Meningen

Knappe verfilming van één van Neerlands grootste klassiekers met uitstekend spel van de drie hoofdpersonen, ik heb Rijk de Gooyer en Thom Hoffman volgens mij nooit beter gezien. De Gooyer weet zijn toch nogal belachelijke personage een zekere treurige waardigheid mee te geven, een vroegoude man die de wereld om zich heen niet meer begrijpt. Hoffman is geknipt als antiheld Frits en brengt de vileine droogkomische oneliners met verve. Tel daarbij de goed getroffen groezelige en troosteloze sfeer van naoorlogs Amsterdam -de geur van doorgekookte groenten en reuzel komt je haast tegemoet- en een aantal geslaagde droomscènes en je kunt spreken van een van de betere vaderlandse films.

Prachtige film die je voortdurend op het verkeerde been zet. Na het mooie eerste stuk waarin iemand (die de hoofdpersoon leek te zijn) op mysterieuze wijze verdwijnt volgt een halfslachtige zoektocht door haar vriend en beste vriendin, maar al snel wordt duidelijk dat de zoektocht niet langer naar de verdwenen persoon is, maar naar elkaar.

De beelden die de zoektocht begeleiden zijn schitterend: van het eiland natuurlijk, de vreemde scene met de massa jongens en mannen die Vitti aanstaren, het lege Siciliaanse landschap, een shot van Vitti die gekke bekken trekt in de spiegel, de laatste shot; de film kent talloze briljante momenten.

Kritiek dat de personages emotieloos zouden zijn begrijp ik echt niet, onder de oppervlakte borrelt juist van alles: verveling, lust, schaamte, woede- treffend vertolkt door de hoofdpersonen, met name Vitti maar ook zeker haar tegenspeler. Ik vind ze ook een stuk natuurlijker dan personages die in elke scene hun emotie er zo dik bovenop moeten leggen, bang dat ze anders niet goed worden geinterpreteerd- maar dat terzijde.

Ik moet er altijd even inkomen bij die Indiase klassiekers maar uiteindelijk beviel deze me ook goed. Het verhaal is meeslepend, al moet je wel meegaan in de soms niet al te geloofwaardige ontwikkelingen (toeval speelt bijvoorbeeld een vrij grote rol) en Kapoor schroomt niet grote thema's te gebruiken: nature versus nurture, de klassenmaatschappij, de ondergeschikte rol van de vrouw en sociale uitsluiting na een vermeende verkrachting. De vertelstructuur, waarbij de film begint met een rechtzaak tegen de protagonist, om vervolgens uit de doeken te doen hoe het zo ver gekomen is, is vaker gedaan natuurlijk, maar het werkt wel om het verhaal net even interessanter te vertellen.

Een film uit India, dus ook de nodige liedjes. In het begin worden ze spaarzaam gebruikt, in het tweede deel zijn ze wat talrijker, maar mij stoorden ze niet, sterker nog het vormde een meerwaarde. De tien minuten durende, nogal bizarre droom/nachtmerrie sequentie was geslaagd en ook het duet aan het water en het liedje waarin "de tramp" zichzelf voorstelt waren meer dan aardig. De zangstem van Nargis past trouwens totaal niet bij haar normale stem, maar dat is een detail.

Film die uit twee delen bestaat: in deel één drinken en discussiëren vier vrienden met een vijfde gast die later binnenkomt, en eindigen de avond met een moreel dilemma: wie ben je liever, een beul of een slachtoffer?

Iedereen doet zijn zegje, maar de volgende dag moeten zij dit theoretische probleem plotseling in de praktijk brengen. De wrede SS-er, of een Hongaarse equivalent daarvan, wil namelijk dat de mannen die de fascisten verwensten niet zomaar gebroken de gevangenis uit komen, ze moeten hun zelfrespect verliezen, door een weerloze en stervende partizaan in het gezicht te slaan. De opportunistische kroegbaas blijkt op het moment supreme een held, en ook de vreemdgaande lafaard stijgt boven zichzelf uit, terwijl degene die zich voordoet als een moreel hoogstaand mens de anderen had verraden uit rancune. De enige die de Jezusfiguur in het gezicht slaat doet dat omdat hij verantwoordelijk is voor de levens van vele (Joodse?) kinderen. Je leert iemands ware karakter pas kennen onder dergelijke extreme omstandigheden. Knappe film die je aan het denken zet.