Sen to Chihiro no Kamikakushi (2001)

een werkelijk overdonderendende film;een overdaad aan schitterende en verrassende, uiterst artistieke beelden (vol tekentechnische oplossingen) vol magische elementen. Zoveel wat ik nooit eerder zag; dus hoewel ik het gevoel heb dat het verhaal af en toe hapert, vindt dit een meesterwerkjer, en raad ik het van harte aan.

Omdat ik normaal niet van science fiction en tekenfilms hou en me hier altijd lastig in kan leven, vond ik hert feit dat ik dat bij deze film wel had, geniaal. Vanaf het begin zat ik er goed in, op de helft besefte ik me dat ik naar een japanse tekenfilm over een meisje in een kasteel zat te kijken die in een droomwereld met heksen, kikkers en varkens aan het praten was.. maar vreemd genoeg stoorde dit me toen al totaal niet meer en wou ik dankzij de karakters, sfeer en muziek de film alsnog afkijken. Enige minpuntje was de lengte en het onsamenhangende verhaal.

Lang geleden dat ik deze zag. Dat ik deze niet meer snel opnieuw zal zien is wel een feit vermits ik de DVD ondertussen heb verkocht. Ik herinner me vooral dat ik het nogal disturbing vond en geen flauw idee had van waar het verhaal nu eigenlijk naar toe wilde. Zat er eigenlijk wel een verhaal in?

Spirited Away is een soort animatiefilm die ik maar weinig zie. Ieder geval weet ik dat ik meer van deze maker ga bekijken, want de film nodigt uit tot meer. Spirited Away is best lastig te beschrijven. Qua plot zit er niet heel veel in, behalve als je zegt dat een jong meisje in een andere wereld uit komt en zich daar moet redden. Maar de beelden spreken voor zich. Enorm fantasierijk en creatief, maar ook schitterend geanimeerd en volwassen. Geweldig gedaan. Jammer dat de film dik 2 uur duurde, dat was mij een half uur te lang om echt van begin tot eind te kunnen boeien. Na een tijdje ben je gewend aan de stijl en dan valt het wat lege plot toch wel op. Maar het neemt niet weg dat de film best een indrukwekkende kijkervaring was.

3,5*

Nachtmerrieachtig visueel spektakel over mensen die door hebzucht en kapitalisme uit het oog verliezen waar het werkelijk om draait in het leven. Miyazaki maakt het bijzondere gewoon (al die fantastische wezens die, net als wij, hun treurige dagelijkse gangetje gaan) en het gewone bijzonder (Chihiro).

Toch sprak Spirited Away me minder aan dan het betoverende My Neighbor Totoro, de melancholie en romantiek in Porco Rosso en Kiki's innerlijke strijd in Kiki's vliegende koeriersdienst. Ik miste de subtiliteit en eenvoud van die films.

Dat Spirited Away me minder deed best aan mij liggen. Als ik het goed begrijp leunt deze film zwaar op de Japanse mythologie en religie en daar weet ik gewoon niets van af. Ongetwijfeld gaat een belangrijk deel van de thematiek langs me heen. Ik ga de film zeker nog een paar keer bekijken en misschien herzie ik mijn oordeel nog, maar vooralsnog vind ik dit zeker niet de beste Miyazaki. Wat niet veel zegt: Spirited Away is fantastisch.

(Terzijde: Ik vond die kuikenachtige wezens niet alleen schattig, maar ook erg interessant. Ze plaatsen Totoro in een breder perspectief.)

Gaaf. Zo fantasierijk krijg je ze niet vaak, al zal dat ook wel iets te maken hebben met het onbekend zijn met de Japanse mythologie. Ik zal wat dat betreft wel het nodige gemist hebben. Dat is niet erg, al loopt het verhaaltje van Chihiro dat risico ook. Er lijkt genoeg in te zitten, maar het neemt eigenlijk net wat te weinig tijd om het te laten bloeien. Aan tempo geen gebrek in ieder geval.

Aan magie ook niet. Zodra het meisje de andere wereld betreedt, is het ogenblikkelijk raak. Betoverend met verfijnde animatie badend in weelderige kleuren en rijk aan van alles. Een scala aan schepsels om maar wat te noemen. Vaak dat er dan vanzelf eens ergens gewenning of verzadiging optreedt, maar ik heb het in deze twee uurtjes geen enkel moment als zodanig ervaren.

