The Exorcist (1973)

Voor mij persoonlijk de beste horrorfilm. De sfeer, het verhaal, het acteer werk. Nog steeds 1 van de beste horrorfilms ooit gemaakt, zeker met wat er tegenwoordig gemaakt wordt pfff... Uitzonderingen daargelaten natuurlijk!

Van mij 5*

"What an excellent day for an exorcism"

Slapeloze nachten heb ik gehad toen ik The Exorcist voor de eerste keer zag. Het verhaal wordt met zoveel realisme verteld. En dat is wat deze film zo eng maakt. Het voelt allemaal zo echt aan. De scenes naar het einde toe met de hele uitdrijving zijn fantastisch en erg eng. Maar minstens net zo eng is de aanloop daar naar toe. Want hoewel de film The Exorcist heet, komt dat hier niet heel veel in voor. Datzelfde geld ook voor The Exorcist zelf, Vader Merrin.

Het is meer het verhaal van Chris McNeil die koste wat het kost wil weten wat er met haar dochter aan de hand is. Zoals gezegd is de aanloop naar de exorcisme zelf net zo eng. De onwetendheid, de vele dokters onderzoeken, de gebeurtenissen als Regan weer thuis is. Alles wordt op een erg kalme manier aan ons verteld. Friedkin neem zijn tijd. En dat komt de film ten goed. Het kijkt allemaal zo prettig weg. Alles om ook weer een bepaalde realisme in de film te brengen. Ook het verhaal eromheen over de geloofscrisis van vader Karras is van groot belang en interessant om te volgen.

Misschien wat jammer dat we niet meer komen te weten over Merrin's verleden. En maar goed ook. Het mysterie rondom von Sydow's karakter komt fantastisch uit de verf. En meer dan de uitdrijving zelf waarin hij alle aandacht naar zich toetrekt heb je dan ook niet nodig.

Acteerwerk is sowieso erg goed. Burstyn doet het goed als wanhopige moeder, von Sydow speelt een van de rollen van zijn leven. Lee J. Cobb speelt heerlijk de rol van een erg vriendelijke politie agent en Jason Miller is erg goed als Karras. Maar het is Linda Blair die bijna alle aandacht naar zich toe trekt. Zo jong en dan zo'n rol spelen.

Friedkin levert erg goed regiewerk af. Hij weet er in elk aspect van film maken er het beste uit te halen hier. Filmtechnisch is alles tot in de puntjes verzorgd. Editing, muziek, sfeer, sound design. Allemaal van een zeer hoog niveau. En dan zijn er nog de effecten. Zowel de practical effects als de make up zien er geweldig uit.

Ik zie The Exorcist niet echt als een full blown horror film, maar is absoluut een van de engste films ooit.

Dat ik The Exorcist opnieuw heb gekeken heeft twee redenen. De eerste is dat ik hem al jaren niet meer heb gezien en ik benieuwd was of mijn 3,5* van destijds nog verhoogd zou kunnen worden. Smaken kunnen veranderen, dat merk ik op MovieMeter bij mezelf maar al te goed. De tweede reden is dat ik dit wel een nuttige voorbereiding vind om de serie The Exorcist (2016) eens te gaan kijken binnenkort.

Het is zonde, maar ik blijf wel bij mijn gedachten die ik tig jaren terug over deze film had. Sfeervol, boeiend, maar eigenlijk totaal niet eng. Sterker, als de demon al die seksuele dingen roept is het eerder grappig dan intimiderend. Zo richting het einde wordt alles wel wat grimmiger, maar ik denk dat dat deze film het vooral van het verhaal, sfeer en originaliteit van destijds moet hebben en niet van de angst die ze op wilden wekken, want op dat gebied doet de film me weinig, ook al ziet Linda Blair er erg goed opgemaakt uit met die nare ogen, grauwe kleur en groene kots. De scenes die heel bekend zijn geworden (het hoofd dat 360 graden draait en de scene dat ze de trap af komt) vond ik wel tof, maar niet dusdanig dat ik echt onder de indruk ben van de film. De film duurt ook veel te lang (heb de extended versie gezien, maar ook de normale versie is vrij lang) met een veel te lange opbouw tussen de vondst in Irak en het moment dat Regan echt in de problemen raakt thuis. Het laatste uur is duidelijk beter dan het eerste uur, maar ik had de film liever in 90 minuten gezien.

The Exorcist is nog altijd een fraaie klassieker, maar wel eentje die in het huidige tijdperk al een paar keer overtroffen is door andere titels. Al snap ik goed dat genoeg mensen deze film nog echt eng vinden.

3,5* stonden en blijven staan.

Ik denk dat ‘eng’ niet het juiste woord is om the Exorcist te omschrijven. Eerder verontrustend. De uitdrijving in deze film is gebaseerd op een boek van William Peter Blatty, dat op haar beurt weer losjes gebaseerd is op een exorcisme op een tienerjongen in 1949. Zonder de discussie ‘waargebeurd of niet’ in mijn recensie te willen aansnijden, vond ik het erg interessant te lezen dat regisseur William Friedkin tijdens het maken van deze film in exorcisme is gaan geloven…

Daarnaast ben ik erg benieuwd naar het originele scenario dat Blatty voor deze film schreef. Het schijnt dat Friedkin niet tevreden was met dat scenario, waarna er nog veel aanpassingen zijn geweest op Blatty’s versie. Blatty zelf was ervan overtuigd dat zijn scenario de essentie van het verhaal bevatte, en baalde ervan dat deze versie de bioscopen uiteindelijk niet gehaald heeft.

In the Exorcist kanaliseert de strijd tussen goed en kwaad zich in een jong meisje. De manifestaties die haar ten deel vallen, zullen het bioscooppubliek anno 1973 ongetwijfeld gechoqueerd hebben. De cultuur van huiselijk-en zedelijkheid mocht dan al vanaf de vroege sixties op haar retour zijn, het Amerikaanse publiek moest duidelijk nog wel wennen aan dit soort taboedoorbrekende cinema. Sommige (lokale, vaak kerkelijke) autoriteiten verboden screenings van deze film, waardoor het bizarre fenomeen van ‘Exorcist bus tours’ ontstond. Vanuit dorpen waar het tonen van de film verboden was, vertrokken dan bussen naar het dichtstbijzijnde complex waar the Exorcist wél getoond werd.

