Meningen

Hoe komt het toch, dat deze film overstroomt met sterren en zovelen erdoor geroerd raken? Een jong meisje, het Ierse landschap, dat de film een debuut is?

Ik zat erbij en keek ernaar en de film irriteerde mij behoorlijk. Van zovele planken dik hout zien zagen kwam ik niet vaak tegen. Ik noem maar wat: de groteske tegenstelling tussen het gezin waar Cáit leeft en het opvanggezin voor 1 zomer - je kunt het allemaal zelf bedenken; de irritante pleegmoeder; het 'geheim' in het pleeggezin dat je mijlenver ziet aankomen; het 'ontdooien' van de omgeving en natuurlijk van Cáit zelf - nee, dit is geen spoiler, want is voor iedere filmkijker onmiddellijk duidelijk, enzovoort, enzovoort.

En de film begon zo subtiel met het meisje dat zich verstopt in de omgeving en onder haar bed met een plasvlek op het matras. Maar dan is het afgelopen met de pret: venijnige zusjes, gepest worden op school, norse vader, zwangere moeder die zich nergens om bekommert, in armoedig huis - het beeld is geschetst. Kun je raden hoe huis en pleeggezin als tegenpool zullen zijn...

Het moeten wel het zielige meisje en het Ierse landschap zijn die beroeren.

Iets anders is ondenkbaar.

Chaos is troef aan de onderkant van de samenleving in Beiroet, wat wordt versterkt door de - behalve in het rechtbankgedeelte - camera die op bijna documentaire wijze alles onrustig registreert.

Gelukkig geeft regisseur Nadine Labaki soms wat lucht door humor (hoewel je je soms schaamt te moeten glimlachen, zo triest is de situatie) en door Zain merkwaardige figuren te laten ontmoeten die inderdaad zo uit een Fellini-film kunnen zijn weggelopen.

Werkelijk jammer is het (hoopvolle) einde waar in sneltreinvaart nog even eindjes gelukvol aan elkaar worden geknoopt. Het eindshot daarentegen zul je niet gauw vergeten.

Ten slotte. Natuurlijk is de film een politiek statement en wat is daar mis mee? Ik wil niet zover gaan als sommigen om te stellen dat alle kunst politiek is, maar noem mij films die geen statement zijn, esthetisch, ethisch of politiek. Zelf kan ik er zo snel niet opkomen.

Alle films van Paul Schrader hebben één thema: schuld en boete.

De hoofdpersoon in zijn films is een schuldbewuste buitenstaander die door omstandigheden in deze rol terecht is gekomen. Zijn gehele leven is doordrongen van dit schuldgevoel en door zijn rol als buitenstaander slaagt hij erin dit schuldgevoel te hanteren

Zo ook Wilhelm Tell die zijn gestructureerde gevangenisleven kopieert - wanneer hij is vrijgekomen - in zijn regelmatige bestaan als gokker die elke hotelkamer ombouwt tot een onpersoonlijke cel.

Dan dient zich in Schrader's films een moment aan, waarop het mogelijk lijkt om boete te doen en zich te bevrijden van het schuldgevoel. In deze film is dat de ontmoeting met Cirk ('met een C').

Paul Schrader slaagt erin om zijn thema traag, niet sentimenteel, analytisch en koel te vertellen. Wanneer je je er eenmaal aan hebt overgegeven, kruipt de film onder je huid en blijf je na afloop met een weerbarstige vraag zitten: is boetedoening wel noodzakelijk om je leven draaglijk te laten zijn?

Een klassiek thema: kind is niet gemakkelijk en de ouders zijn het niet eens over het straffen. Pa is zachtaardig, ma wil grenzen stellen. En een thema dat er anno 2023 toe doet in onze samenleving waarin de opvoeding perfect moet zijn.

Wanneer Ana tegen de zin van Mateo hun zoontje de auto heeft uitgezet en ze na een paar minuten terugkeren om hem weer op te pikken, blijkt het joch er vandoor te zijn. Een fraaie aanleiding om elkaar de maat te nemen, zoals het echtpaar in Who's Afraid of Virginia Woolf. Na een doodsaaie inleiding van vijf kwartier gebeurt dit dan ook in een fraai geacteerde monoloog van Ana waar Mateo wat suf bij staat te kijken. De uitkomst is voorspelbaar.

Over het acteren van Antonia Zegers niets dan goeds: ze geeft Ana diepgang. Néstor Cantillana doet hopeloos zijn best om de rol van vader geloofwaardig te maken; hij kan er niks aan doen dat het scenario hem is vergeten, wat ook geldt voor Catalina Saavedra als de politieagente.

Voor het overige? Dun, erg dun. Saai, voorspelbaar, vlak, geen emotie oproepend - je haalt je schouders op wanneer de film is afgelopen en je mompelt 'Jammer. Over tot de orde van de dag' (maar ik heb geen kinderen).

Uiterst dunne documentaire die zichzelf blijft herhalen. De oorzaak is evident: Cesária Évora kan best aardig zingen, maar heeft weinig tot niets te vertellen. En waarschijnlijk lagen de rechten van haar optredens niet bij de docu-makers... Tja, dan houd je te weinig over om te boeien.

Ik zag de film ruim 40 jaar later opnieuw en ben onder de indruk. Onconventioneel verteld vrijwel niet-verhaal met poëtische, soms abstracte beelden met twee verhaallijnen:

- een merkwaardig liefdesverhaal waarvan je je afvraagt of het wel een liefdesverhaal is

- hoe een onzeker meisje haar talent ontdekt

Frans Weisz toont zich hier een filmer van internationale allure en met Judith Herzberg als een begenadigd scenarioschrijver.

