Meningen

De titel, eigenlijk met dubbel uitroepteken, later gejat door de Pet Shop Boys, is de innerlijke noodkreet van Gloria. Zij slooft zich uit voor haar gezin zonder daar waardering voor te krijgen. Er zijn heel wat argumenten om een hekel aan haar te hebben. Desondanks wekt ze sympathie op als vrouw die de rolpatronen omkeert. De bo, de Japanse vechtstok die ze in het begin ter hand neemt, is een fallus en een voorafspiegeling van de ham als moordwapen. Macho's als haar echtgenoot en die exhibitionist worden belachelijk gemaakt.

De personages hebben weinig ethische principes. Trouw en eerlijkheid staan niet in hun woordenboek. Ze vertonen seksueel afwijkend gedrag. Manieren om aan geld te raken zijn stelen, bedriegen, drughandel en je kind verkopen aan een pedofiele tandarts. Deze immorele handelingen worden in hoog tempo en met zin voor humor behandeld.

De ernstige kant zit in het sociale. Een kuisvrouw als hoofdpersonage komt zelden voor. Een shot kort voor het einde laat zien dat er in Madrid wel meer van die grijze, schoendoosachtige appartementenblokken staan. In elk van die appartementen wonen kleurrijke mensen met verlangens en een persoonlijke geschiedenis. Cristal is een prostituee die droomt van een sterrenbestaan in Las Vegas. De telekinetische gave van Vanessa, het dochtertje van kleermaakster Juanita, bestaat mogelijk slechts in de verbeelding van Gloria. De incidenten met de geblokkeerde lift en de gebroken vaas kunnen toeval geweest zijn. De behangscène kan een wensdroom of een hallucinatie zijn van een vrouw in verwarde toestand.

Deze excentrieke sociale komedie is het begin van de nieuwe Spaanse stroming die haar hoogtepunt zou bereiken in de jaren '90. Typisch Almodóvar zijn de kitscherige kleuren, make-up als plotelement en de vervaging van het onderscheid tussen mannelijk en vrouwelijk. Carmen Maura en Verónica Forqué zouden nog vaker samenwerken met deze regisseur. Hier wordt de show echter gestolen door Carlitos de hagedis in zijn rol van Dinero - Spaans voor geld.

Een komedie is dit niet echt, want het is zelden grappig en er is geen happy end. Ik zie wel de gelijkenis met Annie Hall, maar dan veel minder goed geschreven. Het gaat over twee personages die in het begin een verschillende opvatting over de liefde hebben. Hij gelooft in ware liefde, zij niet. Het zit eraan te komen dat ze allebei zullen omslaan.

Wat me stoorde, waren de zwakke nevenpersonages. Zij waren er enkel om goede raad te geven en leken daarbuiten geen leven te hebben, iets wat je de laatste jaren in romantische fictie al te vaak ziet. De eerste ontmoeting in de lift en het gedweep met The Smiths zijn evenmin bijster origineel.

De niet-chronologische vertelstijl was niet veel meer dan een gimmick. Een zwak verhaal kun je niet redden door de volgorde van de gebeurtenissen dooreen te haspelen.

Ondanks alle wetenschappelijke ontdekkingen en vooruitgang is christelijk fundamentalisme een groeiend fenomeen in de eenentwintigste eeuw. Hier gaat het om één individu dat aan godsdienstwaanzin lijdt. Zijn letterlijke interpretatie van de Bijbel brengt hem tot antisemitische en homofobe uitspraken. Vrouwen ziet hij als een instrument van de Duivel om een man in bekoring te brengen. Hij gaat in de clinch met een progressieve lerares die in wetenschap en logica gelooft. Zij ziet in dat hij slechts de Bijbelcitaten gebruikt die hem uitkomen. Fragmenten over vergevingsgezindheid en "gij zult niet doden" ziet hij gemakshalve over het hoofd. Het levert enkele beklijvende momenten en kostelijke beelden op.