Nu, in 2016, blijft van die opschudding niet al te veel over. Echt choqueren doen de teksten en handelingen van de jonge Linda Blair niet meer. Vandaag de dag rationaliseren we de manifestaties van het metafysische, en zijn we gewend aan teksten die hier nog als absolute heiligschennis worden betiteld. Hoe kan zo’n film dan toch nog indruk maken? Heel eenvoudig: door een ongemakkelijke sfeer te creëren, door trucjes in de montage (blink and you’ll miss it) toe te passen en door geluid optimaal in te zetten (óf juist weg te laten).

Daarnaast zit er een grote meerwaarde in de setting van the Exorcist. James Wan zal goed naar deze film gekeken hebben, want ook in the Conjuring 2 zou een doodgewoon rijtjeshuis in de suburbs het strijdtoneel worden van een bovennatuurlijke ontmoeting. Maar de confrontatie gaat verder: the Exorcist gaat ook over de tegenstelling(?) tussen geloof en wetenschap, het morele tegenover het decadente en de manifestatie van paranoia ten opzichte van het redelijke.

Dat alles wordt vervolgens verpakt in een scenario dat veelomvattend is, maar ergens ook aanvoelt als een gemiste kans. Zo had Friedkin meer kunnen doen met de relatie tussen de Akkadische godheid Pazzuzu en het kwaad dat zich in Regan manifesteert. Een aantal scénes in de film voelen nu wat willekeurig aan, waaronder ook de sfeervolle opening. Verder denk ik dat the Exorcist meer indruk had gemaakt als het kwaad subtieler en minder expressief was getoond. De shock-elementen zijn wat overdreven, de verdrijving gaat gepaard met het nodige bombast en de make-up is angstaanjagend, doch ook wat te gestileerd.

Van tevoren wist ik dat Tubular Bells gebruikt werd in deze film, maar Friedkin heeft wel net de verkeerde momenten uitgekozen. Een fragment uit Oldfield’s compositie is bijvoorbeeld te horen als Ellen Burstyn zich naar huis haast, maar op zo’n moment heeft Tubular Bells slechts beperkte meerwaarde. Veel meer draagkracht hebben dan de geluidseffecten die bijvoorbeeld bij de uitdrijving gebruikt worden.

Toch zie je aan alles dat the Exorcist een filmisch monument is: de klasse spreekt uit de keuze voor de setting, de montage, de sfeeroverdracht en de destijds revolutionaire special effects. De casting had beter gekund (zo wist Ellen Burstyn niet te overtuigen), maar de twee priesters spelen dan weer behoorlijk intense rollen. Ze vertegenwoordigen datgene waarin veel mensen vandaag de dag niet meer geloven: het geloof in de tegenstelling tussen goed en kwaad, en de noodzaak te strijden tegen de manifestatie van de duisternis. Achterhaald of niet, ik zie liever die standvastige priesters dan de brabbelende, geforceerd rationele wonderdokters in deze film. Wat dat betreft is het samenspel en/of de strijd tussen rationaliteit en metafysica nog alive and kicking.

4*

Ik ben dan eindelijk aangekomen bij mijn één en laatste horror film voor de oktober horror maand van het jaar 2017 en ik moet zeggen dat het me meegevallen is. Toch om een leuk (bijna) afsluiter te nemen heb ik ervoor gekozen om de (in mijn ogen) meest besproken horrorfilm van een hele lange tijd op te zetten en eens te genieten van een ware cultfilm waarbij de poster (samen met de scene) voor eeuwig in mijn geheugen gegrafeerd is want wat is dit een legendarische poster! Toch, om de knoop door te hakken is deze film me tegengevallen en heb ik vaak niet genoten van deze film. Waarbij ik toch het meeste schrok is van de nogal langdradige gebeurtenissen omtrent Regan waarvan ik toch iets meer had verwacht. Ik denk dat het hele horror element in mijn gedachten vast zat terwijl het zo op het scherm ook meer een drama film was (waarbij de genres kloppen) en ik dit er niet bij wou denken.

Ik ben het eens met een eerdere discussie hier in de filmtopic omtrent het hele verhaal dat de film ‘eng’ is. Nee, de film is in geen enkel geval eng en dan is dat ook de wereld in geholpen van mijn standpunt maar de film is erg verontrustend. De film is uiteraard in een jaartal gemaakt waar exorcisme makkelijk aan te smeren was, men had geen videocamera’s en je moest het maar op een verhaal geloven. Het hele katholieke gebeuren trekt ook mooi op in de film en daarbij een wezen creëren wiens gods grootste vijand bezit: de duivel nou, dan heb je het voor mekaar. De wereld is mooi verrast met dit werkje van William Friedkin en ik moet eerlijk toegeven dat wou hierbij ook de eerste film hebben die een mooi plaatje van exorcisme laat zien en dan is dit toch wel echt ‘The Godfather’ in de exorcisme wereld van de film.

Ik heb het er al eens eerder over gehad met mede filmfanaat en groot horrorliefhebber alexspyforever over het groot gebruik van ‘scares’. Een toch wel hedendaagse term die nu vooral in de ‘geesten’ en ‘exorcisme’ films worden gebruikt. Het doel vooral: mensen te laten schrikken met schunnige geluidsfragmenten, slaande deuren of hard geschreeuw en niet meer de film het werk laten doen. Wat ik in ‘The Exorcist’ toch wel erg naar voren zie komen is dat William Friedkin geen onnodige ‘scares’ gebruikt en dat de film aardig natuurlijk aanvoelt. We worden nergens echt verrast maar de film loop dan toch wel lekker door met tussen en door een ‘verstoring’ (zoals ik eerder ook al noemde), als bijvoorbeeld Regan naar beneden loopt en dan spontaan op het tapijt begint te plassen, als een turnster de trap afloopt en met bloed rond loopt te spugen of wanneer Chris naar Regan haar kamer rent en dat dan opeens alles in de kamer overal na toe word geslingerd of één van mijn favoriete scénes het punt waar Regen heel hard op een neer beweegt in haar bed was erg leuk.

Maar ondanks dat alles vond ik de film vaak erg soft en moest hij het wel echt te veel hebben van een erg sterk en mooi verhaal van William Peter Blatty. En dan met ‘soft’ bedoel ik nergens echt saai maar vooral dat ik de film geen pit vind hebben, het maar als een dooie bedoeling doorholt en het nergens mijn aandacht goed vast weet te houden. Dit vond ik zelf voornamelijk ontzettend kloten omdat ik mijn concentratie snel kwijtraakte als er niet veel gebeurde. Dit ligt compleet aan mijzelf trouwens.