Leuke details, zoals als het vogeltje dat verstrikt raakt in Sen's haar, soms koddig, de rilling met de grote stinker, en af en toe momentjes die indruk maken, zoals de wandeling door het bloementuintje. Tal van toffe wezens in een wereld waar alles kan, er is altijd wel wat aan de hand. Avontuurlijk, een beetje eng, grappig en dan weer aandoenlijk. Met iets te enthousiaste muziek, dat wel.

"There must be some mistake! None of these pigs are my parents!"

Ik schaam me echt om dit toe te geven, gister was de eerste keer dat ik deze film heb gezien. Als animatie-freak en fan van Miyazaki is dat toch wel een beetje schandalig. Maar hoe dan ook, nu heb ik hem dus wel gezien.

Ik zag de Engelse voice-over, meestal kijk ik Japans maar het was al laat en ik had geen zin om ondertitels te lezen. Met de Engelse-dub is niets mis, goede stemacteurs.

Zoals verwacht met Miyazaki is de animatie voortreffelijk. Erg mooi getekend en goed geanimeerd, het valt nu in het digitale tijdperk wel meer op dat ze in Japan minder FPS gebruiken dan in het Westen wat animatie betreft (vooral in de achtergrond). De CG is gelukkig maar schaars toegepast, toch jammer dat het er überhaupt in zit. Porco Rosso was nog helemaal op cel gemaakt en met de hand getekend en dat vond ik toch stukken beter. Toch stoort de computerinkleuring helemaal niet, sterker nog, ik vind het hier beter dan in de moderne Disney's. De achtergronden zijn weer erg mooi, wat een details leggen ze daar in Japan nog steeds in.

Joe Hisaishi maakte weer een erg mooie orkestrale soundtrack. Al moet ik zeggen dat die bij lange na niet zo gedenkwaardig of spectaculair is als bij Miyazaki's eerdere films.

Het verhaal vond ik wel sterk. Lekker Japans allemaal en ergens toch ook een beetje zoals westerse fantasy. Sommige geesten waren geniaal, die eenden, kikkers ect., geweldig. De zwarte schimmen hadden beter ontworpen mogen worden maar No-face was dan natuurlijk weer geniaal in eenvoud. Die oma met het mega hoofd was wel een beetje apart maar uiteindelijk ook wel een gelaagd personage. Lekker bizarre fantasy. Miyazaki vertelde in een interview dat Spirited Away ook een onderliggende boodschap heeft over kinderprostitutie in Japan, als je ziet hoe Chihiro in het badhuis moet werken begrijp je dat wel (de film is wel kindvriendelijk overigens, het blijft Miyazaki).

De film is lekker lang en gaat nooit vervelen. Weer een erg geslaagde film van de Japanse Walt Disney. Wel vind ik dat deze relatief veel aandacht krijgt in het westen, andere films van Miyazaki zoals Laputa of Nausicaä vond ik bijvoorbeeld net wat beter. Ben erg blij dat ik deze nu gezien heb.

Spirited Away is de eerste Japanse animatie die ik ooit gezien heb, dus ik heb eigenlijk geen enkel vergelijkingsmateriaal. Sowieso heb ik het hele animatie genre (ook Westers) structureel ondergewaardeerd en ben ik aan een inhaalslag begonnen (Big Hero 6, Lego movie, Up, Wall-E, allemaal leuk).

Maar Spirited Away is een hele trip, hoewel het nergens langdradig wordt. Heerlijk om eens niet-conventionele (in mijn Westerse optiek) karakters en personages te zien. Je ruikt de stink spirit als het ware door de tv heen. Ik vond het ook interessant hoe er in een Japanse film het handelen van spirits wordt voorgesteld (nogmaals, met mijn Casper het spookje als enige referentiekader). Het viel me op dat de spirits eerst boosaardig lijken maar later (eerst als Boiler man bijv.) ze ook gewoon menselijke trekken hebben (met als klapper dat Yubaba zelfs vergevingsgezind is). Ook interessant is hoe natuurlijk het overkomt dat Haku zijn 'echte' naam weet te herinneren via Chihihuro, als river spirit.

Over het algemeen kwam de film aandoenlijk en authentiek op me over, maar vond ik het narratief wat te slapjes (hoef je ook niet te verwachten in een soort van kinderfilm, maar vind ik wel belangrijk in een topfilm). Ik las een interview met Miyazaki en kwam erachter dat het personage is geënt op een 11-jarige dochter van een vriend, en Miyazaki als schrijver en tekenaar veel zelf doet. De rol van Chihihuro komt dan ook sterk uit de verf, is geloofwaardig, en haar goedheid heeft me wel gegrepen.

