Meningen

Heb afgelopen weekend twee andere films van mijn lijstje moeten strepen om dit te kunnen gaan zien en dat was het achteraf nou niet echt waard. Het begin is prima met fijn acteerwerk en hier en daar een eigenaardige inslag. Heb normaal niets met voordurend chatekstjes door mijn scherm maar de Japanners doen er meestal wel originele dingen mee (zie Lily Chou Chou en Honey PuPu) zo ook hier, maar al snel wordt duidelijk dat het allemaal nergens heen wil gaan, om te verzanden in complete onevenwichtigheid. Dan is het weer maf en dan weer serieus, zonder dat beide ook maar een enkele keer hand in hand willen gaan. Ik geloof dat het over bevestiging zoeken in de digitale wereld ging en de jaloezie die op spit wordt gedreven zodra je hierin concurrentie krijgt. Opzich actueler als ooit maar te wazig uitgewerkt om enige indruk te maken. Zo sloeg het neerslaan van haar vriendje en zijn wederopstand echt als een tang op een varken. Je vraagt je af waar de regisseur mee bezig is en hoopt op een opleving met een out of the blue persoonswisseling die deze manische episode zou verklaren maar het enigste wat je krijgt is wat reuzekikkers en mooifilmerij. Het einde is dan nog wel oke maar echt veel tijd om te acclimatiseren in dit droomwereldje kregen we niet. Tevens lijkt het me nooit de bedoeling dat een kleine 84 minuten aanvoelen als 2+ uur. Nog wel een mini-oscar voor die scene onder dat klimrek en de muziek daarbij, echt cool!

Noem me een cynicus maar het allermooiste hier aan vond ik dat ze elkaar op het eind eens niet kregen. Ik zat al de hele tijd het behang van de muren te bidden dat de makers het niet in hun hoofd zouden halen en schijnbaar heeft iemand toch geluisterd en het snel aangepast want een degelijke wending had zomaar de hele tragiek van het verhaal naar de andere wereld geholpen en het tot een van de zoveelste commerciële romcoms gemaakt. Op deze manier bezorgde die schreeuw me mijn tijdelijk door SSRI's verdoofde lichaam toch een gezonde dosis kippenvel. Niet dat we hier nu over de meest originele film van de afgelopen vijf jaar hebben maar ik vond het verfrissend om het verhaal dat ik eigenlijk enkel ken uit verwarrende donkere trillers eens wat luchtiger behandeld te zien worden. Heerlijk onbezorgd vermaak, zoals het hoort dus. En dat is alleen maar fijner als je verwachtingen echt nul zijn. Die Azusa is trouwens cute zeg, grappig hoe ze bij haar introductie niet eens op een Japanse leek, erg wijde ogen, onvergelijkbaar met de lachende variant op de poster. Echt iemand wiens lach je blij maakt en treurige blik medelij opwekt. Ideale uitstraling voor een film als deze, meer hoef je niet te kunnen, al komt lang niet iedereen er mee weg. Zal wel aan mijn ongezonde zwak liggen.

Ergens aan het eind van 2013 liep ik 's avonds met een vriend door een supermarkt in Amsterdam, gewoon even vluchtig om nog wat snacks en frisdrank op te pikken voor onder de filmmarathon die we die nacht zouden gaan houden. En plots, zonder enige waarschuwing voelde ik allemaal rare flitsen in mijn hoofd, brak het zweet me uit, begon alles voor mijn ogen te draaien en viel ik, voor ik me kon bedenken wat me overkwam, flauw. Ik werd wakker in diezelfde supermarkt met allemaal vreemde mensen om me heen die hun stem tegen me verheven en wat aan me liepen te schudden om me er weer bij te krijgen. Ik was totaal verbouwereerd en tegen de tijd dat de ambulance was gearriveerd, verstijft van angst. Nog geen uur later echter verliet ik het ziekenhuis alweer, er was niets verontrustends in mijn bloed en op scans te zien geweest waardoor het volgens de veels te drukke arts wel iets psychosomatisch moest zijn geweest, en vervolgde we onze route alsof er niets was gebeurd met alleen wat spier en hoofdpijn die eraan deed herinneren. Ik sliep in die tijd niet al te best, het was hartje winter en ik had, bleek later, een te laag Vitamine D gehalte waardoor ik er in de dagen erna niet al te zwaar meer aan getilt heb en me liet mee slepen door de drukte en gezelligheid van de feestdagen. Tot zo even vlak voor de kerst met het gehele gezin inkopen deden, toen ik, alweer zonder enige waarschuwing, een soortgelijk gevoel over me heen kreeg. De TL-verlichting leek opeens tien keer zo fel, mijn benen voelde aan als gekookte spaghetti, het leek alsof een grote hand mijn hart fijn kneep en ik had heel sterk de drang mijn karretje te laten staan en daar zo snel mogenlijk vandaan te gaan. Na nog wat vergelijkbare incidenten in kort tijdberstek en een toenemende hypochondrie, heb ik er met mijn huisarts over gesproken die me vertelde dat het om zogenaamde paniekaanvallen ging die meestal een gevolg zijn van een trauma of een opeenstapeling van stressmomenten. Van dit laatste was dat afgelopen jaar zeker sprake geweest met veel ziekte, psychische ongemakken en andere nare spelingen van het lot, binnen mijn familie. Het was dus niet zo vreemd dat het daar bij mij toen zo tot uiting is gekomen.

