Meningen

Dit is een mooie ongewone western van Anthony Mann. Het vertelt een verhaal dat steeds interessanter wordt, doordat steeds duidelijker wordt hoe de zich voordoende situatie ontstaan is. Zulke, in de film verwikkelde, achtergronden weten mij altijd wel te boeien en kunnen mijn aandacht doorgaans een hele tijd vasthouden. Dat geldt ook voor de manier waarop Ben Vandergroat, beter bekend als Robert Ryan, invloed probeert uit te oefenen op de op geld beluste premiejager(s).

Het is Robert Ryan die met zijn overtuigende praktijken indruk weet te maken. Hij speelt hier de beste rol die ik tot nog toe van hem gezien heb en hoewel dat er nu ook weer niet zo heel veel zijn, zal het waarschijnlijk moeilijk zijn een film te vinden waarin ie nog beter speelt. Hij weet met kop en schouders boven de rest uit te steken, terwijl hij nota bene in de nabijheid is van James Stewart, die overigens ook zeker niet ondermaats presteert, maar in dit geval door hem wordt afgetroefd.

The Naked Spur is een erg fijne western die in zekere zin boven de middelmaat uit weet te steken, maar het was niet de topper waarop ik stiekem had gehoopt. Daarvoor was het af en toe iets te simpel. De film begon zichzelf zelfs een beetje tegen te spreken, nadat Stewart in het been werd geschoten. Hij heeft er last van wanneer hem dat het beste uitkomt en wanneer ie in moeilijkheden komt weet hij zich 'gelukkig' met de nodige hulp van datzelfde been uit de meest zorgwekkende situaties te redden. En even later loopt de beste man weer mank...

Dat doet gelukkig niets af aan het einde, dat onverwachts erg mooi is. Nadat er wat heen en weer geschoten wordt en er uiteindelijk gebeurt wat er aan zat te komen, komt Howard Kemp (Stewart) in dubio te zitten en moet hij een moeilijke keuze maken. Hij gunt zichzelf geen uiterst lange bedenktijd en heeft de keuze al gauw gemaakt. Dat zorgt er voor dat het einde niet overdreven langdradig is, maar juist kort en krachtig.

Het filmdebuut van the outlaw Waylon Jennings die in Nashville Rebel niet alleen voor de eerste maal acteert maar ook nog aan het begin van zijn muziekcarrière stond. De later zo kenmerkende gezichtsbeharing was hem hier nog vreemd maar de muziek klinkt doorgaans al wel erg fijn en kenmerkend. Hij bracht met de score van de film pas zijn derde album uit en dit album brengt hij dan ook goed ten gehore. Hij is echter niet de enige, want naast hem zijn er meerdere sterren van dat moment die de film met een optreden opfleuren. Er is veel muziek te horen en een beetje liefde voor het country & westerngenre is eigenlijk wel nodig om de film uit te kunnen zitten. Van het vrij simpele verhaaltje van een jonge muzikant die niet altijd een even vlekkeloos leven lijdt, moet de film het immers niet hebben.

"Fortunate he is who may see Mount McKinley against the summer midnight sky, the lush fern forests of Kilauea, the white jubilance of Yosemite's waters, and the somber rock and surf of Acadia National Park. To record and interpret these qualities for others, to brighten the drab moods of cities, and build high horizons of the spirit on the edge of plain and desert -- these are some of the many obligations of art." - Ansel Adams

Wonderschoon, dat zijn ze, die nationale parken die zich binnen de Amerikaanse landsgrenzen bevinden. Wonderschoon zijn dan ook de prachtige beelden die in deze documentaire te zien zijn. Het ene park is nog mooier dan het andere. En de een nog weer veel indrukwekkender en groter dan de andere. Alleen in Alaska bevinden zich al drie nationale parken die half zo groot zijn als Nederland. De manier waarop deze parken worden beschermd en onderhouden, wordt dan ook niet voor niets beschouwd als het beste idee van Amerika.

"Leave it as it is. You cannot improve on it. The ages have been at work on it and man can only mar it." - Theodore Roosevelt

De documentaire vertelt het chronologische ontstaansverhaal van de nationale parken en er wordt helemaal bij het begin begonnen. Het valt op dat men tegen het eind van de 19e eeuw in eerste instantie nog helemaal niet wist hoe er met de tot National Park gedoopte gebieden moest worden omgegaan. Daarom is het mooi om te zien hoe later steeds meer gerealiseerd werd dat er maar geen bomen moesten worden gekapt binnen de grenzen van het park en dat het beter was om de boel niet vol te bouwen met hotels en woningen. Vooral toen personen met hoog aangeschreven functies hun interesse in The National Parks begonnen te tonen, begon er door steeds meer mensen anders tegen de Amerikaanse landschappen aan te kijken. Een van de presidenten vormde het doel van de pas later opgerichte National Parks Service nog het mooist samen:

