Meningen

Het is alweer een tijdje geleden dat ik Hadzihalilovich’ eerste film Innocence (2004) zag, maar bij het zien van haar derde (en eerste Engelstalige) film Earwig, komen de herinneringen aan die beleving, voorzien van dezelfde mysterieuze, grotendeels ambigue signatuur, weer vlotjes bovendrijven.

We volgen de ogenschijnlijk gespannen vijftiger Albert, met sluik haar en grote, zorgelijke ogen, die de zorg heeft over de 12-jarige, opmerkelijk dociele Mia, die dagelijks door Albert van een nieuw gebit (gemaakt van ijs) wordt voorzien. Zij verkeren nagenoeg constant binnenshuis, waar de spaarzame verlichting en het palet van sepia-tinten een beetje doet denken aan een bedompte versie van Delicatessen. Mia krijgt ook dagelijks een ingewikkelde, beugelachtige constructie aangemeten om het smeltwater van haar tanden op te vangen (die grappig genoeg door Marc Caro ontworpen schijnt te zijn). Met regelmaat rinkelt de telefoon en informeert een zakelijke, mysterieuze stem naar de toestand van Mia, tot het moment komt dat Albert van de stem de opdracht krijgt Mia te komen brengen.

Nuchter bezien hebben beiden films een compleet ander vertrekpunt en lijkt Earwig niet eens heel veel concreets te delen met Hadzihalilovich’ debuut, maar het is ook niet in het concreet aanwijsbare waar haar handelskenmerken zich manifesteren. Net als in Innocence worden we narratief lang in het ongewisse gelaten, zijn er gaandeweg wel geleidelijk meer puzzelstukjes aan te wijzen, maar lijken deze zelden sluitend op elkaar in te passen. Wat je er wel voor in de plaats krijgt is een wonderlijk geschoten, uiterst sfeervolle vertelling die met strak geregisseerde, distinctieve keuzes voor je ogen het mysterie weten op te bouwen én te behouden. Een test voor het geduld, dat moge duidelijk zijn, ook al is er een opmerkelijk, plotseling geval van geweld dat voorkomt dat je in slaap sust, maar niettemin alleen maar meer vragen oproept.

Het is van het soort oeverloze ambiguïteit waar je tegen moet kunnen; de gebeurtenissen leggen zelden ergens aan waar je er een groter geheel van kunt maken, maar aan het einde lijkt er gevoelsmatig toch een cirkeltje rond. Het liet mij met een semi-bevredigend gevoel achter, maar dat Earwig met vaste hand geschoten is en je onderwijl middels kleur, geluid en belichting van bakken met sfeer voorzien wordt, staat buiten kijf. Ik zou er als kijker gewoon iets meer bij betrokken willen worden. 3*

Emma Stone is een held.

Leuk om een wat vroeger filmpje van haar te zien. Ze etaleert hier al veel van de kwaliteiten waar ik haar meer en meer om ben gaan waarderen: een schoonheid om te zien en uitzonderlijk komisch talent, met name qua timing, gevatheid en expressie.

Jammer dat ze vastzit in een film met stuurloos plot en flauwe stereotypes. Met name de gelovigen worden wat makkelijk afgebrand maar eigenlijk wordt de hele high school wat gemakzuchtig in dienst van het plot gezet.

Kon me ook moeilijk verplaatsen in de situatie waar ze in verzeild raakt. Wat zijn haar beweegredenen nu eigenlijk? Goed, de dikke harige dude zet haar voelbaar onder druk, maar daarvoor gooit ze haar imago wel erg makkelijk te grabbel, zeker als je de high school cultuur serieus moet nemen verwacht je niet dat ze de roddelmachine (per ongeluk of expres) laat aanzwengelen. De film wordt finaal om zeep geholpen als de moraal aanklopt op een deur die de hele film al wagenwijd openstaat.

