Meningen
Hier kun je zien welke berichten Arnie als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.
Kadosh (1999)
Alternatieve titel: Sacred
Vond dit redelijk tegenvallen. Wat getoond wordt is vooral een hoop ellende, voortkomend uit de perversiteiten van een orthodox geloof; nu dan eens een keer niet in een katholieke of islamitsche samenleving, maar in die van de orthodoxe joden. De stijl is zonder opsmuk, maar ook zonder diepgang of nuance, en dan werkt de misere voor mij niet meer zo.
Wel positief is de sfeer, die werkte door de vrij aparte muziekkeuze nog wel betoverend. Het kan de film echter niet redden van een matige score.
Katyn (2007)
Ik heb lang ernaar uitgekeken om deze eens te zien. 'Katyn' is voor de Polen een enorm trauma, dat voor niet-Polen ook nog eens erg duidelijk het Poolse verleden en de hedendaagse beleving ervan kan tonen. Wat er in oostelijk Europa is gebeurd in en na WO II wordt nog wel eens ondergesneeuwd door de verhalen die we zelf horen over ons eigen oorlogsverleden. Het feit dat de Polen werden 'bevrijd' door dezelfde mensen waarvan iedereen wist dat ze verantwoordelijk waren voor deze massaslachting onder officieren maakt het niet onaannemelijk dat er lang een pessimistische houding heerste.
De film geeft dit aardig weer, door het perspectief te kiezen van de achtergebleven mensen, en door juist in te zoomen op het 'propagandaprobleem': het feit dat 'Katyn' door de Russen werd toegeschreven aan de Duitsers om de eigen aanwezigheid te legitimeren. Ik geloof dat Sovjet-Rusland dit ook altijd heeft volgehouden, en volgens mij heeft Jeltsin eind jaren '90 pas voor het eerst gesuggereerd dat de Russen hiervoor verantwoordelijk waren.
De problemen voor de achtergebleven mensen worden mooi in beeld gebracht; dat zelfs een grafzerk met een datum die verwijst naar de Poolse (en Duitse) versie van de waarheid betekende dat mevrouw werd opgepakt. Zo ver gingen de Russen dus om hun eigen versie van de waarheid boven te laten drijven.
Qua thematiek is de film dus erg interessant, maar de afwisseling van deze scenes met die uit 1940 in het krijgsgevangenkamp en wat daarna kwam maakt het niet erg eenduidig. Ik vond de film enigszins van los zand aan elkaar hangen hierdoor, wat op zich geen groot probleem was, maar hierdoor werd het einde wel heel cru en er dik-bovenop-liggend. Ik had moeite met de heftige scenes. Daarnaast nog was het acteerwerk ook niet erg goed.
Boeiende film dus, die vooral laat zien dat de Polen nog steeds niet klaar zijn met de Russen.
Klass (2007)
Alternatieve titel: The Class
Misselijkmakend en frustrerend. Hoe het afloopt interesseerde me op een gegeven moment niet meer, feit is dat we worden bedolven onder de insubtiele, walgelijke en daarmee zinloze scenes. Ik hoef niet te zien op welke absurde en irrationele manier iemand gepest wordt, zo irrationeel dat ik het lang niet altijd geloofwaardig vond. Klasgenoten, ouders en docenten reageerden zo 'geregisseerd' ondoordacht of met de verkeerde maatregelen, dat ik er compleet gefrustreerd door raakte. Zo irrationeel kan het toch niet zijn, en dan is het echt misselijkmakend om dan die pestscenes te zien, leeg en ronduit klote. Vervolgens is met die pijpscene het emotionele en dramatische hoogtepunt echt wel bereikt, die schietscene moet dan ook nog dramatisch zijn maar maakt echt geen bal meer uit.
Misschien dat mensen hier wat mee kunnen, maar ik voelde me echt bedonderd en zelfs wel kwaad door de regisseur. Het roept emoties op, dat wel, maar ik kon dit gewoon niet accepteren ofzo. Dan liever Elephant.
