Meningen

Na het succesvolle eerste deel, dat door ruim 750.000 mensen bezocht werd, kon een vervolg niet uitblijven. Regisseur Steven de Jong besloot nog één deel te maken, alvorens de Kameleonboeken definitief te sluiten.

Kameleon 2 begint in een geheel nieuwe situatie, en gaat dus niet verder waar deel 1 ophield. De tijden zijn veranderd en het Kameleon dorp staat onder zware druk. Men wil een snelweg en een villapark aanleggen op de plaats van het dorp. Als de tweeling dit toevallig opvangt, besluiten ze in actie te komen. Via via verspreidt het nieuws zich door het hele dorp en al snel stuit het plan op grote tegenstand. De aannemer die verantwoordelijk is voor de bouw van de snelweg en villa’s, is een rare man, met een net zo vreemde zoon. Zijn zoon, Ronnie, vind het wel leuk om, nu zijn vader toch in het boerengehucht rondloopt, de buurt onveilig te maken en mensen te treiteren. Zijn oog valt al snel op het Vlaamse meisje Marieke, dat net in Lenten is komen wonen. Marieke is ernstig ziek en samen met haar moeder heeft ze grote moeite de touwtjes aan elkaar te knopen. Als Marieke opzettelijk door Ronnie in het water wordt gegooid, begint de tijd voor haar te dringen. Er moet snel veel geld op tafel komen om haar een goede verzorging te kunnen bieden. Sietse en Hielke proberen op allerlei manieren aan genoeg geld te komen, helaas tevergeefs.

Dan komt er hulp uit onverwachte hoek …

Steven de Jong legt in Kameleon 2 de focus meer op de actie en handelingen, waardoor de charme en de sfeer van het eerste deel niet echt meer voelbaar zijn. Bijkomstigheid is wel dat deze Kameleon een stuk vlotter is dan zijn voorganger.

Zoals het een jeugdfilm beoogd zitten in de film redelijk wat stereotype, uitvergrote karakters. Deze worden erg leuk neergezet door Jack Wouterse en Gijs Scholten van Aschat. De eerste speelt aannemer Haan, een schreeuwerige, egoïstische man. Van Aschat speelt de burgemeester van Lenten en maakt hier wederom een klein feestje van. Samen met zijn vrouw zorgt hij voor een paar leuke momenten. Naast aannemer Haan en kornuiten zien we nog een paar nieuwe personen voorbij komen. Nieuw is onder andere ook Hidde Maas, die een vreselijke vrek speelt, zo gierig als maar zijn kan. Maas zet zijn personage soms iets té overdreven neer en overtuigt niet helemaal, maar de doelgroep van deze film zal daar waarschijnlijk minder moeite mee hebben. De tweeling zelf speelt iets beter dan in het eerste deel, maar weet ook hier niet te overtuigen.

De muziek, verzorgd door Ronald Schilderpoort, is van hoog niveau en overstijgt met gemak het gemiddelde niveau van een jeugdfilmscore die normaal toch al gauw verzaken in een overdreven, handeling volgend melodietje. Schilderpoort slaagt erin een meeslepende en vlotte score te presenteren. Ook het camerawerk en de art-direction zien er verzorgd uit, met als hoogtepunt wederom een stormscène waarbij, net als in deel 1, gebruik is gemaakt van computer geanimeerde beelden. Dit zorgt voor prachtig donkere wolken en een nog vrij aardig uitziende grote vloedgolf.

Al met al heeft Steven de Jong een waardige opvolger van De schippers van de Kameleon afgeleverd die door het vlottere karakter en de leuke woordgrappen nog altijd voor een avond vol plezier zorgt.

Zie hier de DVD recensie Kameleon 2.

Amusante jeugdfilm, die destijds beter verdiend had in de bioscopen. Thijs Römer is goed als Kapitein Rob, Ederveen en Klaasen zijn een fijn duo en de bijrollen van Dagelet, Wouterse en vooral Prinsen zijn vaak komisch. Hilarisch is de scène waarin Yoto plots een muzieksolo inzet. Meer van dit soort zelfspot had de film goed gedaan, want de toon in spel is niet altijd even goed in balans; vooral Schuurman neemt het zo nu en dan iets te serieus. De film kijkt door de fijne sfeer al met al bijzonder lekker weg.

