Meningen

Waar Dances with Wolves zowel voor een comeback als een vernieuwing van het westerngenre zorgde, slaagde het er ook meteen in te bereiken wat tien jaar eerder met de western Heaven’s Gate nog volkomen mislukte. Kevin Costner wist (in tegenstelling tot Michael Cimino) het grote geld namelijk wél ruimschoots terug te verdienen en creëerde een waar epos waar je U tegen zegt. Een nog relatief jonge filmklassieker die vier uur lang het puntje van de stoel doet wankelen.

Allereerst heeft de film natuurlijk een bijzonder sterke basis. John Dunbar is (net als ik, en waarschijnlijk vele andere kijkers) bijzonder geïnteresseerd in het Wilde Westen. Hij wil - zolang het westen zijn wildheid nog niet heeft verloren - zoveel mogelijk van de zogenaamde frontier zien en kennismaken met de wijde open prairie. Deze uitgestrekte omgeving is dan ook een essentieel onderdeel van de film en dat zorgt over het algemeen voor een erg fijne rustgevende sfeer, waardoor het des te harder aan komt wanneer deze aanwezige stilte en rust (door wat voor buitenstaanders dan ook) wordt verstoord.

Daarnaast zijn de bijzondere nieuwe relaties die Dunbar na verloop van tijd met mens en dier aangaat, zeer interessant. Het is daarbij erg mooi dat er bij de Sioux-indianen 'gewoon' Lakota wordt gesproken en dat die taal veelvuldig valt te horen. Dat er dan een vrouwelijke tolk in het Sioux-kamp rondloopt is natuurlijk wel heel toevallig, maar dat voelt gek genoeg totaal niet zo geforceerd aan als je zou denken. Het leidt zelfs tot een alleraardigste romance, die een positieve bijdrage heeft aan de veelzijdigheid van deze toch al niet oppervlakkige film.

Verder is de muzikale begeleiding behoorlijk sterk, valt er eigenlijk weinig tot niets aan te merken op welke acteerprestatie dan ook en is alles werkelijk prachtig in beeld gebracht. Hiermee was Dances with Wolves niet alleen een van de beste westerns sinds tijden, maar komt deze vandaag de dag gewoon volkomen terecht in lijsten terecht van de beste westerns aller tijden.

Dark Canyon is niet bijster bijzonder maar is op zich een prima film. Een leuke rol voor de publiekstrekker Kix Brooks, die meteen ook voor de muziek zorgde. En bij dat laatste heeft hij de hulp van Ronnie Dunn niet nodig, zo blijkt. De muziek past er goed bij en de makers hadden dit ook goed in de gaten waardoor Brooks bijna vaker zingend aan het woord is dan dat er in de rest van de film dialogen uit zijn mond kunnen worden opgetekend. Maar om nu te zeggen dat dat stoorde, is overdreven. De sfeer is daardoor namelijk prima en ook het verhaal, dat goed doordacht is en leuk in elkaar steekt, weet de aandacht er goed bij te houden.

Uiterst unieke western zonder zwetende, ploeterende cowboys of uitgedroogde stervelingen in een woestijn, maar met rovende ex-soldaten en aan elkaar gehechte dorpsbewoners die in een van de strengste winters van hun leven met elkaar te maken krijgen. Doordat de aanvoerder van het groepje slechteriken gewond is en een dokter nodig heeft, zitten de dorpelingen enkele dagen met hen opgescheept.

Het is interessant om te zien hoe het steeds onrustiger wordt in het dorp. Als het niet de kwaadwillige gasten zijn die uit verveling hun irritaties beginnen te uiten, zijn het wel de mensen uit het dorp zelf die zich steeds meer in de nesten werken door tegen beter weten in de situatie proberen te ontvluchten. Dat zorgt ervoor dat er voortdurend een bepaalde spanning in de lucht hangt waardoor de film eigenlijk geen moment verveelt.

Robert Ryan is de onbenoemde, onwetmatige plaatselijke volksvertegenwoordiger en samen met zijn boosaardige tegenspeler Burl Ives heeft hij een groot aandeel in het succes van de film. Het is jammer dat Tina Louise eigenlijk maar een klein rolletje heeft want de situatie waarin ze al voor de intrede van de voortvluchtigen was beland, had toch wel een bevredigendere afloop verdiend. In plaats daarvan zien we nu een liefdesverhaaltje tussen een onwetend jong meisje en zo’n typische goedaardige slechterik.

Day of the Outlaw moet het vooral van de interessante, unieke setting hebben. Met het verhaal wordt af en toe een verkeerd zijweggetje ingeslagen, maar de winterse sfeer en gezonde spanning zorgen ervoor dat de film best lekker wegkijkt.

Bijzonder aardig verfilmde beginnersjaren van de heren Augustus McCrae en Woodrow F. Call. Aan de ene kant toch even net iets anders dan de oorspronkelijke Lonesome Dove miniserie uit 1989 maar anderzijds sluiten de avonturen die er in die miniserie plaatsvinden perfect aan bij de belevenissen uit Dead Man's Walk en worden vooral de twee hoofdpersonages op dezelfde manier en net zo goed neergezet door David Arquette en Jonny Lee Miller.

