Meningen

Gelet op de vele positieve en enthousiaste reacties hierboven, is het misschien vloeken in de kerk: Terry Gilliam had er naar mijn bescheiden mening beter aan gedaan om het eindeloze project 'The Man who killed Don Quichote' nooit te vervolmaken. Nu is het misschien niet helemaal eerlijk dat ik deze film met slechts twee sterren waardeer, omdat ik sowieso niet veel op heb met Don Quichot (heb het boek niet gelezen en ben dan ook niet van plan). Toch had de film op basis van de trailer een zekere aantrekkingskracht en ja, dan moet ik zo'n film toch zien. En dat viel, helaas, tegen. De film lijkt één grote kolderieke klucht en kenmerkt zich door een aaneenschakeling van drukke scenes, bijna op het hysterische af. Dat zit 'm niet alleen in de kostuums en rommelige omgeving, maar ook in de vele kleine verhaallijnen en het acteerwerk, dat soms neigt naar overacting, wat ook vaak in musicals te zien is (hetgeen veelal niet mijn kopje thee is). Daarbij lopen heden en verleden en droom en werkelijkheid kris kras door elkaar, wat het er niet beter op maakt, eerder verwarrend. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat Gilliam op een gegeven moment zelf ook niet meer wist wat hij nu met de bewerking van Cervantes' literaire werk aan moest. Toch kent de film ook enkele bijzondere scenes, zoals een scene waarin de hoofdpersoon de Spaanstalige ondertitel rigoureus wegschuift uit het beeld. Dat soort spitsvondigheden hadden rijkelijker mogen worden opgediend wat mij betreft.

Warme en betoverende film die aan het einde flink ontnuchtert. In Shoplifters portretteert Hirokazu Kore-eda een bont stel 'verschoppelingen' die leven aan de zelfkant van de Japanse maatschappij en die met elkaar in armoedige omstandigheden samenleven als een familie. Hoe deze mensen precies bij elkaar zijn gekomen wordt gaandeweg stukje bij beetje duidelijker, maar nooit helemaal. Dat is misschien een gemis, maar volstrekt ondergeschikt aan waar het in deze film om draait: de warme, liefdevolle manier waarop dit samengestelde gezin voor elkaar zorgt en bijvoorbeeld een verwaarloosd en mishandeld jong meisje opvangt, ook al moeten de eindjes al op allerlei dubieuze manieren aan elkaar worden geknoopt. Kore-eda creëert minutieus en vakkundig een sfeer van lome gemoedelijkheid, waarbij het door de naturelle acteerprestaties van vrijwel alle acteurs lijkt alsof je getuige bent van de daadwerkelijke gebeurtenissen van een familie en je ook een band met hen opbouwt en begrip krijgt voor de keuzes die zij maken.
Een belangrijke rol in de film is weggelegd voor het 12-jarige jongetje 'Shota' (Kairi Jyo), die zijn 'familie' op een gegeven moment op de proef stelt, waarmee Shoplifters een wending krijgt waardoor je hardhandig uit de fijnzinnig opgebouwde roes wordt gehaald. In hoeverre is er echt sprake van een warme en hechte familie? Of is daarvan alleen sprake zolang de omstandigheden dat toelaten? En wat is familie eigenlijk? Belangrijke vragen die Shoplifters oproept en waarop geen pasklaar antwoord kan worden gegeven. Een bijzondere film op de valreep van filmjaar 2018.

Toch nog even meegepakt in Kino vandaag en ik schaar mij onder de liefhebbers van deze film. Wat een geweldige, hallucinante trip is Mandy, waarin Nicolas Cage (eindelijk weer eens een smerige, fysieke rol van hem) moet toezien hoe zijn geliefde van hem wordt afgenomen door een godsdienstwaanzinnige sekte en hij daarna zijn gram haalt (en dan niet alleen via zijn neus...). Ik heb mij geen moment verveeld bij deze film, al moet ik wel bekennen dat ik het eerste uur (in ieder geval totdat Cage aan zijn wraakexercitie begint) het meest fascinerend en onderhoudend vond. Panos Cosmatos weet de spanning dan subliem op te bouwen, niet alleen door de beelden (de film is visueel een meesterwerk wat mij betreft), maar ook door de naadloos passende score van Jóhann Jóhannsson. Dat metalige, ronkende geluid klinkt steeds dreigend en boort zich figuurlijk in je hersenpan. Ook de introductie van de verschillende leden van de sekte onder leiding van Jeremiah (een onvergetelijke rol van Linus Roache) draagt bij aan die spanningsopbouw. Zodra het feest der wraak begint, zakt de film qua spanning in, al is dat persoonlijk en zal een ander dan misschien juist uit zijn roes zijn ontwaakt. Maar audiovisueel blijft de film meer dan overeind. Laatst al 'Revenge', dat mij zeer kon bekoren, en dan nu 'Mandy', dat nog meer weet te imponeren. Wraakfilm van het jaar?

