Meningen

Misschien is het omdat ik het medium altijd een warm hart ben blijven toedragen en er in huize niethie dus nog regelmatig tapes gekeken worden, waardoor ik niet altijd de hoogste eisen stel aan het visuele, maar ik heb me, zo te lezen, als een van de weinige niet enorm gestoort aan de matte rip. Vond, ondanks dat dit bijna onmogenlijk een jaren 90 film lijkt te zijn, het chemische verval in met name de kleur juist sterk bijdragen aan de kille, sobere sfeer. De al niet met veel uitdrukking gezegende gezichten van de acteurs kregen op die manier een bijna blauwgrijze gloed waardoor je de helft van de tijd het idee hebt naar een stel half ontdooide lijken te kijken. Dat ik tijdens het kijken door lichtjes verdoofd was door twee paracetamols en dus half tussen slaap en waken in zat leek voor een keer ook niet zoveel uit te maken, gezien de ervaring er juist een tikkeltje heftiger door leek. Ik kan in deze tijd van het jaar, aangestuurd door de ieder bekende, vermoeiende voorjaarsdip, zowiezo heel gevoelig zijn voor dit soort intense, van elk greintje hoop gestripte films of documentaties, maar ondanks (en misschien juist wel ''door'') de korte speelduur bleef dit toch wat lastig te duiden. Misschien was het de nogal Godard achtige toevoeging van het geweer, of toch mijn intense hekel aan accordeon muziek? Het voelt een beetje als de eerste keer dat ik een Grandrieux film keek waarbij ik van alles verzon om maar een lage score te rechtvaardigen terwijl alles in me het maxiumum schreeuwde. Op het moment voelt (3,5*) genoeg, maar wie weet.. Boven genoemde is uiteindelijk ook een van mijn favorieten geworden dus heb ik er alle vertrouwen in dat het bloed uiteindelijk zal kruipen waar het niet kruipen kan en ik mijn oevre reis dan ook snel zal vervolgen met Abendland. Wellicht dat een dubbele speelduur het langzaam verlammende gif in de beker nog bittrerder zal doen smaken.

Na de voorstelling vanmiddag kwam er een lief, enthousiast meisje naar me toe met een camera op de schouders, bezig aan een studieproject, en verder niet vervelend opdringerig als de meeste, met de vraag of ik even iets wilde vertellen over wat ik zojuist gezien had. En zo vilein en scherp als ik me hier, veilig achter mijn schermpje, soms durf te uiten stond ik echt even met een bek vol tanden en wist ik als een stijve hark, struikelend over mijn woorden vooral uit te brengen dat ik in elk geval iets rauwers had verwacht.

Want ondanks een handjevol op z'n zacht gezegd weinig verhullende seks scenes is dit toch vooral een flauw, rechtlijnig en weinig onderscheidend relatiedrama, waarvan we er ondanks de universele herkenbaarheid en female gaze toch net iets teveel van gezien hebben. Met het spel - wat leek de hoofdrolspeelster trouwens bizar veel op Audrey Tautou zeg(!) - mag dan verder niets mis zijn, maar wel met bepaalde keuzes en handelingen van deze protagonisten die bij tijd en wijle ver buiten mijn sympathiegrens reikte. Al blijft het ongelofelijk pijnlijk en gedateerd hoeveel meer vrouwen op vreemdgaan geslutshemed worden tov mannen. En hoe goed het allemaal ook bedoeld mogen zijn, die symboliek van specifiek dat kruispunt op het eind kon gewoon echt niet en hield het definitief van een voldoende af. Overigens is dit in niets, tot omgevingen aan toe, een karakteristieke Russische film, wat ik in dit geval zonde vond. (2,5*)