In de beperking toont zich de meester. Sidney Lumet gebruikte een script over twaalf mannen in één kamer dat voor TV geschreven was. De intensiteit, de confrontatie tussen persoonlijkheden en het claustrofobische gevoel houden het beklijvend van begin tot eind.

Ondanks de beperkte mogelijkheden gebeurt er visueel wel degelijk een en ander. De inleiding bevat een tracking shot met een camera die van op de eerste verdieping een indruk geeft van de grootte van het gerechtsgebouw. Eenmaal in de kamer wordt de kijker een vlieg op de muur die stiekem meekijkt en beetjes informatie ingelepeld krijgt. In de tweede helft worden de zwetende lichamen vanuit een laag standpunt getoond en wordt een telelens gebruikt om de muren dichterbij te doen lijken. De combinatie van sigarettenrook en hitte in een besloten ruimte geeft een beklemmend gevoel.

De jury bestaat uit blanke mannen, op een enkele uitzondering na uit de hogere middenklasse. Zij moeten oordelen over een jongen uit een sociaal lager milieu met een mediterraan uiterlijk, mogelijk een zoon van Italiaanse migranten. Vooroordelen komen aan het licht. De verschillen in persoonlijkheid tussen de twaalf mannen worden uitgespeeld: de twijfelaar, de bullebak, de sportverslaafde... Behalve de charismatische Henry Fonda speelt vooral Lee J. Cobb een prachtige rol. Geen enkele acteur kan zich beter kwaad maken dan hij.

Het einde laat de schuldvraag open. De jongen wordt vrijgesproken wegens gerede twijfel, maar dat sluit niet uit dat hij het wel degelijk gedaan heeft. Dit rechtbankdrama zet aan tot nadenken over democratische rechtsprincipes, veroordeelt het afgaan op eerste indrukken en doet schijnbare zekerheden wankelen.

De cameratechniek is vrij indrukwekkend, en de loopgraven zien er realistisch uit. Inhoudelijk is dit echter helemaal niks. Eerst zit je een uur lang naar twee matige acteurs te kijken die wandelen en praten, daarna wordt het een simplistisch heldenverhaaltje met bombastische muziek. De techniek lijkt vooral een manier om het gebrek aan inhoud te verdoezelen.

In deze reis door tijd en ruimte komen vier niveaus van intelligentie voor. Het dierlijke instinct evolueert naar menselijke intelligentie wanneer de homo habilis op het idee komt om een bot als werktuig of wapen te gebruiken. Via een veelbesproken matchcut springt Kubrick naar de hoogtechnologische wapens en werktuigen van de toekomst. Dit contrasteert met de kleingeestigheid van de Koude Oorlog - de Russen mochten niet de eersten zijn. De personages zijn niet zo diep uitgewerkt. We zien Dr. Floyd met z'n dochter praten en Dr. Poole met z'n ouders, maar over de achtergrond van Dr. Dave Bowman komen we weinig te weten.

Het derde niveau is de kunstmatige intelligentie van HAL. Bij momenten lijkt hij menselijker dan de menselijke personages, vooral wanneer hij dat kinderliedje zingt, als een kinds geworden bejaarde. Hij raakt in verwarring doordat hij kennis geheim moet houden, terwijl hij ontworpen is om kennis te verspreiden. Sommige zaken worden vanuit zijn standpunt getoond, zoals de lipleesscène. Met z'n ene oog lijkt hij op de cycloop in de Odyssee.

Het vierde niveau is de buitenaardse intelligentie. Op aanraden van Carl Sagan zijn er geen antropomorfe wezens gebruikt, maar een immateriële intelligentie. Deze onderhoudt contact met de mensheid via zwarte, rechthoekige monolieten die radiosignalen uitzenden. Via deze laatste overschrijdt Dave de grenzen van tijd en ruimte. Het menselijke brein is voorgeprogrammeerd om binnen deze grenzen te denken en waar te nemen.