"De hoofdrollen in Kermis in de Regen worden gespeeld door Guido de Moor, Ko van Dijk en André van den Heuvel. Net als de regisseur, spelen ook zij bijzonder naturel en subtiel. Brusse heeft het zelfs voor elkaar gekregen de extravagante en vaak groots spelende toneelacteur Van Dijk subtiel en ingehouden spel te laten tonen. Vooral de scènes waarin zijn personage lijnrecht tegenover zijn vrouw staat zijn fraai gespeeld. De stilte die er tussen beide heerst en de subtiele blikken die worden uitgewisseld zeggen meer dan duizend woorden. De kille en moeizame sfeer wordt uitstekend neergezet. Het is dan ook jammer dat Brusse zijn oorspronkelijke streven - een gewone film voor de gewone mens vervaardigen - situeert in een misdaadverhaal. Zijn talent en vermogen om een tijdsbeeld en (menselijke) sfeer te vangen, zijn beter gebaat bij een klein, integer drama, of in ieder geval een goed geconstrueerd verhaal."

Recensie van de DVD.

Verstand op nul en liefst met wat vrienden (en drank) kijken. Te flauw, te melig, te stompzinnig, maar juist daardoor erg vermakelijk.

Leuk regisseur, die Pollock. Heeft erg fijne en komische misdaadfilmpjes gemaakt, met een heerlijke sfeer. Zo ook deze.

Interessant en boeiend oorlogsdrama, met uitstekende hoofdrollen en een goede structuur. Jammer dat het filmisch allemaal weinig dramatisch is, waardoor er toch enige afstand blijft tussen de kijker en de personages.

Behoorlijk droevig. Een pijnlijk niet grappig, visueel matig en stuurloos geheel. Enkel Breukers score is alleraardigst.

Vakkundig vervaardigde komedie die het niet moet hebben van de grappige situaties - van het sterke uitgangspunt wordt zelfs bar weinig gebruik gemaakt -, maar vooral lekker wegkijkt door het lekkere tempo, de aangename sfeer en het goede spel. Brusse is zoals altijd prima op dreef, maar ook de ervaren Johan Kaart en piepjonge Rijk de Gooyer zijn amusant.

Als blockbuster bijzonder amusant, ware het niet dat de lachwekkende pogingen tot dramatiek de film richting het einde toe de das omdoen. Ook het traditioneel wordende Dr. Phil-moment - een ware groepsknuffel á la War of the Worlds en The Day the Earth stood still - ontbreekt niet. Om over de vervelende, snerpende, debiele soundtrack nog maar te zwijgen ...

Komt het door het kleine plaatje dat er zo'n lang wit stuk zitten tussen de onderkant van het 'postervak' en de berichten? Of lijkt dat maar zo?

Meer dan aardige documentaire, zeker voor de liefhebber. Veel archiefbeelden. Zowel uit theaterstukken, repetities, interviews als privé-opnamen. Ko van Dijk wordt niet enkel als een 'toneelgod' gezien (wat hij ook is), ook zijn negatieve karaktertrekken komen aan bod. Denk wel dat men een beetje door de gedragen en barokke manier van vertellen van zijn collega's heen moet kijken. Net als op toneel zoeken ze naar een grotere en meer overdreven manier om hun bewondering te tonen. Mijn vader stoorde zich eraan en vond het allemaal wat overdreven positief overkomen, maar wellicht helpt het wanneer je dit in het achterhoofd houdt (of het werk van Ko van Dijk kent).

De documentaire maakt deel uit van de Ko van Dijk Box, voor 34,99 krijg je 35 uur Ko van Dijk (puur genieten) en vele extra's. Mooi initiatief.

Verrassend aardig bij herziening. Nogal dun plot en zeker niet hilarisch, maar erg sfeervol, vlot en hartverwarmend.

Tegenvallend. Prima gedraaid, goede muziek (pluim weer voor Johan Hoogewijs) en aardig spel (enkel Smulders en wat bijrollen laten zo nu en dan een steekje vallen), maar het verhaal pakt je niet. De karakters zijn te oppervlakkig om mee te gaan leven, de beslissingen die genomen worden veel te naïef en het misplaatste sentiment druipt er hier en daar net iets te nadrukkelijk vanaf. Kijkt aardig weg, maar daar is dan ook alles mee gezegd.

Een belachelijk en barslecht scenario, dat bestaat uit een keten van situaties zonder enige verdieping, waarin karakters karikaturen zijn en clichés de dienst uit maken zorgen voor veel pijnlijke momenten. Bovendien nogal onlogisch om een onsymphatiek personage centraal te stellen. Tel daarbij op dat de cast ook niet veel indruk maakt - op Decleir en De Pauw na - en een ergerlijk geheel is geboren. De luchtigheid waarmee allerlei loodzware thema's behandeld worden neigt zelfs naar minachting van de kijker. Enkel de grootse sets, aardige muziek en het hoge tempo redden het geheel enigszins.