Bijtijds gevat (met name de volwassen bijrollen) en hier en daar best grappig maar had Stone hier niet in de main spotlight gestaan, was er weinig geweest om van te genieten. 2*

Een van de weinige films waar je woke in een doorgefokte variant irritant onredelijke vormen ziet aannemen en ironisch genoeg lees je daar hier weinig bezwaren tegen. Als de term niet overzichtelijk tot anti-racistisch en anti-homofoob teruggebracht kan worden, zijn er blijkbaar een stuk minder tegenstanders van.

Verder een nogal overvolle film, deze geagiteerde dwarsdoorsnede van een wereld waarin van alles mis is en kan gaan. Dat deze op hol geslagen sneltrein hedentendage nog altijd op volle toeren aan het rijden is, belet Aster er niet van om geïnstitutionaliseerd racisme, politiegeweld, populisme, complottheoristen, woke(-hypocrisie), (anti)-fascisme, de invloed van social media (in een post-truth-tijdperk), gun violence(wetgeving), federale militarisering en de uitvloeiselen van imperialisme; alles in de snelkookpan van een wereld-epidemie gaar gekookt, nu al onder de loep te willen leggen.

Ambitieus in hoeveelheid maar vooral qua timing. De sneltrein zal definitief van de rails moeten vliegen alvorens we er van een afstand naar kunnen kijken - en tot een echt punt lijkt Aster dan ook niet te kunnen komen, behalve dat het allemaal vrij fucked up is. Met al deze onderwerpen is het misschien makkelijk uit het oog te verliezen hoe je een boeiende film maakt, dus toen er halverwege eindelijk rigoreuze handelingen plaatsvonden, hoopte ik dat er misschien toch wat lijn kwam in deze verwilderde, manische poging zo veel mogelijk vingers op zo veel mogelijk zere plekken te leggen, maar dat was niet zo.

Wellicht een film die over tien jaar beschouwd wordt als een akelig accuraat tijdsbeeld, maar nog waarschijnlijker als een verwoede poging daar iets van te maken. Bewonderenswaardig initiatief, maar met meer dan zinloosheid komt het niet over de eindstreep. 3*

Vond de film na herziening echt zwaar tegenvallen.

Een paar flauw/slimme weetjes uit de mond van een houterige-automatische piloot Hopkins (ook als ie nogal geforceerd zegt "I'm gonna kill the motherfucker", klopt gewoon niet)

Baldwin stijgt wel boven zichzelf uit en die beer is echt angstaanjagend. Voor de rest vond ik de verhaallijn erg slap, de dialogen nogal vervelend en de personages bijna een-dimensionaal.

De mooie beelden van de omgeving maken een klein gedeelte goed, maar de drie sterren zijn vooral voor Bart the Bear. Ben benieuwd naar zijn volgende film

Foy does it again.

Sinister 2 nog (steeds) niet gezien, maar Citadel (2012) was sfeervol en gritty genoeg om nieuwsgierig te worden naar Eli, het nieuwste werk van Ciarán Foy, vers op Netflix. De link met Flanagan betreft producer Trevor Macy (Oculus, Ouija, Haunting of Hill House), die in Foy de juiste kandidaat zag om dit Black List Script (blijkbaar een jaarlijkse lijst van populairste scripts-die-nog-niet-in-productie-zijn) te verfilmen. Het script zelf is weer afkomstig van mensen die ook The Autopsy of Jane Doe geschreven hebben, en achteraf was dat misschien de grootste hint geweest.

Want met (ogenschijnlijk) meer budget en een (ogenschijnlijk) klassiekere opzet, leek de nieuwe Foy vooral af te stevenen op een solide spookhuisfilm, ook getuige het zaklamp-geestverschijning-gehalte van de trailer. Natuurlijk, de aandoening van kleine Eli geeft een specifieke angle aan het verhaal maar dat leek vooral een excuus voor het bezoeken van dit excentrieke landhuis, dat nu dient als modern medisch behandelcentrum, maar de allure heeft van een Victoriaans gekkenhuis.