Qua lengte viel de film ook niet al te lekker mee en vond ik het toch wel iets aan de lange kant, bijna twee uur kijken naar een film waarvan ik persoonlijk het laatste uurtje echt leuk en goed vond worden dat was zonde, een inkorting zou op zijn plaatst geweest zijn maar dat mag niet baten. Om dan toch met het tijdstip mee te vieren kijk ik weer op het sterke verhaal van William en dat maakt (god zei dank) een hoop goed maar ook echt een hoop, zonder het sterke verhaal zou de film in het diepe vallen. Daarbij vond ik sommige quotes ook geniaal en dan voornamelijk door de duivelse Regan die op eens ”Fuck me Jesus, Fuck me Jesus” en dan vervolgens met een jezuskruis zichzelf bij de vagina snijd. Maar zo kent de film wel meer schunnige quotes uit de naam van de duivel. Ook het tongetje was natuurlijk erg mooi en komisch.

Ik prijs het verhaal al een langere tijd en dat mag ook wel. De film had een ontzettend leuk verhaal, we volgen een schatopgraving waar nogal paranormale gebeurtenissen naar boven komen wanneer ze een bepaald beeldje vinden. Niet veel later begint het een beetje te spoken bij Chris waarna Regan nogal raar gedrag vertoond. De dokters verdenken dat het een zenuwziekte/aanval is die Regan in de ban houd maar niet veel later komen hun ook uit bij het exorcisme. Eenmaal met dit schokkende bericht gaat Chris opzoek naar hulp terwijl Regan steeds meer verandert in een demon.

Nee, ik vind helaas niet dat ‘The Exorcist’ mijn favoriete horror film is en ik denk ook niet mijn favoriet in de exorcisme of geesten industrie, ik zie hem wel als voorbeeld voor vele anderen en een ware topper/klassieker op zijn gebied.

3.5*

Deze inmiddels al bijna 45 jarige (wel nog jonger dan mij ) Horror / Drama film, is natuurlijk een klassieker onder de horrorfilms en vond ik destijds als tiener zijnde in de leeftijd van circa 14 jaar (toen kocht ik van mijn spaargeld een VHS videorecorder, eerste in ons huis, en huurde ik in de videotheek als snel horrorfilms zoals deze) een enge en spannende film.

Het verhaal over de jonge Regan (Linda Blair) die bezeten raakt door een kwaadaardige demon, wist mij in ieder geval van de eerste tot de laatste minuut (duurt circa 120 minuten) te boeien en te vermaken en vond ik ook regelmatig spannend en op bepaalde momenten zelfs eng. Het verhaal zit ook gewoon goed in elkaar en bevat ook de nodige creepy sfeer (mede door de imponerende en onheilspellende soundtrack "Tubular Bells" van muziekvirtuoos Mike Oldfield, maar ook door de paranormale verschijnselen) en zelfs de special effecten (inclusief goor), vooral natuurlijk de make-up effecten, mochten er wezen (zeker voor die tijd), die o.a. bestaat uit liters erwtensoep (oftewel de groene kots) en spaghettisaus.

De scène waarbij de bezeten Regan omgekeerd met handen en voeten (als een spin) over de trap rent (daarvoor moet je wel de "director's cut" versie zien) vond ik geweldig en hetzelfde geldt voor de scène waarbij Regan een kruisbeeld tussen haar benen ramt (daarbij krijgt Jezus er behalve vaginaal ook verbaal flink van langs ) en vlak daarna haar hoofd 180 graden draait. Wat dat betreft zitten er best wel een aantal smerige en bloedige scènes in deze film en eveneens veel grof en vulgair taalgebruik.

De eerder genoemde make-up effecten zijn gewoon briljant gedaan op Linda Blair en de destijds zeer jonge Linda Blair, die in de huid kruipt van een bezeten meisje (geweldige stem overigens) en daarbij transformeert naar een het afzichtelijke wezen, speelt haar rol voortreffelijk en groeide daardoor uit tot een iconisch horrorfiguur. Buiten Linda Blair, spelen verder Ellen Burstyn (als de bezorgde moeder van Regan), Max von Sydow (als de ervaren priester Merrin, die uiteindelijk de exorcisme uitvoert op Regan) en Jason Miller (als de jonge zondige, roken en drinken, priester Karras, die twijfelt tussen zijn werk als dienaar van God en de zorg voor zijn moeder) ook gewoon overtuigend en goed.

Al met al staat deze Horror / Drama film garant voor een zeer geslaagde griezelavond (morgen is Helloween !) en is het ook een film die je niet snel zal vergeten en dat ondanks dat deze film al bijna 45 jaar oud is.

“Evil against evil.”

Icoon onder de horrorfilms. Qua sfeer blijft The Exorcist nog steeds onovertroffen, en gelijk vanaf het begin in Irak zit je vastgenageld op je stoel. Het is moeilijk om aan te geven wat de oorzaak hiervan is (want er gebeurd eigenlijk nog niets) maar alles klopt en regisseur Friedkin weet gelijk een onheilspellende en ijzingwekkende sfeer te creëren.

Ik denk dat het komt door de rustige opbouw, de effectieve regie en schitterende cinematografie, de settings, het acteerwerk en vooral de fabelachtige muziek. Het is een combinatie van dit alles wat The Exorcist zo goed maakt. Exorcisme is natuurlijk ook een dankbaar onderwerp voor een horrorfilm, en het acteerwerk van Blair, Burstyn, Von Sydow en Miller blijft geweldig. De manier waarop Linda Blair langzaam wordt overgenomen door een demon is schitterend gedaan, en het acteerwerk, de make-up en de gore zijn nog steeds indrukwekkend. Net zoals de gehele film.

Ik ben geen liefhebber van het horror genre, maar deze klassieker wilde ik toch nog wel eens gezien hebben. Dat is enorm tegengevallen. De film neemt een behoorlijke aanloop, kennelijk om wat (oninteressante) personages te kunnen introduceren. Als op enig moment de demon de controle over de jonge Regan overneemt, begint het verhaal pas echt. Dat valt echter enorm tegen. Verder dan wat gekke bekken trekken, enkele obsceniteiten en een hoop gescheld met een zware stem komt het niet. Eerder lachwekkend dan eng. Ook het uiteindelijke exorcisme, waar het wel heel lang op wachten is, maakt weinig indruk. Een erg lange zit voor een inhoudelijk weinig interessant en verder ook niet echt spannend verhaal.

Tijdens opgravingen in het Noorden van Irak vind Priester Merrin een duivelsbeeldje. Ondertussen vraagt een actrice in Washington zich af wat er aan de hand is met haar dochter. Het meisje heeft stemmingswisselingen en vreemde spasmen en dan zijn er ook nog vreemde geluiden. Maar dat is slechts het begin...