Sommige voorvallen zijn geïnspireerd door de ruimtevaart van de jaren '60. In 1965 vond de eerste ruimtewandeling plaats (EVA = extravehicular activity). In 1967 vielen de eerste doden in de ruimte. Andere voorvallen hebben een voorspellend karakter. De maanlanding, volgens een samenzweringstheorie eveneens geregisseerd door Kubrick, zou pas een jaar later volgen. De route van Voyager 1 en 2 vanaf de late jaren '70 leek sterk op het fictieve traject van de Discovery. Moderne tablets lijken op elektronische toestellen aan boord van het ruimteschip.

Technische effecten als voorgrondprojectie en slitscanfotografie waren nieuw. Gewichtloosheid werd gesuggereerd door stuntmannen en acteurs aan touwen op te hangen. Keir Dullea moest een soort benjisprong uitvoeren. We zien het ruimteschip relatief snel bewegen tegen de achtergrond van de traag bewegende sterrenhemel. Cameraposities bevorderen het gevoel van instabiliteit.

De basiskleuren zijn zwart - soms een volledig scherm - en het wit van de ruimtetuigen en de nagebootste hotelkamer in neoklassieke stijl. Rood licht en voorwerpen in vooral primaire kleuren steken af tegen deze achtergrond. De twee astronauten zijn te onderscheiden aan de kleur van hun ruimtepak. Er zijn veel geometrische vormen gebruikt, rechthoekig of gebogen. De futuristische kant-en-klaarmaaltijd bestaat uit vier rechthoeken met verschillende kleuren - vooral het groen valt op.

Ligeti's toonclusters roepen een buitenaardse sfeer op. De walsritmes van Johann Strauss wekken de indruk dat de ruimtetuigen dansen. Also sprach Zarathustra van z'n naamgenoot Richard verwijst naar Nietzsches theorie van de übermensch, het hogere stadium waarnaar de mens zou moeten evolueren. Verder krijg je te horen wat je echt zou horen in de ruimte: geruis, elektronische signalen, ademhaling. De stilte van het luchtledige is op een effectieve manier gebruikt. Bewegende voorwerpen en een ontploffing zonder geluid werken bevreemdend.

Het verhaal wordt grotendeels met beelden en geluiden verteld. De hoeveelheid dialoog is beperkt. Kubrick is wijselijk afgestapt van z'n oorspronkelijke voornemen om een toelichtende voice-over te gebruiken. Door deze visuele manier van vertellen en de diepzinnige wetenschappelijke en filosofische ideeën die erachter zitten, vergt het een inspanning om je aandacht erbij te houden. Het kan helpen om het tegelijk geschreven boek van Arthur C. Clarke te lezen, al wijkt dat op sommige punten af. Als je er eenmaal inkomt, wordt het een unieke ervaring.

Heel wat van de vaste Hitchcockelementen zijn al aanwezig: de dubbele achtervolging met een toevallige held die ten onrechte verdacht wordt en de echte schurken probeert te ontmaskeren, de macguffin en de blondine onder een laag ijs die moet ontdooien. De gelijkenis met het latere North by Northwest is groot, tot en met de ontmoeting op de trein en het afluisteren van op de balustrade. Verschillende scènes worden uit het standpunt van een gluurder getoond.

Het is losjes gebaseerd op The Thirty-Nine Steps van de Schotse diplomaat John Buchan, een van de eerste spionagethrillers. Het boek is geplaats aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog, met een groep Duitse spionnen als slechteriken van dienst. In de adaptatie is het verplaatst naar de jaren '30 en wordt de nationaliteit van de spionnen niet genoemd. Er zijn nog andere verschillen met het boek: Annabella Smith is een man; er zit geen romance in en geen Mr. Memory. De titel verwijst naar een huis met een trap van negenendertig treden vanaf het strand als hoofdkwartier van de spionnen. Dit idee kreeg John Buchan toen z'n dochtertje negenendertig treden telde bij een echt huis. Het is wel spijtig dat deze verklaring eruit gelaten is.