Alles bij elkaar een goede eerste ervaring, maar geen 4* omdat ik vermoed dat ik andere anime met andere thematiek beter ga vinden. Iemand nog tips?

Animatiefilms zijn nooit mijn ding geweest. Maar vanwege de hoge score besloot ik het maar een kans te geven. Ik heb daar behoorlijk spijt van, dit is niet mijn ding helaas. Het enige pluspunt is dat het absoluut mooi geanimeerd is. Daar houdt het dan wel bij op. Zoals iemand al eerder zei:

Ik begrijp niets van dit gedweep met al deze ongebalanceerde ongein. Het wringt aan alle kanten. Ik heb me flink in de luren laten leggen door die waanzinnig hoge scores her en der.

Niet kijken. Je mist niets.

0.5 *

Zojuist weer herzien, geen idee voor de hoeveelste keer Elke keer als de film begint zit ik meteen in de wereld van Miyazaki. En tegen het einde wil ik daar (net als Chihiro) eigenlijk niet meer weg. Zijn universum is er één van de eindeloze fantasie. Prachtige vergezichten met grote witte wolken en helder blauw water. Even helemaal in die wereld opgenomen zijn...heerlijk. Ik kan niet anders dan de volle 5* geven nu. Dit is top en blijft top. Miyazaki is de enige die mij in dit drukke leven met alle verantwoordelijkheden en wereldse beslommeringen weer even kind laat zijn. Respect voor deze man, een hele diepe buiging. 5*

De film en vooral de muziek blijft indrukwekkend zelfs na 15 jaar

Spirited Away is, een prachtig gemaakte, enorm fantasierijke sprookjesfilm die mij een gevoel teruggaf, het gevoel dat ik had toen ik voor het eerst The Neverending Story zag. Ik heb twee uur lang mijn ogen uitgekeken. We maken kennis met het meisje Chihiro, dat achterin de auto bij haar ouders zit te mokken over hun verhuizing. Pa denkt een korte route te nemen naar het nieuwe huis, maar raakt hopeloos verdwaald in de wildernis. De wereld waarin Chihiro en haar ouders dan per ongeluk in terechtkomen, is bevolkt door de meest wonderlijke figuren, geesten en dieren, en mensen zijn er niet welkom. Chihiro's ouders worden door de heks Yubaba veranderd in varkens en Chihiro wordt hiervan gered door de mysterieuze jongen Haku. Dit en de rest van het verhaal doet ook denken aan de boeken zoals 'The Wizard of Oz' of 'Alice in Wonderland' gecombineerd met een vleugje Japanse mythologie. Wat natuurlijk de verdiensten zijn van de rijke verbeelding van Hayao Miyazaki en die hier wederom meesterlijke is vormgegeven. Deze meesterlijke regisseur weet als geen ander personages neer te zetten die volstrekt geloofwaardig zijn. Hoe wonderbaarlijke deze wezens ook zijn nergens maar dan ook nergens twijfel je aan hun bestaan. Daarnaast is zijn specialiteit het gedrag van kinderen, wat ook hier weer in de tienjarige Chihiro goed naar voren komt. Maar er is meer want ook dankzij de achtergronden wordt je ondergedompeld in de sprookjeswereld. En dan niet door computeranimatie, maar door illustraties met prachtige kleurenrijkdom, gelaagdheid en atmosferische effecten waardoor je je waan in een schilderij. Shots zoals van Chihiro midden in het bloemenveld en van taferelen die zij ziet tijdens een treinreis, zijn werkelijk adembenemend mooi. Op de één of andere manier is die artistieke aanpak precies het element dat dat gevoel waar ik het over had, het gevoel dat je als kind had wanneer je in een spannend boek of film dook, weet op te roepen.

Dromerige japanse animatiefilm, traag maar uiteindelijk best mooi en meeslepend. Ik moest er wel even inkomen en vooral wennen aan de subtiele en ogenschijnlijk eenvoudige animatiestijl, maar op gegeven moment pakt de film je beet om vervolgens niet meer los te laten. Dunnetjes qua plot, maar rijk aan fantasie en detail.