De eerste keer dat ik The Exorcist zag was ik enigszins teleurgesteld. De film had de reputatie om de meest enge en schokkende film ooit te zijn, maar dat is natuurlijk een totaal verkeerd label. Daarnaast herinnerde ik me dat ik het nut van de eerste helft van de film niet echt inzag en het veel te lang vond duren tot het Exorcisme. Inmiddels is dat al 3 jaar geleden en nu ik de film opnieuw kijk zonder de schokkendste film ooit te verwachten is het meteen een veel aangenamere kijkervaring.

The Exorcist is een typische New Hollywood-film. Net als films als Apocalyps Now, Star Wars, The Godfather, Taxi Driver etcetera heeft de film een fragmentarische structuur waarin veel dingen gefilmd zijn alsof ze totaal willekeurig zijn en zonder betekenis (maar schijn bedriegt). Het is lastig uit te leggen, maar iets aan de motivaties van de personages is onduidelijker en dubbelzinniger als in de periode ervoor en erna waarin het verloop van een verhaal veel geconstrueerder aanvoelt. Bij een film uit de jaren '60 is alles heel duidelijk afgebakend, alsof de weg die de film neemt de enige juiste weg is. Bij New Hollywood heb je dat veel minder sterk.

Aanvankelijk zou Bernard Herrmann de soundtrack verzorgen, maar die wilde Engeland niet verlaten voor de film en werd vervangen door Lalo Schifrin. Schifrin maakte een fenomenale orkestrale score die totaal angstaanjagend was. Friedkin wilde echter absoluut geen orkestrale muziek in zijn film en ontsloeg Schifrin terplekke. In de opname studio was de mix van Mike Oldfield's Tubular Bells net klaar en Friedkin luisterde er toevallig na en besloot meteen dat dit het hoofdthema van zijn film moest worden (zonder dat Oldfield daar iets over te zeggen heeft gehad). Uiteindelijk werkt de film best goed, al zijn er lange tussenpozen zonder muziek. Ik blijf het jammer vinden dat de muziek van Schifrin niet is gebruikt.

In het begin maken we kennis met Merrin en zijn onderzoeken, al had dit van mij veel uitgebreider en minder oppervlakkig gemogen. Daarna met Karras die door de druk van zijn psychologische functie dreigt zijn geloof te verliezen en zich erg schuldig voelt tegenover zijn moeder. Tot slot is zijn er dan ook nog Chris en Reagan. Het begint heel normaal met de moeder en dochter, maar binnen niet al te lange tijd schakelt Chris medische hulp in. Alleen geen enkele moderne medicus kan haar helpen en de pogingen van de artsen om Reagan's situatie te verklaren gaat steeds meer op kwakzalverij lijken. De enige die haar kan helpen is een priester.

The Exorcist kwam uit in een tijd dat het Atheïsme het echt begon te winnen van religie. Op Horror-gebied waren we veel banger van de mens zelf als van monsters en demonen. Maar zou het dan niet juist erg angstaanjagend zijn voor een moderne seculiere maatschappij dat die aloude religies het wel bij het rechte eind hadden en de duivel bezit kan nemen van je eigen kind? Friedkin speelt hier heel slim op in en gebruikt het realisme dat de Horror van de nieuwe generatie kenmerkt met een religieus jasje. Hiermee draait hij de visie op Horror uit de tijd weer 360 graden en was bovennatuurlijke Horror weer een ding.

In de film wordt het Exorcisme in de kerk afgebeeld als iets dat wel bekend is, maar nog nauwelijks wordt toegepast en dat is een veel juister beeld dan veel moderne films schetsen. Daar lijkt het vaak alsof het uitbannen van demonen de belangrijkste taak van het Vaticaan is. Het is wel zo dat je vandaag de dag een Exorcisme kan aanvragen bij je eigen bisdom en dat is gewoon een ritueel en bij lange na niet zo heftig als dat vaak in films te zien is. In Nederland komt het nauwelijks voor, in Italië wat meer, maar priesters raden tegenwoordig (net als Karras) altijd aan om psychologische hulp te zoeken naast het exorcisme. Tegenwoordig komt het wel weer meer voor dan een tijd geleden, zo organiseerde Paus Franciscus iets meer als een jaar geleden nog een conferentie voor 300 exorcisten en zogenaamde demonologen uit de hele wereld waarop hij het belang van het bestrijden van occultisme benadrukte. Iemand uit de Bible-belt vertelde me dat het bij Protestanten duiveluitdrijving veel voorkomt, in Amerika zijn hier (door de films uiteraard) nu ook hele fenomenen van ontstaan.

The Exorcist is tot op vandaag de dag de meest succesvolle film van Warner Bros. en de meest succesvolle film ooit met een R-rating. De film heeft een gigantische invloed gehad op het Horror-genre. Niet alleen omdat er jaren lang rip-offs gemaakt werden en duiveluitbanning helemaal in was geworden, maar ook omdat religieuze horror weer terug was en films als The Omen verschenen. The Exorcist liet zien dat bovennatuurlijke horror ook een serieuzere insteek kon hebben. In 1977 maakte John Boorman ook een vervolg waarin we vooral meer interessante buitenlandse reizen maken en opnieuw Merrin tegenkomen. Verder stelt die film een beetje teleur gezien er vooral over hypnose gehandeld wordt, maar de film is bij lange na niet zo slecht als men wil laten geloven. In 1980 verfilmde auteur William Peter Blatty The Ninth Configuration waarin de Astronaut die van Reagan te horen krijgt dat hij in de ruimte zal sterven, een belangrijke rol speelt. Blatty maakte in 1990 ook The Exorcist III een verfilming van zijn boek Legioen. Hierin onderzoekt detective Kinderman ritualistische moorden op oude bekenden van Karras. De film is helaas nogal verminkt na de productie, maar de directors cut kan ik iedereen van harte aanbevelen. De film is zeker net zo spannend als de eerste film en bied sterke nieuwe perspectieven.

Al met al een echte klassieker en een essentiële film in het Horror-genre.

Na vele jaren weer eens herzien, en The Exorcist blijft toch wel met gemak overeind. Opvallend dat Tubular Bells, waarmee ik The Exorcist toch altijd wel associeer, zo weinig gebruikt wordt, in maar één scene en nog even bij de aftiteling. De hele intro in Irak was ik vergeten, en ik moet zeggen dat die ook een beetje overbodig aanvoelt, al is het de introductie van Max von Sydow (pas begin 40 hier maar als bejaarde priester gecast).

