Meningen

De dreiging is er altijd geweest, zij het latent. Dreiging? Ja, de dreiging dat Wong Kar-Wai ten langen leste geen verhalen meer zou vertellen, maar hooguit sferen zou uitdrukken. Zijn beste werk (‘In the mood for love’! ‘2046’!) ging al enigszins die kant uit, maar in ‘The Grandmaster’ is het finaal zo ver: de regisseur ontmantelt zijn vertelkunst ten gunste van een videoclipachtige esthetica.

Mooi? Welja, meer dan behoorlijk. Atmosferisch? Sterk! Verhaaltechnisch? Niet voldoende duidelijk – en dan heb ik het niet over de eenvoudige plot zelf, maar over de cultureel-historische context, de geschiedkundige achtergrond waartegen deze biografie van zowel een individu als van een discipline op de grens tussen sport, kunst en meditatie zich afspeelt. En over de psychologie van de personages, die diepzinnig lijkt, maar eigenlijk oppervlakkig aandoet – wat kom je per slot van rekening over de karakters aan de weet?

Dat alles is niet alleen frustrerend, het tast in feite alle dimensies van de film aan. Schoonheid om de schoonheid ruikt op den duur immers naar kitsch, en zeemzoete muziekjes zonder de nodige emotionele omkadering naar sentiment. Kijk, als je een karikatuur van Wong Kar-Wai zou maken, zou dat ‘The Grandmaster’ kunnen zijn. Is dat niet, nou ja, gênant?

2,25*

Kurosawa had me, vooraleer ‘Yojimbo’ gezien te hebben, nog niet van zijn kunsten weten te overtuigen: ‘The Seven Samurai’ vond ik in zijn geheel meer dan vervelend (of lag dat aan de leeftijd?), en in ‘Madadayo’ ging de dramatische ontwikkeling wat mij betreft helemaal de mist in. ‘Yojimbo’ zit echter stukken eenvoudiger in elkaar, en zoals de dvd-cover ook al aangeeft kan de film best scoren bij het grotere publiek.

Kurosawa laat zijn humoristische ideeën de vrije loop, binnen een spannend verhaal dat de kijker zonder veel psychologische uitdieping van A tot Z geboeid houdt. Dat op zich is al een verdienste, maar bovendien kan de film zich beroepen op een heerlijk esthetisch sausje – het zwart-wit verleent het landschap namelijk een zinderende “beladenheid”, om nog maar te zwijgen van de zenuwachtig wriemelende, haast jazzy soundtrack. Hemels!

Opvallend trouwens dat Leone net deze film heeft 'geplagieerd', want ‘Yojimbo’ ademt al de typische (spaghetti)western-sfeer. De cynische held die met kop en schouders boven alle schurken uitsteekt, doch zelf noch goed, noch slecht blijkt te zijn - waar hebben we dat nog gehoord? In tegenstelling tot Leone smeert Kurosawa de genre-elementen echter niet al te breed uit, en hoewel Toshirô Mifune zeker niet verlegen zit om enkele gepijnigde grimassen, wordt het nergens zo erg als de beroemd geworden ‘tandenstoker’-blik van Clint Eastwood.

‘Yojimbo’ een subtiele film noemen gaat uiteraard te ver, maar Kurosawa heeft gevoel voor stijl – dat is het minste wat men er over kan zeggen. Ik ga binnenkort eens achter ‘Sanjuro’ aan, en ook ‘A Fistful of Dollars’ wil ik binnenkort eens zien. Ja, ik heb hier verdorie van genoten!

3,5*

De nieuwe ‘Amélie’ is het niet. En ook ‘Un Long Dimanche de Fiançailles’ of ‘Micmacs à Tire-larigot’ worden helemaal niet overtroffen. Toch blijft ‘The Young and Prodigious T.S. Spivet’ een uitstekende film. Over hoe je soms ver weg moet gaan om te leren wat “thuis” is, om te leren wat je zelf bent. Hoe anders dan met bakken humor vertelt Jean-Pierre Jeunet dit aangrijpende, epische avonturenverhaal. Ingetogen doch visueel zeer weelderig, met oog voor detail en zin voor psychologie: alles wat je kunt verwachten, zit er in. Een zoveelste verrijking voor Jeunets oeuvre, kortom.

Ik lees hier trouwens dat men bezorgd is over het 3D: dat is een franje – geen noodzaak, evenmin een zonde. Het draagt in beperkte mate bij tot de algehele sfeer van de film. Buiten het Engels kon Jeunet overigens niet om. Dit is immers een ode aan het land van de mogelijkheden, een Amerika zoals de cineast het misschien zelf kende in zijn jeugd. Deze film gaat precies daarover; het charmante Frans wordt dus ingewisseld voor een ander soort romantiek. Ja, dat de fans maar snel ophouden met zich zorgen maken!

3,5*