Dunkirk (2017)

Waarom Nolan weer geen meesterwerk aflevert.

Dunkirk is een intense beeldcollage van de evacuatie van Duinkerken. Met prachtige shots, een indrukwekkende geluidsband en een intrigerende vertelstructuur zijn alle elementen aanwezig voor een heus meesterwerk. Maar helaas durft Nolan niet rigoreus door te pakken door volledig in te zetten op een verslag zonder hoofdpersonages en klein persoonlijk drama. Nolan wil toch nog te veel een conventionele verteller zijn

En het is de keuze voor het volgen van drie a vier personages, die Dunkirk enorm verzwakken. De film was naar mijn idee veel beter geworden zonder. Er is geen enkele noodzaak dat de soldaat in paniek, vluchtend voor de oorlog steeds dezelfde was. Dat hadden beter 20 verschillende soldaten kunnen zijn, want ze zaten alle 400.000 vast in dezelfde situatie. Je beperken tot één hoofdpersoon is leuk voor de toeschouwer die zich moet kunnen identificeren, maar juist dat had Nolan los moeten laten.

Daarbij lees en hoor ik om mij heen dat veel kijkers zich net als ik, geërgerd hebben aan het klein drama. Het ongeluk aan boord, de ruzie in het ruim, de heroische officier, en het obligate Hollywood eind. Had Nolan die er uitgelaten en zich enkel gericht op het registreren van de paniek, angst en wil om te overleven, dan had dat in de gekozen vorm tot een groots meesterwerk kunnen uitgroeien.

Verlaag mijn stem van 4,5 naar 4, nu ik mijn vinger op deze zere plek heb weten te leggen. Daarmee vind ik Dunkirk nog steeds mete afstand zijn beste film, want in zijn eerdere werk bezondigd hij zich nog veel meer aan node;ze expositie en uitleg. Hopelijk zet hij door, want zijn visuele aanpak behoeft helemaal geen eindeloze toelichting.

Misschien verwachtte ik teveel, door de goede recensies. Maar hoewel het een goede film is, zaten er teveel zaken in die mij tegenvielen en irriteerden. Hoewel de geluidseffecten erg overtuigend waren, was de muziek, of wat was het voor raar geluid, erg irritant. Ook het vele snelle schakelen tussen de verschillende verhaallijnen op kritieke momenten irriteerde mij (bv als ze beschoten worden in het ruim van het schip en schakelen naar de piloot. En volgens mij zaten er ook onnatuurlijke sprongen in de tijdslijn (Het op zee landen van de spitfire zie je in 2 verhaallijnen, maar in de film zitten daar meerdere andere scenes tussenin)

Ook viel de druk van de Duitsers me tegen. De hele film had ik geen gevoel van de urgentie om van het strand af te komen. Waardoor er weinig spanning in zat. Af en toe komt er een vliegtuig over. Ik weet niet hoe dit in de werkelijkheid was Zette de Duitsers geen druk? De evacuatie duurde 8 dagen (volgens Wikipedia). Ik neem aan dat de Duitsers door hadden dat de evacuatie plaatsvond en je zou verwachten dat ze wilden voorkomen dat een groot deel zou ontsnappen.

Ook had ik meer massale scenes verwacht. Misschien verpest door de CGI in andere films. Maar ik kreeg geen indruk van het massale. 340000 man? 800-900 schepen. In de film krijg je die indruk niet.

Dus goede film, maar niet super. Dus 3.5 sterren

Ook bij mij lagen de verwachtingen erg hoog bij deze Nolan. Laat ons wezen dat dit alles behalve een klassieke oorlogsfilms is. Alles wat een doorsnee oorlogsfilm bevat, vind je hier niet of nauwelijks terug. Vergelijkingen gaan dus ook niet op. Na het bekijken van deze film begrijp ik steeds meer waarom Nolan zijn film met het label "thriller" opkleeft.