...en de cirkel is officieel rond. Nog nooit zag ik een oevre zo mooi in elkaar vallen als dat van Moodysson. Na een schijnbaar flinke depressie waar hij even helemaal de weg kwijt leek en het loodzware, rommelige en inktzwarte HIMH en Container maakte, daar veel kritiek op kreeg en hier een groot deel van zijn aanhang mee liet afvallen (als je het mij vraagt nog steeds compleet onterecht, twee van de meest onderschatte en intense films die ik ken) is hij nu helemaal back en iedereen die fan was van zijn eerste twee films kan zijn geluk op. Terug zijn de kenmerkende zooms, korreligheid, schattige kibbelende mensjes, de directe wat linkse humor en hartverwarmende op en top menselijke momenten. Als of hij nooit weg is geweest pakt hij ruim 12 jaar later de draad weer op en laat voor de zoveelste keer zien waarom hij voor altijd een van mijn, zo niet favoriete filmmaker zal blijven. Nu maar hopen dat hij deze stijl, die hem toch het beste af gaat, aanhoud. Tussen zijn eerste vijf films zat steeds twee jaar, vervolgens drie en tussen deze en studioproduct Mammoth zelfs vier jaar. Dus hopelijk hoeven we dit keer niet tot 2018 wachten op een volgende film.
Ik was denk ik 13 of 14 toen ik voor het eerst Fucking Amal zag en kennis maakte met de man die mijn smaak toen een heel andere kant opstuurde, nu alweer bijna tien jaar geleden met nog steeds elk jaar een succesvolle herziening. Tijd staat niet stil en de jaren lijken ieder jaar sneller voorbij te vliegen. Oude herinneringen maken plaats voor nieuwe en vast blijven houden aan het verleden wordt zodoende steeds moeilijker. Maar elke keer als ik die film, Tillsammans of Lilja aanzet is het alsof ik in een tijdmachine stap, terug naar m'n jongere zelf. Soms staat dat voor zoete nostalgie maar vaker ook tot een zelfreflectie waarop ik wou dat ik de dingen anders had gedaan. Nu associeer ik herinneringen zowiezo vaak met film (welke film keek ik naar de avond toen ik voor het eerst naar de brugklas ging, een belangrijk proefwerk had of mijn eerste date had etc? Ik kan ze nog steeds zo allemaal opnoemen. Veel zullen dat voornamelijk met muziek hebben, ik gek genoeg meer met film) maar bij geen enkele film heb ik het meer als bij het werk van Moodysson. Al zou ook buiten dat sentiment om de filmwereld er toch wel een heel stuk leger en saaier uit hebben gezien als deze man nooit geboren was of ervoor gekozen had films te gaan maken. En zoals hij perfect en met veel humor de geitenwollen sokken communie jaren 70 nabootste in Tillsammans schets hij hier opnieuw en ook hier weer met weinig middelen een uitstekend beeld van de anarchistische jaren 80. Bijna een soort tegengestelde remake. Heerlijk dat punksfeertje en ik ga heel wat research moeten doen want bij geen enkele genoemde band ging een belletje bij me rinkelen. Die cover van Hedvig was echt
De drie meisjes (waaronder zich zowel een soort moderne Elin als Agnes bevind) vallen met hun, zeker voor die leeftijd excentrieke uiterlijk, nogal buiten de boot op school. Het enigste wat ze hebben is elkaar en hun band die ook al niemand serieus neemt. Maar waarom zouden ze ook want dit doen ze zelf immers ook niet altijd aangezien iedere jam-sessie, zoals het de echte punker betaamd, in een discussie uitmond en hun best doen om aardig gevonden te worden en erbij te horen interesseert ze ook al niet. Of toch wel? Heel onvoorspelbaar en echt heerlijk om dit soort draaikonterig en tegenstrijdige gekibbel op de scheidslijn van kinder naar puberteit te volgen. Gelukkig is Moodysson meer een observator dan een verteller en laat hij zijn personages ieder op hun eigen manier tot bloei komen zonder dat ze hier al te veel in gestoord worden door ouderfiguren of andere volwassenen, we volgen vooral het wel en wee van de kinderen zelf. Het zijn de kleine dingetjes die er hier toe doen (vooral die knufffelmomentjes zijn echt TE lief) Niemand is perfect en op het einde worden er geen gigantische transformaties doorgemaakt, hij laat het liever open en de meisjes worden buiten beeld maar lekker volwassen. Ouderwets eerlijk en oprecht en kan niet anders bekroond worden dan met een (4*)

Al wat minder rommelig en bij vlagen zelfs enorm sterk, Hiroki zat op de goede weg, al was dit het nog steeds niet helemaal voor me, pas bij It's Only Talk gingen alle trossen los. Mooi begin vooral hier, het hele idee om Rei's innerlijke stem en meest diepe gedachten niet in voice-over maar in ouderwetse letterbordjes tussendoor naar voren te zien komen is natuurlijk vrij knap gevonden. Zoiezo vond ik haar erg overtuigend een vervreemd/ward personage (mimiek!) met alle trekjes van dien, neerzetten, evenals de chauffeur, sterke chemie vooral en geweldige rolverdeling! Hun trip en gesprekken zijn boeiend, al zwakt het soms wat af en had het van mij wel een tikje zwijgzamer en mysterieuzer gemogen allemaal. Het eind is erg crue en zal niet bij iedereen even goed vallen, maar ik vond het wel passend. Bovendien blijven er nog een tal aan memorabele scenes over. Vooral de eerste toenadering, de uitbarsting bij het tankstation of het troost moment in bad van vlak erna, flinke brok in m'n keel! (3,5*)

Oke, dit was eng! Mijn tweede Grandrieux en aanvankelijk een beetje hetzelfde verhaal als bij Sombre, nihil/minimalistisch tot op het bot, scenes die zo pijnlijk zijn en zo lang voortduren dat je er soms echt even niet goed van wordt. Enigste verschil is dat dit werkelijk totaal geen sense maakt. Er zat mogenlijk nog minder logica in dan in Rabbits, uit hetzelfde jaar. Waarom noem ik juist die zou je dan misschien denken? Geen speciale reden eigenlijk, meer als voorbeeld, al deed het mij soms weldegelijk aan Lynch denken, vooral Inland Empire. Nou is deze maarliefs vier jaar eerder gemaakt maar ik kan ook net zo goed Eraserhead noemen. Die constante ruis en de onheil alleen al. Ook Noé kwam hier weer in me op en inderdaad Kerrigan, grappig dat ik die naam juist hier weer lees, was Clean, Shaven alweer helemaal vergeten. Alleen is er geen een van die gemoemde werkjes zo grauw en uitzichtloos als dit.

