El Castigo (2022)

Vanaf 20 juli 2023 in de bioscoop (MOOOV Filmdistributie)

Ik zag eerder twee films van Bize op DVD die allebei niet echt werkten voor me. Daarom was dit best een verrassing want veel beter, Hangt een beetje tussen 3.5 en 4.0 maar ik rond naar boven af. Zoals in de eerdere films werkt Bize vaak met een kleine cast op een klein oppervlak en in real time. In dit geval ook nog eens in een take. De film start wanneer de ouders hun zoon kwijt zijn. Ze gaan hem zoeken en we maken in die hele hoge emotie ook de demasque van hun huwelijk mee. De gelijkwaardige relatie, het perfecte gezin. Het blijkt een illusie. Een die alleen boven water kwam in die extreme emotie. Het einde scheert langs een rand waar de film bijna vanaf valt (de eindmonoloog van de moeder maar de film blijft overeind. Erg goed.

Het klassieke beeld is dat de moeder als ‘slaaf’ zorgt (het kind voorziet in z’n levensbehoeften zoals het eten geven) en dat de vader als ‘autoriteit’ grenzen stelt en het kind zo voorbereid op het sociale leven buiten het gezin (hetgeen kan verklaren waarom vaderloze jongens makkelijk ontsporen zoals bij veel Antillianen of zwarten in de VS), maar deze film gaat over een vader en moeder die de omgekeerde rol lijken te hebben: de vader is de ‘goede’ want wil het kind alles geven en het motiveren door middel van beloningen, terwijl de moeder de ‘kwaaie’ is want degene is die streng is en een machtsstrijd voert, door middel van straffen, met het kind dat tegen haar in opstand komt. Maar uiteindelijk blijkt dit eveneens zeer begrijpelijk en in wezen niet anders dan de vaderloze situatie: de vader is de kostwinner dus afwezig en kan in de avond en in het weekend de rol van het vriendje van z’n zoon spelen terwijl de moeder de opvoedkundige taken heeft gekregen waarvoor zij zich heeft moeten opofferen en dat haar leven leeg heeft gemaakt zodat zij diep van binnen hoopt dat het kind, dat is gevlucht voor haar, niet gevonden wordt. De film is traag en heeft weinig om het lijf, maar de thematiek is interessant (en ‘urgent’ vanwege de kritiek op de rol van beide ouders in de huidige opvoeding van kinderen) en weet dat ook in de vorm van een interessant drama te brengen.

Een klassiek thema: kind is niet gemakkelijk en de ouders zijn het niet eens over het straffen. Pa is zachtaardig, ma wil grenzen stellen. En een thema dat er anno 2023 toe doet in onze samenleving waarin de opvoeding perfect moet zijn.

Wanneer Ana tegen de zin van Mateo hun zoontje de auto heeft uitgezet en ze na een paar minuten terugkeren om hem weer op te pikken, blijkt het joch er vandoor te zijn. Een fraaie aanleiding om elkaar de maat te nemen, zoals het echtpaar in Who's Afraid of Virginia Woolf. Na een doodsaaie inleiding van vijf kwartier gebeurt dit dan ook in een fraai geacteerde monoloog van Ana waar Mateo wat suf bij staat te kijken. De uitkomst is voorspelbaar.

Over het acteren van Antonia Zegers niets dan goeds: ze geeft Ana diepgang. Néstor Cantillana doet hopeloos zijn best om de rol van vader geloofwaardig te maken; hij kan er niks aan doen dat het scenario hem is vergeten, wat ook geldt voor Catalina Saavedra als de politieagente.

Voor het overige? Dun, erg dun. Saai, voorspelbaar, vlak, geen emotie oproepend - je haalt je schouders op wanneer de film is afgelopen en je mompelt 'Jammer. Over tot de orde van de dag' (maar ik heb geen kinderen).

Ana [Antonia Zegers] en Mateo [Néstor Cantillana] zijn op zoek naar hun zoon Lucas [Santiago Urbina] in een bos. Ook al omdat zonsondergang nadert, roepen ze de hulp in van de politie die ze vertellen dat Lucas verdwaalt is toen hij even moest gaan plassen. Een leugen, zoveel weten we dan al, maar wat is de reden voor die leugen? En wat is er precies gebeurd? Dat ontvouwt zich tergende langzaam in een thriller die nooit langer dan een kwartier had mogen duren. Dat de film in een doorlopende take is gefilmd, maakt het in geen enkel opzicht beter op. Het eerste deel, waarin Ana en Mateo niets anders doen dat door het bos slenteren en ‘Lukas’ roepen, is nauwelijks door te komen. De titel verraadt bovendien in grote lijnen wat er is gebeurd, waardoor er ook geen sprake is van mysterie.

Het zijn zware weken voor de liefhebber van de kleinere film. Barbie, Oppenheimer en Asteroid City houden bijna alle plekjes bezet, zodat er zelfs in de filmhuisrijke stad Amsterdam vrijwel niets boeiends te zien is. Waarom ze die commerciële films niet gewoon aan Pathé laten is mij een raadsel. (Nou ja, het zal met geld te maken hebben, maar dat moet toch anders op te lossen zijn).