Een intrigerende film wat mij betreft. Het begin is misschien wat stroef, maar naar mate de film vordert wint deze aan kracht en diepgang, wat voor mij grotendeels samenhangt met de fijne acteerprestaties van de hoofdpersonen. Enige minpunt voor mij waren de flashbacks tussendoor, die ik als overbodig heb ervaren en daarmee enige afbreuk deden aan de kracht van de film.

Mooi coming-of-age drama waarin de jonge, schuchtere en (met name emotioneel) verwaarloosde Marvin zich met hulp van zijn omgeving weet te ontpoppen tot een zelfbewuste adolescent. Er zijn natuurlijk veel meer van dit soort films, maar niet zo heel veel waarin de jonge hoofdpersoon worstelt met zijn (homoseksuele) geaardheid. De rol van Marvin wordt door twee verschillende acteurs vertolkt. Hoewel zij beiden een puike rol neerzetten, heb ik toch vooral een zwak voor Jules Porier, die de jonge Marvin speelt. Naturel, dromerig en kwetsbaar zijn begrippen die hij bij mij oproept. Een jongen die alles van een (veilige) afstand bekijkt en in zich opslaat en die hunkert naar (positieve) aandacht. Het (plattelands)gezin waarin Marvin opgroeit kan hem die niet bieden en de onmacht van de gezinsleden om onderlinge verbondenheid te voelen wordt soms pijnlijk zichtbaar. Grégory Gadebois zet daarbij als vader van Marvin ook een sterke rol neer. De Volkskrant schreef dat het armoedige, gewelddadige milieu nog net niet als karikatuur wordt opgediend. Daar kan ik mij deels in vinden, maar uit eigen ervaring weet ik dat er veel gezinnen zijn waarin het er aan toe gaat zoals in Marvin ou la belle éducation, alleen dan ook met spaarzame lichtpuntjes. Die hadden wellicht ook getoond mogen worden in deze film.

Er zijn al meerdere films gemaakt over koningin Mary van Schotland (16e eeuw), maar vermoedelijk niet zo eigentijds als dit 'Mary Queen of Scots'. Na een kortdurend huwelijk met koning Frans II verlaat Mary (Saoirse Ronan) als jonge weduwe Frankrijk, het land waarin ze opgroeide, om terug te keren naar Schotland en daar de troon op te eisen. Maar de Katholieke Mary heeft grotere ambities: de troon in Engeland eveneens bestijgen, omdat zij daar meer recht op zou hebben dan de regerende protestantse koningin Elizabeth (Margot Robbie).

Centraal in Mary Queen of Scots staat de relatie tussen Mary en Elizabeth, de twee koninginnen die behalve elkaars 'concurrent' vooral ook in hetzelfde schuitje zitten: op papier mogen zij misschien dan regeren, in werkelijkheid zijn het alleen maar mannen, die op de achtergrond aan de touwtjes trekken. En het zijn ook die mannen die keer op keer konkelen, roddelen en oorlog voeren. Zowel Mary als Elizabeth worden hier geportretteerd als vrouwen met een sterke persoonlijkheid die boven dat gekonkel van de mannen staan. En zo heeft dit Mary Queen of Scots onmiskenbaar een wat feministische inslag. Opvallend is verder dat de cast zeer divers is: in de entourage van de koninginnen duiken zowaar ook zwarte en aziatische personen op, iets wat afwijkt van hoe de situatie in die tijd werkelijk was. En zo lijkt deze film meer over het nu dan over toen te gaan.

Zowel Saoirse Ronan als Margot Robbie spelen hun rol naar behoren. Maar niet zodanig dat het een onuitwisbare indruk achterlaat. Dat geldt eigenlijk ook voor de film als geheel. De kostuums en make-up zijn aardig gedaan, maar in vergelijking met bijvoorbeeld het onlangs uitgebrachte 'The Favourite' toch beduidend minder (aan het eind van de film ziet koningin Elizabeth er door de grimage uit als Pennywise in It, of dat nou de bedoeling was?). Wel weer credits voor de score, die bepaalde scenes mooi ondersteunt.