Waarschijnlijk de bekendste en populairste film van Miyazaki. Persoonlijk deed Mononoke-Hime me meer en er zijn nog wel meer Ghibli films die ik beter vond. Kon me zelfs niet eens heel veel van Spirited Away herinneren, er zijn me vooral fragmenten bijgebleven. Bij herziening komt dat waarschijnlijk omdat de film ook vooral opgebouwd is in interessante sequenties. Echt rechtlijnig is de film niet, het script moet het duidelijk niet van plot hebben. Het maakt de film enerzijds onvoorspelbaar, maar tevens niet altijd even toegankelijk, zeker niet voor liefhebbers van vooral Westerse (animatie)films. Desondanks is Spirited Away niets minder dan práchtig! De creativiteit spat vaak bijna letterlijk van het scherm met bijzondere wezens en knotsgekke creaties. Een heerlijk wereldje om even twee uurtjes in rond te zweven.

4,5 sterren.

Spirited Away

Fantasierijke animatiefilm van Miyazaki. Met Spirited Away laat Miyazaki zien over een fantastische verbeeldingskracht te beschikken, en het verhaal over het meisje Chihiro die terecht komt in een fantasiewereld vol met kleurrijke personages en vreemde wezens maakt een onweerstaanbare indruk.

Het is een coming of age verhaal over een meisje die in deze fantasiewereld heel veel wijze lessen opdoet over de belangrijke dingen in het leven. Het is een harde leerschool, en Miyazaki waakt ervoor om het allemaal niet te sentimenteel te laten worden. Vooral de band tussen Chihiro en Haku is mooi uitgewerkt. De animatie is schitterend, en vooral wanneer Chihiro op het laatst met de trein op reis gaat levert dat een aantal schitterende scènes op. Een magische film.

Ik zag Spirited away twee dagen op een rij. De eerste keer wist ik niet goed wat ik bekeken had, maar werd toch voldoende geprikkeld om het 24 uur later aan een tweede kijkbeurt te onderwerpen. Het is mijn eerste werk van Miyazaki, maar ik zie dat de plaatselijke bibliotheek nog 4 andere werkjes van hem heeft, dus binnenkort kan er ik meerdere van Miyazaki aan toevoegen.

Spirited away is een fantasierijke dromerige Japanse animatiefilm. De film staat bol van de symboliek en Japanse cultuur die ik meestal niet kan plaatsen, maar is zo overweldigend dat je het op je laat afkomen. De film doet me wat denken aan andere fantasy films als Alice in Wonderland of The neverending story. De vele bizarre vreemde creaturen maken een geslaagde indruk. De tekenstijl van de karakters is een techniek die we wel meer terug zien bij meerdere commerciële animatiefilms, maar het werk van Miyazaki gaat toch een pak verder: diepgang, prachtige achtergronden, creativiteit, inhoudelijk, enz ... De vaak erg mooie gedetailleerde animatie - vaak ondersteund door passende muziek - maken van elke shot haast een schilderijtje. Denk bijvoorbeeld aan het mooie shot op de trein waar Sen wordt geflankeerd door "no-face" en in 2 diagonale hoeken van het beeld wordt geflankeerd door zwarte schaduwen in mantelpak. Maar elk shot in die trein is gewoon geweldig (het instappen bvb). Ook de straatjes - zowel overdag als bij nachtinval - zijn erg sfeervol geschetst en wanen je letterlijk in de Japanse cultuur. De eigenaardige wezens zijn ontzettend fantasierijk en soms grappig. Vooral de spinnetjes vond ik erg koddig en de spinachtige figuur van Kamajii was intrigerend en erg geslaagd.

Spirited away bevat ook veel moraal zoals liefde, vriendschap, opoffering en hebzucht. Al deze eigenschappen worden mooi verweven in het verhaal. Ook het verhaal gaat dieper dan verwacht zoals bijvoorbeeld wanneer je naam gestolen wordt, je in de macht bent van die persoon. Het overkwam Chihiro en Haku. Spirited away is een animatiefilm die naar meer smaakt. Deze film is misschien niet meteen voor kinderen weggelegd. Mijn zoontje keek even mee en vond het toch te eng (oops). Binnenkort staat nummer twee op het programma, misschien past dat wel in zijn arsenaal. Wat mij betreft zwevend tussen 3,5* en 4,0*.

Erg mooi.

Ik ben niet zo'n liefhebben van een Japanse stemmencast, maar een top 250 film wil ik natuurlijk nog wel een kans geven. Gek genoeg beviel hij me ook nog behoorlijk, ondanks de overdreven stemmetjes weer, en dat heeft de film te danken aan zijn verhaal.

Het verhaal is mooi geanimeerd en mooi in beeld gebracht. De sprookjesachtige sfeer mag er zeker zijn en verveelt niet. Het is duidelijk uit Japan, waar ik niet zo'n liefhebber van was maar mede door de mooie animatie en mooi verhaal was dit niet erg storend.