Het opvallende verschil zit hem in de veel serieuzere toon van deze miniserie. De twee kameraden zijn hier nog groentjes en moeten nog kennismaken met de harde wetten van de natuur en de onrechtvaardige medemens. En dat laatste is precies wat er in deze miniserie gebeurt waardoor Gus McCrea zijn ogen uitkijkt en nog niet de populaire grappenmaker is als in zijn latere jaren. Wel kan ie al een stuk betere relativeren dan zijn maat Woodrow en is ie een stuk beter met vrouwen, en komen de verschillen in hun karakters erg goed naar voren.

De mannen die het tweetal de kneepjes van het vak bijbrengen worden bijzonder sterk neergezet door onder anderen Keith Carradine en Harry Dean Stanton, en Edward James Olmos en Eric Schweig mogen ook niet onvermeld blijven. Vooral Olmos is helemaal in zijn element als tussen hoop en vrees levende Mexicaanse legeraanvoerder die een behoorlijk aantal gevangenen door een behoorlijk dood landschap moet zien te voeren en hierbij geteisterd wordt door de nodige inheemse stammen. De in de woestijn geraakte zeeman Caleb Cobb, die gespeeld wordt door F. Murray Abraham, was een leuk bedacht personage maar komt helaas niet zo heel overtuigend over en voelt wat geforceerd en misplaatst aan.

De westernsfeer is erg goed en ook de muzikale begeleiding mag er wezen. Het steeds weer terugkomende riedeltje gaat in je hoofd zitten maar stoorde me niet en gaf een goede sfeer mee. Een sfeer die ook nog eens wordt bijgestaan door prachtige shots van de ruwe omgeving en wonderschone zonsop- en -ondergangen waardoor die vierenhalf uur voorbij vliegen als ware het een film.

Mooie film, deze jaren 50 western. Een van de samenwerkingen tussen Budd Boetticher en Randolph Scott, en daarvan zijn me er voorheen al een paar erg goed bevallen. Ik ging aanvankelijk al gauw met de meute mee door Scott wat onder te waarderen, maar moet mijn kijk op hem toch wel een beetje bijstellen. Een erg veelzijdig acteur is hij niet, maar dat is eigenlijk maar een van de weinige dingen die op hem valt aan te merken. Hij is altijd zijn houterige zelf, maar net als bij bijvoorbeeld John Wayne kan ik dat eigenlijk wel waarderen. Als zijn rol hem, net als hier, op het lijf is geschreven, is hij doorgaans zeer overtuigend.

Ik houdt heel erg van het sfeertje dat er in dit soort jaren vijftigwesterns hangt en zeker Boetticher slaagt er erg goed in een dergelijke sfeer te creëren. Een combinatie van gezonde spanning en hier en daar een geintje, maakt dat Decision at Sundown heerlijk wegkijkt. Dat Scott hier een wat dubieuze rol heeft, speelt daarbij ook mee. Hij oefent zijn invloed uit op (de inwoners van) het stadje, maar neemt er uiteindelijk toch met een dubbel gevoel afscheid van. Daarmee zit er een ietwat diepere laag in deze film verwerkt, maar is deze niet heel erg ver te zoeken en kan er bovenal gewoon worden genoten van al wat er al dan niet gaande is in deze mooie townwestern.

The Desperate Trail is een film waar op zich niet veel mis mee is, maar die ook niet zo heel erg overweldigend is, waardoor het vast niet meer dan twee weken zal duren voor ik de film weer vergeten ben. Het weet niet de gehele tijd te boeien, maar toch kijkt de het wel lekker weg. Het acteerwerk is niet ongelooflijk goed, maar eveneens verre van slecht.

Het verhaal is opvallend ingewikkeld voor een western. Het is niet zo dat je voortduren gefocust moet zijn om alles wat er gebeurt te kunnen verklaren, maar de achterliggende gedachte die voor de situatie, zoals die zich hier voor doet, gezorgd heeft, is niet vanaf het begin duidelijk. Zo is het ook moeilijk te raden wie er nu goed en wie er nu slecht is. Zowel Sarah als Marshall Speakes heeft een reden voor de dingen die hij/zij doet of gedaan heeft en beide kunnen ze wat dat betreft op enige sympathie rekenen.

Hoewel voor sommigen het begin het beste gedeelte van de film was, ging ik eigenlijk pas het laatste half uur op het puntje van mijn stoel zitten. Mijn interesse nam toe op het moment dat er geen uitweg meer leek te zijn voor Sarah en haar partner. Daarnaast was het voor mij van begin tot eind niet precies duidelijk wie er nu de goede en wie de slechte was, waardoor het einde een verassing voor me was.

Het is echter geen topfilm. Daarvoor is deze film eigenlijk iets te simpel. Ik werd niet meegesleurd in het verhaal, waardoor het me eigenlijk weinig kon schelen wie er nu allemaal dood ging en wie het spektakel mocht overleven.

