Meningen

Zou het kunnen? Een natuurfilm maken die niet het obligate stramien volgt, maar een natuurFILM? Ruben Smit is het in elk geval niet gelukt.

Zeker, prachtige natuurbeelden van grijze en gewone zeehonden, magnifieke zwermen spreeuwen, lepelaars, schelpdieren, etc. Natuurlijk de cyclus van vrouwtje winnen, paren, baren en overleven. De beelden zijn bekend, maar nu geschoten op onze eigen Wadden die we delen met Duitsland en Denemarken. Niks mis mee, met die natuur.

En nu de film. Waarom obligaat?

* De off screen-stem die in de tegenwoordige tijd vertelt wat wij zien of wat wij dienen te zien ("Opnieuw een kans voor de slechtvalk om een prooi te bemachtigen" - we zien een slechtvalk).

* Een montage die verhalende verbanden legt, wat de off screen-stem versterkt: "Mannetje loert op zijn concurrent" - we zien zeehond naar rechts kijken en in volgende shot zeehond die naar links kijkt).

* Muziek die dan weer rust uitstraalt en dan weer actie of spanning, vooral het 'verhaal' benadrukkend, opdat we meeleven.

* Slow motion-beelden, en natuurlijk de time lapse-techniek die de natuur versnelt.

Tja, er is niks mis met deze film, maar ook weinig voor.

- Welke doctrine van de Islam volgt sjeik Negm?

- Die van de waarheid.

- Welke waarheid?

- Die van sjeik Negm.

Korte dialoog die het thema van de film aardig benadert. Wat begint als een simpel verhaal van een visserszoon die is aangenomen op de Al-Azhar universiteit in Caïro, ontwikkelt zich langzaamaan tot een web van intriges, waarin kennis van de Koran, het reciteren van de verzen, en debatvaardigheid belangrijke munitie vormen om de opvolging van de gestorven grote imam (vergelijkbaar met de paus bij de katholieken) te kunnen manipuleren.

Boeiend inkijkje in de islamitische wereld waar de grens tussen religie en politiek flinterdun is, en die in alle opzichten gelijkt op de corrupte wereld van de westerse religies.

Behoorlijk recht toe rechtaan verfilmd. 'Dit is het verhaal en dat vertel ik zo helder mogelijk,' lijkt regisseur Tarik Saleh gedacht te hebben. Dat is hem gelukt.

Wie een voorbeeld wil zien van hoe film gedijt bij beeldtaal, waarin dialogen redelijk overbodig zijn - ga en geniet van deze film. Met een meedogenloze verstilling ontwikkelt regisseur Martijn Maria Smits een intens drama dat twee lawaaierige (sic) knooppunten kent: het carnaval aan het begin en de kermis veel verderop. Na elk knooppunt slaat het beeld toe en zijn woorden bijna overbodig.

Heel soms gaat het dan ook mis in de film, en wel op momenten dat woorden de overhand krijgen, zoals in de schoolklas en bij de schoonvader van Ben. Maar dit zijn uitzonderingen. Gelukkig.

Niemandalletje, waarin:

- slecht wordt geacteerd (op Marthe Keller na)

- continuïteitsfouten zich opstapelen

- zo ongeveer de helft van de scènes volledig uit de lucht komt vallen

Ik snap wel waarom deze film in Nederland geen distributeur kent.

Intrigerend project, een documentaire over in het wild levende dieren in het havengebied van Rotterdam. Het resultaat geeft een dubbel gevoel.

Enerzijds slaagt Berents erin strakke, soms abstracte beelden te schieten van het havengebied die heerlijk contrasteren met de aardse beelden van de dieren. De off screen-stem is bescheiden aanwezig en het kwartet met Eric Vloeimans probeert mij als kijker niet al te nadrukkelijk in een bepaalde richting te sturen.

Aan de andere kant schiet de documentaire regelmatig uit de bocht, precies op de punten waar ook haar kracht had kunnen liggen. Wij zien heus wel dat de aarde trilt van heipalen en dat de egel haar jongen verplaatst, dat hoeft Sacha de Boer off screen niet te vertellen. En wanneer kleine mantelmeeuwen hun prachtige paringsdans uitvoeren, maakt de muziek van Vloeimans er een lachertje van. Anders gezegd, niet de activiteit bij de kijker leggen, maar als regisseur zelf alles willen invullen.

Essentiëler is wellicht dat de documentaire wat mij betreft in beelden te weinig verbanden legt tussen het havengebied en de dieren. Soms lijk je te kijken naar een natuurdocumentaire die ook toevallig in een havengebied speelt. De mogelijke verbanden moeten wederom van de verteller komen.