De allersterkste punten zijn de schitterende visuele aspecten, erg knappe montage en zeer fraaie muziek/geluid. Vooral the sound geeft een echte dimensie aan de film en versterkt elk aspect dat Nolan voor ogen had met deze film. Nolan is in zijn opzet geslaagd wanneer hij de sfeer, de suspense, de emoties en vertwijfeling van de soldaten wenste over te brengen op het scherm. Als je dit combineert met veel actie, overdreven heroïek en zélfs uitgesponnen dialogen (want dan boet je in aan het geluid), dan ben ik er van overtuigd dat het eindresultaat minder geslaagd zou zijn. Het viel me trouwens op dat er geen druppeltje bloed aan te pas kwam (of het moet George geweest zijn).

Nolan speelt duidelijk op de emoties, zoals ik al zei extra aangedreven door de dreigende muziek maar eveneens door de ijzingwekkende stiltes. Het is een grauwe, desolate en niet-romantisch voorstelling van de oorlog, een oorlog van op dat moment van de verliezers, van de geslagen honden. De oorlog is nog geen jaar ver op dat moment ...

Angst, vertwijfeling, hoop en wanhoop: het zijn allemaal emoties die van het scherm spatten (getuige het mooie shot waar iedereen naar beneden kijkt en er eentje naar boven piept). Geen kameraadschap en een groepsgevoel te bespeuren bij deze depressieve meute soldaten. Het is ieder voor zich: survival of the fittest, en als het kan 'British first'! Op het einde van de film komt daar nog de emotie "schaamte" bij, schaamte en angst voor de reacties van het Britse volk. Mooi!

Jammer dat de aandacht louter naar de Britten gaat. Amper of geen Fransen (of Belgen) te bespeuren, laat staan dat er aandacht werd besteed aan de hevige strijd van de Fransen/Britten om de oprukkende Duitsers tegen te houden ter behoud van de verdedigingslijn aan de evacuatiezone. De spanning, druk en sfeer werd onderhuids weergeven, moest je letterlijk aflezen op de gezichten van de soldaten. Het was een gevoel, een interpretatie. Vandaar waarschijnlijk geen opdringerige Duitsers vanuit het binnenland (een vliegertje buiten beschouwing gelaten) ... Nogmaals: als dit het opzet was van Nolan: sterk!

Verder bespeurde ik hoegenaamd geen 300.000 soldaten op het strand. De dogfights waren knap weergegeven al liepen ze steeds (letterlijk) op een sisser af. Nogal braafjes en safe ...

Een andere vaststelling vind ik de eenzijdigheid van de film: een zinkend schip, een strandscène of een dogfight kwamen in herhaling op je af. Geef me een scene van 10 seconden en ik kan ze waarschijnlijk niet plaatsen binnen die 106 minuten. Op dat vlak zit er weinig lijn in de film. De film is niet geheel chronologisch, maar biedt een extra meerwaarde en brengt iets meer schwung. Zoals ik al zei was de muziek geweldig, maar aan de andere kant ook storend (zeer scherp, te lang, te luid), vooral op momenten waarop het niet nodig was.

Mooie filmervaring, zeker in de bioscoop. Thuis heb je toch onmiddellijk een ander effect. 4,0* lijkt me voldoende.

Zeker een film om in de bioscoop te kijken. De oorlogsbeelden op het grote doek zijn zeer de moeite waard. Los van het visuele aspect viel het mij wel lichtelijk tegen. Van al te spannende verhaallijnen of boeiende personages is geen sprake, zodat het blijft bij een wat afstandelijke weergave van de diverse verhaallijnen. De muziek is bij vlagen erg bombastisch, dat had wel wat minder gemogen. Geen heel bijzondere film, maar ik kan er ook niet veel negatiefs over zeggen.

Intense oorlogsfilm, met grotendeels een verstikkende, nachtmerrie-achtige sfeer. Vooral het eerste uur is bijzonder spannend in elkaar gezet. Naar het einde toe hier en daar een beetje cheesy, maar vooruit, na al die ellende mag dat ook wel. Vooral op technisch gebied indrukwekkend, met een atypische indringende score van Hans Zimmer en fenomenaal camerawerk. De cast doet het ook prima, al zijn de meeste personages (waarschijnlijk opzettelijk) wat aan de anonieme kant. Al met al weer een prima film van regisseur/ alleskunner Christopher Nolan. Wanneer gaat die man eindelijk eens op zijn bek? Hopelijk nooit.

