Meningen

Mocht het nog iemand interesseren, de titel van de film (en van het boek van Penelope Mortimer waarop het script van Harold Pinter gebaseerd is) komt van een Engels kinderrijmpje: "Peter, Peter, pumpkin eater / Had a wife and couldn't keep her. / He put her in a pumpkin shell / And there he kept her very well." Dit verwijst naar het centrale thema van de film, hoe de hoofdpersoon op zoek is naar liefde en geborgenheid maar terecht komt in een situatie die ze als gevangenschap ervaart. Goed gespeeld door Peter Finch, met een aardige bijrol van James Mason en een bizar optreden van Yootha Joyce (later beroemd dankzij George and Mildred!) als de psychotische vrouw in de kapsalon, maar de film behoort verder geheel en al de bovennatuurlijk mooie Anne Bancroft toe, en die grijpt de haar geboden kansen met beide handen. (Voor haar intense vertolking kreeg ze een zeer terechte Oscarnominatie, maar ironisch genoeg –of, aangezien het om Hollywood gaat, tekenend genoeg– verloor ze van, hou je vast, Julie Andrews als Mary Poppins. Nou ja, ze had 'm twee jaar eerder al eens gewonnen.)

Als minpunt kan genoemd worden dat het verhaal zich wel èrg constant op hetzelfde hoogspaninngsniveau beweegt – iets meer luchtige scènes zouden de film misschien wel goed hebben gedaan. Zoals de Britse filmcriticus George Perry het formuleerde, The pumpkin eater is een acteursfilm die het pad van Antonioni volgt maar "failed to keep its cool." Desalniettemin een sterke en soms nog steeds aangrijpende film.

"Now, Ruby, answer me: have I ever looked at another woman since the night we first met at the car park attendants' ball?" Derde deel in de reeks films over de vrijgevochten meisjes van de kostschool uit de titel, maar inmiddels is de koek kennelijk wel op, want gedurende 90% van de tijd zijn noch de jongere meisjes met paardenstaarten noch de oudere meisjes met korte rokjes en kousenbandjes in beeld. De plot draait ditmaal vooral om de ambtenaren, legerofficieren en begeleiders die moeten voorkomen dat de huwbare meisjes terechtkomen in de armen van een sjeik met tientallen vrijgezelle zoons, hetgeen diverse slapstick-achtige taferelen met Oosterse vermommingen, Westerse drankzucht en universele vechtpartijen met vazen en kussens oplevert, en natuurlijk is er ook een buikdans-cum-striptease – alleen de kamelen ontbreken nog. Dieptepunt is het onbewoonde eiland waarop drie van de personages terechtkomen, maar aangezien het gaat om Cecil Parker, Joyce Grenfell en George Cole zijn juist díé scènes nog wel het aanzien waard. Desalniettemin had de serie hier wel mogen ophouden. (O ja, er is ook nog een personage genaamd Lolita Chatterley – die had zó in een Carry on gepast.)

Ik blijk wel wat te hebben met dit soort films: lekker alle verdachten bij elkaar in een "romantische" setting (schip, trein, spookhuis) en puzzelen maar. Deze Holmes-aflevering valt daarbij niet tegen dankzij kleurige personages en een aardig plot. Briljante openingsscène ook (Holmes die allerlei aanwijzingen krijgt voor de plek van de vergadering met de bobo's van "Rovenia") die echt totaal nergens op slaat maar onze helden wel in een fish & chips-établissement plaatst – the Soho Oyster House, je moet er maar op komen (en als ik het ga googlen blijkt het nog ècht te bestaan ook!). Martin Kosleck als Mirko is een mooie engerd.

Rauw en realistisch zijn de woorden die hier al veel als loftuitingen in de mond zijn genomen, en daar sluit ik me bij aan. De vorm is indrukwekkend en meeslepend, maar hoe moet ik verder oordelen over een film die zich afspeelt in een milieu van gebruikers, tussenpersonen en leveranciers waar ik nog niet dood zou willen worden gevonden, bevolkt door personages waar ik (misschien met uitzondering van Vic) geen enkele sympathie, inleving of zelfs maar identificatie voor kan opbrengen? Misschien is dat ook wel de bedoeling, ik kan me althans niet voorstellen dat je na het zien van deze straffe thriller onmiddellijk trek krijgt om ook eens een eigen plek in dat wereldje te gaan bevechten, en in dat geval is de film bij míj in ieder geval in z'n opzet geslaagd. Ik heb bewondering voor Refns vaardigheid, maar de entertainment value is voor mij persoonlijk laag.

Het blijft voor mij toch moeilijk om met Milo mee te leven, ook al probeert ie zijn leven dan ook weer op de rails te krijgen, heeft ie een dochter van wie hij veel houdt en wordt ie geweldig neergezet door Zlatko Buric – uiteindelijk staat de manier waarop hij z'n geld verdient (of misschien moet ik naar aanleiding van de plot eerder zeggen probeert te verdienen) toch wel vrij radicaal tussen hem en mij in. Neemt niet weg dat dit toch een waardige afsluiter van de trilogie is, met een vrij hilarische sekwens (met nettoyeur Radovan) op het einde.

Na het zeer naargeestige eerste deel van deze trilogie is Pusher 2 een verademing: het wereldje waarin het verhaal zich afspeelt is nog steeds crimineel maar nu zowel fysiek als psychologisch als sociaal wat ruimer, de verteltrant geeft mij als kijker wat meer adem, en bovenal is Mads Mikkelsen van psychopaat in een (charismatische) bijrol geëvolueerd naar een nog steeds tamelijk onberekenbare maar nu ook kwetsbare hoofdpersoon met wie ik kan meeleven en die op onverwachte momenten een even onverwachte maar zeker niet onbegrijpelijke of scriptmatig-geforceerd aandoende menselijkheid toont. Wat een acteur – hij behoort toch wel tot het beste wat er op het witte doek rondloopt.