En zo vangt de film ook aan: klassieke donkere gangenstelsels, nachtelijke rumoer, medische behandelingen die niet helemaal pluis lijken en een handvol schimmige verschijningen in zaklamp-zoeklicht. Een beetje Cure For Wellness, The Devil's Backbone en de bezoekjes van het meisje doen ook aan Let The Right One In denken. Aan verschillende personages zit wel een luchtje, maar Foy weet met een strakke regie te voorkomen dat je te vroeg in zijn kaarten kijkt. En hoewel Eli niet de meest voor de hand liggende protagonist is, met zijn auto-immuunziekte, bubbel-leven en zijn plastic anti-infectiepak, begin je middels een paar effectieve scenes toch in te voelen met de jongen en mee te liften op zijn achterdocht. Iets klopt er niet.

Het laatste half uur tilt de film dan boven de generieke spookhuisfilm uit en geeft blijk van de subtiele mix van subgenres die het geheel eigenlijk al die tijd al was. In de uitvoering misschien wat gelikt en met een kleine overdaad aan CGI die niet altijd even pretty is, maar met toch een paar indrukwekkende momenten, effectieve spanning en bovendien een fijn einde. Shotwell, die Eli speelt, schijnt de eerste castingkeuze te zijn geweest, waar de rest omheen gebreid is en hoewel het geen natuurtalentje is, weet ook hij op sommige momenten sterk uit de hoek te komen. Staat of valt de film natuurlijk wel een beetje bij, met zo'n sterke focus.

Een redelijk eigenzinnig script, maar vooral een strakke regie van Foy die dit tot een goed einde weet te brengen. Sfeervol in de klassiekere scenes, en vanaf daar een verbazingwekkend sterke uitwerking. 4*

17 jaar na dato, bouwt Emin zijn kortfilm Else (2007) uit tot zijn langspeeldebuut. Ik heb de kortfilm nooit gezien, maar het tussenliggende tijdvak vind ik niet meteen enthousiasmerend. Toch won de film vele prijzen op Screamfest en Sitges, waaronder (op beide festivals) Best Film, Best Director en Best Special Effects.

De film begint met Anx, een smetvrezerig, zelftwijfelend mankind die in bed belandt met de flamboyante, extraverte Cassandra. Hun ontluikende romance is echt heel aanstekelijk in beeld gebracht. Wanneer hij na haar vertrek online door de feestfoto’s van hun ontmoeting aan het klikken is, vermengen de foto’s zich met een persoonlijke diareeks, liggend op een stapel jassen, hun eerste kus delend. Prachtig verbeeld, maar toch bescheiden in de editing verwerkt. Sowieso delen de twee mooie on-screenchemie.

Wanneer er een mysterieus virus op het nieuws komt, dreigt er een lockdown. Vanuit Anx’ kinderlijk kleurrijke kamer kijkt het duo door de ramen naar de wereld, waar het virus handhaaft door mensen en objecten geleidelijk te laten versmelten. Een zwerver vergroeit met de stoep, de hond van de buren fuseert met de houten planken waarmee het appartement is dichtgetimmerd. Als alle materie is samengesmolten tot wat de vleesgeworden manifestatie van het virus zelf lijkt, beginnen Anx en Cass te vrezen voor hun eigen symbiose met de abstracte massa om hen heen.

De initiële shift in toon werkt heel verfrissend: aanvankelijk bevat hun romance genoeg charme en humor om voor een romantische komedie door te gaan, maar geleidelijk wordt de dreiging van het virus door de muren en ramen van het appartement steeds voelbaarder. Als die ontwikkeling steeds bizarder wordt, doet de film even denken aan Jeunet en Caro's Delicatessen (1991), om vervolgens een versnelling hoger te schakelen en een eigen, surrealistisch bubbeltje te kweken. Er zitten wat kleine filosofische fluisteringen doorheen, maar de film scoort vooral op audiovisueel vlak. De geluidsband, hoewel niet altijd even helder, zit vol druipende, schurende, plakkerige en krakende geluidjes. Visueel speelt de film veel met focus en dicht-op-de-huidshots, maar laat het ook vernuftig veel buiten beeld.