Het was visueel gelukkig iets beter te volgen dan Sombre, daarin zag je soms echt helemaal niets en dat was wel eens irritant. Maar aan de andere kant ook wel weer jammer omdat hier het mysterieuze, bijna menselijke karakter een beetje is vervaagt en het meer op surrealisme uitdraait, maar goed we krijgen er wel een ruimtal aan geweldige scenes voor terug, dus ik mag niet klagen. Wat ze betekende of waar het over ging kan ik niet vertellen maar ik had zoals onderhond al treffend stelde soms echt de neiging om me achter iets te verschuilen. Dat nachtmerrie achtige begin in dat bos alleen al, de tondeuse scene die volgde en die verkrachting. Je hebt hierbij echt het idee dat je naar iets aan het kijken bent dat je eigenlijk niet had mogen zien en dat is toch wel een compliment als je dat weet te bereiken als regisseur. Helaas kwam het ondanks die momenten wel weer wat traag opgang en duurde het wel minstens een half uur ik er helemaal inzat en nog langer voor de film echt in de nachtmerrie modus overging, maar wanneer dit eenmaal gebeurd heb ik ook wel constant geboeit zitten kijken. Geweldige cinematografie ook weer, met als ultiem hoogtepunt die zoom op dat raam, het desolate oostblok inkijkende en natuurlijk de echoachtige (ja hoe moet je het anders noemen?) zwartwit beelden waar al die mensen al grommend, kruipend in slowmotion rondbarrelen. Echt zo creepy! Vervolgens hebben we het einde waar die man door die honden verscheurt werd en het daaropvolgende eindshot van die man (dacht de hoerenloper) die de longen uit zijn lijf schreeuwt, waarom weet ik niet maar ik kreeg er kippenvel van. Allemaal scenes die waarschijnlijk nog lang op mijn netvlies gebrand zullen staan dus. Die poster is trouwens ook wreed!

Al met al blijven het toch moeilijke films om te beoordelen, ik heb al eerder gezegt dat ik ondanks mijn fascinatie (bijna liefde) moeite heb om films die volledig op beeldtaal rusten te beoordelen, ik wil graag een wat hoger cijfer geven maar mijn gevoel zegt me het ook hier weer bij een ruime voldoende te houden. Ik ga voor een keer niet luisteren en gewoon een halfje meer geven. Dat is nog niet veel (een drie en een half) maar denk wel dat het bij herziening makkelijk omhoog zou kunnen schieten, ook met Sombre, zoals gezegt. Nu Un Lac (zijn derde) nog en dan heb ik ook weer alles van Grandrieux gehad. kan iemand me vertellen of die ook de moeite waard is. Mochizuki?

3,5 sterren

Had dit aanvankelijk van mijn lijstje geschrapt omdat er gewoon veels teveel goeds draait op deze huidige editie van het IFFR draait (toch wel 1 van de betere jaren tot nu toe, al zeg ik dat elk jaar alvorens steeds te beweren hoeveel minder het programma wel niet is, hehe) maar toen Verhoeven me tijdens een ongeplande encounter wel heel enthousiast en met een veels te zelfverzekerde blik wist te vertellen ''dat dit echt iets voor mij was'' hem toch nog in m'n programma weten te krijgen. Schrok aanvankelijk een beetje toen ik de eerste tien minuten zag aangezien ik normaal gezien nogal allergisch ben voor alles wat maar met politiek te maken heeft in cinema maar hier is het op zo'n originele, slimme en bovenal komische manier gedaan dat ik dat compleet langs me heen het laten glijden.

De manier waarop het communistische regime steeds subtiel en dan weer grotesque belachelijk gemaakt word door ze zo naar de pijpen van een 9 jarig meisje te laten dansen is echt subliem gedaan. Voornamelijk omdat ik aanvankelijk een bloedserieuze coming of age film voor ogen had. Die stukken waren dan ook mijn favoriete onderdeel van de film. Zonder dat was het wel een hele zware bedoeling geworden en had ik die 155e minuut (wegens omstandigheden) wellicht niet gehaald. Al vond ik met name het laatste half uur echt verbluffend mooi: die melkregen en het wassen van die oma. Tranen liepen nog net niet over m'n wangen maar het scheelde weinig. Mijn uiteindelijke cijfer botst wellicht wat met al deze opsommingen maar dat is slechts een momentopname. Wil even aankijken of hij me genoeg zal beklijven de aankomende dage, voor nu is 3,5 te laag en 4 te hoog, 3,75*

Edit: Was de Q&A nog interessant, Koenr?