Ontzettend mooi verhaal, schitterende animatie en je hebt eigenlijk al een toppertje. Voor kinderen is dit al top, maar ook volwassenen zullen dit smullen. Grote aanrader, zelfs al is anime niet echt je ding, het is het echt wel waard.

Tegenvallende herziening.

En dat had ik eigenlijk ook wel een beetje verwacht. Ik herinnerde me een handvol memorabele scenes en een wat slepend middenstuk: eigenlijk kom ik weer tot diezelfde conclusie.

Pluspunten die sterk overeind blijven zijn de sfeer en animatie. Hoewel niet altijd even soepeltjes, zitten er genoeg momenten in die heerlijk speels omgaan met snelheid van bewegen (Chihiro die van de trap af dendert, samen met Haku op de brug, de vliegende papieren vogels). Qua sfeer is het prachtig om te zien hoe het park/badhuis met lichtjes en gedaanten tot leven komt, tot het een bruisende en borrelende aangelegenheid wordt. En ook al valt het qua design soms wat tegen (de baby, Yuyuba, de hoofden en nog een handvol andere wezens), er zit genoeg ziel in om het geheel een betoverende glans mee te geven.

Verhaaltechnisch ademt alles een sprookjesachtige, folkloristische onderlaag die je als westerling wel kunt voelen, maar die niet altijd gesneden koek is om te duiden. Het verloop van No-Face, de relatie tussen Haku en Chihiro en nog wat andere gebeurtenissen/regeltjes die terloops genoemd worden, die waarschijnlijk veel helderder zijn als je bekend bent met de mythologische inspiratiebronnen van de prent. Niet altijd erg als dat gebeurt - en veel valt prima te herleiden - maar de film zit op narratief niveau redelijk vol met dit soort kleine kronkels.

En dat is mijn voornaamste bezwaar: de film kom wat verzadigd over. Alsof een tiental sprookjes verknipt en geplakt zijn tot een mashup van Japanse klassiekers. Voor Japanners zelf misschien een feest der herkenning; voor mij mist het een beetje die serene eenvoud van andere Miyazaki's (of, in het geval van Howl, een wat rechtlijniger verhaal). Af en toe komt er een scene voorbij die die rust oproept, over het algemeen is het een vrij drukke bedoening.

Wat rest is een exotische variant op Alice in Wonderland, met alle creatieve spinsels en coming-of-age elementen van dien, kleurrijk als een collage geserveerd. Nog altijd genieten geblazen van otherworldliness van de bovenste plank, maar te vol om als geheel in mijn hart te kunnen nestelen, zoals een Totoro of Laputa dat deed. Het doet toch een beetje pijn, maar ik doe er een halfje af: 3,5*

N.B. Scenes die me altijd bij zullen blijven zijn:
1) het moment dat vader en moeder in varkens zijn veranderd (had ik als kind súpereng gevonden);
2) de enorme sloot aan drek die er tijdens het wassen van die smeerkees van een god uitgetrokken wordt en
3) de treinrit naar de tweelingzus van Yuyuba, mooi rustpunt temidden van veel hectiek. Jammer dat die zo laat komt.

Wat een bizarre en bijzondere film. Heb twee uur lang gefascineerd zitten kijken om me na afloop af te vragen: waarom? Wat boeide me hier aan? Tenminste 1 ding is de kracht die van Chihiro's eenvoud en echtheid uitgaat als klein meisje te midden van allemaal andere krachten en machten. Verder is alles gewoon uitstekend in balans. Het voelt aan als een lange intensieve droom, zonder al te veel logica maar toch gaat het wel ergens over. Een bijzondere kijkervaring en een absoluut unieke film!

Had hier meer van verwacht. Heel veel drukte en hectiek zonder dat er lijn op te trekken valt. Het was bij momenten erg onsamenhangend na nochtans een erg sterk begin. Ik leefde ook niet mee met de personages wat een goede film wel teweeg brengt. Het einde is gelukkig terug goed maar heel het middenstuk deed me weinig. De score en animatie waren wel de moeite waard.

Meh.

Of het Hayao Miyazaki, Studio Ghibli of anime as such is dat me niet ligt, laat ik nog even in het midden. Feit is dat deze 3e film van Miyazaki (na Princess Mononoke en My Neighbor Totoro, in die volgorde gekeken) mij evenmin kan bekoren. De score hier ligt best hoog, maar dit is de slechtste van de drie die ik gezien heb.