"For the Benefit and Enjoyment of the People." - Theodore Roosevelt

En tot op de dag van vandaag wordt er nog volop genoten van de schoonheid die er te vinden is in de nationale parken van Amerika. Dat is op zich al bijzonder als je ziet hoe deze parken in de loop der jaren vele bedreigingen hebben moeten doorstaan. Maar gelukkig kan patriottistisch Amerika dus nog altijd erg trots zijn op het inmiddels meer dan een eeuw oude idee om sommige plekken zodanig in bescherming te nemen dat de natuur er kan blijven zoals ze is. Het mooie daarbij is dat het ook nog eens als gezamenlijk eigendom van de inwoners van de VS wordt gezien:

"The only way that the people as a whole can secure to themselves and their children the enjoyment in perpetuity of what the Yellowstone Park has to give is by assuming the ownership in the name of the nation and by jealously safeguarding and pre serving the scenery, the forests, and the wild creatures." - Theodore Roosevelt

De grootste aandacht gaat uit naar drie van de oudste en bekendste National Parks:

- Yellowstone, de oudste, is vandaag de dag nog een van de populairste onder vele toeristen. Met name in de zomer is en was een bezoek aan Yellowstone erg populair ("They were very fond of saying that Yellowstone had three seasons: July, August and winter" - Frederic Remington/Paul Schullery).

- Yosemite was de grote liefde van John Muir. Het prachtige gebied heeft veel tegenslagen gehad en de dam die in Hetch Hetchy Valley gebouwd werd, toonde toch wel aan dat het niet bepaald voor zich sprak dat een gebied eenmaal onverwoestbaar was wanneer het als National Park was bestempeld.

- The Grand Canyon is misschien wel het eerste waar je aan denkt als het gaat over de nationale parken in de Verenigde Staten. Het is dan ook een van de meest indrukwekkende parken ("When the Creator made it, He failed to make a word to cover it." - Irvin S. Cobb). Juist daarom vond ik het verwonderlijk dat het zo relatief lang heeft geduurd voordat de canyon in het rijtje nationale parken kon worden geschaard.

Maar dat deze drie niet de enige zijn, wordt zeker duidelijk. Ook onder andere Mesa Verde en The Everglades komen aan bod. Er wordt van het ene mooie park naar het andere gegaan en het ene bijzondere verhaal wordt opgevolgd door een andere zeldzame gebeurtenis. Hierbij heeft schrijver Dayton Duncan goed in het achterhoofd gehouden wat centraal stond: de schoonheid van de verscheidene Amerikaanse natuurlandschappen. Samen met Ken Burns heeft ie de boel mooi in mekaar gezet en mede dankzij de muziek is het aangenaam om naar te kijken (zeker Al Petteway's 'Sligo Creek' zit inmiddels al een tijdje in mijn hoofd). Ik kan in elk geval niet meer wachten om eens met eigen ogen te zien wat voor moois de VS met haar natuurparken allemaal te bieden heeft.

"Laws change; people die; the land remains." - Abraham Lincoln

Leuke spaghettiwestern die het vooral moet hebben van een erg goede Burt Reynolds en een mooie soundtrack. Jammer dat de film zo moeizaam op gang kwam en zeker een half uur nodig had om echt interessant te worden, want het laatste uur is bijzonder sterk. Naast Reynolds zet Nicoletta Machiavelli een leuke rol neer en is Aldo Sambrell een heel sterke schurk. Toch is het Reynolds die samen met Morricone en Corbucci de grootste bijdrage levert aan deze zeer vermakelijk film.

Prachtig hoe zo'n op het eerste gezicht klein en simpel ogende film toch zo groots kan zijn. Nebraska gaat over een eenvoudig beïnvloedbare oude man die geënthousiasmeerd wordt voor een veel vergende vergeefse onderneming nadat hij misleidt wordt door zo'n ongelooflijk vervelende, bedrieglijke reclamebrief en Bruce Dern weet die aandoenlijke oude man zo geweldig goed neer te zetten dat dit eenvoudige uitgangspunt een werkelijk prachtige film oplevert die van begin tot eind heerlijk wegkijkt. Familiebanden worden op de proef gesteld, voorvallen uit het verleden worden achterhaald en geschiedenis wordt geschreven in een meeslepende reis door het prachtige Noorden van de Verenigde Staten van Billings, Montana naar Lincoln in Nebraska. Dern neemt je, letterlijk en figuurlijk, mee in een film die in prachtig zwart-wit is geschoten en zowel zijn vertederende als droog komische momenten kent.