Erg onder de indruk. Heel erg knap hoe de drie verhaallijnen te land, ter zee en in de lucht elkaar kruisen en soms bij elkaar komen. Geen idee hoe de personages heten of wat hun achtergrond is, maar dat doet er ook niet toe. Waanzinnig gewaagd om zo een verhaal te vertellen. De emoties, angst en paniek zijn aldoor voelbaar. De spanning wordt soms bijna ondraaglijk. Ik vond vooral het geluid in IMAX een ware toevoeging.

Gisteren gezien in een muisstille zaal, met een opvallend ouder publiek. Niet dat oorlog mijn favoriete filmgenre is maar op groot scherm vind ik het toch het meest indrukwekkend. Een aantal opvallende elementen zoals de muziek en het geluid algemeen dragen een groot stuk bij aan de spanning en beleving van de film. Men brengt een gemoedstoestand over en focust op de overleving van personages. De constante dreiging laat weinig ruimte voor dialoog en maakt het realistisch. Alles speelt zich af in het moment.

Het idee met de verschillende tijdslijnen is knap uitgewerkt. We zien geen helden (ok, Tom Hardy is altijd een held) maar allemaal slachtoffers, sommige in de gruwelijkste momenten van hun leven. Wie wie is, hoe ze daar komen of welke rang ze hebben maakt niet zoveel uit. Alsof je daarom meer recht hebt of kans maakt om te overleven.

Visueel is alles knap in beeld gebracht, al vond ik het dikwijls nog iets te braaf en gepolijst voor een oorlogsfilm (het uitdrukkelijk niet laten zien van mensen die ernstig lijden bv.). Er zijn inderdaad niet zoveel oorlogswonden te zien, wel slaagt men er goed in om een claustrofobisch gevoel over te brengen met o.a. zeer sterke onderwaterscènes die evenzeer naar de keel grijpen.

Wat ik jammer vind is dat ik geen uitgesproken gevoel had na het kijken, terwijl ik van zo'n film toch verwacht dat het wat nazindert (door het verhaal, de gebeurtenissen, einde...) Daaruit kan ik niet anders dan opmaken dat het mij niet genoeg gegrepen heeft. Maar wel een mooie 7/10

Mijn hoge verwachtingen niet waargemaakt. Mooi hoe de Engelse kant door de ogen van de schipper van het jachtje verteld wordt. Geweldige opnamen van de luchtgevechten met zelfs een vliegende Heinkel. Vliegen die nog? Met de computer gedaan? In ieder geval wel goed gedaan dan! Aan de andere kant zie je dan slechts in de verte en geen detail opnamen van de Stuka's. Die onevenwichtigheid begon me te storen. Detailopnamen in de Engelse cockpit, waarom dan niet in de Duitse? En waren er maar 4 vliegtuigen tegelijk boven Duinkerken operationeel? Mooie opnamen op de pier van wachtende Engelsen. Het volgende shot over het strand zie je sporadisch een rijtje Engelsen wachten. Het strand zag er gewoon leeg uit! Hoe massaal en chaotisch het er op het strand moet hebben uitgezien, hoe leeg het was tijdens de breedte/hoogte shots. Ook de zee zag er pijnlijk leeg uit. Kortom, mooie intense shots, maar deze film krijgt geen plaats in mijn favoriete top 3 oorlogsfilms. Wat staat trouwens het geluid van IMAX Rotterdam belachelijk hard. More is less in dit geval!

Kunst. Nolan laat wederom zien uit welk hout hij gesneden is en levert met Dunkirk een ontzettend intense en realistische weergave van de evacuatie af. Cinematografisch top-notch, met een beklemmende score van Zimmer die constant het dreigende gevaar reflecteert. Fantastisch in de bioscoop (dolby atmos), maar ik verwacht ook dat een herziening voor de buis een stuk minder krachtig zal overkomen.

