Meningen

LARS VON TRIER

Het feit dat ik grotendeels met gekromde tenen naar Dancer in the Dark heb zitten kijken, had in mijn geval niet met de buitengewone filmtechniek van Von Trier te maken. Integendeel, voor mij is Von Trier een meester in zijn vak, die met deze film een fantastische tragedie heeft neergezet. De gekromde tenen waren het gevolg een voorspelbare ondergang van een vrouw die slechts, rücksichtlos, goed wil doen. Eigenlijk stond vanaf het begin al vast dat haar goede bedoelingen op ellende zouden uitlopen, net als in een originele Griekse tragedie, de vraag was alleen nog hoe het zou gaan gebeuren.

De frivoliteit van de musicalpassages was ronduit fantastisch, waar ik in het begin nog bang was dat dit het drama zou verstoren. Niets bleek minder waar, het voegde alleen maar toe. Schilderachtige tafereeltjes kwamen ermee gepaard, vooral in de scene waar ze met Jeff en anderen danst op de langsstormende trein, en ook die in de fabriek. Schitterend.

Inhoudelijk is het natuurlijk een waanzinnig interessante film. Von Trier weet aan het spreekwoord 'wie goed doet, goed ontmoet' een op zijn zachtst uitgedrukt vrij negatieve dimensie te geven. De goedheid van Bill en Linda is slechts uiterlijk, met cadeaus en geld. Zij begrijpen er als het ware niets van. Elk van de personages faalt in het begrijpen van Selma's goedheid, ook Kathy, hoewel die natuurlijk op zich een goed punt heeft als ze zegt dat Gene beter een moeder dan zijn ogen kan gebruiken. Jeff is degene die het eigenlijk niet eens probeert, en daarin toch tot op zekere hoogte Selma begrijpt.

Typerend voor Von Trier is dat hij het verhaal in een geografische context plaatst. Selma, verhuisd vanuit het communistische Tsjechië, probeert in de VS een goed bestaan op te bouwen, met name om Gene een goede toekomst te bieden. Maar het enige dat ze tegenkomt is onbegrip en eigenlijke slechtheid. De rechtbankscene is een typische parodie op allerlei misdaaddrama's in de VS, waar door briljante advocaten altijd aan de waarheid recht wordt gedaan... de Stars en Stripes die in beeld komen door een uitzoomende camera, vlak na Selma's moord op Bill, spreken boekdelen. Wellicht is deze film nog de meest anti-Amerikanistische die Von Trier heeft gemaakt, op misschien nog Manderlay na.

Maar... er is nog hoop, want dit is de 'next to last song'...

Gisteravond in quarantaine deze docu gekeken - ik dacht dat het passend zou zijn bij een jaar dat dwong tot reflectie. Het was veel deprimerender dan ik had ingeschat, maar in zekere zin werd mijn intentie van een reflectieve avond dus vooral bevestigd.

Het is een buitengewoon indrukwekkend getuigenis; ik heb zelden een zo sterk, duidelijk, en kort samengevat verhaal van de verwoesting van de planeet gezien. Elke zin is raak, de beelden zijn prachtig. Bovendien vond ik de focus van Attenborough erg overtuigend: het gaat over het voortbestaan van de mensheid, niet eens zozeer om het 'natuurlijke leven', dat zich ook zonder ons zal herstellen. Maar de mensheid is al heel snel in het geding, want de scenario's voor de jaren '30 en '40 zijn bij uitblijven van actie erg pessimistisch.

Het is knap hoe Attenborough in korte tijd de problemen helder uitlegt, helderder dan het voor de meeste mensen tot nog toe is. Het grootste probleem is wellicht niet alleen de wil, maar ook het bewustzijn van het probleem, dat volgens mij lang niet zo groot is als velen denken. Debatten verzanden al snel in een ongeordende opsomming van problemen, zonder dat de samenhang in zijn geheel wordt aangepakt. En dat nog eens in een toenemend polemische context. Hoe dan ook zijn wij als mensensoort de enigen die de balans en onze kansen op voorbestaan - althans volgens Attenborough - nog altijd kunnen herstellen, als we snel zijn.