Kler (2018)
Alternatieve titel: Clergy
Films kunnen een enorme impact op de samenleving nalaten als ze op het juiste moment het juiste onderwerp aansnijden. Zo één was Kler in 2018 voor Polen, die uitkwam te midden van een groeiend aantal schandalen in de katholieke kerk. De macht van de kerk, de historische verwevenheid van kerk en staat, en de zwijgcultuur rond kindermisbruik en corruptie zijn in Polen nog altijd vele malen groter dan ze ooit bijvoorbeeld in Nederland waren.
De film bracht een behoorlijke schokgolf teweeg omdat hij in de modder groef van een realiteit die men eigenlijk wel kende maar die vooral verzwegen werd. Hij gaat dan ook vol op het orgel over de corruptie en misbruik, op een vrij luchtige manier (heerlijk op z'n Pools): drie drinkende priesters, die weliswaar een gezamenlijk moment hebben meegemaakt, maar die elk hun eigen worsteling doormaken.
Het is vermakelijk, vlot verteld, maar vaak ook over de top en bovenal karikaturaal. Vooral het einde is niet echt te pruimen, dat was inderdaad dramatisch maar buiten proporties. Waar ik nog niet zo over uit ben is de vermenging van echte documentairebeelden (met zeer aangrijpende ooggetuigeverslagen) met de verdere fictie van de film. Het maakt Kler een wat eigenaardige prent, die vooral een effect wil bereiken en zich weinig zorgen maakt over de methodes. Hoewel zeer aangrijpend, doen de docu-beelden voor mij wat af aan de film als zodanig.
Sowieso: een film over de clerus heeft eigenlijk bij voorbaat al een oordeel geveld, en laat daarmee weinig ruimte voor nuance. Ik zag de film kort nadat ik ook Corpus Christi of Boze Cialo (2019) - MovieMeter.nl zag (vanaf deze week in de bios), en die is vele malen subtieler en duikt veel dieper in de verwevenheid van sociale en culturele mechanismen rond taboes, intolerantie en machtsverhoudingen in de Poolse samenleving. Veel meer mijn smaak uiteindelijk, maar het neemt niet weg dat Kler ook een erg boeiende film is en sommige van de personages bijvoorbeeld wel degelijk interessant worden uitgewerkt. Bovendien, soms is een beetje graven in de modder waarschijnlijk nodig.
Knoflíkári (1997)
Alternatieve titel: Buttoners
Knoflíkáři is een compleet andere film dan Rok D'ábla, maar wat een pracht, dit is wat men noemt een pareltje dat waarschijnlijk alleen vanwege zijn Tsjechische afkomst nog niet zoveel is bekeken. In eigen land heeft het overigens een cultstatus gekregen.
Als film past hij moeiteloos thuis tussen bijvoorbeeld kleine Amerikaanse films als Smoke, Broken Flowers, of Juno, maar zal ook wel wat zijn voor liefhebbers van Los Amantes del Circulo Polar. Het acteerwerk is ook uitstekend, dat is wel eens anders in Tsjechische films.
Het is een film met een vrij eenvoudig maar fantasierijk concept: in 1945 werd niet de stad Kokura maar Hiroshima door de Amerikanen gebombardeerd, enkel en alleen door de weersomstandigheden. Dit heet in Japan Kokura-geluk, en is het soort toeval waarop vervolgens kleine verhalen van Tsjechen in Praag of op het platteland zijn gebaseerd. Het leidt tot ontroerende of juist lachwekkende episodes, maar vaak zo absurd als alleen Tsjechen dat kunnen bedenken. Intussen is er een aardige rode draad, die een eind weg probeert te mijmeren over oorzaken en verbanden in het menselijke bestaan.
Een film van het type weinig pretentieus maar o zo heerlijk, ofwel een aanrader.
Kod Amidze Idriza (2004)
Alternatieve titel: Days and Hours
Die sfeer? Hm. Ik vond het nogal oubollig eerlijk gezegd. Het heeft over het algemeen meer van een klucht over allerlei huiselijke taferelen dan dat er ook maar iets interessants gebeurt. De vele subtiele scenes tussen man en vrouw maken het af en toe nog wel leuk, maar zitten tegelijk barstensvol clichés. En dan lijkt het nog enigszins een drama te worden, maar het einde is weer een ontzettende anticlimax. Erg moralistisch met een al te hoog blijegezichtengehalte. Jammer, want met zulke thematiek valt veel meer te doen dan dit.