Genoten van deze claustrofobische en atypische oorlogsfilm en Nolan laat wederom zien dat hij bij de grootste filmmakers hoort.

4.5*

Nolan gooit het over een andere boeg maar laat zien gewoon een fantastisch regisseur te zijn. Normaal gesproken leef je mee met de karakters, zorgen die voor de spanning en emotie. Hier gebeurt dat hoofdzakelijk met beelden. Op een gegeven moment krijgt mr. Dawson een prominente rol en zorgt voor een 'human touch'. Dit heeft de film ook wel nodig.

Toch blijven de beelden boekdelen spreken. De cinematografie en muziek, perfect passend bij de (steeds opbouwende) dreiging, zijn uitstekend.

Deze film in de bioscoop kijken heeft zeker meerwaarde, thuis zal het een andere ervaring zijn.

Nolan overtreft zichzelf. Mag de man voorheen vooral behapbare plots geschreven/geregisseerd hebben met veel plot exposition en uitleggerige dialogen, maar met 'Dunkirk' (2017) zet hij voor het eerst in zijn carrière een visueel overrompelende, tactiele ervaring neer. Het is een wagneriaans (bijna mythisch) epos waarin een scala aan menselijke emoties wordt verbeeld. Kinderlijke fascinatie naar de kracht en impact van monstrueuze vernietigingsmachines als oorlogsschepen, U-boten en vliegtuigen. De beklemming van groepen jonge mannen die als ratten in de val zitten, terwijl hun camaraderie en heldenmoed in het niet vallen bij een ordinaire geluksfactor. Het is zowel een nationalistische film als dat het kritiek levert op nationalistisch denken, door steeds die wrange vraag te stellen: is het de prijs van individuele opoffering waard om onderdeel te zijn van dat allesverslindende oorlogssysteem?

Tijdje geleden dat ik gestemd heb, maar hier moet ik 5 sterren voor geven. Het komt niet vaak voor dat ik het bij het kijken van een film benauwd krijg, maar hier gebeurde dat meerdere keren. Ontzettend veel prachtige shots en ik vond de soundtrack extreem veel bijdragen aan de sfeer. Als de soundtrack je irriteert dan ga je inderdaad een moeilijk avondje tegemoet. Een briljante film die ook gelukkig nergens oversentimenteel voelt of overdreven pattriotisch aanvoelt. Ook weleens fijn. En het feit dat de Duitsers nergens in beeld zijn vind ik juist sterk. Zo moet het voelen om te vechten tegen een vijand die je niet recht in de ogen kijkt maar dus wel superdodelijk is.

Teleurstellend.

Duidelijk een film gemaakt voor het mainstream filmpubliek. Nogal ongeloofwaardig bovendien. Het ging er destijds echt wel anders aan toe. Bloed, uiteengereten- en verbrande lichamen. Daar kregen we niets van te zien. En dan het dramatische gedeelte er omheen waarbij gefocust werd op helden zoals de schipper, de piloot en enkele soldaten. Tja, wat moet ik ermee. Het ging ook allemaal van de hak op de tak. Dan scènes met soldaat, dan met schipper, dan met piloot enz enz. Allemaal zo fragmentarisch dat mij een beetje deed denken aan voor mij eveneens teleurstellende oorlogsfilms zoals The Longest Day, A Bridge too Far en Battle of Britain. Ook films gemaakt voor het grote publiek waarvan de boodschap lijkt te zijn: Oorlog moet niet te eng zijn. Nee, Dunkirk haalt het in de verste verte niet met oorlogsfilms zoals Saving Private Ryan, Hacksaw Ridge en niet te vergeten het vrij onbekende The Brest Fortress . Die films lieten pas echt zien dat oorlog hel is. Neem alleen maar de opening van SPR bij voorbeeld. En wat Dunkirk betreft, een beetje voorgeschiedenis bij de opening had geen kwaad gekund. Nu is het net dat Nolan Dunkirk wil laten overkomen als een Britse overwinning, maar uiteindelijk was het een smadelijke nederlaag. Een historische gebeurtenis waarbij een in oorlog zijnde mogendheid zich massaal terugtrekt, dat kun je toch moeilijk een overwinning noemen.