Ik was om 23:45u klaar, en heb er een flinke borrel op gedronken. Dat de verandering in het nieuwe jaar maar snel zichtbaar mag worden.

Redelijke en onderhoudende thriller, maar er schort wel een en ander aan zoals al door meerdere mensen hier aangegeven.

De film probeert spanning te combineren met de vraag of de waarheid omtrent een mislukte operatie van de Mossad naar een Nazi-kopstuk in de jaren na de Tweede Wereldoorlog boven tafel moet komen, maar mist daarin een goede balans. Ondanks enkele spannende plotverwikkelingen blijft de film enigszins saai als thriller, en is bijvoorbeeld de actie om Rachel alsnog het karwei af te maken nogal ongeloofwaardig.

Tegelijk krijgen de moreel interessante thema's niet genoeg aandacht en waren die beter op hun plek geweest in film die meer accent op het drama had gelegd. De ontknoping, waarin de behoefte aan waarheid duidelijk boven het belang van mensen en volken wordt gesteld, vindt in slechts twee gesprekken en enkele minuten van actie plaats, en de keuze van Rachel (inclusief het tegenstrijdige feit dat ze de Birkenau-slager alsnog vermoordt in de laatste tweestrijd en dus een proces onmogelijk maakt) worden bovendien nauwelijks onderbouwd - een gemiste kans.

Ben ergens benieuwd of de originele film dit beter doet. Hoe dan ook blijft The Debt interessant genoeg voor een vrijdagavond.

Deel 7 alweer uit Kieslowski's Dekalog, en opnieuw geen bijster hoge score. Het verhaal is, tenminste op het eerste gezicht, vrij eendimensionaal en eenvoudig, en hoewel het een prachtig verhaal is draagt het niet direct het bijzondere en complete in zich dat ik wel in zijn Trois Couleurs-trilogie zag.

Echter, bij Kieslowski is altijd veel meer aan de hand dan wat zich in eerste instantie laat raden, en deze onderhuidse betekenislagen zijn, ook al lees je ze later in een boekje, toch de reden dat ik deze serie blijf kijken. De Dekalog-serie is zo speciaal omdat Kieslowski niet enkel een hedendaagse draai geeft aan de klassieke 10 geboden, maar veeleer hedendaagse vraagstukken projecteert op diezelfde geboden, de omgekeerde richting dus. In dit geval gaat het dus ook niet sec om de problemen van bezit en diefstal of over de slechtheid van mensen o.i.d., maar om het vraagstuk van een veranderende identiteit van de hedendaagse mens met diens gevolgen voor de omgang met elkaar en met bezit.

De symboliek valt zelden onmiddellijk op in Kieslowski’s films, maar ik las in een analyse van Sylvain de Bleeckere dat hij de moeder (Ewa) en de dochter (Majka) bewust uit een intellectueel (geëmancipeerd) milieu laat komen. Daarmee, zo analyseert De Bleeckere, wil Kieslowski aantonen dat “in de spiegel van het Ewa-personage laat Kieslowski zien dat de intellectuele emancipatie uitmondt in een ethische reductie van de menselijke relaties, tot het eigen ik”.

En zo kijk je ineens met een totaal andere blik naar deze film, die daarmee een prachtig voorbeeld is van een zeer subjectief gevisualiseerde maatschappijdoorsnede. Het is alleen jammer dat het in de Dekalog-serie overwegend resulteert in vrij saaie vertellingen waarin deze betekenislaag moeilijk te vinden is, daarom ook gemiddelde scores bij iedere film, maar een ruime 4 sterren voor het hele project

Zojuist die scene aan het begin nog even herzien, met de gitaar/banjo-sparrende Drew en de wat 'achterlijk' uitziende jongen. Geweldig zeg, en wat een sfeertje wordt er direct neergezet! 4 mannen die uit een reguliere beschaving komen en niet goed weten in welke verhouding ze staan tot een paar 'simpele' rivierstreekbewoners. De toon wordt met genoemde scene onmiddellijk gezet. "Talking about genetic deficiencies", zegt Bobby, maar "wie tokkelt daar gewoon op zijn banjo"?