Er is behoorlijk wat op locatie geschoten, met enkele mistige Schotse landschappen en als vroeg hoogtepunt de spoorwegbrug over de Firth of Forth. Hanney legt een grote afstand af van het oosten naar het westen van Schotland. De nevenpersonages spreken met grappige regionale accenten, van het Cockney van de melkboer tot het Schots van de jaloerse, gierige en kwezelachtige boer. John Laurie was echt Schots, maar Peggy Ashcroft, die z'n mooie vrouw speelt, was een Engelse.

Visueel zitten er mooie dingen in: het ontbrekende vingerkootje als herkenningselement; sigarettenrook en mist om een groezelige sfeer te creëren. De montage zorgt voor een hoog tempo, met de ene episode die snel in de andere overloopt. Er zitten meerdere matchcuts in: van een koets naar de trein, van de schreeuw van degene die het lijk vindt naar de stoomfluit van de trein, van één kaars naar een andere. Het hoge tempo, de vernuftige intrige, de regionale humor en de gevarieerde locaties gaven de regisseur terecht de bijnaam Master of Suspense.

Grauwe realiteit wordt hier getoond, en dat kan meer aangrijpend zijn dan uitgesmeerd melodrama. Het begint met een bijna statisch beeld, al zit er toch wat beweging in de sigarettenrook, de goudvissen en de sneeuwvlokken achter het raam. De camera volgt de studente, gespeeld door een intense Anamaria Marinca, waarbij de tijd genomen wordt om de stilte en de hijgerige ademhaling te laten inwerken. Haar kamergenote zou reddeloos verloren zijn zonder haar toewijding. Die abortuspleger is een van de akeligste personages ooit, net omdat hij zo levensecht is. Het zwangere meisje is willens nillens op hem aangewezen, al kun je je afvragen of adoptie geen optie was. De actrice Laura Vasiliu was al dertig, maar lijkt jonger.

Ik neem aan dat de foetus nep was, al lijkt hij echt. Een scène die bijblijft is het familiediner, omdat je als kijker weet dat ze met haar gedachten elders is terwijl de eters doorratelen en ook nog neerbuigend doen omdat ze van het platteland is. In haar peergroene blouse steekt Otilia af tegen de grauwe omgeving. Abortus was niet enkel onder Ceausescu illegaal, maar hier krijg je de indruk dat de meisjes weinig keuze en weinig voorlichting hebben. Dat ze sigaretten moet kopen op de zwarte markt, zegt ook iets over die tijd en cultuur. Het laat een indruk na van mensen die door blijven ploeteren in een leven met weinig perspectief.

Wat is erger dan een haai in het water? Twee haaien in het water! Dat moet Johannes Roberts gedacht hebben toen hij op het idee kwam voor deze sequel op een uitgangspunt dat al niet bijster origineel was.

Het begint nog vrij goed, met wat mooie natuurbeelden en rebelse tienermeiden. Dan krijg je een uur lang gegil in het donker en bloed in het water. Tip: blijf uit de buurt van mensenhaaien.

Fellini sluit aan bij een literaire stroming uit die tijd: magisch realisme. Hierin wordt een realistisch verhaal gecombineerd met bovennatuurlijke elementen en/of droomscènes. De droomscènes kun je herkennen doordat er onmogelijke dingen in gebeuren, zoals het opstijgen uit de file in de openingsscène. De symboliek hiervan ligt voor de hand: Guido wil ontsnappen aan de dagelijkse sleur. Vliegdromen komen trouwens bij veel mensen voor.