2.0*

Ter land, ter zee en in de lucht.

Toen Christopher Nolan in de jaren '90 samen met zijn vriendin in een bootje van Dover naar Duinkerken voer kreeg hij het idee om de evacuatie van Duinkerken te verfilmen. Aangezien dat best kostbaar is en ook gevoelig ligt omdat het een oorlogsfilm is moest dat plan echter een tijdje de koelkast in. Nu Nolan inmiddels met enkel zijn naam al kan verdienen aan bioscoopkaartjes werd het tijd om dat risicovolle project alsnog uit te voeren.

De Duitsers hebben Engelse, Franse en Belgische (en eigenlijk ook Nederlandse) soldaten omsingeld aan de Franse kust. De Britten beginnen een evacuatie waar zelfs burgerschepen voor in worden gezet. Op het strand zijn de Britse soldaten echter een makkelijk doelwit voor de Duitsers...

De film heeft geen duidelijke hoofdpersoon en Nolan heeft er bewust voor gekozen om geen echte sterrencast te gebruiken. Echter helemaal onbekend is de cast ook niet. Zo spelen Tom Hardy (Batman, The Revenant), Kenneth Branagh (Harry Potter, Valkyrie), Cillian Murphy (Batman, Inception) en zanger Harry Styles een rol. Jochum ten Haaf heeft een klein rolletje als een Nederlandse koopvaarder en Michael Caine is even te horen als de stem van de vluchtleiding. Overigens hebben tal van Urkenaren rollen als figurant. Het acteerwerk was sterk, er waren nauwelijks woorden nodig om de sfeer van toen over te brengen, waardoor de film zich ruim op het visuele aspect kon focussen.

Dat Dunkirk Nolan's meest experimentele film tot nu toe zou zijn is onzin. Veel experimenteler dan Memento (de film die achterstevoren geschoten is) kan haast niet. Toch doet Nolan iets aparts met de vertelstructuur van de film. Hij verteld drie verschillende verhaallijnen door elkaar heen. Een week op het strand van Duinkerken met soldaten, een dag op zee bij burgers en een uur in de lucht met de Spitfires. Uiteindelijk lopen deze verhalen ook in elkaar over, wat verwarrend kan zijn voor de onoplettende bioscoopbezoeker. Nolan's intentie was ook om het verhaal puur vanuit de Britse soldaten en gewone mens te vertellen. Daarom geen Churchill die een toespraak geeft, maar een soldaat die de transcriptie uit een krant leest en daarnaast hebben de Duitsers gedurende de hele film geen gezicht. Helemaal aan het einde als de Spitfire-piloot gevangen wordt genomen zien we voor het eerst Duitse soldaten en zelfs dan zijn ze geblurd. Persoonlijk zie ik liever dat de Duitsers juist wel een gezicht krijgen en ook meerdere achtergronden van personages middels Flashbacks aan het licht komen, maar ik zie wel waarom Nolan dit heeft gedaan en het versterkt ook gevoel van het er zelf bij zijn.

Wat toch wel het sterkste was aan Dunkirk is het audiovisuele aspect. Het klinkt cliché voor een recensie van een Historische film, maar het voelde echt alsof je er zelf bij bent. In Nederland is de film vooralsnog alleen in een digitale widescreenprojectie te zien. Ik ben zelf geen fan van IMAX waar de film in is opgenomen, een film moet breed zijn en niet vierkant of 16:9. Bovendien merk je niet dat er iets is weggeknipt boven en onder, de composities waren perfect. Geen overbodige CGI en super realistische dogfights die op briljante wijze in beeld waren gebracht. Veel subjectieve shots, close-ups en natuurlijk het fantastische sounddesign. Bij een film als deze zou je een epische orkestrale soundtrack verwachten, maar het is immers Nolan. Hans Zimmer maakte een erg sterke en opmerkelijke soundtrack met als terugkerend element het geluid van Nolan's zakhorloge. De soundtrack creëert een suspense-achtige spanning en zorgt voor de gewenste emoties.