Een Koninkrijk voor een Huis (1949)

De jaren na de Tweede Wereldoorlog stonden in het teken van de wederopbouw. Grote delen van steden en land waren verwoest en de centra en infrastructuur dienden grondig gerenoveerd of zelfs opnieuw aangelegd te worden. Als gevolg van de verwoestingen was er een nijpend gebrek aan woonruimte. Door de massale trouwerijen in het eerste jaar na de oorlog werd deze woningnood bovendien alleen nog maar erger. Er werd een noodwet aangenomen waarin stond dat mensen die meer kamers hadden dan gezinsleden, verplicht werden gesteld woonruimte ter beschikking te stellen aan woningzoekenden. In Een Koninkrijk voor een Huis staat deze sociale kwestie centraal.

Niet alleen het leven van de gewone burger en de overheidsbestuurders had een flinke tik opgelopen, ook de Nederlandse filmindustrie stond opnieuw in de kinderschoenen. Naast de vele verwoestingen in land en stad, had ook het kloppend hart van de Nederlandse filmindustrie flink wat schade opgelopen gedurende de oorlogsjaren. De Cinetone Studio in Amsterdam was in handen gevallen van de bezetter, leeggeroofd en - zij het niet geheel - vernield. De Filmstudio te Wassenaar was er slechter aan toe; notabene door een bombardement van de geallieerden was zij compleet verwoest.

In de eerste twee jaren na de oorlog gebeurde er vrijwel niks - ja, enkele maanden na de bevrijding verscheen er de documentaire Vrij en Onverveerd, samengesteld uit beeldmateriaal uit de oorlog. Speelfilms werden er echter niet vervaardigd. Pas in 1948 kwam hier verandering in. Allereerst kwamen Josephson en Huguenot van der Linden (samen eerder verantwoordelijk voor de onconventionele film Jonge Harten) met Nederlands in zeven Lessen, maar ook hier zaten veel al eerder geschoten documentairebeelden in verwerkt. De eerste échte speelfilm verscheen pas weer op 23 december 1948; Niet Tevergeefs. Een film over de oorlogsjaren, opgenomen in de gerestaureerde Cinetone Studio te Amsterdam. Het publiek bleef massaal weg, mede door de gematigde kritieken, maar bovenal omdat de oorlog nog té vers in het geheugen gegrift stond en men meer behoefte had aan luchtig vermaak.

Tot die conclusie moet ook routinier Jaap Speyer gekomen zijn, die in de jaren voor de oorlog onder andere verantwoordelijk was voor succesvolle films als De Jantjes en Malle Gevallen. Speyer wist wel hoe hij het publiek weer naar de bioscopen kon lokken. Elementen uit zijn vroegere 'Jordaanfilms' werden gemixt met een meer filmische aanpak - geen musical toestanden zoals in de vroegste Nederlandse geluidsfilms - en mooie stadsbeelden van Amsterdam: luchtig vermaak, wat liedjes en een beeld van de hoofdstad van Nederland zonder dat ook maar iets deed herinneren aan de jaren onder de Bezetter. Om de film enige actualiteitswaarde mee te geven speelde de woningnood van die jaren een grote rol.

Journalist Piet Bakker, de reveuauteur Rido en Wolfgang Wilhelm bedachten een luchtig verhaal over de volkse Amsterdamse marktkoopvrouw Heintje Blom (Heintje Davids), die door het woningtekort noodgedwongen samen met haar broer in een klein kamertje in de Jordaan woont. Via haar zus komt Heintje erachter dat de gemeente in een villa aan de Apollolaan enkele kamers heeft gevorderd. Heintje neemt het heft in handen en krijgt haar zin: de gemeente wijst haar de kamers toe. Dit tot groot ongenoegen van de deftige bewoners. Vooral de vrouw des huizes ziet de nieuwe bewoners totaal niet zitten. Als haar zoon en de dochter van Heintje dan ook nog eens verliefd op elkaar dreigen te worden, zijn de rapen gaar.

Het basisgegeven van het scenario van Een Koninkrijk voor een Huis doet erg denken aan dat van Flodder (1986); een familie uit een lagere sociale klasse komt door toedoen van de gemeente terecht in een deftige villawijk, waar de onderlinge verschillen tot de nodige komische situaties leiden. Doordat beide films een andere weg inslaan op het moment dat de volkse familie het nieuwe huis betreedt, is de uitwerking echter compleet verschillend. Waar bij Flodder de nadruk ligt op de stunts en de botsingen van elk individueel familielid met de omgeving, is het in Een Koninkrijk voor een Huis vooral het liefdesverhaal dat de boventoon voert. Doordat de intrige echter nogal dun en voorspelbaar is, laat het schrijverstrio revueartieste Heintje Davids ook nog enkele vlotte nummers ten gehore brengen.

