Meningen

Percy Shelley (Julian Sands), Mary Shelley (Natasha Richardson) en Claire Clairmont (Myriam Cyr), Byrons minnares van het moment, komen aan bij de villa die Lord Byron (Gabriel Byrne) heeft gehuurd aan het Meer van Genève om aan de talloze schandalen die hem achtervolgen te ontsnappen. Daar ook aanwezig is zijn lijfarts en biograaf dr. Polidori (Timoty Spall). Ze gaan voor een avondje de volle 19e-eeuwse decadentie, je weet wel: stukje orgie, stukje seance, stukje filosoferen over God en wetenschap, stukje laudanum drinken. Nou ja, dat laatste kan je wel vervangen door heel veel laudanum drinken. Met name Percy lust er wel pap van. Dat loopt een beetje uit de hand allemaal (dat had ik nou nooit zien aankomen) en de hoofdpersonen beginnen te geloven dat ze met hun seance echt een demon hebben opgeroepen.

Ken Russell heeft nogal een reputatie als regisseur van over the top decadente films. Ik kende tot nog toe alleen The Devils en die voldeed volkomen aan de verwachtingen. Veel verder ben ik nog niet gekomen, omdat noch de streamingdiensten noch de Amsterdamse bioscoopprogrammeurs liefhebbers van de man lijken te zijn. Ik wil erg graag Altered States en The Lair of the White Worm, de film die Hugh Grant naar het schijnt jarenlang op zijn zwarte lijst van interviewonderwerpen had staan, nog zien.

Maar zie daar: ik vind Gothic ineens vond op Prime en die voldeed aan alle verwachtingen. Het is een freudiaans-katholiek aangedreven ero-horrortrip van wereldklasse. Alle acteurs weten ook wat ze te doen staat en gaan helemaal los, de altijd geweldige Spal voorop. Componist Thomas Dolby drukt alle knopjes van alle synthesizers tegelijk in. Maar zoals je verwacht bij Russell is de vormgeving het hoogtepunt. Ik zie op Letterboxd dat de andere credits van art director Michael Buchanan Orlando en Carvaggio van Derek Jarman (die op zijn beurt de art direction voor The Devils deed) zijn.

Het verhaal is een recreatie van de nacht waarop de hoofdpersonen door slecht weer een griezelverhaalwedstrijd hielden, waar Frankenstein uit voortkwam, maar waar Polidori ook de grondslag legde voor het moderne vampierverhaal. Verrassend genoeg blijkt bij snel wat nazoeken dat Russell en scenarist Stephen Volk niet eens heel ver van de werkelijke details zijn afgeweken, ze hebben er alleen een hysterisch opiumnachtmerriesausje overheen gegoten. In het begin vond ik het nog een beetje tam, alhoewel wel al erg sterk vormgegeven, maar als het los gaat op het einde, dat gaat het ook wel echt los. Het moment dat Polidori zichzelf stigmata begon te geven door met zijn handen op de spijker waarop een crucifix had gehangen te slaan, dacht ik: dit is mijn soort film.

(Gezien op Prime Video)

Een onberispelijk geklede Alain Delon moet als jonge onderzoeksrechter een roofmoord oplossen in een bergdorpje in de Jura, bij de Zwitserse grens. Hij concentreert zich op de familie in de boerderij dichtbij, waar Simone Signoret met ijzeren hand als matriarch regeert.

Een politiefilm dus? Het begint wel zo, met een opzet die de jongste boerenzoon Frank, een alcoholistische lapzwans (Bernard le Coq), als de overduidelijk hoofdverdachte neerzet, zodat iedereen die wel eens een whodunit heeft gezien weet dat hij niet de dader is. Maar regisseur Jean Chapot is duidelijk niet geïnteresseerd in het maken van een spannende film, hoewel Jean-Michel Jarre daar bij het maken van de soundtrack als enige blijkbaar niet over was geïnformeerd.

Alles gaat heel rustig; er is geen enkele spannende scene. Dit is een film die draait op sfeer. De boerderij van de familie, met een rommeligheid en slijtage die je alleen krijgt door generaties lang bewonen, is bijna een extra hoofdpersoon. Je ziet de adem van de acteurs condenseren bij scenes in de niet of nauwelijks verwarmde ruimtes binnen.

Het is meer een combinatie van een familiedrama, over jaren opgebouwde spanning die ineens naar buiten komt, zij het op een weinig dramatische manier die past bij stugge boeren, gecombineerd met een deconstructie van een politieonderzoek dat vast komt te zitten door tunnelvisie. Het zou anno nu een true crime podcast kunnen zijn.

Op zich wel een aanrader voor fans van iets als het ook in de Franse bergen gesitueerde Anatomie d'une chute, maar dat is wel een veel betere film. Want ondanks de sterrencast en sterke sfeer is Les Granges Brûlées wel een erg kabbelende film, waar Chapot misschien iets te hard heeft geprobeerd weg te blijven van dramatische clichés.

(Gezien op Netflix)

Voor Sorrentino begrippen verrassend ingetogen film, die zelfs overeenkomsten heeft met Wilde Aardbeien. Maar goed, Sorrentino blijft natuurlijk een katholieke Napolitaan, dus het is nog altijd 100x zo barok als de strenge protestant Bergman. En dat is maar goed ook, want waar ik bij Il Conformista schreef dat films die er zo goed uit zien niet meer gemaakt worden, moet ik dat nu een beetje terugnemen, want Sorrentino, zijn cinematograaf Daria d'Antonio en de stad Rome bestaan nog. Deze keer wel geen vrouwelijk schoon. Zou Sorrentino zich de kritiek dat zijn films wel erg malegazerig zijn toch aangetrokken te hebben? Dat zou jammer zijn, zeg ik als medemalegazende geezer.