Enfin, on topic. Ik wist niets van El Castigo toen hij begon, zodat het even duurde voordat ik in de gaten had wat er aan de hand was. Ik denk dat dat goed was, anders had ik me misschien wel enigszins verveeld. Maar nu intrigeerde het. Toen eenmaal duidelijk was wat er aan de hand was, kregen we meer te weten over de achtergrond die uiteindelijk tot deze kleine ramp geleid heeft. De dialogen waren soms wat te uitleggerig, maar over het algemeen goed te pruimen.

Uiteindelijk doorbreekt de film een taboe. Het komt volgens mij best vaak voor dat ouders ervan balen dat ze een kind hebben gekregen. Dat kan heel tijdelijk zijn, in een opwelling, maar ook dieper zitten. Ik vond dat deze film dat mooi verbeeldde. Verder geloof ik niet dat ik me er op lange termijn veel van zal heugen, maar ik vond het een aangename zit.

Geslaagde one take movie. Mooie , verrassende plotwending.

Typisch zo’n film waarbij je gelijk het vermoeden hebt; hier gaat niks in gebeuren..niks filmisch in ieder geval…. Gefilmd toneel, met de acteurs in het bos gezet… ze zoeken helemaal niet naar Lucas, maar doen alsof… net als op het toneel. Een beetje roepen, en een paar rondjes lopen….en de tijd oprekken richting de 90 minuten.
Ik dacht 85 minuten zit ik wel uit, maar het blijkt toch een lange zit. De uitsmijter mama houdt niet van zoontje, is niet bepaald een verrassing, aangezien dat de hele film al bleek en ze niet bepaald sympathiek overkomt..
Het niets-aan-de-hand-einde komt dan ook niet als een verrassing, want we zijn in feite op het toneel, waar alles gesuggeerd wordt, en Lucas gewoon aan het einde van de voorstelling weer afgeleverd wordt via de schuifdeuren. Armoe troef
Ik snap de best wel hoge waardering helemaal niet. Ik vond het vaak tenenkrommend slecht…

Ongelooflijk goed geacteerd en ook nog alles in één shot gefilmd. Heel goed en geloofwaardig gedaan. Het constante gevoel van ongemak van de leugen en het vermiste kind. Het einde komt binnen en laat je echt even verbijsterd achter.

Knappe weergave van het ouderkoppel van het jaar. Ik zou mijn kinderen soms ook eens achter het behangpapier willen hangen, maar het lijkt me not done om je kind doelbewust achter te laten op een publieke openbare weg om hem "een lesje te leren". Wat voor een signaal wil je als ouder dan geven aan je kind? "Pas op of de volgende keer doen we het echt?" Een relatie gebaseerd op macht en dreiging lijkt me geen gezonde basis om kinderen op te voeden.

Nu, er scheelt duidelijk wat met het jongetje aan het verhaal dat werd opgehangen. Autisme of ADHD behoren tot de mogelijkheden. Weinig openheid en een erg enge visie van de ouders hier. Lees je in en stel je open, het kan helpen ... Trouwens een kind van zeven haat niet. Stel je niet aan zou ik zeggen.

Een aantal harde kille reacties, toch voornamelijk van de moeder. Geen hysterisch gedoe, ook niet toen de politie arriveerde. Uiteraard wekt dat argwaan op. Later blijkt het waarom van de houding van de moeder. Enerzijds worden de verschillen tussen de vader- en moederrol blootgegeven. Papa doet alleen maar leuke dingen, mama de rest. Maar het gaat verder dan dat: wat moet je doen als moeder als je het moedergevoel niet ervaart. Dat was het enige dat me echt tot nadenken stemde. De vraag is natuurlijk ook vanwaar dat gevoel komt en of er iets aan gedaan kon worden.

Oja, prachtig cameragebruik. Alles in one shot opgenomen, ik denk het wel. Mede daarom een 4,0*.

El Castigo weet een fenomenaal uitgangspunt van een film te creëren en hangt daar vervolgens een sociaal drama aan vast. Het had allemaal wel wat mysterieuzer gemogen, waarbij de gebeurtenissen zich langzaam prijsgeven. De dialogen zijn niet altijd sterk, maar gelukkig worden er wel diverse boeiende sociale thema's aangesneden. De film viel dan toch wat tegen, al ben ik vanwege het uniek karakter wel blij deze gezien te hebben.

Heel aardige film die ondanks de beperkte setting heel de speelduur wel interessant blijft om te volgen. Het draait er vooral om dat het op het eind de aap uit de mouw komt dat de vrouw ongelukkig is in het moederschap, een taboe-onderwerp dat eigenlijk zelden wordt besproken.

Het enige wat me wel stoorde was de onrealistische rol van de politie. De agente, hoe ze de ouders benaderde en hoe de zoekactie vervolgens ging (één agent die in zijn eentje ging zoeken, de rest kwam maar niet opdagen) vond ik niet geloofwaardig overkomen, maar goed, wellicht dat het er zo aan toegaat in Chili.

Trouwens stom van me dat ik tijdens het kijken niet doorhad dat het gefilmd is in één doorlopend shot, dat geeft de film wel wat extra's natuurlijk.

3,5*