We zijn nu iets dan vijf jaar verder, in mijn omgeving is het redelijk stabiel gebleven maar die angst aanvallen zijn bij mij altijd blijven hangen. Ik heb van alles geprobeerd ze het hoofd te bieden: van therapie, sport, dagboeken schrijven, mezelf er aan blootstellen tot voor mij totaal abstracte hulpmiddelen als meditatie, EDMR en uiteindelijk zelfs medicatie. En ondanks dat dat wel het een en ander verbeterd in mijn bewustzijn van lichaam en geest lukt het me maar niet er vanaf te komen. In welke vormen en maten het zich sinds het begin al bij me gemanifesteerd heeft is niet eenvoudig samen te vatten. Het werkt bij mij zo dat ik me in een periode waar ze heel veel opspelen ik me niet voor kan stellen dat het ooit weer beter zal gaan, en het me in betere tijden een mysterie is dat iets me ooit zo sterk onder de duim heeft gehad. En zo schakelt het alsof het een lieve lust is van zwart naar wit, terwijl een middenweg soms met geen mogelijkheid te vinden is. Er zijn momenten dat, met name in deze tijd van het jaar, het mijn wereld heel klein maakt. Ik moet mezelf dan echt bij elkaar vegen om iets te durven doen. Alleen de deur uitgaan betekend dan al duizelingen, een verlammend vermoeid hoofd alsof ik in een grote plastic bubbel zit, hevig zweten, hyperventileren en allerlei andere vage, niet altijd te verklaren sensaties. Ik verafschuw druktes en grote groepen, ondanks dat ik altijd graag naar festivals ging. Ben veel van mijn zelfstandigheid verloren en het zorgt zo nu en dan ook voor aardig sombere stemmingen waar ik veel van het plezier verlies in het het uitoefenen van mijn hobby's, waaronder ook in het filmkijken. De keren dat ik bloed heb laten prikken omdat ik me maar niet voor kon stellen dat mijn geest mijn lichaam zo in de maling nam, zijn niet meer op twee handen te tellen, en telkens kwam er weer een zelfde frustrerende uitslag, waarop ik op een gegeven moment heb moeten concluderen dat je beter alle botten in je lijf kunt breken dan zolang hiermee rond te moeten lopen.

Afin, zulk soort ellende, maar dan verhonderdvoudigt. De ongemakkelijkheid die jullie waarschijnlijk hebben gevoelt bij het lezen van het bovenstaande stuk en het mij kost om dit op een openbaar forum te durven plaatsen, is vergelijkbaar met het gevoel dat je ervaart als je de verhalen van de vrouwen in deze film hoort. Verhalen, in dit geval over seksuele uitbuiting, verwaarlozing of de leegte en het onvermogen iets te voelen, compleet uitgewoond, zichzelf een leeg omhulsel wanend dat enkel nog bevrediging vind bij een shot heroine. Veels te persoonlijk, met een stokje porrend in een open wond, en daardoor eigenlijk niet voor een ieders oog en oor. Een razende, monsterlijke tsunami van ellendige angstige overpeinzingen en menselijk leed die de vergankelijkheid en fragiliteit van ons bestaan perfect vat. Het ene moment kun je je heerlijk voelen, een wereld ervaren die je toelacht, kietelt en omhelst, om de dag erop zich weer tegen je te keren, een zielig, mijmerend hoopje mens achterlatend. De aanwezigheid van meelevende mensen is essentieel, maar het is en blijft jou strijd, niemand zal het ooit zo kunnen begrijpen en voelen als jij dat op dat moment doet, en dat maakt het toch misschien wel het eenzaamste gevoel denkbaar. En White Noise was voor mij ruim vier uur lang ''dat''. Een filmische mokerslag die je murw slaat met alles dat niet mooi is aan deze wereld, net zolang tot je niet anders kunt dan de schoonheid ervan te zien omdat verdrinken nou eenmaal nooit een optie is en hetgeen aan de oppervlak juist zoveel mooier is als je ook deze kant van het geheel hebt leren kennen.

