaat in manipulatief en kinderlijk gedrag. Ondanks haar al dan niet geveinsde apathie beschikt ze over een zekere aantrekkingskracht, hetgeen zich vooral uit in scènes met tegenspeler Clark Gable, die zowel met zijn speelse als met zijn jaloerse karakter voortdurend de show steelt. De volledige evolutie van Scarlett is nogal moeilijk samen te vatten aangezien het over een grote tijdsperiode is verspreid, maar ze doorloopt in ieder geval verschillende fases die haar karakter en de film zelf fris en interessant houden. Soms voelen haar beslissingen wat repetitief aan, maar niet in die mate dat het storend wordt.

Verder hanteren ze een vlotte vertelstijl met grote sprongen in tijd. Het hoogtepunt voor mij was de uitbraak van de burgeroorlog en het tragische verloop in Atlanta. Enkele scènes en shots resulteerden in kippenvel en de pijn en horror werd bij momenten echt voelbaar. Alles is tevens mooi in beeld gebracht en het gebruik van Technicolor was een goede beslissing. Mooie schaduwbeelden hier en daar, waarbij de silhouetten in contrast komen te staan met een zonsondergang.

Het grootste probleem blijft het feit dat ik me niet helemaal kan inleven in romantiek uit dit tijdperk. De personages draaien meestal lange tijd rond de pot zonder duidelijk te zeggen wat ze voor elkaar voelen. Het voelt tegelijk zo oppervlakkig en complex aan en ik kan maar geen emotionele connectie vormen met de twee hoofdpersonages. Punten voor de oorlogsscènes in Atlanta, de fantastische rol van Clark Gable, goede regie en een onderhoudend verhaal.

Een Amerikaans drama en quasi roadmovie die de wanhoop tijdens de Grote Depressie op een tamelijk confronterende manier weerspiegelt. Gebaseerd op de gelijknamige roman van Steinbeck, soms in één adem genoemd met Émile Zola, die de beproevingen van Jan-met-de-pet op een realistische manier blootlegde. In de film wordt e.e.a. geromantiseerd, maar afgezien van een meer hoopvol einde blijft de ondertoon doorgaans noodlottig en somber. Het geheel blijft alleszins boeiend van begin tot eind, met veel sprongen in tijd, verandering van decor, overtuigend acteerwerk, impactvolle gebeurtenissen en zaken die je niet veel tegenkomt in Hollywood producties van die tijd. Het thema alleen al werd gemeden als de pest, aangezien het een inbreuk was op de fantasie van de kijkers. Ook de alomtegenwoordige en geforceerde liefdesrelatie ga je hier niet terugvinden. De nadruk wordt gelegd op de ellende (en volharding) van de familie en de liefde manifesteert zich vooral tussen de moeder, fantastisch gespeeld door Jane Darwell, en de zoon, eveneens knap gespeeld door legende Henry Fonda. Nevenpersonages vormen tevens een echte meerwaarde, vooral de sceptische ex-priester en de reddeloze Muley zijn leuke bijrollen. Mooi in beeld gebracht ook, met enkele prachtige en memorabele shots. Sommige scènes zijn meer meeslepend dan anderen en vooral het tragische eerste uur, waarin de familie in een krakkemikkige truck naar het beloofde land reist, was wat mij betreft het emotionele hoogtepunt. Nadien wordt de focus meer gelegd op het barsten van de luchtbel en het protest dat hieruit voortvloeit. Een aanrader.

Een zeldzaam voorbeeld van een period piece dat ik kon uitstaan, gebaseerd op Charles Dickens' gelijknamige 'bildungsroman'. Het is vooral het acteerwerk dat de film een serieuze duw in de rug geeft. Een jonge Alec Guinness (Obi-Wan), de no-nonsense advocaat Jaggers, de mannenhatende oude vrijster, het zijn stuk voor stuk acteurs die hun rol moeiteloos en meesterlijk spelen. Het was in feite enkel het hoofdpersonage dat me niet wist te bekoren. Een nogal onopvallende vertolking. Het verhaal valt zoals gezegd onder de noemer coming of age en volgt een jong weeskind dat holderdebolder in de aristocratie belandt en door een mysterieuze weldoener tot 'gentleman' wordt gebombardeerd. Ik vond de vlotte vertelstijl aangenaam en het geheel viel bijgevolg makkelijk te verteren. De motieven van de weldoener blijken uiteindelijk wat troebel en tegen het einde verliest de film zijn energie, ondanks de onverwachte wending. Ik had liever gezien dat Estella niet door Pip werd meegesleurd, maar in plaats daarvan eindigde als haar (pleeg)moeder en zo de cirkel volmaakte. Zo'n downer ending was destijds helaas onmogelijk en Lean was wellicht toegewijd aan het bronmateriaal. Het is alleszins mooi in beeld gebracht, met gevoel voor detail. De openingsscènes in het moeras waren schitterend vormgegeven en vormden een vroeg hoogtepunt.

Goede misdaadfilm/roadmovie/kraakfilm avant la lettre waarin een koppel in een destructieve relatie à la Bonnie & Clyde overvallen pleegt rond het land. Volledig verteld vanuit het standpunt van de hoofdrolspelers, wiens gezichten vaak in close-up worden afgebeeld. Cummins speelt een haast psychotische femme fatale, Dall een twijfelende domoor verblind door liefde. Opmerkelijk is de long take tijdens de eerste bankoverval waarin dus géén rear projection wordt toegepast. Het is een doorgaans boeiend verhaal met een spannende en mooi vormgegeven klopjacht op het einde. De voorspelbare afloop die is gekoppeld aan dit soort films wordt deels omzeild door Bart op zijn vriendin te laten vuren. De film wordt tevens vaak als 'noir' omschreven, maar naar mijn mening ontbreken er te veel kenmerken om hem in deze categorie te plaatsen. Zo kan je honderden films onterecht als noir gaan bestempelen... Zou een inspiratiebron zijn voor Godard's À bout de souffle, dat tien jaar later verscheen.