Wat volgt is een vet spannende film, die werkelijk onder de huid kruipt, mede door het gebrek aan muziek. Het is bijna klassieke horror, zoveel spanning en verwachting er wordt opgeroepen door enkel de vogels het omgevingsgeluid te laten maken. Slechts af en toe horen we opnieuw het banjogetokkel...

Ik zie het vooral als een film over mensen die zich zekere levensvormen hebben aangemeten in de beschaving. Oog in oog met de natuur, dat is zowel de krachtige rivier met woeste omgeving als de aard of natuur van oorspronkelijke streekbewoners, biedt die beschaving ze geen zekerheid meer en weten ze niet meer wat hun verhouding tot die natuur moet zijn. Zelfs goed en fout zijn niet meer zo duidelijk, als ze niet weten wat er met Drew gebeurd is en of die man zonder tanden wel schuldig hieraan is... Overigens werd Drew niet neergeschoten, maar had hij een klassieke shockervaring. Het enige dat dit kan tegenspreken is dat Lewis vlak ervoor steeds bij de oever omhoog zat te kijken, alsof hij daar iets of iemand zag.

Hierdoor blijven er veel vragen over, maar de belangrijkste is in mijn ogen toch wel de vraag waarvan ze nu eigenlijk verlost moeten worden, gezien de titel. Als de overgebleven mannen aan wal komen, is het eerste wat daar staat een 'Church of Christ'. Maar ze lopen er zonder een blik op te werpen voorbij, wat betekent dit? En kennelijk vormt de bouw van die stuwdam de uiteindelijke verlossing, maar daarmee zou werkelijk alles worden weggevaagd. Jammer alleen dat dit niet echt wordt uitgewerkt. (Hoewel ik stiekem moest denken aan het einde van O brother where art thou, zou dat misschien qua idee aan deze film zijn ontleend? ) Er zijn dus nog wel wat onduidelijkheden, en het nog vrij lange en wat saaie einde kan ik ook niet echt plaatsen. Maar indrukwekkend is het zeker.

Zeer sterke film, prachtig geschoten. Veel onderhuidse spanning en diepgang, versterkt door een dromerig, geïsoleerd Donaulandschap. Films over afgelegen gemeenschappen en gesloten sociale verhoudingen zijn natuurlijk al vaker gemaakt, maar deze heeft een totaal eigen dynamiek door de bijzondere verhouding die ontstaat tussen broer en zus. Behaagziek, zoals MR het noemt, kan het alleen zijn als je graag incest ziet in films lijkt me - Het is juist bijzonder aan de film dat hij de relatie tussen broer en zus eens niet enkel als idyllisch afschildert maar wel degelijk suggereert dat er sprake is van een romance. Dat maakt het voor de kijker toch enigszins ongemakkelijk.
Bovendien ben ik een een dergelijk subtiele vertelling nog zelden tegengekomen. De invloed van Tarr is wel degelijk voelbaar (al is dat makkelijk praten); ik vind dit bijvoorbeeld beter dan films van Bartas die een zelfde sfeer uitademen.

Laten we wel wezen, het concept van gesloten gemeenschappen en protagonisten die zich daaraan (willen) onttrekken is vaker gedaan, maar de sfeer, het landschap, en de eigenzinnige invulling van het verhaal maken dit tot een unieke filmbeleving.

Dat dit een losse bewerking van Lustigs roman 'Het donker kent geen schaduw' is wist ik niet van tevoren, maar het was wonderlijk te merken hoe de film er onmidellijk aan deed denken. Niet enkel vanwege het plot, maar met name door de beklemmende sfeer, het niets ontziende drama waar je met de neus op wordt gedrukt. Lustig, die zelf aan het script hiervan meeschreef, liet de beklemming in zijn boek vooral optreden door de vele mijmeringen van de hoofdpersonages; in de film gebeurt dit door het decor van bossen en struiken, dat continu wordt doorbroken door gejaagde beeldsequenties van herinneringen en fantasieën. Erg korte film, maar mede door het goede camerawerk zeer sterk gedaan.