Het liefs vermijd ik alles wat popie jopie radio terroristen als Giel Beelen aanprijzen als de pest maar als je graag festivals afloopt in de zomer was het vooral het afgelopen jaar bijna onmogelijk om deze springerige quasi -Brian Molko called, i want my act back- hipster androgyn niet minstens één keer tegen het lijf te lopen, en al vind ik het op plaat wat gladjes moet ik toch bekennen dat het live lekker chaotisch is en hij je gaandeweg wel mee weet te trekken in zijn adhd showtje. Maar is het nu een act of...?

Ik had hem al een aantal keer (in mijn ogen knetterstoned, pirouetjes op zijn stoel draaiend, toen nog niet wetende dat hij blijkbaar echt zo is) bij DWDD zien zitten, waaronder eens om deze docu te promoten, waar het me maar een smerige marketingtruc leek (iedereen weet inmiddels dat je anno 2015 sneller succes hebt als je je een beetje anders profileert dan wanneer je gewoon goed kan zingen, kijk maar naar de verheerlijking van LadyGaga en consorten) dus wat beter als een zelfde soort mysterie in het leven te roepen. Maar nadien acht ik dit, in elk geval van zijn kant, toch aardig onwaarschijnlijk. Of het moet wel een hele goede acteur zijn, in dat geval kan hij, mocht 'ie zijn muzikale ambities ooit aan de wilg willen hangen, serieus solliciteren voor een bijrol in een remake van Gummo ofzo. Niet te filmen wat een manische neuroot. Hoewel het eigenlijk gewoon ronduit zielig is hoe ze deze hooggevoelige autistische tijdbom ordinair verkopen als product terwijl hij eigenlijk voortdurend schreeuwt om een enkeltje psychiater.

Ik werd er in elk geval heel moe van maar het geeft wel een mooi beeld van hoe groot de barrière tussen buitenkant en innerlijk kan zijn en hoe fans door het aanmoedigen van degelijke exentriciteiten willens en wetens meewerken aan het kapot maken van hun eigen idool. Vooral die scene in de kleedkamer, waar ze hem na een spetterend optreden allemaal om de hals vliegen en van hem houden terwijl er niemand te bekennen was toen hij voor de hand bijna zat te huilen van de zenuwen, was schrijnend. Nee, ik hoop oprecht dat we over een paar jaar deze jongen niet bij de club van 27 mogen voegen.

Sfeerloos, meen je dat nou? Ik kan me uitstekend voorstellen dat je dit saai vind of niets hebt met de periode waar in het zich afspeelt. Binnen het genre zijn er ook al honderd keer meer imponerende films gemaakt. Maar een nagelbijtende sfeer als hier heerste kom je, als je geluk hebt, toch maar een keer of twee/drie per jaar tegen in een film. Ik vond hem wat vergelijkbaar met het recente Hagazussa en The VVitch, alleen dan in een Kleine Huis op de Prairie setting waar met bijtende chloor de christelijk moraal is uitgewassen, alsvorens het vredige stadje te bombarden en haar bewoners te deporteren. Een primitieve driehoekverhouding uitmondend in een paranoide koortsstuip doorspekt met agressieve stoten uit de vroege dagen van Polanski, zich op de achtergebleven kale grasvlake afspelend. Een perfect werkende locatie voor zo'n universeel ''alleen op de wereld'' gevoel, de onderhuidse beleving werd er zo alleen maar intenser op. Want al gaven ze me een miljoen toe, dan nog zou ik voor geen dag af willen reizen naar deze verstikkend sobere tijd. Nu begreep ik tussen de regels door dat ze daar als stel al zo'n goede acht jaar gewoond moeten hebben, maar ik zou binnen een maand al gillend gek geworden zijn. En dan ben ik een man. Plaatsvervangend kippenvel bekruipt me als ik me bedenk hoe het moet zijn geweest om in die tijd een vagina te hebben gehad. Grof, maar veel meer was je toch kennelijk ook niet waard toen? Een beetje de hele dag je man lopen te dienen, hakend in je schommelstoel op hem zitten te wachten en dan ook nog eens geen zinnig woord met hem kunnen wisselen als hij na een aantal weken eindelijk eens terug besloot te keren, met als enigste vorm van toenadering een ongemakkelijke vrijpartij waarna hij naderhand nog net niet walgend in een hoekje wegkruipt. Over je doodgeboren kind mag je het ook nog eens niet hebben. Geen wonder dat je verdrinkt in zwartgallige eenzaamheid en de ijzige stilte je naar de keel vliegt. Voor de kijker is het slechts een vezel van de pijn aan de poot van een vlieg op de muur, en het kan me achteraf niet eens zoveel schelen als mensen de hallucinaties als ''echte'' demonen interpreteerde, ik verwacht vooral dat dit een hele beklijvende ervaring gaat zijn. ''DE'' nieuwe stroming van horror, als je het mij vraagt. Dat er nog maar veel beginnelingen zo'n debuut af mogen leveren. Niche of niet. (4*)