Het geeft een beetje weg dat de film, voor wat het wilt verbeelden, waarschijnlijk geen al te groot budget te besteden had (wat ook weer vraagtekens oproept over die tussenliggende 17 jaar). Maar met weinig middelen weet Emin toch een indringende, verontrustende en viscerale beeldtaal te handhaven. Een beetje jammer dat er, zeker wanneer een kortfilm opgeblazen wordt, niet altijd volledig uitgepakt kan worden, het had de film wel goed gedaan. Nu resteert er alsnog een indie-vibe, maar dat is zeker geen negatief gegeven. Bovendien ziet het er alsnog soms geweldig uit.

Na 17 jaar, verwacht je misschien ook dat de ideeën wat te doordacht aan zouden doen, maar de film voelt gelukkig redelijk intuïtief. Een uiterst originele en creatieve aanpak van wat een standaard pandemic threat filmpje had kunnen zijn, met genoeg bizarre shit om te fascineren. Niet volwaardig (body)horror, het is waarschijnlijk veiliger om deze als fantasydrama met post-apocalyptisch sci-fi tintje in te stappen. Maar ik heb hier in ieder geval érg van genoten. 4*

'Ssst, you're about to talk'

Ook bij herziening blijft overeind staan dat The Entire History Of You de kracht van de serie het beste benut. Introduceer een tastbaar stukje technologie, laat het compleet ingeburgerd zijn in een vrij hedendaags aandoende samenleving en projecteer de ontwrichtende werking op een relatie die voor iedereen invoelbaar is.

Uiteraard wordt de neerwaartse spiraal gevoed door een ruime hoeveelheid paranoia en jaloezie maar het zijn de mogelijkheden die de technologie te bieden heeft, die deze liefdesrelatie op een dystopische manier ten gronde richten. Hoe de geheugenarchieven na ieder ongemakkelijk moment of in iedere discussie geraadpleegd (kunnen) worden, brengt het obsessief wantrouwende sfeertje goed over. Vooral Toby Kebbell giet er nog een smakelijk cynisch sausje overheen. Zijn reactie op Fi's 'Not everything that isn't true is a lie, Liam' is fantastisch.

Mooiste vind ik hoe de aflevering investeert in de gedachte dat Liam in zijn alcohol-geïnfuseerde heksenjacht aan het ontsporen is. En ook al lijkt hij iets op het spoor te zijn, hoe de laatste twist ontvouwt zag ik niet aankomen. Het is een maagstomp die na de car crash, als je zijn walging bij het terugzien van zijn eigen daden vermoedt, subtiel aangekondigd zit en toch kracht weet te behouden voor de onthulling. Dramatisch héél sterk.

Het einde voelt als een formaliteit, maar is tevens het enige eerlijke einde. Afgewisseld met romantische flashbacks van betere tijden, loopt Liam ontgoocheld en beroofd van zijn leven door het huis, tot de ondraaglijkheid hem nekt - pun intended - en het stukje technologie, eens zo alomtegenwoordig, blind vertrouwd, toegepast en gekoesterd, wordt verguisd en verwijderd. Mooi in beeld gebracht.

Simpel, compact, angstaanjagend dichtbij en voedend op een doemscenario dat velen met een relatie in ieder geval in microvorm ooit gevreesd hebben, om dat vervolgens compromisloos tot op het bot uit te werken. Beste aflevering, verrassend lage waardering hier. 5*

P.S. Vóór Netflix de rechten binnenharkte, werd de aflevering in hoofdstukken opgedeeld. Jammer dat dat verwijderd is; ik vond het de dramatiek wel versterken.

Niet mijn soort film.

Hoewel het concept leuk gevonden en bijtijds zelfs goed uitgewerkt is, vond ik de film te langgerekt en te nietszeggend om geboeid te blijven.