Boeiende documentaire over de opkomst en ondergang van modeontwerper Alexander McQueen, waarin onder andere verschillende personen die dicht bij Alexander stonden terugblikken op belangrijke momenten uit zijn carriere en leven. En zoals vaker bij de creatievelingen die op wat voor wijze dan ook beroemd worden, blijkt die enorme gedrevenheid om uit te blinken en gezien te worden voort te komen uit persoonlijk leed en traumatische ervaringen in de jeugd. Net als onlangs in de documentaire 'Whitney' zien we hoe Alexander McQueen uiteindelijk ten prooi valt aan drugs, paranoia en de spoken uit zijn verleden en heden. Een kleurrijk (prachtige poster inderdaad) maar somber portret van een in wezen eenzame, gekwelde ziel.

Een fijne film van Kechiche, met wiens werk ik nog niet bekend was. De timing voor wat betreft het uitbrengen van deze film, midden in een zonovergoten zomer, zal ongetwijfeld ook een handje hebben geholpen. Maar ik zou deze film ernstig tekort doen als ik het alleen daaraan zou ophangen.

Mektoub, My Love: Canto Uno is een film waarin we de jonge, introverte maar innemende Amin volgen in een (eveneens zonovergoten) zomer in 1994 in een kleine Franse havenplaats aan de Middellandse Zee. De film kenmerkt zich door een naturelle manier van acteren en lange, uitgesponnen scenes (soms iets té lang en soms had het zelfs nog langer gemogen) waarin Amin steeds centraal staat en de kijker ziet wat hij ziet. En wat de kijker te zien krijgt is feitelijk niet zoveel, maar desalniettemin niet oninteressant: veel groepsdynamiek (voor wie er interesse voor heeft), veel blote lijven en mooie mensen, maar ook een waarachtige scene waarin drachtige schapen worden gevolgd en je als kijker wordt meegenomen in het bevallingsproces. Door dit soort scenes en doordat je als kijker alleen maar observeert, heeft de film een sterk meditatief karakter. En wat een feest der herkenning, de clubmuziek uit de jaren '90. Dat waren nog eens tijden!

Al met al: Pure 'mindfulness', deze film, en dus een zware dobber voor die mensen die alleen maar actie willen en die hechten aan zaken als plotontwikkeling en ongeschreven filmwetten over bijvoorbeeld karakterontwikkeling. Als je dit allemaal voor één keer los kunt laten en je kunt overgeven aan deze parel van Kechiche, heb je gegarandeerd een mooie, zorgeloze avond.

Een matige film, gezien in het kader van Previously Unreleased. Menashe is de hoofdpersoon in de film, een ultra-orthodox Joodse man die in zijn eentje zijn zoon opvoedt, nadat zijn vrouw na een ziekbed is overleden. De Joodse wetten schrijven echter voor dat een man niet in zijn eentje zijn kind mag opvoeden, maar dat hij dan eerst moet hertrouwen of anders zijn kind elders in de familie onderbrengt.

Menashe biedt, net als het onlangs uitgebrachte 'Disobedience' een inkijkje in het ultra-orthodox Joodse milieu en dat is niet iets om vrolijk van te worden wat mij betreft. De film heeft niet veel diepgang: er is nauwelijks sprake van karakterontwikkeling, hooguit in een soort dronkemansscene, als Menashe zijn 'levensverhaal' deelt met een tweetal collega's van zijn werk. Verder kabbelt het allemaal wat voort en weet de film nergens echt te boeien of raken. Jammer, maar net geen voldoende.

Heerlijke coming of age film, waarin de jonge Stevie (Sunny Suljic) aansluiting zoekt bij een groep skaters. Goed geacteerd en fijne jaren '90 sfeer. De stijl van debuterend regisseur Jonah Hill sprak me erg aan, met mooie shots en de typische jaren '90 hiphop sound. Inhoudelijk valt er zeker een en ander aan te merken op de film, maar ik heb de film meer ervaren als een korte periode in het leven waarin Stevie zijn heil buitenshuis zoekt en lessen over het leven leert van vrienden en zich daarin ook wat losmaakt van zijn moeder en broer. Een afgebakend thema, misschien wat cliché in de uitvoering, terwijl je misschien wel veel meer zou willen weten. Maar toch is het prima zo en raakte het me wel.