Een film die meer aandacht verdient. Schitterende cinema, met flair, melancholie, passie en humor die men nauwelijks nog tegenkomt. Terecht worden vergelijkingen met Fellini gemaakt denk ik (en waarom eigenlijk niet La Grande Bellezza?), maar doe dat alleen wanneer je gedwongen wordt om nieuwe kijkers in een bepaalde richting te laten denken.

Want Kusturica is een fenomeen op zich, en de Balkan heeft een verhaal op zich, en die twee mengen zich hier tot een epische vertoning.

Centraal staat, zoals vaak bij de man, een zigeunerfamilie die eerst uitgebreid wordt geïntroduceerd. Kleinzoon Perhan is de held van het verhaal, die ondanks alle armoede, dronken familieleden, grijpgrage buren en ander tuig in zijn omgeving de familie moet redden. Maar ook hij lijkt langzaam, en (zo lijkt het) uit nood geboren aan een crimineel leven toe te geven.

Tot zover een gemiddeld verhaal zoals men dat vaker kan tegenkomen. Kusturica filmt echter met zoveel gevoel voor dramatiek en fantasie en weet de traditionele Balkanmuziek zo mooi te gebruiken dat het een episch karakter krijgt. Prachtige scenes om bij weg te dromen, zoals dat feest op het water in het begin, ontzettend mooi. En dit is cinema die je nergens anders ziet, flamboyant, fantasierijk en meeslepend, en tegelijk de droefgeestige schijt-aan-alles ondertoon die de Balkan zo eigen is.

Bij de meeste films van Kusturica is dat laatste vaak het punt van kritiek, zeker als het de gebruikte humor betreft, die soms bijzonder banaal is. Met name is dat te ontwaren in Black Cat, White Cat. Zo echter niet hier, deze film is veel serieuzer en gebalanceerder. Het enige dat Kusturica hier te wijten valt is wellicht dat hij zich nu en dan in onduidelijkheden verliest. En misschien is het allemaal wat langgerekt, maar uiteindelijk vind ik het alleen maar beter in het tweede deel.

Wat mij betreft met Underground Kusturica's beste. En dat mag met minder dan 150 stemmen wel wat meer aandacht krijgen.

Veel is al gezegd hier en ik schaar me vooral achter de bondige samenvatting door marsie: veel bombarie om niks. Tegenvallende film; een leuk uitgangspunt maar buitengewoon saaie en futloze uitwerking. Eigenlijk is zelfs het concept al enigszins uitgekauwd: een schijnwerkelijkheid waarvan het hoofdpersonage geleidelijk bewust wordt; de avonturen om degenen die erachter zitten te ontmaskeren en de waarheid te ontdekken, en een einde dat werkelijk alle kanten op had kunnen gaan. Hier lijkt de thematiek van een door mannen geleide sekte vooral mataforisch voor een verstikkende patriarchie, maar zoals Shinobi al zegt leidt het allemaal nergens toe en wordt het onvoldoende uitgewerkt. De film kijkt zeker vlotjes weg en is aardig gestileerd, maar daarmee houdt het ook wel op qua positieve punten. Wilde doet een dappere poging maar mist nog essentiële finesse.

Topfilm! Nee grapje. Was niet mijn keuzefilm in de bios, maar hij was stiekem toch wel geinig. De eerste paar seizoenen van de serie zijn ook heus niet alleen voor romantische wegzwijmelaars weggelegd, hij is best goed. Deze (vervolg)film maakte het overigens helemaal niet nodig om de hele serie of zelfs de eerste film te hebben gezien. Wel was het raar dat de echtgenoot steeds afwezig was nadat de openingsscène over de bruiloft ging, was daar nog een reden voor? Nu ja het boeit ook niet zo veel.

Het feelgood-gevoel druipt er helaas wel erg vanaf; er werd nauwelijks moeite gedaan om wat degelijk drama te creëren. Een publiekspleaser en cashmachine dus deze film. Leuk voor de liefhebber, en voor de rest: gewoon doorlopen.

Wat een briljante film. Het is de eerste Kubrick-film die ik zie, maar de toon is gezet. Ik heb grote bewondering voor het feit dat in de jaren '60, met de spannende Cuba-crisis net achter de rug en de Vietnamtoestanden op het punt van ontbranden staan, zo'n film gemaakt kan worden. De tegelijk trieste en ironische spanning die er was wordt op geweldige wijze weergegeven, met werkelijk hilarische momenten.

