Logboek

Val Kilmer neemt de fakkel over als The Bat en hij doet dat goed. Verder sluit dit aan bij de vorige delen qua sfeer: gothic, schaduwrijk. Ook expressionistische camerastandpunten al kan ik me niet herinneren of die ook aanwezig waren in de vorige delen. Net zoals de vorige delen heeft het ook een emotionele diepgang die aansluit bij de leefwereld van tienjarigen, de subplotjes rond de getraumatiseerde protagonisten ten spijt. Dat is ook helemaal niet erg aangezien het doel is een leuke simpele actiefilm - weliswaar met groot budget - om het publiek te vermaken. De origines van Batman gaan evenzeer terug op comics die evenzeer op de jeugd gericht waren. Wat voor mij deze Batman Forever beter maakt dan de voorgangers is dan toch de flinke injectie met humor dankzij de aanwezigheid van Jim Carrey. Zonder hem was het zeker een eind saaier geweest.

En nu we het over Carrey hebben als man van de “riddles”. Het grootste raadsel van de film is voor mij het feit dat Nicole Kidman niet aan de stem herkent dat Bruce Wayne en Bat één een dezelfde persoon zijn. Dit allergrootste raadsel wordt niet opgelost. Niettemin een vermakelijke kijkbeurt.

Deze stond al heel lang op mijn radar omdat ik de prachtige muziek van Morricone erbij al lang geleden heb leren kennen. Nu dan eindelijk gezien. De film gaf mij een warm gevoel. Een mooie waarschijnlijk geromantiseerde weergave van wat cinema midden 20e eeuw betekende in een afgelegen Siciliaans dorpje. Het was de verzamelplaats van het dorp met armen op het gelijkvloers en de rijke klasse zat op de bovenverdieping. De pastoor die via previews de films censureert - blijkbaar was dat effectief de praktijk in die tijd. Cinema Paradiso geeft de dualiteit weer van de geïdealiseerde filmwereld waarin het publiek even aan de werkelijkheid kan ontsnappen en dan is er nog de rauwe werkelijkheid zelf. De harde jeugd van Toto met een vader die nooit meer zal thuiskomen, zijn mentor Alfredo die zijn gezondheid verliest terwijl hij zijn beroep van filmoperator uitoefent, de onbereikbare liefde van Toto …
Dit alles wordt met veel liefde in beeld gebracht en verteld. Je krijgt sympathie voor élk personage in de film.

Het is dus een goeie film al vind ik wel dat hij héél véél gelauwerd is wanneer ik de erelijst overloop. Misschien komt dat omdat de jury’s niet konden weerstaan aan het thema dat bulkt van filmgeschiedenis op en naast het scherm. Voor mij is het zeker geen ‘absoluut meesterwerk’ want daarvoor ontbreekt het aan iets extra. Maar wel is het voor mij een geslaagde, warme, nostalgische film.

Billy Wilder heb ik altijd een topper gevonden en deze film uit zijn wat latere periode bevestigt het weer. Deze topklucht speelt zich af in Berlijn tegen de achtergrond - of voorgrond - van de Koude Oorlog. Het is volgestouwd met geestigheden die spelen met de politieke gevoeligheden van toen. De commies zijn de uilskuikens van dienst. En dan wordt er verder ook cynisch gespeeld met het feit dat heel wat Duitsers een (verborgen) nazi-verleden meezeulen. Je voelt aan alles dat de oorlog nog niet heel ver achter de rug ligt bij het maken van deze film. Een deel van Oost-Berlijn ligt ook nog in puin.

Het is geen toeval dat nu net Wilder deze film heeft gemaakt (en geschreven en geproduced). Hij was zelf in de jaren ‘30 als Jood nazi-Duitsland ontvlucht en was dus de geknipte persoon om dit te maken met zijn talent voor comedy en drama. De film heeft echte een waanzinnig tempo van opeenvolgende gebeurtenissen, gags en oneliners. James Cagney schittert in de hoofdrol als manager van de Coca Cola - afdeling (Amerikaanser kan het ook weer niet) in Berlijn. Ik kende hem enkel van boevenrollen maar dit soort comedy ging hem dus ook perfect af.

De film is zodanig verbonden aan de politieke situatie van toen dat hij uiteraard helemaal gedateerd is. Maar dat is helemaal niet erg zolang je als kijker wel de historische context goed mee hebt.

Geweldige politiefilm die drijft op mysterie, frustratie en zwarte humor. Het deed me wel wat denken aan films à la Zodiac maar dan met meer zwarte humor. Onoplosbare moorden die het leven beheersen van de rechercheurs. De rechercheurs hebben - zoals dat gaat - erg uiteenlopende karakters wat natuurlijk bijdraagt aan het entertainment. Het open einde is ook weer frustrerend en een gepaste afsluiter.

Bijzondere politie/misdaadfilm. Het was alsof ik naar een film van Luis Bunuel keek die een vlijmscherpe satire maakt van een ongewoon moordverhaal. Niet toevallig eindigt de film met een citaat van Kafka. In die sfeer zit het ook helemaal. Het is een moordverhaal maar in feite staat de corruptie en hypocrisie van de heersende klasse en haar gewapende arm (de politie) centraal. Vooral ook moet de film gezien worden in de historische context waarin hij gemaakt is: post mei ‘68 waarbij de studentenrevolte nog vers in het geheugen ligt. De film is ook - achteraf gezien - een profetische vooruitblik op het komende woelige Italiaanse decennium dat opgeschrikt zou worden door talloze bomaanslagen.

Ik had me niet vooraf ingelezen waardoor het pas gaandeweg begon te dagen naar wat voor een surrealistisch tafereel ik aan het kijken was. Het hoofdpersonage is grotesk in zijn (morele) tekortkomingen maar blijkt volledig ingedekt door een incompetente omgeving van jaknikkers die haar eigen incompetentie koste wat kost wil verbergen om de rangen gesloten te houden en zelf niet in het vizier te komen. Of is het maar een droom van het hoofdpersonage? Op dat vlak heeft de film een open einde. Alsof de makers aan de kijker nog de mogelijkheid tot een meer rechtvaardige realiteit willen openhouden.