Meningen

Als home video/found footage eigenlijk compleet geloofwaardig. Als film nagenoeg niet uit te zitten.

Het lijkt haast alsof het script uit vijf regels bestond en dat de cast (naast regie-aanwijzingen als “en dan zie je iets bewegen door het raam”) complete vrijheid kreeg om door elkaar heen te discussiëren, rennen en te schreeuwen. Onnavolgbaar. Dat je door de constant donkere sets en slechte beeldkwaliteit als kijker dan nauwelijks tot niets kunt zien, haalt het de complete beleving vrij snel naar beneden. Het is een lange zit geworden (en dat voor 66 min!) en ik ben misschien wat vaker dan normaal afgeleid of naar het toilet gegaan of thee gaan zetten.

Ergens valt dit nog te reduceren tot een effectieve found footage film van maximaal 10 min. Maar dat is nauwelijks meer een compliment te noemen.

1*

Fikse tegenvaller.

Het volgende citaat van Midnight Eye, eerder door Onderhond aangehaald, knaagt misschien het meeste:

De film was, op kleine uitzonderingen na, visueel erg arm. de "rich, radiant images" waren op één hand te tellen. Daarnaast heeft de film zonder schijnbaar narratief, toch erg veel dialoog. Dialoog dat afleidt, zou je zeggen, maar er is weinig om de aandacht van af te leiden. Het eerste uur is gevuld met fragmenten tekst die weinig inhoud hebben of niets toevoegen, waardoor het al snel saai wordt.

De ontdekking van het bos laat te lang op zich wachten. Ik had nog de hoop dat dat de film zou redden. De zogezegde climax is daar echter te voorzichtig, te terughoudend, en visueel te pover voor. Het trekt de film net boven een voldoende uit. 3*

"Except for Pixar, I have made the four most successful original movies in a row of all time."
- Shyamalan

Inhakend op de discussie hierboven: ik was beetje door zijn quotes op IMDB aan het scrollen en je krijgt in ieder geval wel een beetje het idee dat de man zichzelf wel te gek vindt. Ik stoor me er weinig aan, al vind ik dat je jezelf als regisseur pas een cameo moet geven als je ook daadwerkelijk kunt acteren.

Dat gezegd hebbende was ik bij herziening toch wel verbaasd wat een klein meesterwerkje Unbreakable is. De premisse stond me nog bij, maar na een half uur leek het alsof ik een film keek die ik nog nooit gezien had...en een die op uiterst gecontroleerde manier een kleinschalig maar stiekem reuze innovatief verhaal vertelt. En hoewel ik het eens ben met Ramon K's post - die op alle fronten prijst wat er te prijzen valt aan Unbreakable - :

...valt er toch ook wel het een en ander op af te dingen. De positieve punten die ik hier citeer - en waar ik het volmondig mee eens ben - hebben wel veelal betrekking op het script van Unbreakable.

De kernachtige vertaling naar het scherm is soms wat erg sober. Qua camerawerk wordt er zeker wat bijzonders gedaan maar overtuigen deed het niet altijd (er is een sliding shot waarbij een stilstaande Willis rechts het beeld in komt en links weer verlaat, wat ik een typisch voorbeeld vond van leuk-geprobeerd-niet-geslaagd), de soundtrack was saai en met name het acteerwerk (vooral door een passieve Willis) laat sterk te wensen over. Ook qua kleurgebruik, belichting en mise-en-scene had er meer uitgepakt kunnen worden, met name bij de scene waarin Willis de oranje jumpsuit achtervolgt en de kinderen redt. Enfin, het is een soberheid die wel past bij wat de film wilt doen maar het levert niet meteen de maximale beleving op.

Niettemin was het een zeer aangename verrassing om deze (samen met Split) in de aanloop naar Glass nog eens te herzien. Blijkbaar altijd al als geheel bedoeld, is het mooi dat noodzaak Shyamalan dwong het stuk van Kevin Crumb eruit te halen (schijnbaar is de vrouw-in-het-roze met kind in het stadion er als een verwijzing naar de jonge Crumb per ongeluk in blijven zitten). Nu heeft hij 15 jaar de tijd gehad om zijn trilogie stiekem onder ieders neus af te metselen. Hopen dat hij het waarmaakt. 4*

Om nog maar met een (licht megalomane) quote van Shyamalan af te sluiten: "My movies don't get acclaim the day they come. I have to wait longer."

Geweldige verrassing.

De film opent met een mooi shot van een hand die met zichtbare moeite een sleutel in een brievenbus laat vallen. De vrouw in kwestie blijft erna nog even staan, met haar koffer naast haar. De inleiding geeft de illusie van een oprecht en subtiel drama.

Langzaam verandert de toon van de film echter en stapelt situatie op situatie. Veel van de latere scenes en de wisselende perspectieven werpen een ander licht op wat je al wist of ze draaien de verhoudingen in de film om.

Toch is dit meer dan een 'meerdere verhalen komen bijeen'-film. De alledaagsheid van sommige scenes houdt de hilariteit van meer absurdere scenes mooi in balans.

De humor kent een soortgelijke balans; soms hilarisch, soms subtiel en soms flauw of erg droog maar nergens wordt de plank misgeslagen. De film brengt enkele prachtige situaties in beeld en weet de complexe verwikkelingen heel luchtig en ongeforceerd voor te leggen. Visueel is de film erg sober, waardoor de nadruk echt op die situaties gelegd wordt.