De film is druk - vervelende en schmierende meisjes als hoofdrol lijken een trademark van Miyazaki. Bovendien is de animatie erg lelijk. De stijl waarin de personages getekend zijn en bewegen ligt me geenszins, dit terwijl er eigenlijk wel veel kleur, detail en creativiteit in de decors liggen. Het is een soort contradictie waar ik niet goed aan uit kan. Het nut van een mooi decor is nihil als dat dient om lelijke personages en creaturen door te laten lopen.

Net als de zwakke punten van Miyazaki blijven de sterke punten wel overeind. Zo is het fantasierijk sfeertje hier eens te meer sterk aanwezig en hoewel de film te lang duurt zijn er doorheen de speelduur wel gelijkmatig fantasievolle dingetjes te bespeuren. Aan goede ideeën dus geen gebrek in zijn films. Aan een mooie uitwerking daarvan helaas wel.

2

Bijzonder om een sprookje te zien in een andere taal. En dan bedoel ik niet zozeer het Japans, maar een andere beeldtaal, en andere fantasie. Hoewel er toch ook zeker elementen in zitten die overeenkomen met Griekse mythologie (de Styx, Hercules’ stallen) of Bijbelse (niet achterom kijken). Ook af en toe visueel mooi: het rennen door muren van bloemen, maar vooral het waterlandschap op het eind. Goede kans dat flarden van deze film bij me zullen blijven hangen.

Desondanks duurt het middenstuk erg lang, en door de afstand tot die andere taal wordt er m.i. wel wat teveel gevraagd van de westerse kijker.

Een Ghibli die door de cinefielen tot de absolute top van de tekenfilm gerekend wordt. Chihiro in de wereld van de geesten. Een film die Miyazaki gedroomd kon hebben. Die onder water staande treinsporen, dat stinkmonster, de transitie van de werkelijke wereld naar de geestenwereld, no-face... het is visueel erg krachtig in beeld gebracht. Vooral de eerste dertig minuten vond ik ijzersterk. Er zit hier zoveel creativiteit en verbeelding in door de fusie van klassieke sprookjeselementen, Japanse folklore en mythologie van het hiernamaals. Had het iets meer te vertellen gehad dan had ik wellicht een hogere score gegeven want dunnetjes is het wel. Een mooie anime dus dat ga ik niet ontkennen, maar met die top 100 notering ook wel overgewaardeerd.

Fijne Miyazaki.

Maar ik zie hem toch graag iets kleinere films maken. Hij mag dan wel het budget en de studio hebben om epiek tot een goede einde te brengen, hij is er niet echt de juiste regisseur voor wat mij betreft.

Vond vooral het eerste deel niet zo avontuurlijk als het had gemoeten. De film heeft wat moeite om op gang te komen. Tweede uur is gelukkig wel een stuk beter, ook met enkele scenes die heel wat beter bijblijven (No Face onder andere, maar ook zeker het treinritje).

Hisaishi's beste werk is dit ook zeker niet, beetje onopvallende soundtrack. Gelukkig visueel wel de moeite, de animatie van Ghibli blijft toch een klasse apart. Al bij al dus zeker wel een sterke film, maar de absolute klassieker waar veel mensen hem voor aanzien vind ik het zeker niet.

4.0* en een uitgebreide review

Miyazaki gaat de Griekse richting uit

Hoewel ik al een aantal Studio Ghibli films achter de kiezen had (onder andere Tales from Earthsea, Pompoko en Arriety), was Hayao Miyazaki nog wat een blinde vlek. Ooit wel eens in een ver verleden op de BBC een dub van Howl's Moving Castle gezien maar ondertussen de originele versie gezien (toch wel aangenamer dan de Engelse dub) en ook Castle in the Sky is reeds gepasseerd. Van Castle in the Sky had ik misschien net iets meer verwacht, maar Howl's Moving Castle bleek al van een erg mooie schoonheid te zijn. Dan maar eens zien wat Spirited Away ging brengen, toch wel de bekendste telg uit het oeuvre van Miyazaki naar mijn gevoel.