'merkwürdichkeitsliebe', fantastisch! 4,5*

Prachtige film, na herziening verhoogd naar 4 sterren. Met veel van de minpunten die al zijn genoemd kan ik deels wel instemmen, maar als geheel staat de film als een huis.

Het is denk ik wel interessant om eens te kijken naar het thema van de film, waarover je blijkbaar van mening kunt verschillen. Enerzijds richt het plot zich natuurlijk vooral op de driehoeksverhouding, en kun je het als een soort coming-of-age-film beschouwen. Aan de andere kant is het als sfeertekening van 1968 ook erg goed geslaagd. Veel mensen hierboven vonden dat de revolutionaire gebeurtenissen onder-, en de driehoeksverhouding overbelicht zijn, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat dit misschien wel Bertolucci's grote punt is dat hij wil maken over de revolutie: '68 als product van onrealistische dromers, van elitaire jeugd die (in het overdreven geval van Isabelle en Theo) liever passief filosofeert en in een jeugdige roes verkeert (en vervolgens 'in the heat of the moment' het hardst meeschreeuwt op straat) dan actief en met realiteitszin zich zorgen maakt over de samenleving. Ik vond die discussie tussen Theo en Matthew dan ook erg leuk over Vietnam, waar de laatste Theo beschuldigt niet echt op verandering uit te zijn: anders was hij er wel heen gegaan.
Daarbij is ook het gesprek aan tafel leuk als Matthew daar voor het eerst eet en Theo het met z'n pa aan de stok krijgt. Pa, die door Theo verweten wordt niets te bereiken met z'n gedichten, beschuldigt Theo nu juist van arrogantie in de poging om van buitenaf de samenleving te beoordelen. Maar 'om een samenleving te veranderen moet je eerst beseffen dat je er deel van uitmaakt'. Bertolucci's grote statement, zo lijkt het.

Ik ben wel benieuwd geworden naar Les Amants Réguliers, en wil ook nog wel meer zien over '68 (Frankrijk of andere landen - maakt me niet veel uit). Als iemand tips heeft hoor ik het graag.

De ideale publieksfilm als je het mij vraagt. Een leuk concept en een creatief plot om de midlife-crisis van vier leraren te laten zien. Druk heeft een heerlijk luchtige balans van humor en drama (geschikt dus ook voor de vrijdagavond), en het zit verder ook gewoon goed in elkaar, het toonbeeld van een ervaren regisseur. Verder zit het natuurlijk vol bekende en uitstekend presterende acteurs. Ik ken weinig acteurs die met zoveel vertoon van diepe pijn een traan kunnen laten als Mads Mikkelsen.

Dat gezegd, het is goed, maar écht goed wordt het nauwelijks. De film kleurt nogal binnen de lijntjes, ondanks het fijn uitgewerkte drama. Vinterberg lijkt hier en daar wat de diepte in te gaan met zijn verwijzingen naar Kierkegaard enzo, maar dat wordt toch nauwelijks uitgewerkt (de mens is een combi van lichaam en geest; faalangst als bron van veel persoonlijk leed, prima - maar so what?).

Daarmee blijft de film luchtig genoeg voor het grote publiek, mede door het aantrekken van genoemde steracteurs, en dat wordt nog versterkt door enkele scenes die naar mijn smaak teveel effectbejag vertoonden (bijv die dansscene aan het einde - al is het wel een lekkere scene met goeie muziek en is het tof om Mikkelsen die moves te zien maken). Maar mij raakt Vinterber dan een beetje kwijt, omdat ik weet dat hij beter kan qua drama. Sowieso is de hele sfeer iets te optimistisch en daarmee wat ongeloofwaardig - zoveel plezier, harmonie en creativiteit de 4 mannen met hun opgepimpte promillages bereiken is er natuurlijk dik over. Het wordt bijna een familiefilm, ware het niet dat Vinterberg met talrijke verwijzingen anderzijds ook weer de spot lijkt te willen drijven met de Deense mentaliteit - maar ik vrees dat dit de meesten zal ontgaan.