Wat ik vooral fijn vond is dat het niet, zoals de meeste films over religieuze kampen, een directe aanval op het christendom is. Ik mag dan wel atheïst zijn maar vind het wel altijd een beetje (onge)makkelijk hoe de meeste christenen daar als sadistische homohatende rednecks worden afgeschilderd. Dit is vooral een hele lieve film die echt liefde toont voor al haar personages en ze stuk voor stuk in haar waarde laat en op hun eigen tempo laat open bloeien. Echt een duidelijke richting heeft het allemaal niet en verhaallijnen, als je ze al zo kan noemen, worden gewoon open gelaten maar dat is altijd wel een beetje eigen in dit soort werkjes, zie een Myth of the American Sleepover uit hetzelfde jaar waar dit me erg aan deed denken. De simpele alledaagse dingetjes des levens waar je zelf dan weer amper bij stil staat worden wel weer heel speciaal gemaakt en met veel aandacht belicht en veel meer verlang ik op sommige dagen ook niet van een film. Een beetje de positieve variant van gebakken lucht zeg maar, bij gebrek aan een betere benaming. (3,5*)

Fotografie is de afgelopen jaren tot een steeds grotere hobby van me gaan behoren, zeker toen ik begin dit jaar eindelijk mijn digitale flut zakdingetje kon inruilen voor een oerdegelijke spiegelreflex. Heb nog altijd de ballen verstand van het technische aspect, of ik er echt talent voor heb zou ik ook niet weten, maar ik ondervind er wel een enorm plezier aan om (creatief) met dat ding bezig te zijn en daar gaat het toch vooral om. En waar ik normaal gesproken van alles dat tot de linkse hobby behoord wel iets af dacht te weten (film natuurlijk, muziek, literatuur, kunst) kwam ik in een waan van lijstjesmakkerij tot de ontdekking dat ik voor mezelf niet meer dan drie grote fotografen op kon noemen. Gebruiker D-ark, volgens eigen zeggen geen groot liefhebber van de schone kunst der fotografie, wist me enkele namen te noemen waar er eentje wel erg voor me uitsprong, de mevrouw aan wie deze documentaire geweid is dus. De eerste foto die ik van haar zag, een naakte mevrouw (zij zelf) verwikkeld in een soort van papieren gordijn gesitueerd in een inktzwarte desolate fabriek, greep me direct naar de keel en hetzelfde geld voor de rest van haar foto's. Ik heb er de daarop volgende dagen nog vaak naar zitten staren waarop zich toch een lichte fascinatie voor deze mevrouw ontwikkeld. En Ik weet het niet, heb me vaak afgevraagd of het feit dat iemand zo jong en tragisch een eind aan zijn (in dit geval: haar) leven heeft gemaakt er iets mee te maken heeft dat je de dingen wat idealiseert en door een rozere bril gaat zien, ik denk het wel want of je het nou wilt of niet: dat maakt ''een persoon'' vaak wel extra interessant. Ik noem een tijdgenoot als Ian Curtis, nog zo'n held van me. Had hij geen zelfmoord gepleegd dan waren zijn teksten nog steeds even briljant geweest, maar hadden ze niet die extra lading gehad. Hetzelfde zou je kunnen zeggen over Francesca haar werk. Een persoon waar ik meer van moest weten dus. Nu waren de import-kunstboeken een beetje aan de prijzige kant dus was deze docu een mooie uitkomst. Om nu te zeggen dat ik zoveel meer over haar te weten ben gekomen is een te groot statement maar interessant was het zeker. Gek genoeg niet in de eerste plaats om Francesca zelf maar vooral om haar ouders, ook beide kunstenaars. Wat een mensen. Leken in eerste instantie niet veel af te weten van empathie en emoties. Op een gegeven moment leek het bijna een promotiefilmpje te worden voor hun eigen werk. Moeder zegt ergens tegen het einde aan nog een keer letterlijk ''Geweldig natuurlijk dat mijn dochter's werk nog steeds zoveel aandacht krijgt maar soms denk ik wel eens, en mijn werk dan?'' Beetje vreemd, maar toch heb ik genoten van die twee oudjes. Vooral veel bewondering voor hoe ze op hun oude dag nog zo bezig zijn met hun eigen ding en hiermee soms deels in het rein lijken te willen komen met het schuldgevoel en verdriet. Misschien had ik het ook wat meer als ene familie-portret moeten zien, wat het duidelijk is, maar had toch liever wat meer van de tragische dochterfiguur gezien. Was vooral onder de indruk van die voorgelezen stukken uit haar dagboek met op de achtergrond licht verontrustend 8mm materiaal van F in haar studio. Voldoende! (3*)