Een magische scène is die met de geblinddoekte gedachtenlezeres. Ze is echt helderziend, en begrijpt zelf niet eens wat ze ziet: de raadselachtige formule "asa nisi masa". In een jeugdherinnering van Claudio komt deze spreuk voor als de magische formule die leidt naar een verborgen schat. De verklaring ligt in een oud taalspelletje voor kinderen: de p-taal, of in dit geval de s-taal. "Asa nisi masa" staat voor "a-ni-ma". De anima, een termuit de jungiaanse psychoanalyse, is de vrouwelijke kant van de man. Claudia (Claudia Cardinale) kan gezien worden als een projectie van Guido's anima, of als zijn fantastische voorstelling van de ideale vrouw. In elk geval bestaat ze enkel in zijn fantasie. Dit wordt duidelijk vanaf haar eerste verschijning, wanneer ze verandert in een lelijke verpleegster.

Guido worstelt met een patroon van aantrekking en afstoting tot de verschillende vrouwen in zijn leven, wat zich uit in de fantasiescène met de harem, waarin zijn vrouw Luisa met plezier het huishouden doet in aanwezigheid van zijn maitresses. Dit werkt echter verstikkend, dus slaat hij met een zweep in het rond.

Zijn eerste confrontatie met seksualiteit zien we in een jeugdherinnering aan de kloeke prostituee La Saraghina, die door de Kerk gelijkgesteld werd aan de Duivel.

Naast zijn amoureuze strubbelingen zijn er de professionele. Guido is een regisseur-scenarist met een writer's block. Fellini worstelde met het zoeken naar een waardige opvolger van La Dolce Vita. Hij brengt een satire op de bemoeienissen van critici en de Katholieke Kerk. De oplossing voor zijn writer's block vindt Guido in het vertellen van de waarheid. Dit wordt niet geapprecieerd door zijn vrouw, die zichzelf herkent in een van de personages.

Hij vergelijkt een filmregisseur met een magiër en met een circusdirecteur. (Fellini had als bijnaam De Magiër.) De muziek van Nino Rota onderstreept het circuskarakter van het leiden van een filmcrew, net als de slotscène.

Deze film moet je meer dan eens zien om hem te begrijpen. Het kan ook helpen om er wat over te lezen. Als je wat moeite doet om erin door te dringen, wordt hij heel erg de moeite waard.

De jaren '60 waren een periode van artistieke rebellie, avant-garde en het in vraag stellen van de klassieke regels van de kunst. Godard sloot daar voluit bij aan met z'n onconventionele visuele stijl. Hij duwde een cameraman voort in een rolstoel, en maakte opnamen te midden van toevallige voorbijgangers zonder een zone af te spannen. Af en toe loopt een passant vlak voor de camera door het beeld heen. De veelbesproken jump cuts zijn kleine sprongetjes in tijd en ruimte. Iemand die zit te praten, zit opeens in een iets andere houding of wordt uit een iets andere hoek getoond. Die sprongen zijn bruusk en zouden traditioneel als slechte montage gezien zijn. Godard doet dit echter bewust, om de kijker eraan te herinneren dat hij naar een kunstwerk zit te kijken en dat het allemaal niet echt is.

Het nog redelijk conventionele misdaadverhaaltje is geïnspireerd door een krantenartikel, maar leent ook elementen van gangsterklassiekers in Hollywood. Dit wordt echter regelmatig doorbroken met lange dialogen die niks meer met het misdaadplotje te maken hebben. Belmondo, voortdurend met een saffie in z'n bek, komt niet over als een gewetenloze moordenaar, maar als een jongetje dat gangstertje speelt met een speelgoedrevolver. Z'n houding is cynisch en immoreel, al haalt Patricia z'n sympathieke kant naar boven. Jean Seberg komt modern over met haar gamine-kapsel en streepjespakken.

Ook stilistisch zijn er dingen ontleend aan Hollywood. Die beweging met de vinger over de lippen zou overgenomen zijn van Humphrey Bogart, die ook te zien is op een affiche van They Drive by Night (1940). Het gebruik van sigarettenrook en spiegels wordt overdreven, met enorme rookwalmen en gekke bekken. Met wat inleving in de vernieuwingsdrang van toen, wordt dit een boeiende ervaring. De muziek van de Franse jazzpianist Martial Soulal, met veel slagwerk en kordate ritmes, past bij deze modernistische opvatting.