Het onderliggende drama en de karakterontwikkeling zijn dan weer wel fijntjes gedaan, en daarin toont Vinterberg zich de ware meester. Als carrieretip geef ik hem nog mee dat hij zijn vrouwenrollen nog eens beter mag leren uitwerken als volwaardige personages, maar voor de rest blijft het fijn wegkijken.

Absurdistisch en droogkomisch, dat zeker, maar evenzo ontroerend. Du levande is misschien in stijl gelijk aan Sanger fran andra vaningen, maar komt voor mijn gevoel nog net iets dichterbij. Er zijn eigenlijk teveel gedenkwaardige scenes om op te noemen, en hoewel een dergelijk concept een zweem van overkill kan meedragen is het hier naar mijn smaak precies goed. En wie hier visueel niets aan vindt moet nog maar eens deze clichéterm herzien, want bij Andersson is juist door zijn minimalisme meer te zien dan waar ook. Feel-good met Goethe.

Aardige bios-sci-fi-blockbuster met flink wat spektakel en een stilering die je van Villeneuve kunt verwachten, maar ik ben zeker niet overtuigd van de topkwaliteit die er door velen aan wordt toegedicht. Ondanks een enorm budget en het spektakel vond ik het het allemaal te weinig nieuw en enerverend, qua plot te sterk leunend op bestaande concepten (nieuwe wereld, messias-figuur, rare monsters etc.), en bovendien een belachelijke sterrencast waarvan de helft nauwelijks herkenbaar was. En dan heb ik het nog niet gehad over de muziek van Hans Zimmer die zwaar over the top bombastisch was en ronduit storend. Ik kwam met een duizelend gevoel uit de bios, en dat was enerzijds door het voorgeschotelde filmspektakel (nog in redelijk positieve zin), maar ook door de veel te zware score.

Ik ken de boeken niet (sterker, ik wist niet van het bestaan ervan en begreep ook pas bij het einde dat dit het begin van een serie is... my bad misschien). Dat kleurt de ervaring natuurlijk sterk: ik kan me voorstellen dat fans van het boek bij een verfilming die de fantasie naar tevredenheid inkleurt hier een hoge score aan geven. Maar als 'buitenstaander' zat ik dus naar een vrij reguliere blockbuster te kijken, weliswaar van het dure en spectaculaire kaliber, goed gestileerd en in het algemeen een leuke toevoeging aan het genre, maar meer ook niet. Inhoudelijk vind ik het niet veel meer diepgang hebben dan bijvoorbeeld Star Wars; het zit bol van de oneliners en dit haalt het wat mij betreft dan ook niet bij bijvoorbeeld LotR of Harry Potter (bij die laatste de boeken dan, films nog niet gezien).

Maar goed: als gezegd wel een leuk spektakel en genoeg intrige met die bijzondere planeet en diens bewoners om benieuwd te zijn naar het vervolg. Mits Hans Zimmer dan een toontje lager blaast.

Best goed, kan zich meten met andere in de categorie IJslandse mysterieuze, gure dramafilms (bijvoorbeeld Hrútar of Hvítur, Hvítur Dagur). Een raar verhaal, vreemde ontwikkelingen, veel onduidelijkheden, veelal zwijgende personages en onuitgesproken drama, en geen moment vervelend, al zakt het qua kwaliteit af en toe wat weg en begeven de beelden van het half-schaap-half-mens zich op het randje van het lachwekkende. Verder een goede cameravoering met leuke beelden van het IJslandse landschap, en een aantal krachtige scenes die voornamelijk gedragen worden door de prachtige Noomi Rapace.

Het eindshot roept inderdaad vragen op; ik vermoed dat het een verwijzing is naar Jezus aan het kruis: ze heeft op dat moment alles verloren; verder is 'Lamb' vermoedelijk een verwijzing naar het Lam Gods dat voor de mensheid geslacht werd - dus is zij het eigenlijke lam. Al valt te betwijfelen in hoeverre ze zichzelf heeft opgeofferd in dit verhaal, maar ik zou het niet te serieus nemen. Dikke 3*