Na het recent uitgekomen mid90s is er nu met Minding the Gap nog een film, documentaire in dit geval, waarin het skaten centraal staat. Waar ik Mid90s goed kon waarderen, geldt dit voor Minding the Gap nog meer, omdat die wat dieper gaat. Bing Liu heeft over een periode van enkele jaren zijn skatevrienden Zack en Keire gevolgd, hetgeen resulteert in een respectvol en indringend portret, waarin Liu zelf weliswaar minder maar niet minder indrukwekkend een rol inneemt. We leren de jongens kennen als hechte vrienden, verenigd door hun voorliefde voor het skaten, maar misschien nog wel meer door hun gemeenschappelijke achtergrond, die gekenmerkt wordt door (emotionele) armoede en mishandeling. Voor zowel Zack, Keire als Bing gold/geldt het skaten als een wezenlijke uitlaatklep en is dat niet zomaar een uit de hand gelopen hobby. Zie bijvoorbeeld de tekst op het skateboard van één van hen: "This device cures heartache".

Minding the Gap wisselt spectaculaire shots van adembenemende skate acties en trucs af met een inkijkje in de hoofden van de jongens, die allen op hun manier gekweld worden door hartzeer. Dit maakt dat de documentaire nooit benauwend wordt. De interviews die Liu heeft met zijn vrienden zijn ingetogen en vol van respect, waarbij hij toch heel wezenlijke vragen kan en mag stellen. Op de vraag van Liu aan Keire wat de documentaire voor hem betekent, antwoordt hij veelbetekenend dat het lijkt op een gratis vorm van therapie. En dat is denk ik de spijker op zijn kop en is ook wat Minding the Gap zo mooi maakt. Een pareltje dus dat een groot publiek verdient.

Mission: Impossible - Fallout mag wat mij betreft de nieuwe standaard in het actiegenre heten. Natuurlijk is het allemaal niet echt vernieuwend, maar daarin zit voor mij ook wel de charme: waar menig film in dit genre het meer en meer moet hebben van trucs/cgi, blijkt Tom Cruise een groot deel van de stunts in deze film helemaal zelf te hebben gedaan. Indrukwekkend, net als het resultaat overigens: 147 minuten aaneengesloten actie (enkele kleine rustpunten daargelaten), waarbij je op het puntje van je stoel zit. De locaties zijn prachtig en de cameravoering weergaloos. Het verhaal (of de plot, zo je wilt) is niet interessant en ook bijna niet te volgen, maar daar gaat het in deze film ook niet om. Het gaat om de actie en spanning die je in deze film als een tsunami overspoelt en die zaken als de plot en eventuele plotgaten doet vergeten en vergeven. Wat mij betreft dé zomerfilm van 2018.

Half geslaagde documentaire over Artificial Intelligence (AI), waarin met name de huidige stand van zaken betreffende de ontwikkelingen op het gebied van AI aan bod komen. Op zich best informatief en soms ook interessant, maar de documentaire biedt weinig nieuwe inzichten. Er worden enkele interessante vragen gesteld (bijvoorbeeld de vraag waarin de mens zich straks nog onderscheidt van een robot, als robots straks alles kunnen wat de mens ook kan en moeten we dat willen), maar het is jammer dat er verder weinig op deze vragen wordt ingegaan en dat bijvoorbeeld filosofische en ethische/morele bespiegelingen worden vermeden. Wellicht is dat ook te veel gevraagd voor een documentaire die een zo complex onderwerp in een tijdsbestek van slechts 79 minuten behandelt.

Mooie documentaire, vooral vanwege de prachtige bergen en natuur en de manier waarop die in beeld zijn gebracht. Minder vanwege de inhoud, omdat die mij weinig nieuwe inzichten heeft opgeleverd. De muziek van het Australian Chamber Orchestra ondersteunt de beelden op een prettige manier en is nergens storend of misplaatst. Spanningsopbouw is (inderdaad) vrijwel afwezig, al ontbreekt het de docu niet aan spanning; die zit voor mij met name in de halsbrekende capriolen die verschillende personen uithalen. Mooi overigens om te zien hoe nietig wij mensen zijn in die overweldigende natuur en dat we uiteindelijk nooit de natuur kunnen controleren (de natuur controleert ons). Ik heb de docu vooral gezien als een contemplatie van de mens in relatie tot de bergen en als een lofzang op de bergen. Niks mis met deze docu maar ook niet verheffend.

Leuk tussendoortje, al is het allemaal weinig verheffend en op een gegeven moment zelfs (inhoudelijk) wat saai. De swingende muziek en snelle montage compenseren dat echter voor een groot deel.