Meningen

Als ik iets lees over een film en het lijkt me wel wat, dan zet ik hem op mijn Letterboxd watchlist. Het hoeft niet eens per se iets te zijn dat ik per se wil zien, meer alles wat potentieel interessant is. Toen ik keek wat de film met de hoogste gemiddelde waardering op die lijst was, bleek het de documentaire Paris Is Burning te zijn, met een indrukwekkende 4,5 uit 5. En maar 77 minuten, dus ook weinig reden om niet te kijken.

Ik vond het best een goede documentaire, maar zeker niet van het niveau van favorieten als Grizzly Man of The Act of Killing. Ik denk dat het net als bij al de idioot hoog gewaardeerde Japanse tekenfilms op Letterboxd - de hoogst gewaardeerde film van 2025 was Chainsaw Man – The Movie: Reze Arc, een titel die "niche!" schreeuwt - sprake is van film die een doelgroep heel erg aanspreekt en verder weinig algemeen publiek dat hem kijkt. Maar wellicht was hij ook heel baanbrekend in zijn tijd? In tegenstelling tot het Japanse kettingzaagmanevangelie volgens Reze heeft Paris Is Burning in ieder geval wel de nodige prijzen gewonnen.

Jennie Livingston geeft in de documentaire een warm humanistisch beeld van de voornamelijk zwarte lgbtq ballroom-scene in New York. Ballroom komt voort uit travestieshows, maar kent een veel grotere variëteit in karakters die de deelnemers opvoeren. Zakenman, soldaat, rijke wintersporter, supermodel: allemaal komen ze voorbij. Daarbij gaat het om realness, simpel gesteld: als de deelnemer in zijn performance in de metro terug naar huis gaat, wordt hij/zij/hen dan aangenomen voor het uitgebeelde karakter? Eigenlijk net zoiets als LARPen, alleen zijn de twee wel gescheiden door een Himalaya aan vibe-verschil. De deelnemers strijden in verschillende teams die Houses heten en die tegelijk ook dienst doen als sociaal vangnet, wegens de vele verbroken familiebanden. De bij de shows ontstane dansstijl die is gebaseerd op de poses van modellen en daarom naar het modeblad vogueing heet, brak dankzij deze documentaire en Madonna door naar de popmainstream.

Livingston geeft een goed beeld van de scene als geheel, wat de conventies zijn en vooral van de vitaliteit en creativiteit die er in zit. Het is ook een erg mooi tijdsbeeld. Maar met die 77 minuten voor een hele scene ontkom je er niet aan dat het wel allemaal wat aan de oppervlakte blijft, zeker wat betreft de portrettering van de individuen. Zeker omdat de geïnterviewden ook vaak duidelijk op hun qui-vive zijn over wat ze prijs geven. Dat dat met reden is, blijkt wel als de transvrouw die het meest open is over haar sekswerk en ook het minst voorzichtig is, gruwelijk vermoord wordt. Dat past lastig in een documentaire die duidelijk vooral de positieve kant van de scene en de mensen erin wil laten zien. Livingston staat er dan ook niet te lang bij stil en eindigt positief. Een begrijpelijke keuze.

Gezien op Mubi.