Ten slotte. 87 minuten is te lang. Wanneer de docu een climax bereikt met beelden van de verzengende hitte als gevolg van het veranderende klimaat, ditmaal treffend ondersteund door muziek van Vloeimans, krijg je een wauw-gevoel en verwacht je de aftiteling. Helaas...

Mooie beelden die onontwarbaar aan elkaar zijn gemonteerd, begeleid door een irritant dominante muziekscore en met een off screen-stem van de cameraman, waaraan alles fout is: intonatie, nadruk, timing, zinslengte (kort) en woordkeuze (kleuterrijk).

Geen lijn, geen structuur, geen verhaal. Een warboel aan beelden dus. Maar wel mooie beelden...

Debuutfilm over een sympathiek onderwerp (leven van de acteur én hoofdpersonage - sociaal en geestelijk enigszins 'achter' - vormt de basis) die jammerlijk is mislukt. Misschien moet ik niet te hard oordelen, maar ook filmische kwaliteiten tellen en niet alleen de mate waarin het onderwerp 'sympathiek' is. Onder het mom 'alles is echt zo gebeurd' heb je nog niet een goed verhaal, laat staan een goed verteld verhaal.

De film is op kinderlijke wijze gestructureerd rond drie thema's die met tussentitels expliciet worden genoemd: ik krijg een flat, ik krijg een scooter, ik krijg vrienden - alsof ook de kijker enigszins achterlijk is. De filmmakers (vier nota bene, wat niet anders dan hoogstens een middelmatig compromisfilm kan opleveren) leveren een verbrokkelde film af waarin weinig tot niets is onderbouwd: ineens moet Willy het huis uit, uit het niets wordt hij agressief, verlaat hij zijn flat, is hij weer thuis, en ga zo maar door. Je zou de verschillende scènes ook op een trap kunnen gooien en de film in de dan ontstane volgorde kunnen monteren - het zou weinig uitmaken, want van een ontwikkeling is geen sprake.

Van alle personages is er slechts één van vlees en bloed, namelijk de sociaal werkster. Alle anderen spelen hun rol zeldzaam klungelig, met uitzondering van de hoofdpersoon die zichzelf speelt. En wat blijkt, slechts één personage wordt gespeeld door een professionele acteur. En raad eens wie? Juist.

Ongetwijfeld zijn de regisseurs respectvol met de acteur omgegaan en toch blijft een gevoel van 'gebruiken' bij mij hangen. Waarom geen documentaire gemaakt over zijn leven? Of in documentaire stijl de speelfilm gemaakt?

'Willy 1er' was in oktober 2019 de openingsfilm van een nieuw filmfestival, georganiseerd door Cinecitta in Tilburg waar 13 films worden vertoond. De publiekslieveling krijgt een distributie. Zelf scheurde ik een 1 maar zag vele 5-en in de verzameldoos liggen. Ik houd mijn hart vast...

Hoeveel praatjes bij een plaatje kan een mens harden?

De zoveelste documentaire waarin een oubollige off screen-stem (van MvN nog wel, brrr) mij als een klein kind toespreekt en beveelt wat ik moet zien en muziek die de nietszeggendheid van vele beelden camoufleert met violen en trommels.

Neem toch een voorbeeld aan Silene of the Tides, die prachtige natuurfilm over de Wadden die de kijker in zijn waarde laat.

Jammer, na Grutto wederom een gemiste kans om met goud aan beeldmateriaal een goede natuurdocumentaire te maken.

Acht vrouwen bespreken of zij in de kolonie blijven en hun verkrachters zullen vergeven, of ze zullen blijven en vechten tegen de patriarchale overheersing, en of ze zullen vertrekken. Een van elders teruggekeerde man houdt de notulen bij. Een Kammerspiel met een bijzonder en actueel thema over vrouwen die eindelijk een stem krijgen, en die stem nemen.

De film viel niet mee, deze Oscar-genomineerde en met vier sterren bejubelde film die ik als tenenkrommend ervaarde, als een veel belovend toneelstuk met te literaire teksten die de actrices en de ene acteur tot wanhoop moeten hebben gedreven.

De vrouwen vormen in woord en gezang een divers ensemble, maar er wil geen gloed vanaf stralen noch worden hun tegenstrijdige emoties op enig moment voelbaar. Je hoort ze met enige moeite in hun spreken.

August, de man die notuleert, speelt met een gebeitelde glimlach de onderdanigheid zelve en valt hij uit deze rol, dan put hij zich uit in slaafse excuses. De bibbers kreeg ik ervan.

Typische theaterverfilming, dacht ik tijdens het kijken, maar de aftiteling geeft boekverfilming aan.

Geknipt voor het theater dus.