De lange aanloop daarna vond ik eigenlijk niet storend, de kennismaking met de jongere priester, de familie -demonen weten hun slachtoffers altijd wel uit te kiezen want ook in deze film zijn ze puissant rijk- de eerste consulten met artsen, het verhaal wordt rustig gebracht. Het bizarre gedrag van Regan, een geweldige vertolking toch van Blair, is verontrustend en vooral ook smerig, maar eng is de film eigenlijk nergens. Nu stoort me dat geenszins, veel horror leunt gemakzuchtig op scares met hulp van geluid en plotselinge camerabewegingen,en hier worden de gebeurtenissen op een meer volwassen toon gebracht. De vele legendarische scenes maken inmiddels deel uit van de westerse (pop) cultuur en maken dit een must see voor filmliefhebbers.

The Exorcist staat overal bekend als één van de beste horrorfilms aller tijden. En bij bijna iedereen - horrorfan of niet - is er wel iets bekend van deze film. Van Tubular Bells van Mike Oldfield, bepaalde bekende one-liners, bepaalde iconische sequenties; er wordt op ontzettend veel plekken verwezen naar The Exorcist en elke horrorfan kan de befaamde scènes wel dromen. Voor mij gold hetzelfde, maar ik had nog maar weinig de gehele film ervaren. Want zoals dat gaat met films die je op jonge leeftijd ziet; de scènes die indruk maken blijven je altijd bij, maar de rest vervaagt gaandeweg. Dus ik was benieuwd wat ik vandaag de dag van The Exorcist als geheel zou vinden.

The Exorcist is één van die horrorfilms die grotendeels bestaat uit opbouw - net als een The Fly van David Cronenberg. De meeste bekende en memorabele sequenties zitten dan ook niet in het begin, waar we eerst Max von Sydow in Irak zien en later hoofdpersonages Ellen Burstyn en Linda Blair - en uiteindelijk Jason Miller - ontmoeten. De introducties werken prima, maar daarna gebeurd er lange tijd weinig interessants meer. We zien Burstyn op het werk en met collega's, we zien Jason Miller in meerdere sequenties met zijn moeder en we zijn veel thuis bij Burstyn en Blair. Veel elementen spelen gaandeweg wel een rol, maar we worden wel verzocht geduldig te wachten om te ontdekken welke sequenties wel en geen meerwaarde gaan hebben voor de climax. Daarnaast is de film vooral dat eerste uur nogal chaotisch. We vliegen van locatie naar locatie, soms met scènes die maar een paar seconden duren, waarna we weer verder springen naar een andere plek of naar een ander personage. In The Exorcist grijpen de lange sequenties je vast, maar dat constante heen en weer hoppen van scène naar scène en van locatie naar locatie doet de film weinig goeds.

We krijgen veel te zien in de eerste anderhalf uur: Max von Sydow in Irak, een filmregisseur die ruzie maakt met de Zwitserse butler omdat ie 'm een Nazi noemt, Jason Miller aan het sporten, ruzie aan de telefoon omdat de vader van Regan niet belt op haar verjaardag. Maar opvallend genoeg lijkt de film de momenten waarin Regan voor het eerst vreemde dingen ervaart of zich vreemd gaat gedragen grotendeels over te slaan. Voor mijn gevoel zat Regan na een half uur ineens met haar moeder bij de dokter voor onderzoeken - met een zuster met een muffinbakje op haar hoofd, maar dat terzijde. Vreemd dat men juist dat stuk overslaat. Vervolgens wordt het iets gestroomlijnder als blijkt dat er iets mis is met Regan. Alsnog neemt de film hier en daar een uitstapje voor een subplotje, maar de moeder die van het kastje naar de muur wordt gestuurd omdat de doktoren het allemaal ook niet weten is interessant. Interessanter dan alle sequenties met Father Dyer. En hoewel die Kinderman een sympathiek figuur is, hij krijgt mij ook iets teveel tijd.

Na zo'n anderhalf uur film komt Max von Sydow aanrijden voor het befaamde shot dat uiteindelijk dé poster van The Exorcist is geworden. Stijlvolle keuze als poster, sowieso. De climax is sterk; ongemakkelijk door het gebrek aan muziek en nog steeds met uiterst overtuigende special effects. Iedereen heeft het trouwens over de make-up effecten op het gezicht van Linda Blair, maar laten we ook even stilstaan bij hoe goed de make-up van Max von Sydow is. Je zou het bijna vergeten, maar de beste man is hier slechts 44 jaar, 10 jaar ouder dan Jason Miller. Betreft de ijzersterke sequenties van The Exorcist; alles rondom de priesters en Regan - ook de momenten met enkel Jason Miller en Regan iets eerder in de film - zijn voortreffelijk. Alleen om die sequenties al snap ik wel waarom dit wordt bestempeld als één van de beste horrorfilms aller tijden.

Zover wil ik echter niet gaan. Het is een iconische en belangrijke film, maar qua pacing en structuur vind ik de film geregeld matig. Daarnaast is de film wat mij betreft zelden eng. Er zijn een paar creepy scènes hier en daar, vooral rondom de moeder van Jason Miller. Maar alles rondom Regan is nu niet bepaald eng; die sequenties zijn wellicht vervreemdend, schokkend en soms zelfs grappig. Maar eng? Nee.

3,5 sterren.

Deze originele The exorcist zag ik vroeger als kind meermaals. Eentje waarbij ik ook steeds moet denken aan het eveneens occulte The Omen (1976) dat een paar jaar later uitkwam. Toch kan er weinig op tegen deze The exorcist dat in al die tijd moeiteloos overeind blijft staan. Friedkin maakte een perfecte balans tussen de rustige opbouw van de film en de gore elementen die vooral voorbij halfweg meer en meer naar boven komen. Al vond ik de woestijnscène wel wat lang en overbodig.

Het start allemaal met de beroemde plasscène op het tapijt. Vanaf dan word je aandacht echt naar het kleine meisje toegezogen en gaat het van kwaad naar erger. De film was destijds begrijpelijkerwijs erg controversieel. Vooral uit relgieus (katholiek) oogpunt kon men de film niet echt smaken. De grofbekkerij en blasfemie tiert welig net als de erg seksueel geaarde uitspraken. Echte schrikmomenten bevat de film echter niet - bvb door onverwachte uithalen van het meisje - al staat de film bol van creepy momenten. Het zwevende meisje boven haar bed is werkelijk een prachtscène en ook haar ronddraaiende hoofd doet me spontaan haast een stijve nek krijgen.