En ja, dit is misschien nog net iets beter dan Howl's Moving Castle. Er zijn best wel wat raakpunten qua stijl te ontdekken tussen beide films, maar het interessante aan Spirited Away is hoe Miyazaki met Griekse mythes speelt. Toevallig iets waar ik me de laatste tijd nogal in ben aan het verdiepen maar bijvoorbeeld Haku die tegen Chihiro zegt dat ze zich niet mag omdraaien wanneer ze door de tunnel loopt deed me in ieder geval net te hard denken aan het verhaal van Orpheus en Eurydice om toeval te zijn. Zo zijn er nog wel wat meer dingetjes te ontdekken maar Spirited Away is vooral gewoon een fascinerend verhaal. Lange tijd heb je het gevoel dat er niet echt een lijn valt te trekken in de omstandigheden waarin Chihiro verzeild geraakt maar je wordt op den duur gewoon mee het universum gesleurd. Scènes zoals het bezoek van de riviergod of de treinreis naar Zeniba zijn dan ook geweldige momentjes op zichzelf maar vormen ook een mooi geheel. Ik twijfel er niet aan dat dit wel eens een film kan zijn die met de herziening nog beter wordt doordat je gewoon nog meer details/verwijzingen ziet die je ervoor gemist hebt.

En moest dat dan toch tegenvallen, dan kun je je nog altijd vergapen aan de wondermooie animatie. Studio Ghibli staat vandaag de dag - en dat al voor ettelijke jaren natuurlijk - garant voor degelijke animatie, maar met dit (en Howl's Moving Castle) zijn ze toch echt wel op de top van hun kunnen. Gewoon al hoe heel dat badhuis in beeld wordt gebracht met al die kleine lichtjes en vreemde wezens die er rondlopen. Het is een genot om naar te kijken. Toch wil ik ook niet alles wat Miyazaki hier doet bejubelen. Qua personages blijf je een beetje op je honger zitten. Ik maakte daarnet al de vergelijking met Howl's Moving Castle maar die is qua personages me toch net iets meer memorabel. Niet dat Chihiro geen boeiend personage is, verre van zelfs, maar die band met Haku werkt gewoon niet altijd even goed. No-Face daarentegen is wel een geweldig personage trouwens dat hier wel goed tot zijn recht komt.

Ja, ik kijk eigenlijk wel uit naar een herziening en dan begin ik me af te vragen of ik de film niet wat tekort doe. Sowieso één van de beste Studio Ghibli films die ik al heb gezien maar ik ben er nog niet helemaal uit of ik dit nu beter vind dan Howl's Moving Castle die op 4* staat. Ach, luxeproblemen noemen ze dat. Binnenkort eens aan The Cat Returns beginnen en dan zit ik weer door mijn voorraadje Studio Ghibli films, moet toch maar eens werk gaan maken van de echte klassiekers van de studio zoals My Neighbor Totoro en Princess Monoke.

4*

Het blijft me toch een worsteling, dat universum van Hayao Miyazaki. In 2008 liet ik me nog in matig lovende termen uit over ‘Howl's Moving Castle’, dat ik afzette tegenover “het ontgoochelende ‘Spirited Away’”. Relatief recent kreeg ik ook ‘The Wind Rises’ onder ogen, waarin me opviel dat Miyazaki wel heel erg veel wil zeggen en tonen op relatief korte tijd. En misschien is dat wel het euvel waar ik in het leeuwendeel van zijn films over struikel: het jachtige narratief, dat zichzelf door een overdaad aan verbeeldingskracht als het ware voorbij stormt?

Ook 'Spirited Away' is een behoorlijk wilde trip richting Chihiro’s volwassenwording. Onderweg krijgt ze gelegenheid te over om zich te conformeren aan de werkelijkheid der meerderjarigen, geregeerd door eigenbelang en grenzeloze hebzucht. Ze bewaart en bewaakt echter de essentie die haar als kind is ingegeven: grenzeloos vertrouwen, naïviteit, het geloof dat alle wezens weliswaar het kwade kunnen belichamen, maar inherent goed zijn. Denk maar aan Haku en Zonder Gezicht, of aan haar ouders… En ze vertrouwt op haar fantasie, wat meteen ook haar redding betekent – iets waar wij volwassenen een en ander van te leren hebben dus.

Kortom een wijze parabel, met Miyazaki’s obligate humoristische accenten. Maar een animatiefilm zoals er geen tweede is? Nou, dat is voor mij een paar bruggen te ver…

3*

Eindelijk eens gezien omdat ik me de komende tijd wat meer op anime wil richten. Ik was onder de indruk van hoe het eruit ziet; werkelijk prachtig geanimeerd. Het begint heerlijk sprookjesachtig en al vrij snel was ik gefascineerd door het mysterieuze. Opvallend was ook hoe sfeervol de film is. Maar na de geweldige eerste pak en beet 40 minuten viel de rest me toch wat tegen. De boel kakt behoorlijk in, het wordt een beetje rommelig en het mysterieuze blijkt weinig mysterieus. Ook daarna was het zeker geen straf om naar te kijken, maar was het slechts ‘gewoon bovengemiddeld’. Waar ik in het begin dacht op 4-4,5 uit te komen wordt het daarom gewoon een 3,5. Wel ga ik lekker door met een kleine duik in Japanse animefilms- en series, een genre dat ik tot op heden nog grotendeels oversloeg.