Je zult maar de gaven hebben om verborgen graftomben te ontdekken (en de schatten te kunnen stelen) en om toegang te hebben tot het dodenrijk, waarbij je verdwenen/gestorven vriendin met een rode draad van Ariadne je als een hersenschim bijstaat.

Zo ongeveer laat deze film van Alice Rohrwacher de twee kanten van het leven zien: de lichte en de donkere, de levende en de dode. Ze doet dat op zijn 'Italiaans' met een vriendengroep die lijkt weggelopen uit een film van Pasolini of Fellini, viezige beelden, gejoel en gedans, en natuurlijk met veel muziek.

Indrukwekkend op het moment van kijken, maar bij mij nauwelijks beklijvend.

Fascinerend om af en toe een echt hele slechte film te zien. Aan deze film deugt werkelijk helemaal niets:

- acteren is tenenkrommend

- het verhaal zwabbert alle kanten op en is soms onnavolgbaar

- zelden zo'n miskleun sound track gehoord

- personages zijn van bordkarton en karikaturaal

Goh, deze film zet alle andere films die ik zie in een ander daglicht. Ze kunnen weleens mislukt zijn, maar slecht? Ik ga zuinig worden op dit woord.

Of zou de hele film een parodie zijn op het medium film?

- Wij gaan voor de esthetiek.

- Welke esthetiek?

- Wanneer wol is besmeurd met bloed, is ze waardeloos geworden.

De dialoog zou de boodschap kunnen zijn van deze opmerkelijke debuutfilm over het bloederige, koloniale verleden van Chili waarin indianen de landeigenaren hinderlijk in de weg staan. Rauw gefilmd wat kleur en belichting betreft, en geen beeld teveel. Toch wordt alles duidelijk met muziek die eerder ironiseert dan onderstreept.

De film gaat over Chili, maar vul gerust andere landen met een koloniaal verleden in.

Zeker, alle lof voor het gitaarspel en de zangstemmen, lof voor de art direction (New York komt tot leven) en alle lof voor de songs van Bob Dylan. En dat was het dan. Ik keek naar een platgeslagen prentenboek, waarin het begin van Dylans carrière wordt afgeraffeld en dat elke diepgang mist.

Oké, Dylan zelf sluit zich volkomen af, maar dat geldt niet voor zijn omgeving, dus kansen genoeg om een verhaal te vertellen, om karakters te tekenen. Maar iedereen hangt er een beetje bij, al dan niet in de coulissen: Sara (die niet zo genoemd mag worden), Joan Baez - zie vooral de recente docu over haar (geweldige vrouw), Al Cooper, etc. Snap je iets niet, dan wordt het tigmaal gezegd ('Bob, wie ben je eigenlijk?', 'folk gaat nooit electrisch', etc.).

Gelukkig trekken de vele songs van Dylan en de uitvoering ervan door acteur Timothée Chalamet je moeiteloos naar het obligate slot, maar blijf je onaangedaan achter in de zaal om bij de aftiteling o.a. Blowin' in the Wind te horen, het nummer dat Dylan jarenlang weigerde te spelen (sic).

Zelf houd ik wel van films die spelen in weidse, bergachtige landschappen en waarin weinig gebeurt. Op groot doek kunnen ze me niet lang genoeg duren. En wanneer het ook nog gaat om een moeder en zoon die te paard de bergen van Kirgizië doorkruizen om hun relatie op orde te krijgen - althans, dat wil de moeder graag - dan kan er wat mij betreft weinig meer misgaan en er gaat ook weinig mis in deze film, al is het verhaal behoorlijk clichématig en dus voorspelbaar. Maar zo gaat het nu eenmaal in het leven.

Toch is er 1 ding mis: de casting. In de moeder zie ik voortdurend een Sylvia Witteman-gezicht (sorry, daar kan de actrice ook niks aan doen) en in de zoon kan ik met de beste wil van de wereld geen puberende jongen zien - van 16 jaar ook nog, zegt de synopsis. Dat knaagt toch wel aan je kijkgenoegen.

Het boek van Don DeLillo uit 2003 was voorspellend. Aan de hand van een dag uit het leven van een jonge yup zien we deze stijlvol afdalen en zien we in tegenstellingen de crisis aan ons voorbijtrekken.

1. Tegenstellingen:

* cosmos [ruimte] versus polis [stad]

* de witte super de luxe limo's versus de groezelige stad

* de informatieyuppies versus de occupybeweging en de taartgooiers

De cosmos behoeft geld, seks en beeldschermen; de polis protesteert.

2. Het afdalen:

Packert zelf daalt af, op verschillende wijzen:

* in kleding: eerst geen stropdas, dan geen jasje,

* van ontbijt, via lunch naar take away diner van aubergines

* terug naar zijn jeugd: kapperszaak, zijn pa

en wel pas nadat de limo voor 'even' is geparkeerd.

In de film worden de [te vele] teksten alsmaar minder abstract. Naar het einde toe wil hij weten wat de betekenis is van alles wat hij doet en van wat er gebeurt. Tevergeefs overigens, het antwoord komt niet.

Hartverwarmende film, waarin een gepensioneerde vrouw uit Georgië samen met een brutaal joch op zoek gaat naar haar (trans)nicht in Istanbul, de stad waar je wellicht niet gevonden wilt worden. Rauwe beelden van een rauwe stad waar een transgemeenschap lijkt te gedijen, wat de film meer tot een sprookje maakt dan een weergave van de harde Turkse realiteit.

Twee outcasts op zoek naar een outcast. Geen beeld teveel, geen woord teveel, met een prachtig einde dat je even op het verkeerde been zet (en hoe passend dat de Georgische taal en de Turkse taal genderneutraal zijn: ze kennen geen hij/zij).