De film heeft een paar mooie shots en die scene waarin Asano losgaat in het weiland is erg mooi geschoten. Toch snapte ik de toevoegende waarde van veel scenes niet. Het laatste half uur redt de film van een totale miskleun (het hierboven al aangehaalde einde), maar over het algemeen kon ik hier weinig mee.

Afstandelijk, droog geregistreerd drama dat mij nauwelijks wist te raken. De enige echte teleurstelling van het festival. 2*

Geinig.

Baskisch folk-horrorsprookje. Eerste exemplaar uit het subgenre dat ik aanschouwd heb en hoewel het prima bevallen is, is het ook niet helemaal mijn kopje thee.

Veel dialoog. Als je een sprookje of fabel als uitgangspunt neemt, kan ik me ook goed voorstellen dat je dit tot een minimum beperkt en ergens vind ik het vele gepraat (hier en daar ook wat onnozel geacteerd) hier ook erg als filler overkomen. Maakt het sprookjesachtige karakter ook wat 'aardser' en dat voelt als een gemiste kans. Meer ruimte voor sfeer was gewenst geweest.

Beetje goedkope beeldkwaliteit. Hoewel er duidelijk visie schuilt achter mise-en-scene en cameravoering, komt het toch wat teveel low-budget over om mij echt mee te nemen. Ook qua belichting had wat meer contrast de film een magischere sfeer mee kunnen geven. De verbeelding van de hel is dan wel leuk gedaan, al blijft het design van de duivels weer een beetje hangen op een poppenkastgehalte. De sobere visuele weergave geeft het sowieso iets toneel-achtigs. Niet ongepast, maar daardoor wel een richting uit die me net minder bekoort.

Prima kijkvoer en een keer eens iets anders, maar ook weer niet zó anders. 3*

Degelijk

Ik wist niet dat dit van de BBC was, maar vanaf de begintiteling ademt het die herkenbare soberheid. Je weet dat je een vernuftig en enigzins gefabriceerd verhaal voor de boeg hebt, maar over het algemeen zijn het boeiende drama’s.

Audiovisueel blijft de trukendoos dicht, functioneel is het sleutelwoord: wat sfeerversterkende pianootjes en geluidseffecten en verder vooral onopvallend camerawerk. De meest bijzondere shots bevatten sfeerbeelden van schemerige landschappen tussendoor, de rest blijft wat grijzig bij.

The Escape Artist leunt vooral op de charismatische vertolkingen van bezielde strafpleiter Tennant en Kebbell, die een ijzige rol neerzet als beklaagde. Spannend? Mwoah. Wel boeiend, door een script dat bijtijds doseert met gebeurtenissen, wendingen en bewijsmateriaal. Het komt vakkundig geschreven over zonder te schokken of te verrassen. Ook kleine tekortkomingen worden kundig onder het tapijt geveegd (de relatie Eileen-Liam blijft wat onderbelicht en wat bezielt Liam eigenlijk? Weten we iets concreets over zijn motieven?).

Drie uur zijn zo voorbij en dat zegt eigenlijk wel wat over de kwaliteit van de film, al stoelt dat voornamelijk op een professionele productionele aanpak, zonder erg vernieuwend of schokkend creatief uit de hoek te komen. Gewoon degelijk.

Meh.

Niet de ramp die ik verwachtte, maar natuurlijk wel wat ondermaats. Bij lezing lijkt de premisse vrij veel mogelijkheden te bieden, in de uitwerking roept het constant grote broertjes als Cube en Saw op.

Ondanks redelijk gangbare (fletse) horrorpersonages, kills die zo duf in beeld gebracht zijn dat je bijna een misschien-zijn-ze-niet-dood-twist gaat verwachten en - alle tijdsdruk en raadsels ten spijt - een flink gebrek aan spanning; heb ik me er eigenlijk best mee vermaakt.