De hier nog jonge Ellen Burstyn doet het goed als aanvankelijk sterke moeder met een eigen persoonlijkheid. Ze verandert echter snel naar een wanhopige moegetergde moeder die van geen hout pijlen meer weet te maken. Ook Regan doet het goed. De scène in het ziekenhuis met de naald in de keel en de shocktherapie staan me nog steeds bij. Filmisch is de film sterk waarbij de grootste uitdagingen bij het personage van Regan zitten: Regans spasmen, verminkingen, stemvervorming enz ...

The exorcist is misschien een beetje gedateerd en vandaag de dag zijn we wel wat meer gewend, maar dit blijft een instant klassieker die je moet gezien hebben als liefhebber, al was het maar voor de mooie sfeersetting en het vakmanschap van Friedkin.

Geen vuiltje aan de lucht te bekennen voor deze horror-klassieker. Het simpele verhaaltje is door Friedkin naar een meesterwerk getild. Onlangs dat de film al bijna 50 jaar oud is, heeft het aan zijn kracht (als je het mij vraagt) niks verloren. De film staat bekend om zijn realistische toon. Ja en demonen, duivels en geesten zijn iets mysterieus wat men nou eenmaal het stuipen op het lijf jaagt. De meeste mensen dan en ik val ook in deze categorie. Daarom wordt ik doodsbenauwd van deze film, maar tegelijkertijd ook heel nieuwschierig tijdens de zoveelste herziening. Wat het blijft gewoon een geweldige film.

Friedkin heeft een prachtige sfeer weten te creeren. Van het verre Irak waar het Pazuzu beeldje gevonden wordt, het 'bezeten' huis, de straten van Georgetown, het ziet er allemaal geweldig goed uit. Trouwens, de voorkant van de film, de duiveluitdrijver himself, staand voor het huis waar het allemaal plaats vindt, die vervolgens een blik werpt naar de kamer van Regan, is iconisch. De film heeft onvergetelijke (harde) scenes, die je zeker bij blijven als je de film voor het eerst ziet. De effecten doen hun werk na bijna '50 jaar' nog steeds erg goed. De zwevende Regan boven haar bed bijvoorbeeld. Ja, geweldig gefilmd. Laat staan voor die tijd. Zo zijn er nog genoeg scenes, waarbij de kwaliteit van het scherm spat. Dat veel mensen moesten overgeven door het zien van de trailer, zegt al genoeg. Laat staan toen de bioscoopbezoekers naar de film gingen, waarbij de één na de ander flauw viel. De angstaanjagende muziek heeft ook voor nodige opschudding gezorgd. Dag van vandaag vind ik de intro-tune heerlijk griezelig klinken.

Het is gewoon een iconisch meesterwerk, ik kan er over door blijven schrijven, maar ik houd het hierbij. Voor mij is dit niet alleen de huiveringwekkendste film ooit, maar ook één van de beste films die ik ooit heb gezien.

Ik ben het eens met vele anderen die terecht vaststellen dat The Exorcist NIET eng is. Je zou de film misschien als ietwat 'disturbing' kunnen bestempelen maar eng is de film in geen enkele hoedanigheid. Bovendien is het ook echt geen film om met anderen te kijken. Zeker als die anderen snel afgeleid zijn. Daarom heb ik besloten de film thuis nogmaals door te nemen. En zo kwam The Exorcist volledig tot zijn recht. Voldoende tijd wordt genomen om het verhaal te vertellen en de evolutie van de bezeten Regan nauw op te volgen.

De wetenschap lijkt machteloos te staan. Een beetje zoals tijdens deze pandemie. Het gaat dan ook vaak over het elimineren van wat het niet zou zijn en onderzoek vraagt nu eenmaal tijd en trial and error. Als iets niet verklaart kon worden grepen mensen vroeger naar de Kerk om het bovennatuurlijke te verklaren. Exorcismes blijken in de film al lang niet meer gedaan maar het lijkt een laatste redmiddel voor Regan.

Het is een prima film met een vrij beperkt verhaal die de speelduur misschien niet helemaal rechtvaardigt. Toch was het tempo op zich best behoorlijk voor een jaren '70 film. Ik heb me alleszinds vrij goed geamuseerd hiermee en het is een klassieker die niet erg ouderwets aanvoelt. De make up en practical effects vond ik zeker knap.

Een film waarvan ik dacht hem absoluut nooit te gaan kijken omdat het toch lange tijd wel de reputatie had van ‘engste film ooit’. Maar ik vermoedde dat hij, inmiddels 47 jaar oud, qua engheid inmiddels wel voldoende gedateerd zou zijn.

Heel erg eng is het inderdaad niet (meer), hoewel Regan’s uiterlijk nog steeds niet echt fijn is om lang te zien en het beeld van haar op bed nog steeds wel vrij naar is (en vooral ook de stem(men) trouwens). Zodra ze obsceniteiten uitkraamt of al teveel fratsen uithaalt wordt het eerder wat lachwekkend.
De film moet het meer van de wat subtielere momentjes hebben. De flitsen van het enge gezicht, of de moeder van Karras die ineens op het bed zit. Dat was echt een beetje een The Shining-achtig momentje dat nog wel werkte.

Verder vond ik alles tussendoor eigenlijk vrij langdradig. De personages (die detective voorop) vond ik eigenlijk niet echt interessant, en die lange praatscènes zijn allemaal wat te langzaam en te talrijk aanwezig. Een film die duidelijk wel echt serieus en volwassen wil zijn en meer dan slechts een stortvloed aan gore en griezelen, maar daardoor op die momenten eigenlijk vooral vrij saai wordt. Net als overigens het behoorlijk overbodige begin.

Niet heel makkelijk om anno nu te beoordelen, kan me best voorstellen dat dit destijds wel vreselijk eng was. Nu ook veel scènes en momenten waarvan je denkt, dat zouden films nu toch wel effectiever, enger of anders aanpakken.

Kleine 3,5*

Laten we wel wezen, The Exorcist mag dan een klassieker in zijn genre zijn, maar echt eng is het vandaag de dag niet meer.

Enkele scènes zijn nog wel aardig creepy (de droom van Karras, de uitdrijving zelf en de flitsen van dat enge gezicht), de film heeft nog een beklemmend sfeertje, maar tegenwoordig valt vooral op hoe traag met name het eerste uur is. De introductie van Father Karras en Merrin, het gedoe en onderzoekjes bij de dokter, de dialogen met William Kinderman...het had allemaal wel wat vlotter gemogen.

