Eddington (2025)

Ari Aster neemt na twee occulte horrorfilms en een creatieve surrealistische uitstap nu de corona onder de loep.
Erg geestig dat hij dit onder western benoemd. Je zou nog bijna zeggen dat historie ook nog gebruikt had kunnen worden.

2020. Voor de een een rampjaar, voor de ander minder erg. En dat laatste gold voor mij. 2020 was voor mij stukken beter dan 2019. In 2019 nog van de regen in een drup in een keet in de achtertuin van mijn ouderlijk huis; begin 2020 de mazzel gehad om op nummer 1 te staan bij een woonvereniging. Ik bloeide helemaal op, ik was bezig met de verhuizing en.... toen brak de corona uit... maar ik ging gewoon door met het uitpakken van deze nieuwe stap in mijn leven, in een heel ander leven. Een leven dat in de science fiction-verhalen werd voorgesteld, maar nu inmiddels alweer geschiedenis is.

Ik bedenk nog wel dat het zelfs een soort van kick gaf om tegen bepaalde adviezen in te gaan. Een beetje met de trein naar random steden om foto's te maken in een compleet veranderde sfeer. Tijdens de avondklok niet meer op de tijd letten en maar gewoon lekker doorhalen met je vrienden. Maar toch ook wel de onlogica die er op den duur plaatsvond, de kortere lontjes die je kon aanvoelen op social media, de complotdenkers, pedojagers. Een maat van mij die in zak en as zat omdat zijn eerst zo goed lopende taxibedrijf kelderde en omdat zijn beste vriend zelfmoord pleegde. Een crowdfunding voor je stamcafé. En dan de euforie die je voelde voor iets wat voorheen nog zo normaal was; na een hele lange lockdown waarin alles dicht was ineens zo overdreven veel vrijheid voelen als je eventjes telefonisch afspraak maakt met Scheltema en Concerto, om weer eens even door de boeken en de cd's kan struinen, om dan weer de trein naar huis te pakken om voor negen uur binnen te zijn. En nu... kunnen we ons het amper nog voorstellen.

Zo'n film als Eddington voert ons dan weer helemaal terug naar vrijwel het begin van de corona. Naar het stoffige woestijnstadje in New Mexico, waar Sherrif Joe Cross, die niet zo erg in de corona gelooft, zijn diensturen in de woestijn beleefd. Vanaf seconde één denk je al: Wat een lul van een sheriff is dit. Eentje die overduidelijk helemaal gek is van Donald Trump (ook al wordt de naam van de president hier nergens in teruggehaald).

Hij laat zich dagelijks meevoeren door doodsaaie klussen, hangt wat in het kantoor met zijn twee collega's en het weer eens op de orde roepen van zo'n zwervende dronkenlap. En ondertussen ergert hij zich dood aan burgemeester Ted Garcia, die een energiepark wilt bouwen in de nabijgelegen woestijn. Thuis leeft hij met zijn vrouw en diens moeder. Op een dag lijkt zijn vrouw banden te hebben met een sekte. En het verschil met de wappies zoals wij die kennen is er bijna niet.

Ondertussen sluit de zoon van Ted Garcia zich aan een BLM-beweging dat is opgericht door de tiener Sarah. De dood van George Floyd wordt hier op een uitmuntende wijze als kantelpunt gebruikt. Maar volgens Cross zullen de rellen niet in Eddington plaatsvinden. Er gaat namelijk nooit iets mis in Eddington; op die vervelende jonge demonstranten na dan; waarvan één van hen ook nog een affaire heeft met zijn collega.

Eddington maakt vele verbindingen en verwijzingen en werkt dat vakkundig uit tot een bizar climax. Laat de kijker waarschijnlijk ook nog even het absurdisme van die tijd; waar de wereld tot op de dag van vandaag maar niet beter van is geworden, herbeleven. Met nog een extra nadruk op Social Media die de natrappen geeft. En dat sommige elementen daarvan overdreven worden vind ik alleen maar heerlijk. (Die wel erg zoetsappige en tenenkrommende campagne van Garcia)
Vooral de slowburn-gehalte is fantastisch. In de eerste driekwart krijg je een beetje Wim Wenders-achtige vibes (ook al gaat het alle kanten op), maar uiteindelijk barst alles los. En eigenlijk was het niet zo verrassend: Joe Cross die zelf de burgemeester en zijn familie uitmoordt en vervolgens deze aanslag in de schoenen schuift van de Antifaleden. Nota bene zijn collega die makkelijk doelwit is vanwege zijn affaire met Sarah. Tsja, wat had je ook anders gedacht? En natuurlijk moeten we het ook niet hebben over dat Joe Cross helemaal in zijn eigen leugens gaat geloven dat Garcia zijn vrouw misbruikt heeft.

Het acteerwerk is wederom fantastisch. Waar Jacquin Phoenix hiervoor nog de zwaar geknakte Beau mocht spelen giet Aster hem nu in een rol van een van de meest kloterigste smerissen die je maar kan bedenken. Pedro Pascal is daarentegen fantastisch in de passieve rol van de burgemeester. Die cultleider is al bijna niet eng meer, maar eigenlijk heel gewoon; en daardoor toch weer wel eng. Emma Stone was ook weer overtuigend en ook het jongere publiek die voor de demonstranten doorgingen (met name Eric en Sarah) geeft de film weer een fraaie coming of age-tint. Het einde was rakend.

Een ding is me nou niet helemaal duidelijk en lijkt een beetje op losse schroeven te zitten: Joe die de roddel verspreidt dat Garcia een misbruiker van zijn vrouw is... en dan lijkt het erop alsof er heel subtiel wordt weergeven dat Joe zelfs zijn vrouw(?) heeft misbruikt? Hier kom ik niet echt uit.

Maar Ari Aster weet buiten de horror ook zo een fantastisch uitstapje te maken en er een sfeervolle, broeierige prent van te maken. En dan moeten we bedenken dat er nog wel bijzonder weinig films zijn die zich tijdens de corona afspelen. Ik ken eigenlijk alleen nog slechts de horrorfilm Host en onze eigen De Openbaring met Victor Löw.

En wat die twee stieren op de allereerste poster nou met deze film te maken hebben weet ik niet.

Ik ga maar eens Googlen naar het vijfde project van Aster.

4,5*

Viel me wat tegen hoewel er zeker interessante elementen in zaten. Het eerste deel was te lang en soms saai. Het tweede deel net erg over the top en raar. Ik vond het beetje too luch eerlijk gezegd.

Na 45 min afgezet denkende naar wat zit ik in godsnaam te kijken. Na lezen reviews toch uitgekeken en dan gedacht naar wat heb ik nu in godsnaam gekeken.

Herzien! Echt ongelooflijk knap hoe Aster de hele pandemie weet te condenseren tot het afgelegen dorpje Eddington. Op het eerste gezicht een van de laatste plekken op aarde waar de coronapandemie het keven zou ontwrichten, maar niets is minder waar.

Aster laat geen onderwerp, discussie, generatiekloof, sekte, protestbeweging, complottheorie of politieke en kapitalistische invloed onbesproken. De boel polariseert en iedereen in Eddington wordt langzaam gek.

Uiteindelijk escaleert de boel volledig, waarna het grootkapitaal de macht grijpt, terwijl politici niet meer zijn dan verlamde marionetten….

Meesterlijk! Eigenlijk is het een documentaire over het jaar dat de wereld z’n verstand verloor.

4,5