“Have you ever heard the sound a broke neck bone makes?... It sounds like a carrot.”

Zo wat een prachtige film is dit zeg. Zelden zo een goede combinatie gezien tussen Western en Komedie. Ik heb vanaf de eerste minuut met een grote glimlach op mijn gezicht zitten kijken. Het ging van de ene naar de andere grap zonder dat het me begon te storen en het weet daarnaast ook nog eens de nodige aandacht vast te houden van begin tot eind.

Tijdens het eerste kwartier had ik niet eens het idee dat Stewart nodig was om Destry Rides Again tot een goede film te brengen, maar als hij dan ten tonele verschijnt wordt de film toch wel even net iets interessanter. De rol is op zijn lijf geschreven en deed me een beetje denken aan de rol die hij had in The Man Who Shot Liberty Valance. Net als in die film speelt hij hier de man die niets heeft met pistolen, met als grote verschil dat hij er hier wel degelijk mee om kan gaan.

Alle grappen en grollen zorgen voor een erg fijn en luchtig sfeertje dat de hele film door aanwezig is. Een sheriff zoals ze in de jaren waarin deze film gemaakt is wel meer te zien waren kan ik over het algemeen wel waarderen en ook hier heeft hij me niet gestoord. Het verhaaltje mag niet origineel genoemd worden en is in feite zo simpel dat het alle kanten op kan, maar toch weet het genoeg te boeien en blijkt het sterk genoeg voor een mooi einde.

"I'll bet you have a lovely face under all that paint. Why don't you wipe it off some day and have a good look?"

Mooi hoe deze western op sommige punten gewoon stijl tegen de clichés ingaat. Waar het voor de leek bijvoorbeeld toch al gauw cowboys tegen indianen is in het Wilde Westen, richt deze western zich op indianencowboys. Zo kan het dus ook, al is er hier wel 'gewoon' het probleem dat de blanken niets van de indianen moeten hebben. Dat voelt extra vreemd aan wanneer een van de indianen een blanke is. Dat de film in zwart-wit is geschoten komt daarom goed uit, want zo kon het nog een beetje wennen dat Robert Taylor een van de vooraanstaande roodhuiden was. Hij zet zijn rol verder prima neer, zoals ook onder anderen Paula Raymond en Louis Calhern dat doen. Anthony Mann leek me (nog) een beetje op de experimentele tour. Zo brengt hij de natuur bijvoorbeeld al een aantal keren mooi in beeld en zitten er een aantal (korte) momenten van totale stilte in de film.

Heerlijk ouderwets vermaak. Mooie rol voor Errol Flynn en een heerlijke sfeer die door technicolor kleuren anders is dan bij andere films uit die tijd. Vooral de karakters in de film zijn fijn uitgewerkt. Niet alleen Flynn zelf maar ook zijn kameraden, beschermelingen en vijanden spelen stuk voor stuk lekker overdreven en maken het een genot om naar te kijken. Vermeldenswaardig zijn bijvoorbeeld Olivia de Havilland, Bruce Cabot en Alan Hale, die allen geweldige personages neerzetten. Dodge City zit dan misschien vol met cliché's maar daar heeft Michael Curtiz wel een heel vermakelijk filmpje van weten te maken. Verre van diepgaand maar lekker luchtig van begin tot eind.

John Ford geeft met zijn eerste kleurenfilm een mooi kijkje op de onafhankelijkheidsoorlog. Een beetje patriottistisch en sentimenteel is het af en toe wel en het is erg jammer dat de indianen weer eens als geestelijk gehandicapten neer worden gezet maar al met al is Drums along the Mohawk zowel vermakelijk als aangrijpend. Het pasgetrouwde verliefde stel wordt erg sterk vertolkt door Henry Fonda en Claudette Colbert, John Carradine zet de geheimzinnige en kwaadwillige William Caldwell erg goed neer en de mooiste bijrol was die van Ward Bond. De actiescènes die zich in het heetst van de strijd afspelen zagen er niet altijd erg sterk uit en hadden nog wel iets meer gemeden mogen worden maar er is ter compensatie genoeg te beleven in de rest van de film waardoor deze zeker niet slecht is.

Hier en daar valt er van dit grootse westernepos best wel in een bepaalde mate te genieten, maar in zijn geheel is het eigenlijk vrij middelmatig. Joseph Cotten zet een erg sterke rol neer, maar de rol van Gregory Peck vond ik eigenlijk niet zo'n geweldige. Jennifer Jones is mooi om naar te kijken maar is helaas te veel aan het woord en voor de rest waren er helaas niet echt rollen die me in positieve zin opvielen. De film is bijzonder groots opgezet, maar haalt mijns inziens nooit het niveau waarnaar leek te worden gestreefd. Duel in the Sun wist me lang niet altijd te boeien en ik had haast het idee dat er meer aandacht is besteed aan de details dan aan de (hoofd)verhaallijnen. Daardoor wist de film me niet bepaald mee te slepen en viel er slechts bij vlagen wat te genieten van een aantal sterke scènes.