Het is dat ik de film al een paar keer gezien had en dus wist wat ik kon verwachten, maar vroeger vond ik 'm spannender en vooral enger.

De visagie en makeup (van Regan) is soms prima, andere keren weer over the top. De meest spraakmakende scènes met Regan (die bij velen wel bekend zijn) zijn soms zelfs onbedoeld lachwekkend.

Toch wil ik de film niet afdoen als slecht. De kwaliteit is onmiskenbaar en zeker voor zijn tijd is dit een toonaangevend hoogtepunt in de filmgeschiedenis.

Er gaan van die lijstjes rond met de box office aangepast aan inflatie (in Noord-Amerika dan), deze Exorsist staat op 9 en de enige film uit die top 20 die ik nog niet zag. Nu Netflix hem erop zette maar vrij direct gekeken.

De film begint sterk met dat stuk in Irak, met veel sfeer en mooie beelden. Ook heerlijk dat men daar niet een of ander accentrijk Engels spreekt voor de film, maar gewoon Arabisch. Ook daarna blijft de film nog een tijdje van een goed niveau met veel sfeer en een leuke setting (prachtig shot in het begin van Georgetown met dat fijne zoom - iets dat je deze eeuw nauwelijks meer ziet). Maar langzaamaan zakt de film in. Er lopen nogal wat zijpaadjes mee die ik niet allemaal even sterk vond en zeker de uitdrijving zelf duurt maar en duurt maar. En eng wordt de film nergens, soms eerder lachwekkend. Wat dat betreft is de film wel gedateerd. Verder qua beeldvoering ook prima en veel gebruik van symboliek en beelden van kerken en kruizen, maar dat is gelukkig niet de hoofdmoot maar eerder als extra vulling en dan vind ik dat wel mooi gedaan. Jammer alleen dat langzaamaan de aandacht niet meer wordt vastgehouden. 3,0*.

The Exorcist is een klassieker in het horrorgenre natuurlijk, maar de laatste jaren hoorde ik steeds vaker dat de film in feite helemaal zo eng niet meer is, gedateerd zelfs. Dus ik wist niet wat ik er van moest verwachten. Viel zeer goed mee uiteindelijk. Is de film over de hele lijn eng? Nee, tuurlijk niet. Maar zitten er niettemin best creepy scènes en beelden in? Absoluut. Als ik me in de tijdsgeest van 1973 verplaats, kan ik me voorstellen dat dit best wel indruk moet hebben gemaakt destijds. Dat schunnige taalgebruik is nog wel onbedoeld grappig, maar de make-up is ècht sterk, en die demonenstem vond ik oprecht verontrustend. Van jump scares is er overigens geen sprake, en ook dat is fijn. Beelden zijn sfeervol, en de acteurs doen het goed. Max von Sydow als de titulaire Exorcist had wel maar een veel kleinere rol dan ik gedacht had.

Minpunten zijn er ook. De exorcism zelf duurt net iets te lang, maar ook zeker de eerste pakweg vijftig minuten komen echt traag op gang, met veel onnodige zijweggetjes die niet eens bijdragen tot de spanningsopbouw. Over het algemeen is het wel een mooie 3.5* waard.

Erg sterke herziening.

Op Halloweenavond was dit de opvolger van Halloween en ik ben blij dat ik die avond tot laat ben opgebleven want Veronica bleek de speciale versie uit te zenden. De "Version You've Never Seen" nog wel. Samen met gezelschap, die meer over de film wist dan ik erover dacht te weten, heb ik deze versie gezien en daarmee kan ik vrolijk concluderen dat mijn vorige recensie op deze film onzin is.

Daarin vertel ik namelijk dat deze film niet zo eng meer is, maar ik werd verrast door een erg akelige en bij vlagen ijzingwekkende sfeer. Ik herinnerde me deze film vooral als een traag drama met horrorinvloeden, en ondanks dat het niet de horrorfilm met het hoogste tempo is, zit er toch meer achter dan ik oorspronkelijk dacht. Ik denk in alle eerlijkheid dat ik destijds ook niet zo goed heb opgelet, want het voelde vaak genoeg aan alsof ik de film voor de eerste keer zag.

In het begin moest ik nog even wennen aan de "perfecte" dialogen tussen Burstyn en Blair. De lieve dochter en de goede moeder worden redelijk karikaturaal neergezet. Daarnaast vond ik Burstyn niet al te sterk acteren, maar daar kwam later behoorlijk verandering in. Toch is de grote verrassing Blair, die vrijwel iedereen in deze film weet te overklassen met een schitterende acteerprestatie.

Voor een film uit 1973 heerst er vaak een ijzingwekkende sfeer. Knap hoe dit op de dag van vandaag nog zo sterk een rol weet te spelen. Genoeg slimme en spannende momenten te bekennen, maar het is vooral de akeligheid die spreekt. Het soms plots wegvallen van de soundtrack en de creepy sound editing zorgen voor nare momenten. De opvallende grofheid van de film weet daarnaast ook regelmatig te verrassen. Dit had ik al eens eerder gezien natuurlijk, maar toch heeft het een verrassende bijdrage.

Wat ook erg knap is is dat werkelijk elke scene een betekenis heeft. Elke dialoog heeft een betekenis en draagt bij aan het verhaal. The Exorcist vereist daarom je volle aandacht anders vraag je je binnen de kortste keren af hoe iets daar is gekomen en/of waarom. Het verhaal zit knap in elkaar, geweldige opbouw ook naar de slotfase. Al vanaf de eerste scene in het huis, waar je wapperende gordijnen ziet, weet je dat er iets mis is.

De opbouw naar de slotfase, die uit een combinatie van drama en akeligheid bestaat, weet erg te intrigeren en visueel zit er genoeg bij om op te vallen. Hier en daar zijn er wat gedateerde momenten te bekennen maar dat valt te verwachten als je naar een film uit 1973 kijkt. De slotfase zelf is iets bombastischer maar niet waar de film om draait, wat je misschien wel zou denken.

Knappe film dit, enkele geweldige horror scenes en een bom aan iconische momenten. De truc om snel een frame te laten zien van de duivel zorgt ook voor een onveilig gevoel, iets waar regisseur Friedkin ook op uit was. Mocht je mijn vorige recensie ergens tegenkomen, lach me hard uit, en move on. Dit is een geweldige horrorfilm. Akelig tot op het einde, iconisch en heerlijk speciaal. Uitstekende afsluiter op mijn Halloweenavond.