Zoals in veel films van Jaap Speyer is de toon luchtig, en op momenten zelfs kluchtig. Met wat slapstick-achtige toestanden en makkelijke gags - die doen denken aan optredens van het illustere duo Snip & Snap - maakt de regisseur duidelijk waar het hem om te doen is: pretentieloos en luchtig vermaak. Dat Speyer wist waar hij naartoe wilde, wordt eveneens zichtbaar doordat er op geen enkele wijze wordt gerefereerd aan de oorlogsjaren en het geheel een optimistisch en positief gevoel uitstraalt. Dat hij er dit keer wel in slaagt de kijker te overtuigen - in tegenstelling tot met Kermisgasten en Een Avond in mei - heeft daarnaast veel te maken met zijn technische ervaring (de film is vaardig geschoten en gemonteerd) en de sterke cast.

Naast de charismatische en overtuigende Heintje Davids zijn er ook grote rollen voor de immer goede Johan Kaart en Robert de Vries. Kaart tekent voor de rol van Kobus Blom, de zus van Heintje. Door zijn natuurlijke uitstraling en gevoel voor timing weet hij de kijker een aantal keren goed te doen lachen en zijn vooral de scènes tussen hem en Davids erg fijn en speels. Robert de Vries speelt het personage Rob van Laar, de zoon van de deftige villabewoners. De chemie tussen hem en Annie van Duyn (die de dochter van Heintje Blom speelt) levert een aantal komische scènes op, met als hoogtepunt de eerste twee scènes waarin zij elkaar treffen.

Door het pretentieloze en luchtige karakter is Een Koninkrijk voor een Huis een fijne en vermakelijke film, die bovendien voorzien is van een vaardige regie, goed spel en voldoende grappige momenten. Speyer bereikte overigens zijn doel: met 1.291.728 bezoekers staat de film nog steeds in de top 15 van best bezochte Nederlandse films ooit.

DVD-recensie

"(...) Zoals hierboven al werd aangehaald ontbreekt het Kort Amerikaans aan een duidelijke visie. Het scenario van de regisseur volgt nauwgezet de lijnen zoals uiteengezet in het boek, maar laat daarbij na om de diepgang en het drama – die Wolkers in het boek voornamelijk oproept door de gedachtewereld van Erik te beschrijven – te vertalen naar het witte doek. Hierdoor krijgen de handelingen van Erik een soort van platheid en blijft elke vorm van (mogelijke) inleving achterwege. Door het pas laat presenteren van de reden voor Eriks angst om zich te binden en dit bovendien, wanneer men het dan eindelijk doet, niet al te uitgebreid en diepgaand aan de orde te stellen, zijn de erotische beelden van Erik met het gipsen torso eerder ordinair dan schrijnend of meelijwekkend. Ook zijn cynische benadering van het leven kan zo op weinig sympathie rekenen.

Als drama faalt Kort Amerikaans dan ook hopeloos, desalniettemin blijft de film redelijk boeien. Hiervoor zijn een aantal aspecten verantwoordelijk. In de inleiding spraken we al over Pieters' kwaliteiten als regisseur: technisch zijn zijn films altijd meer dan degelijk verzorgd en ook het geboden spel van de acteurs stemt grotendeels tot tevredenheid. In deze film is dit niet veel anders. Het grootste pluspunt betreft de prachtige cameravoering van Eduard van der Enden. Door middel van veel tracking shots en snelle pans legt hij dynamiek in het geheel en zorgt hij zo nu en dan voor pakkende beelden. Ook de nagenoeg perfecte muziekscore van Pim Koopman werkt louter positief. Het zijn vooral deze twee elementen die ervoor zorgen dat een aantal beelden toch beklijven (...)"

Complete (DVD)recensie.

Hele slechte twist op het eind en af en toe wat simpel. Voor de rest echter goed gemaakt en uitermate sterk geacteerd. Vooral door het kleine jochie.

Eigenzinnig en sympathiek, laten we het daarop houden. Af en toe best aardig, maar qua spel, plot en visueel is het vrij matig. Desalniettemin pakt het je op enkele momenten wel, in al haar koppigheid.

De vrees voor een zoetsappige of gekuiste versie van het soms ook harde boek van Beckman is ongegrond: Sombogaart levert met Kruistocht in Spijkerbroek een spannende en meeslepende avonturenfilm af die het hart op de juiste plaats heeft zitten. De liefdevolle en oprechte aanpak van zowel cast als crew dringen door het doek heen en vervullen de kijker vaak met een onbeschrijflijke warmte.

Door het meeslepende tempo en karakter van het verhaal, de vele mooie scènes en de prachtige beelden en muziek zal de film elke doelgroep weten te boeien en op momenten zelfs weten te raken. Als kers op de taart heeft men, om de film rustig te laten bezinken en de kijker nog even na te laten genieten, ook nog voor een bijzonder fraaie aftiteling gezorgd. Kruistocht in Spijkerbroek heeft, kortom, alles wat een goede familiefilm moet hebben, en zelfs meer dan dat.

Complete recensie.