Dit alles levert een erg vermakelijke film op, die misschien nergens baanbrekende ideeën heeft, maar perfect slaagt in zijn bedoeling. 4,5*

Die scene met de yakuza baas onder het bed was geweldig.

Vrij irritant.

Veel horrorfilms kennen het element dat de protagonist mensen moet overtuigen dat er waarheid achter de waanzin zit. Dat iemand heimelijk een moordenaar is, dat het monster wel degelijk bestaat of dat ze helemaal niet gek zijn. Goed uitgevoerd is er niks mis mee. Slecht uitgevoerd is bloedje irritant en een van mijn grootste allergieën.

Warrige uitleg, explosies van frustratie, de gekte in de hand spelen; het helpt natuurlijk allemaal niet. Sawyer moet niet alleen bewijzen dat ze niet gek is, ze tracht men ook te overtuigen dat een verpleger eigenlijk haar stalker is en met iedere poging graaft ze zich enkel dieper in. Dat duurt niet enkele scenes, maar neemt driekwart van de film in beslag. Begrijpelijk omdat de film daar om draait, maar het is een vermoeiend traject.

Dat traject verloopt ook nog eens langs platgetreden paden van ongeloofwaardigheid. Haar plaaggeest is niet alleen binnen no-time een gewaardeerd collega op de psychiatrie, hij lokaliseert ook zonder moeite het verblijf van Sawyers moeder én kan in het gesticht altijd de privacy vinden die hij nodig heeft.

Slordig geschreven, wisselende acteerprestaties, matige soundtrack en leunend op een flinterdun gegeven dat nergens benauwend of meeslepend wordt. Met een slap einde op de koop toe. Geschoten op een telefoon, binnen het tijdsbestek van 10 dagen, is Unsane een haastig tussendoortje, dat nergens de aandacht gekregen heeft die het meerwaarde had kunnen verschaffen. 2*

Erg vermakelijk.

Ook al bestaat het grotendeels uit een samenraapsel van wat we al kennen en is het in die pastiche-vorm-met-een-knipoog ook een beetje een weinig verhullende poging de meta-formule van een Cabin In The Woods te benaderen, het is allemaal met overtuiging en goede keuzes effectief vormgegeven.

Ik ben niet bekend met het bronmateriaal, is het een beetje een populaire game? Aan de reacties te lezen zijn de gamers wat terughoudender dan de mensen die deze film blanco ingaan; ik ben allang blij dat er tegenwoordig ook veel films in het genre te vinden zijn die weinig vernieuwend, toch degelijk resultaat leveren. Deze lijkt aan budget geen gebrek te hebben dus dat scheelt. De premisse verleent de makers wellicht wat veel vrijheid (iedere herintroductie van een nieuw evil voelt misschien eerder random dan verrassend) maar alles lijkt met liefde en aandacht uitgewerkt te zijn; volgens mij is Sandberg wel echt fan van het genre en wil hij het eer aandoen.

Wat mij betreft geslaagd. Het is niet het type film dat ik meteen hoog in aanzien heb, maar wel dankbaar voor ben dat ze er zijn: solide vermaak voor de speelduur. 3,5*

Teleurstellend.

Iets te weinig inzicht in het hoe en waarom voorkwam dat ik meteen meegenomen werd in de spanning. Het vernuft van de onthulling moet dat goed maken, maar dan heb ik al een goede anderhalf uur erop zitten waar ik, als de spanning me niet pakt, dan een beetje droog de bedoeling en opzet van die spanning aanschouw.

Dat de film dat verweeft met een dosis humor die ik zowel inhoudelijk als qua timing niet kon plaatsen, helpt ook niet. Gegrepen door de spanning, snap ik dat de grapjes de nodige lucht geven. Is dat niet zo, komen ze wat vreemd en misplaatst over.

De tweede helft wordt duidelijk hoe de vork in de steel zit en blijkt alles toch in dienst te staan van een zogenaamde politieke meerwaarde. Het zorgt er bij mij niet voor dat de aanloop van los zand ineens verandert in een zorgvuldig gecomponeerd zandsculptuur. Er wordt zelfs zo specifiek op die onthulling(en) geleund, dat Peele zich toch wat veel vrijheden aanmeet als het om de invulling gaat. Niet alleen wat de menselijke factor in de totstandkoming van die onderwereld was; ook de verhouding bovenmens-ondermens is soms een-op-een, dan weer redelijk los-vast. Vooral omdat het ook gewoon echte mensen zijn, borrelen er bij mij dan toch veel praktische vragen op. Het hele hoe-dan wordt met de vrije hand ruw geschetst, omdat de politieke metafoor belangrijker is. Maar die metafoor werkt voor mij alleen als beide lagen kloppen, ieder stukje zijn antecedent heeft.

Wat rest is een sfeer die best pakkend en duister kan zijn - daarin ook wel gesteund door wat creepy imagery, gedoseerde belichting en een handvol mooie shots - maar uiteindelijk te wisselvallig om je volledig bij de lurven te pakken. Oh en ik vond de trailer zo briljant vormgegeven. Misschien heb ik me te veel verheugd en waardeer ik het de tweede kijkbeurt wat beter, maar velen lijken hier toch te popelen om het meesterstatus toe te dichten en dat zie ik er echt niet in. 2,5*