Jaren terug zag ik deze film voor het eerst. De eerste Ghibli, ergens wel de eerste anime, althans dat ik bewust een Japanse animatiefilm keek. Ik heb daarvoor weleens een Pokémon-film gezien maar die associeer ik dan minder met Japanse animatie (maar is gewoon Pokémon). Mede door Netflix heb ik nu wel ongeveer de hele collectie Ghibli gezien (in ieder geval alles dat op Netflix staat) en leek een herziening hiervan mij wel leuk. Het werd een fijne herziening.

Wat mij vaak aantrekt in anime zijn de animaties van alledaagse dingen door de mens gemaakt: auto’s, winkelschappen, moderne skyscrapers, eten. Alledaagse dingen worden magisch als ze getekend zijn. Deze Spirited Away kent dat allemaal wel maar in veel mindere mate omdat de film toch deels in een fantasiewereld speelt. Normaal houd ik daar minder van. En toch, deze is visueel verrukkelijk. Mooie kleuren, leuke ideeën voor alle monsters en spoken en in het begin nog die dingen waar ik zo van houd. Ook die treinreis met voorbijglijdend landschap is prachtig.

De film kent een enorm tempo – er wordt nauwelijks aan een intro gedaan of sfeerzetting, al zit die sfeerzetting door de hele film heen er wel in- waardoor de film lange tijd nooit stil valt maar juist richting het einde toch wat gaat slepen. Dan blijken die ruim 120 minuten er toch een paar te veel te zijn.

Al met al weer zeer genoten. Geen perfecte film, daarvoor mist de film net nog wat beetje extra (ondanks al het moois die echte wow-factor) en richting het einde zakt de film dus soms wat weg, maar dat mag weinig pret drukken. 4,0*.

Zelden heb ik een film gezien die zo overloopt van de ongebreidelde fantasie. Elke nieuwe scène biedt weer een ander knotsgek idee, concept of figuurtje. Het verhaal draait de hele tijd een nieuwe kant uit, zonder dat het ooit incoherent aanvoelt. Spirited Away is een film waar je niet teveel tegen moet 'vechten', maar die je gewoon moet ondergaan. Het is geen plot dat logisch van A naar B naar C loopt, maar als je je analytische brein even loslaat voelt het allemaal heel logisch aan. Het is echt een ontzettend mooie film, niet enkel in uitwerking en fantastische ideeën, maar ook weer visueel. Hoe mooi getekend is dit weer. Alle Ghibli-films zien er wat mij betreft prachtig uit, daar komt voorlopig echt geen slijt op te zitten, maar dit is misschien toch wel Miyazaki's meesterwerk op dat vlak. En misschien wel op alle vlakken, al blijf ik een enorm zwak hebben voor Kiki's Delivery Service, en heb ik nog altijd een aantal films van hem niet gezien. Maar hoe overtref je de fantasie en visie van deze film? De hele wereld van het badhuis, de treinreis door het bijna somber sprookjesachtige landschap , de twee heksenzussen die elkaars complement en tegenstelling zijn, het verhaal van Haku, de gigantische baby, de roet-wezentjes in de onderwereld van het badhuis, de iconische schim-figuur. De ideeën en visuele creaties stapelen zich op, het eindigt gewoonweg niet tot de allerlaatste scène. En toch voelt de film helemaal niet druk of chaotisch aan, en zit er onder alles een heel duidelijke visie en rode draad die alles thematisch bij elkaar bindt en houdt. De melancholische muzieknoten maken het dan helemaal af, en wat is Chihiro een aandoenlijke protagonist.

Zoals ik al zei heb ik een enorm zwak voor Kiki; dat is één van de meest lieflijke en ontspannende films die ik ooit gezien heb, en ik hou van de kleinschaligheid van die film. In die zin is het ook niet vergelijkbaar met Spirited Away, die nauwelijks grootser van opzet kan zijn. Het is appels met peren vergelijken. Maar kijk, vergelijken doen we allemaal. Spirited Away is dan naar gevoel m'n tweede favoriete Ghibli tot nu toe. Maar het is close, en deze gaat ongetwijfeld nog vaak de herziening ingaan.

Dikke 4.5*.