Sandrine Bonnaire was amper zestien toen ze in haar debuutrol te zien was. Ze acteert erg naturel, met alle impulsiviteit en stemmingswisselingen die bij die leeftijd horen. De stijl van Pialat is realistisch. Hij toont menselijke conflicten in al hun kleingeestigheid, zoals ze zich in werkelijkheid voordoen. Je kunt geen grens trekken tussen sympathieke en onsympathieke personages. Ze hebben allemaal hun zwakheden. Van de drie andere gezinsleden is de broer wellicht de ergste, al maakt de vader - door Pialat zelf gespeeld - het zich wel erg gemakkelijk door z'n gezin de rug toe te keren. Een kostelijke scène is wanneer hij als ongenode gast in z'n eigen huis verschijnt.

Suzanne is de hysterische scènes duidelijk gewoon. Haar vlindergedrag is een reactie op haar onstabiele thuissituatie, een krampachtige zoektocht naar de liefde die ze te weinig gekregen heeft. Ze kiest echter voor avontuurtjes met mannen voor wie ze niets voelt, waardoor ze haar kansen op een ernstige relatie verkleint. Haar opmerkingen over zelfmoord uiten vooral een behoefte aan aandacht.

Het begint op een zomerkamp in de Provence, met veel zonlicht en een boottocht. Daarna verplaatst het zich naar Parijs en de voorstad Orly en wordt het steeds donkerder en beklemmender, wat past bij Suzannes verlangen om te ontsnappen uit haar huidige leven.

Er is een verschil tussen kitsch en het bewust gebruiken van kitscherige elementen. Met pastelkleuren, bloemmotieven en prenten van religieuze of erotische aard creëert Almodóvar z'n eigen originele universum. In de V.S. was er een rechtszaak over de provocerende inhoud, waarna de X-rating omgezet werd in geen rating. Het wordt allemaal met humor gebracht, met name de ode aan Jacques Cousteau.

Banderas speelt een obsessieve fan die alle omgangsregels aan z'n laars lapt. Hij dringt haar appartement binnen, slaat en knevelt haar. Toch dwingt hij geleidelijk aan sympathie af. Hij heeft tenslotte een moeilijke jeugd gehad. Daarmee probeert hij in het reine te komen door terug te reizen naar z'n geboortedorp in Extremadura, wat een mooi panorama oplevert.

Victoria Abril is mijn favoriete Spaanse actrice. Ze speelt een B-ster die verslaafd is aan opiaten. In haar verdoofde toestand wil ze pijn voelen. Ze is een masochiste die aan een ernstige vorm van het Stockholmsyndroom gaat lijden. Twee labiele persoonlijkheden vinden elkaar.

Drie karakterrollen geven het nodige contrapunt. Francisco Rabal speelt een bejaarde regisseur van campy horror. Loles León speelt de ongeremde Lola, het tegendeel van haar zus. De expressief lelijke Rossy de Palma speelt een van haar groteske nevenrollen, dit keer een virago op een scooter. Ennio Morricone voegt er muziek aan toe die soms dreigend klinkt als Psycho, dan weer geruststellend en romantisch.

Met dit autobiografisch getinte experiment doet Anna Odell de grenzen tussen fictie en realiteit vervagen.

In de eerste helft speelt ze zichzelf in een fantasie, een alternatieve versie van de werkelijkheid. Ze neemt wraak met woorden. Haar voormalige klasgenoten worden gespeeld door acteurs.

De tweede helft is nagespeelde realiteit, waardoor het bijna als een documentaire overkomt. Nu spelen de klasgenoten zichzelf. Het is sportief dat ze hun eigen reactie naspelen, terwijl ze er niet zo sympathiek uit komen.

Het hele project is een vorm van psychosociale kunsttherapie. Voor Odell is regisseren een manier om psychische problemen te verwerken. Door haar klasgenoten met het resultaat te confronteren wordt de sociale omgeving erbij betrokken. Zij reageren defensief door te ontkennen, te minimaliseren, de confrontatie te vermijden of excuses in te roepen.