Sterke natuurdocumentaire van Nederlandse bodem. Het ene diersoort sprak me wat meer aan dan het andere, maar in zijn geheel gaf De Nieuwe Wildernis toch een erg mooi kijkje in een bijzonder stukje Nederlandse natuur. Ik blijf het vooral altijd erg verwonderlijk vinden hoe ze de prachtige natuurbeelden weten te schieten. De toelichtingen bij de interessante belevenissen van de verschillende dieren waren daarbij erg helder en hadden vaak hun meerwaarde. Erg mooi was ook het contrast tussen het soms vrij rooskleurig ogende familieleven van sommige dieren aan de ene kant en de harde wetten van de natuur aan de andere. De manier waarop het dierenrijk zich gedurende een jaar bezighoudt, kwam in elk geval erg mooi naar voren, waarmee deze documentaire een heel aardig beeld geeft van het leven op de Oostvaardersplassen.

Bij boekverfilmingen zal altijd de vraag worden gesteld of het boek beter was, of de film wel trouw is gebleven aan het boek en of het niet veel beter was geweest om bepaalde passages op een andere manier te verfilmen. Zo is dat bij deze film niet anders. Zelf heb ik zo ook al wel een aantal andere boekverfilmingen gezien, maar zelden tot nooit las ik daar ook echt het boek zelf aan vooraf. Hoe anders was dat nu, met de Bijbel, het boek dat ik al vele malen heb opengeslagen en gelezen. En dan is het ook nog eens slechts de kern van een relatief korte passage uit dat boek waarop deze film losjes is gebaseerd…

Toch was ik bijzonder benieuwd naar deze verfilming en besloot ik een kijkje te gaan nemen. Hiermee moest ik gisteren letterlijk en figuurlijk met een totaal andere bril kijken naar een van de meest wonderbaarlijke verhalen die ik ken. Niet alleen keek regisseur Darren Aronofsky anders dan ik tegen het betreffende Bijbelverhaal aan, maar net zo goed dacht hij anders over de ideale filmbeleving, die met een 3D-bril zou moeten worden gecreëerd. Dat laatste zorgde er wel voor dat ik in letterlijke zin 'met een ander bril' naar het verhaal heb zitten kijken, maar met de figuurlijke gedachte achter dat gezegde had ik beduidend meer moeite.

Dat wil gelukkig niet zeggen dat ik me voortdurend heb zitten ergeren aan dingen die ik me anders had voorgesteld of liever anders had gezien. Wel stoorde ik me aan ongeloofwaardig en onlogische gebeurtenissen en voorvallen in de film. Want dat het de zelfverheerlijkende ‘ijzerboer’ Tubal-Kaïn het als vooraanstaande slechterik lukt om (als enige buitenstaander) in de ark te komen is bijvoorbeeld al moeilijk voor te stellen, maar dat die beste kerel daar bijna negen maanden lang onopgemerkt in een hoekje van de ark kan blijven liggen vond ik ronduit belachelijk. Voor spektakel zorgde zijn aanwezigheid wel, maar niet echt op een bijzonder overtuigende manier.

Hoe dan ook, het verhaal van Noach en de zijnen leent zich voor de rest erg goed voor een spectaculaire film als deze. De special effects en computeranimatie (of hoe de officiële termen hiervoor ook allemaal mogen luiden) kunnen uitgebreid worden toegepast en zijn overweldigend. Naast de geweldige cast, waaruit onder anderen Russell Crowe, Emma Watson en Jennifer Connelly in bijzonder positieve zin opvallen, en de regisseur, die er toch nog een aardig geheel van heeft weten te maken, verdient dus ook de afdeling die zich met die speciale effecten heeft bezig gehouden een grote pluim. De manier waarop bijvoorbeeld uit het niets een immense bosgrond over de eerst zo troosteloze vlakte optrok was erg bijzonder om te zien.

Kortom, Aronofsky's interpretatie van het zondvloedverhaal verafschuw ik geenszins en bij vlagen heb ik zeker mijn ogen uitgekeken, maar ik vond deze alternatieve kijk op het verhaal niet zo heel erg aannemelijk en zeker niet sterk genoeg om echt van een uitstekende film te kunnen spreken.

Prima film, waarbij het westerngenre op alleraardigste wijze van een komische noot wordt voorzien. Het moet vooral komen van John Wayne, die altijd zo lekker fanatiek op provocaties reageert en hier in North to Alaska (zoals bijna altijd) een leuke en typische rol heeft. Jammer dat het niet meteen vanaf het begin echt bijzonder vermakelijk is en dat de reis naar het zuiden tijdens het eerste uur lang niet zo interessant is als de situatie in Alaska. De inbreng van Stewart Granger en Fabian, en de relaties tussen hun personages en die van Wayne en Capucine, kon ik namelijk een stuk beter waarderen dan de rollen van bijvoorbeeld Ernie Kovacs en Karl Swenson. Daarmee duurde het eigenlijk iets te lang voordat er een interessante situatie gecreëerd was. Maar het laatste uur maakte gelukkig nog het nodige goed.