Sterke film dit. Het verhaal wordt fraai uit de doeken gedaan, het klopt gewoon in deze film. De sfeer die wordt neergezet, het tempo.

De teksten zijn soms behoorlijk bruut wat de film iets authentieks geeft.

Heb er van genoten.

We zijn nu weer 11 jaar later na de laatste maal dat ik de prent heb bekeken en het blijft een monument van een film.

Maar het is een film die hopeloos gedateerd raakt, hij is zo traag dat je je begint af te vragen was hij echt zo goed, konden mensen van zulk een film genieten.

Tja, tijden veranderen en ik denk niet dat de film nu het succes zou hebben dat hij destijds had.

Voor de cinefielen onder ons zal het altijd een puike film blijven, maar ik kan me best voorstellen dat de huidige generatie deze film niets zal vinden.

Smaken én tijden verschillen nu eenmaal.

Toch blijft het de moeite waard om er eens voor te gaan zitten.

Beste horrorfilm aller tijden!

Het is ruim 10 jaar geleden dat ik deze film voor het laatst zag. De blu ray stond ook al een paar jaar onuitgepakt in mijn kast.

Had van de week Leap of Faith binnen gekregen en wilde die gaan kijken in de verwachting daardoor zin te krijgen in herziening. Dat werkte goed, want nog voordat de begin credits afgelopen waren, zette ik m stop en besloot ik juist eerst The Exorcist te kijken.

Zag de film voor het eerst in de jaren 80 in de bioscoop. Raakte als 16-jarige niet onder de indruk door ondermeer de trage opbouw. Maar goed, inmiddels denk ik daar dus duidelijk anders over en de herziening van vandaag bevestigd mijn mening dat dit de beste horrorfilm aller tijden is. Ja, beter nog dan The Thing en The Shining, maar wellicht ex eqo met de Texas Chainsaw Massacre.

Wat maakt deze film zo goed? Volgens mij is het de realistische aanpak. Het is haast documentair gefilmd en er wordt in het begin ook gezocht naar een wetenschappelijke verklaring en oplossing voor het probleem. Overigens zijn de scenes in het ziekenhuis misschien wel de meest ongemakkelijke. En het is pas als de wetenschap tekort schiet dat de kerk erbij betrokken wordt. Ondertussen wordt de kijker met een sublieme pulserende geluidsband een gevoel van onbehagen opgedrongen. Maar ook de vallende herfstbladeren zijn een voorbode van het verval. Zo wordt het steeds ongemakkelijker en voelt het ook allemaal zeer realistisch en geloofwaardig als de film in overdrive gaat. Het kleine meisje dat zichzelf mutileert en er steeds enger uit gaat zien, is natuurlijk ook een hele nare situatie. Dit wordt echt fantastisch gespeeld door de jonge Blair. Maar het is natuurlijk ook veel neer dan een horrorfilm. Het werkt ook als drama, misdaadfilm en bovennatuurlijke thriller.

Dikke 10! En de volgende kijkbeurt zal zeker niet weer zo lang op zich laten wachten.

Op naar Leap of faith!

Om de een of andere reden heb ik altijd maar stukjes uit deze The Exorcist gezien dus besloot ik hem nu eindelijk in zijn geheel te zien. Uit 1973 alweer dus probeer ik me een beetje in deze tijd te verplaatsen.

Dan denk ik dat deze film best wel wat teweeg bracht. Terwijl hij het niet moest hebben van speciale effecten en dat was misschien maar goed ook, want nu zag ik een realistisch beeld van 'hoe het zou zijn als..'.

Ik dacht dat het nummer Tubular Bells meer aanwezig ging zijn, maar blijkbaar was het vaker te horen in Bassie & Adriaan dan in The Exorcist zelf

Deze film is nog steeds goed te kijken in 2021, daarom:

3,5 sterren

De gulden regel van een goede horrorfilm: geef het publiek de tijd en de gelegenheid om het personage te leren kennen en er sympathie voor op te brengen voordat je het in gevaar brengt, want anders is het gewoon slachtvee waar de kijker niets om geeft, en dan slaat de film dus dood. Blijkens Rosemary's baby kende Roman Polanski die regel als geen ander, en William Friedkin maakt hier eveneens duidelijk dat hij zijn zaakjes op orde heeft in dat opzicht. In èlk opzicht trouwens: er wordt uitstekend geacteerd (zelfs door Lee J. Cobb, die toch kan schmieren als weinig anderen), de kijker wordt niet "uit de film gehaald" door té nadrukkelijke muziek (de duivelsuitdrijving zelf vindt plaats in oorverdovende stilte), en zelden was een acteur geschikter voor zijn rol dan Max von Sydow, wiens gezaghebbende uitstraling elke vorm van ironische afstand vermijdt. Een traag intro met een paar nare schokken, daarna een enorm brok ellende met een enkel moment van rust, en voor wie er gevoelig voor is werkt de film nog steeds – en hóé. Knap.

Uitzonderlijk meesterwerk van William Friedkin. Alle zin en onzin die in het horrorgenre nadien nog kwam is hier (slap) van gekopieerd. Deze film zette ook het horrorgenre helemaal op de kaart. De eerste drie kwartier van de film slepen wat -in deze tijd, waarbij we de jongste 10 jaar bij elke horrorfilm al 30 voorspelbare jumpscares kregen in het eerste half uur- maar Friedkin zet de personages net zeer zorgvuldig neer. Leuk dat er ook wordt gekozen voor een steenrijk gezin uit de gegoede buurt in Georgetown, zelfs daar is de film al revolutionair. Alles wat dan in de volgende 75 minuten volgt is horror van de bovenste plank.

Geniaal hoe je de onschuldige Regan letterlijk ziet transformeren naar een afschuwelijk weerzinwekkend monster. De 'Let Jesus Fuck You'-scène is zo schokkend en iconisch dat ze met de jaren zelfs wat komisch is geworden. Glansrollen voor Von Sydow en Miller en vooral Burstyn uiteraard. Het beste horrorspektakel ooit gemaakt.

Er komt blijkbaar een sequel dit jaar - met Burstyn.

Voor 1973 best schokkend. Maar nu is hij echt niet eng, wel heel goed geacteerd. Af en toe wel wat langdradig. Nog steeds weet ik niet waarom de duivel dat meisje moest hebben.

Special effects waren goed gedaan voor die tijd.

The Conjuring is wel gebaseerd op ware feiten. Ps als ja ouder wordt ga je dingen minder eng vinden. Plus het feit dat ik al tig films heb gezien.