Het is interessant om de verschillende standpunten te vergelijken. Wat voor Anna jarenlang lijden was, stelde volgens anderen weinig voor. Scholieren kunnen elkaar pijn doen zonder het goed te beseffen. Als artistiek, introvert type was Anna een buitenbeentje en een gemakkelijk slachtoffer. Hiermee geeft ze een onverwerkt verleden een plaats. Het lelijke eendje is een zwaan geworden.

In een broeierig Zuid-Frans dorpje zet de nieuwe bewoonster Elle (Isabelle Adjani) de dingen naar haar hand. Elle is kort voor haar voornaam Eliane, maar ook Frans voor zij. Wanneer ze zich Elle laat noemen, speelt ze een rol om mensen te kunnen manipuleren. Haar doel is wraak te nemen voor de verkrachting van haar Duitse moeder, door het dorp spottend Eva Braun genoemd. Ze besluit zelf rechercheur en rechter te spelen.

Ze trouwt met Florimond Montecciari, bijgenaamd Pin-Pon naar het geluid van een brandweersirene. Hem zal ze zo manipuleren dat hij voor haar de executie uitvoert. In een verrassende ontknoping blijkt echter dat de geëxecuteerden onschuldig waren. De echte daders zijn jaren geleden al geëxecuteerd door haar vader.

Een stille getuige - op het wijsje Rose de Picardie na - van de feiten van ruim twintig jaar geleden is de pianola. Ook het liedje Trois petites notes de musique in de versie van Yves Montand heeft een mechanistische pianobegeleiding. Dit past bij het wraakplan van Elle, ook een mechanisme dat, eenmaal in gang gezet, zijn eigen ritme volgt ongeacht de veranderende omstandigheden.

Dit is mijn favoriete rol van Isabelle Adjani. Wegens de naaktscènes stond ze aanvankelijk weigerachtig tegenover deze met haar in gedachten geschreven rol . De rol van Pin-Pon werd geweigerd door Gérard Depardieu.

Er zijn een paar leuke nevenrolletjes. Michel Galabru (Le Gendarme de St. Tropez) zien we voor één keer in een ernstige rol als de vader van Elle. François Cluzet speelt amateurwielrenner Mickey, een jongere broer van Pin-Pon. Hun dove tante (Suzanne Flon) krijgt bijnamen als Cognata ("schoonzus"), Sourdingue en Sono Cassée. Leuk is de scène waarin Elle iets grofs zegt zonder geluid te maken, zodat enkel de liplezende Cognata haar kan verstaan.

In het boek van Sébastien Japrisot (anagram van Jean-Baptiste Rossi) wordt het onderzoek in archieven en oude kranten uitgebreider behandeld, maar de essentie blijft. Elk hoofdstuk heeft zijn eigen ik-verteller. Lebalech woont in Digne.

Dit intense drama is losjes gebaseerd op de autobiografische roman van Annie Ernaux, al hebben ze de (familie-)naam van het hoofdpersonage veranderd. Het is een onverbloemde behandeling van het thema illegale abortus in het Frankrijk van de jaren '60. Het probleem heeft wettelijke, ethische en medische implicaties. Anne riskeert een gevangenisstraf en hevige bloedingen, terwijl ze veroordeeld wordt in een katholieke, conservatieve omgeving. De biologische vader neemt z'n verantwoordelijkheid niet op.

De Libanees-Franse regisseur Audrey Diwan kiest voor rauw realisme. De handcamera zit dicht op de actrice en er zijn geen technische effecten. De lelijke, lichamelijke kant wordt openlijk getoond, zodat je er zelf bijna misselijk van kunt worden. De Roemeens-Franse actrice Anamaria Vartolomei toont de emotionele roetsjbaan waarop zo iemand zich bevindt. Sinds de jaren '60 is er gelukkig veel veranderd.