Het goede nieuws is dat Toni Servillo terug is. De Sorrentino's met Servillo zijn altijd beter. Voor deze film won hij ook meteen de prijs voor beste acteur in Venetië.

Servillo speelt Mariano de Santis, legendarisch jurist, schrijver van hét handboek over strafrecht, de onneembare berg die elke Italiaanse rechtenstudent moet nemen, en nu president van Italië, bezig aan de laatste maanden van zijn termijn. Hij twijfelt nog of hij de euthanasiewet zal ondertekenen - doet hij niet, is hij een folteraar, doet hij het wel, dan is hij moordenaar - en er liggen nog twee gratieverzoeken. De Santis, bijgenaamd Gewapend Beton wegens zijn soliditeit, komt lastig tot een besluit. Verder denkt hij vooral terug aan zijn geliefde Aurora, die een aantal jaar geleden gestorven is, terwijl hij stiekem op het dak van het presidentieel paleis een sigaretje rookt. Wat hem vooral dwars zit: ze heeft bekend één keer ontrouw te zijn geweest met een vriend, 40 jaar terug, en hij weet nog steeds niet wie. De relatie met zijn kinderen is ook stroef, ondanks dat zijn dochter Dorotea (Anna Ferzetti) zijn rechterhand is. Eigenlijk is zijn lijfwacht, kolonel Massimo Laboro (Orlando Cinque), zijn grootste vertrouweling. Nog een nieuw woord geleerd: kurassier, de officiële titel van de presidentiële lijfwachten.

Verder zijn er de gebruikelijke presidentiële dingetjes, zoals staatsbezoeken, oorkondes uitreiken en culturele evenementen bezoeken, die Sorrentino gebruikt voor grappen en/of visueel vuurwerk. Het staatsbezoek van de Portugese president is geweldig, maar dat geldt ook voor elke scene met oudste vriendin en leidend kunstcritica Coco Valori (Milvia Marigliano). De recensie met de meeste likes op Letterboxd is simpelweg: "Quando lo spin-off su Coco Valori?"

Hoewel ik geen kenner ben van de Italiaanse politiek, dacht in De Santis veel van de geliefde oud-president De Napolitano te herkennen. Ook zeer hoog aangeschreven en net als De Santis heeft hij het land een aantal keer gered van een crisis veroorzaakt door 'een idioot', te weten Berlusconi. Extra grappig omdat Servillo ook Berlusconi heeft gespeeld in Sorrentino's Loro. Bij nazoeken bleek dan ook nog dat één van die crises rond een euthanasiezaak was. Maar De Napolitano was geen weduwnaar en ook geen jurist. Dat komt meer overeen met de huidige president Matarella, die ook nog zijn oudste dochter als first lady laat optreden. Ook Matarella is hoog aangeschreven en heeft een aantal keer het land bijeengehouden, dus ik denk dat De Santis een soort hybride van beide presidenten is.

La Grazia is een film over grote vragen als liefde, dood, ethiek en nalatenschap. Deze worden nogal direct benaderd. Er wordt veel rechtstreeks gefilosofeerd en nagedacht over deze zaken in deze film. Dat zou heel plat kunnen worden, als er ook Hollywood-stijl directe antwoorden zouden volgen. Sorrentino, die ook het script schreef, vermijdt dat gelukkig. Net als De Santis pakt Sorrentino elke van die vraagstukken op, bekijkt ze van alle kanten, legt ze neer en gaat even iets anders doen, terwijl hij het originele probleem blijft doorsudderen. Sowieso is Sorrentino natuurlijk graag de regisseur die elk mogelijk zijpaadje dat hij ziet graag inslaat. Maar uiteindelijk worden er wel standpunten ingenomen, want goed en kwaad bestaan, zeker in de politiek.

Zeker één van Sorrentino's beter films en mijn favoriete film van 2026 tot nog toe.

(Gezien in The Pulse)

Na Modern Times en The Gold Rush was dit de eerste geluidsfilm die ik zag van Chaplin. Hij weet zijn hele formule verrassend soepel over te zetten, door gewoon hetzelfde te blijven doen met ondersteuning van muziek en geluidseffecten. Vooral die muziek werkt goed, omdat Chaplin sowieso natuurlijk al erg van de choreografie was. Knap ook hoe de film tegelijk een verzameling aaneen geplakte set piece scenes is voor Chaplin om zijn immense talenten te tonen, maar toch ook een goed lopend verhaal vormt. Beste scenes zijn voor mij Hynkel met de wereldbol, voorafgegaan door de scherpste dialoog en de scheerscene op Brahms.

Als satire op het fascisme sta ik er een beetje dubbel in. Chaplin weet goed het bombastische gebral en de voorliefde voor uiterlijk vertoon van Hitler belachelijk te maken, mede door inzet van hilarisch nep-Duits (weer goed gebruik van geluid!) Maar de voornamelijk op slapstick gebaseerde humor, mist naar mijn idee af en toe toch wat bite, ondanks dat Chaplin de wreedheid van de knokploegen van de SA vrij expliciet weergeeft. De grote toespraak op het einde is een fraai staaltje retoriek, maar me ook wat te naïef optimistisch. De kapitalismekritiek in Modern Times werkte voor mij toch beter, maar dat onderwerp leent zich wellicht ook gewoon beter voor visuele humor (letterlijk vermalen worden door de machine.)

(Gezien in Lab111)