De film weet de werkelijke ervaring van een Escape Room niet zo heel goed over te brengen. De raadsels dienen zich een voor een aan en worden vrij direct en makkelijk opgelost, zonder dat je er als kijker écht bij betrokken wordt. Na een tijdje onderga je het maar gewoon een beetje.

Het ziet er allemaal best verzorgd uit, kreeg niet de indruk dat ik naar een enorme low-budgetproductie aan het kijken was. Decors, aankleding en belichting waren allemaal redelijk sfeervol. Acteerwerk is niet best maar ook niet tergend slecht.

Wat echt niet deugt is uiteindelijk het script. Grootste sof is het einde natuurlijk, maar ook het eerste half uur lijkt er in gestopt om het uurtje escape room in real-time te kunnen houden.

De echte flopscore is onverdiend, maar met een slap einde, weinig spanning en creatieve kills, scoort deze niet op de punten waar het dient te scoren, waardoor het constant voelt als een verwaterde versie van andere - betere - films. 2,5*

Heerlijke cinema.

Allereerst maakt Mortier graag gebruik van alle middelen die het medium te bieden heeft en dat is een verademing te noemen. Dat zijn complete uitbuiting van effecten en stijlmiddelen een anarchistisch en hyperkinetisch eindresultaat oplevert, zal de waarderingen in tweeën delen.

Gelukkig vind ik dit geweldig om te zien. Als ex-lezer van de boeken van Brusselmans, vind ik het absurdisme van zijn humor voelbaar doorheen de hele film . Mortier schraapt echter al het lichtvoetig sarcasme weg, en legt er een macabere laag overheen. Ik vermoed dat hij dat doet omdat daar meer film inzat. Brusselmans kan dan sardonisch grappen over het in elkaar slaan van mensen, in beeld valt de humor van zo'n grap snel weg, en blijft de grofheid over. Wat weer erg grappig is. Mortier loopt in ieder geval nergens op zijn tenen om 'trouw aan het boek te blijven'; hij is verdorie een filmmaker. Jammer dat hij tot een minderheid behoort.

De film zelf? Tjsa, daar is al zo veel over gezegd, grotendeels waar. Grappig, snel, enorm smerig en vies in ieder shot. Gedurfde cinema. Waarom blijft Nederland toch zo achter met vernieuwende cinema als er over de zuidergrens dit soort pareltjes gemaakt worden?

Hele dikke 4* en op naar 22 mei

Heerlijke film.

Pauline is de perfecte ondoorgrondelijke tiener, met een dodelijke combinatie van een soort autistische intelligentie, een ongegeneerde mondigheid en een onstuitbare fascinatie voor het macabere, maar ze weet toch sympathie te winnen van de kijker.

Haar tegendraadsheid stuit meerdere malen op weerstand bij haar klasgenoten, leraren, schoolhoofd en uiteraard haar bezeten conformistische moeder. Niemand die werkelijk grip op haar krijgt, al koestert ze een speciale band met haar zusje Grace.

Ze heeft hilarische gesprekken met God, die ze op uitdagende wijze vraagt om begeleiding. ‘s Nachts bestaan haar droombeelden uit in bloed gedrenkte performance-artfantasieën. Overdag heeft ze vooral de burgerlijke gesprekken aan de eettafel te verduren.

McCord is magnifiek als Pauline. Een tikkeltje ouder dan de beoogde leeftijd, maar met genoeg onverschilligheid in haar ogen, gekromde houding en maniërismen weet ze perfect die jeugdige arrogantie aan te meten die haar even irritant en onweerstaanbaar maken.

Ultiem genoten. Sterk episodische vertelling die uiteindelijk toch verrast met richting. Zwarte humor die Miranda July en Todd Solondz naar de kroon steekt en er nog een bloederig sausje overheen schept. Had hier en daar misschien nog wat uitbundiger of scherper gemogen, maar dit is - zeker voor een debuut - een uiterst vermakelijke film. Dikke 4*