Kommer en Dag, Der (2016)
Alternatieve titel: The Day Will Come
Nee, dit is zo'n karikatuur dat het de hoge notering absoluut niet verdiend. Standaard jeugdinternaatellende met clichéfascisten aan het hoofd en over-de-top aandoenlijke jongetjes wier dromen maar geen werkelijkheid kunnen worden. Het enige lichtpuntje is het acteerwerk van Lars Mikkelsen, en als je er gevoelig voor bent de dromerij van Elmar over astronauten en de actualiteit van de eerste maanlanding.
Vrijwel iedere nuance ontbreekt, en ook de rol van de enige vrouwelijke docente is vreemd. Bovendien zitten er een paar ongeloofwaardige en vreemde plotwendingen in: bijvoorbeeld als Elmar zijn dagje naar de stad krijgt terwijl zijn broer op sterven ligt, en z'n oude juf opzoekt, waarom gaan ze niet gewoon naar politie of het ziekenhuis??.
Wel weer een top 250-film afgetikt, dat is natuurlijk winst.
Koyaanisqatsi (1982)
Alternatieve titel: Koyaanisqatsi: Life Out of Balance
In een moment van reflectie op de pandemie en de wereld waarin we leven, dacht ik vandaag spontaan terug aan deze film. Ik zag hem pakweg 15 jaar geleden, en ontdek nu ter plekke dat ik er nooit op had gestemd.
Wellicht lijkt het allemaal minder relevant als ik morgen 'terug op aarde' ben, maar mij bekroop opnieuw de indringende boodschap van de 'wereld uit balans', vergezeld van prachtige muziek. Wellicht een herziening waard in deze tijden!
Królik po Berlinsku (2009)
Alternatieve titel: Mauerhase
Geweldig mooi, een documentairefilm waarvan ik wou dat ik zelf op het idee was gekomen. Inderdaad, een lach en een traan, maar vooral verbazend mooi concept en uitwerking.
Geweldig hoe sommige shots van bijvoorbeeld die dode konijnen op rij werken in hun metaforische betekenis. Daarbij vaak unieke beelden, waaronder zo'n konijn die op de foto net tussen twee muurpanelen door naar de overkant springt. Een klein pareltje om te onthouden.
Kurak Günler (2022)
Alternatieve titel: Burning Days
Sterke film. De enigszins gekunstelde en vreemde variëteit tussen genres maakt het net geen topfilm, maar het is vooral een meeslepende drama/thriller die heel scherpe en meedogenloze kritiek toont op de Turkse politiek en samenleving. Burning Days begint als drama met vleugjes heel toffe humor, en verandert geleidelijk in een mysterieuze thriller vol bizarriteiten, waardoor het in de eerste plaats als een filmische kritiek moet worden gezien en niet per se heel serieus genomen hoeft te worden. Het deed me zeker in het tweede deel denken aan Fehér Isten aka White God van Mundruczó, al is Burning Days een stuk serieuzer en directer. Het een prachtige inkijk op in de werking van macht, corruptie en conservatisme in Turkije. Doorheen de variatie tussen genres krijgt de kijker een wervelwind te verduren, en aan het einde hap je naar adem. Ga dit zien!
Kynodontas (2009)
Alternatieve titel: Dogtooth
Bah, nare film, en overschatte hype. Het concept mag dan aardig zijn, en 's regisseurs fantasie groot, maar dit had voor mij geen amusementswaarde. Alleen gelachen bij die scene met de kat, maar meer dan een film over ontaarding was dit wat mij betreft zelf een ontaarde film. Er wordt te makkelijk geprobeerd te scoren met absurde scenes. Nogmaals, die zijn wellicht goed bedacht, maar het blijft shockeren om het shockeren. Dit met Haneke vergelijken is echt onzin, als hij shockeert heeft dat veel en veel meer diepgang in de confrontatie.
