Meningen

Een bekentenis : ook ik als volwassene heb hier met veel plezier naar gekeken. Of geldt dat juist als criterium voor het feit dat ik eigenlijk misschien nooit echt volwassen ben geworden? Hoe dan ook, wat ik hier zie is een film met veel motieven, of misschien moet ik het drijfveren noemen : verliefdheid, romantiek, de suggestie van sex, duisterheid, het verbodene, lichte horror, puberteit, onzekerheid, het raadsel van de antipathie van de Quileutes tegenover de Cullens, en vooral een subtiel maar sterk gevoel van spanning dat de hele film door wordt volgehouden, gebaseerd op het mysterie van de Cullens dat ik ook nog boeiend vond om te volgen toen ik al wist hoe de vork in de steel zat (en wie zou er trouwens überhaupt nog blanco aan deze film beginnen?).
        Voornaamste troeven zijn de uitstekend gespeelde hoofdrollen van twee charismatische en mooie acteurs, zij schuchter, onzeker en somber, hij wispelturig, mysterieus en intens, kortom net echte pubers. De sfeer is realistisch, de muziek heeft een pakkend themaatje (die de editor met opmerkelijk veel zelfbeheersing van de geluidsband aflaat tijdens de eerste kus), de FX zijn vrij goed geïntegreerd (van New moon herinner ik me voornamelijk dat de weerwolven er niet best uitzagen) en zitten leuke details in, zoals de kleur van Edwards ogen die verandert tijdens hun gesprek bij de microscoop, en de lekker ongemakkelijke scènes tussen Edward en Bella in het begin, met als tegenhanger de hilarische scène op het einde waarin Bella’s vader met een biertje tegenover Edward met z’n glaasje water aan tafel zit terwijl ze wachten op Bella die voor prom night de trap zal afdalen.
        Och ja, er zitten ook genoeg campy en/of cheesy scènes in : de ventilator die Bella’s prachtige haren doet opwaaien wanneer ze in het begin naast Edward komt te zitten, Edwards bizarre kuif, Carlisle Cullens dandy-achtige verschijning, de flashback in sepia met de ontmoeting tussen Jacobs Quileut-voorouders en de Cullens (in jachtkleding?!), Edward die met Bella praat terwijl hij plotseling als een uil op een tak zit, de baseballwedstrijd, en de twee groepen vampiers die als een stel Sumo-worstelaars tegenover elkaar hurken. En het conflict met de drie (of twee) “carnivore” vampieren is wat minder interessant, hoewel Cam Gigandet als James lekker onaangenaam is, maar dat doet allemaal niets af aan de charme van deze film, die ook voor kijkers in een andere dan de puberleeftijd intrigerend is.
        Herinnert iemand zich nog die fotostrip die op internet circuleerde ten tijde van de bijtacties van zekere Zuidamerikaanse spits tegenover Bakkal, Ivanovic en Chiellini? Bella: "You're fast, pale and you bite people. I know what you are." Edward: "Say it." Bella: "Luis Suarez!"

Philip Kaufman heeft zowel als scenarioschrijver als als regisseur toch een aardig resumé, met daarbij een paar films die je niet direct van binnen het Hollywood-systeem zou verwachten, dus dan is het des te teleurstellender dat hij aan een genrefilm als dit werkelijk níéts aparts of unieks of eigenzinnigs weet toe te voegen. Een indrukwekkende cast (inclusief een paar persoonlijke favorieten) in zowel grote als kleine rolletjes, sfeervolle muziek van Mark Isham, en daar eindigt het lijstje met pluspunten abrupt, want de plot wordt zó plichtmatig en met zó weinig sjeu gebracht dat het mij op het einde eigenlijk ook al niets meer kon schelen wie de dader was. Het is dat mijn huidige speler geen ondertiteling weergeeft wanneer ik een DVD op een snelheid hoger dan 1x afspeel, anders had deze film nog een stuk korter dan 93 minuten geduurd.

Tja, natuurlijk geldt voor elke romkom dat je de twee hoofdrolspelers sympathiek moet vinden omdat je anders de film beter links kunt laten liggen, maar voor Two night stand geldt dat in wel héél sterke mate omdat ze 90% van de tijd solo dan wel duo in beeld zijn. Met Analeigh Tipton heb ik niet veel (hoewel ze uitstkend speelde in Crazy stupid love) maar die doet het hier prima, en Miles Teller vond ik altijd een beetje een jongetje maar ben ik wel met andere ogen gaan bekijken sinds Whiplash. En zo heb ik me met deze film best goed vermaakt, hoewel het me wel stoorde dat bijna elke zin van Tipton een zorgvuldig geformuleerde one-liner is of op z'n minst een geestige omschrijving bevat, waardoor ik er te vaak aan herinnerd werd dat dit spontane duo niet op elkaar reageerde maar op een script waar schrijvers op hebben zitten zweten om toch maar zo leuk mogelijk uit de hoek te kunnen komen. Dat doet mijn waardering uiteindelijk geen goed. Leuker tijdens het kijken dan achteraf.

Een minimum aan plot, een maximum aan suggestie en onderhuidse spanning, en een mijnenveld van haat en liefde, aantrekking en afstoting, frustratie en woede. Ik ben nooit op zoek geweest naar verklaringen voor mogelijke symboliek in deze film: het onidentificeerbare Timoka met zijn onverstaanbare taal en zijn oorlogsdreiging is een probaat decor om de miscommunicatie en het gebrek aan wezenlijk contact des te duidelijker te laten uitkomen, de circusdwergen benadrukken de magische en mysterieuze werkelijkheid zoals Johan die waarneemt, en verder is alles geconcentreerd op het tot in die diepste diepten uitdiepen van de relatie tussen de twee zusters. De profundis – "vanuit de diepte roep ik tot u, Heer" – kijk, daar is dan toch een religieuze invalshoek.

        De zieke en "verfijnde" Esther lijkt misschien de meeste sympathie op te wekken, maar haar bemoeizucht gaat mij zó tegenstaan dat ik uiteindelijk met geen van beide zusters echte affiniteit kan voelen. Anna ligt met een man op een kamer, en Esther gaat haar daar opzoeken – waar bemóéit ze zich mee?! (Ook in het "echte leven" ben ik overgevoelig voor mensen die mij vertellen hoe ik moet leven.) Gelukkig zijn daar dan nog Johan en de lieve en guitige hotelbediende; bij de eerste moest ik vaak denken aan G.K. van het Reve's Werther Nieland die ook steeds de mysterieuze gedragingen der volwassenen probeert te duiden, en de tweede deed Roger Ebert denken aan Jacques Tati's monsieur Hulot.

        Loodzwaar, gitzwart, prachtig gespeeld en gefotografeerd, maar aan het bezwaar van intellectuele geconstrueerdheid en daardoor gekunsteldheid –iets waar je wel meer Bergmanfilms van kan betichten– ontkomt Tystnaden voor mij niet helemaal, en gedurende anderhalf uur mijn aandacht erbij houden lukt me niet.

        Voetnoot: in veel berichten hierboven wordt gespeculeerd over de mogelijkheid dat Johan niet de zoon van Anna is maar van Esther. In de gebundelde scenario's van de trilogie (ook in het Nederlands verschenen als de Ingmar Bergman filmtrilogie, Bruna 1965) heeft Bergman het al in het begin van het script van De grote stilte over Anna en "haar zoontje Johan", maar je kunt natuurlijk ook weer tegenwerpen dat Bergman in de uiteindelijke verfilming het ouderschap niet voor niets in het midden laat.