De setting van de film was bijzonder geslaagd. Opgenomen in Urk en op het Ijsselmeer en daarnaast ook in Noord-Frankrijk. Veel mensen hebben het over te moderne gebouwen in de film. Dat is echter pure onzin. Mensen hebben een heel typisch beeld van hoe de jaren '40 eruit heeft gezien en realiseren zich niet dat er toen al erg moderne architectuur was. Bauhaus bestaat bijvoorbeeld al sinds 1919 en Frankrijk liep daar niet op achter. Bovendien hebben 90-jarige veteranen de film gezien en beweerd dat alles precies zoals toen waren (behalve het harde geluid dan).

Ik snap de kritiek dat er nauwelijks bloed in de film voorkomt. Ik denk dat Nolan wilde voorkomen dat de film een Saving Private Ryan-kloon zou worden en dat begrijp ik ook. De vergelijking zou zich zeker hebben opgedrongen als we opnieuw soldaten zonder darmen op een strand zagen. Bovendien was daar ook niet echt spraken van bij deze bewuste slag.

Dat dit 'Nolan's beste film tot nu toe' is zoals veel critici in hun reviews zeggen vind ik wat overdreven. Ik moet eerlijk toegeven dat de film me qua verhaal een beetje heeft teleurgesteld. Wel vond ik dit een erg gave film om in de bioscoop gezien te hebben en zeker een van de beste van dit jaar omwille van de briljante manier waarop hij is geschoten en ook de zeer geslaagde wijze waarop het gevoel van de evacuatie op de kijker overkomt. Dat Nolan in plaats van de zoveelste blockbuster besluit om een experimentele oorlogsfilm te maken getuigt van een eigenzinnigheid die past bij een genie. Zonder twijfel een van de beste filmmakers van dit moment. Eigenlijk briljant hoe hij hier een van de grootste nederlagen uit de Tweede Wereldoorlog toch als een overwinning van moed en zelfopoffering neer heeft gezet.

Ik ging vol verwachting naar de film Dunkirk. Wat een tenenkrommende slechte film is dit. De slechtste film in jaren waar ik naar toe ben geweest. Feitelijke onjuistheden. Moderne containerkranen op de achtergrond. Een verschrikkelijk laag tempo. Een paar mannetjes die de hele tijd op het strand rondhuppelen. Spitfires die een onuitputtelijke hoeveelheid patronen bij zich hebben waarbij er een op het laatst, met stilstaande motor al zwevend een Duits vliegtuig neer schiet en dan ook nog zo lang boven het strand kan zweven dat een zweefvliegtuig er jaloers op zou worden. Een schip wat midden op ze zinkt terwijl het aan zijn anker ligt. Nergens is er ook maar iets te zien van de enorme hoeveelheden materiaal die op het strand achter moeten blijven. Het verhaal zie je drie keer. 1x vanuit de man. 1x vanuit zee en 1x vanuit de lucht. In principe dus een hele kortere film waarvan je elke keer al weet wat er gaat gebeuren. En dan die verschrikkelijke herrie die ze er ingeplakt hebben en dat de naam filmmuziek heeft meegekregen. Doet zeer aan je oren. Nee. Echt zelden zo een slechte film bekeken en ik snap dan ook helemaal niets van dat gehyp over die film. De beste oorlogsfilm ooit. Hoe haal je het in je hoofd. Het zou verboden moeten worden dat je hier nog geld voor moet betalen. Mijn advies is duidelijk. Loop hier met een grote boog omheen.

Kijk, iedereen zijn mening over een film. Daar valt niet over te twisten. Maar wel over je argumentatie. Dat rommelt nogal. Ten eerste kun je beweren dat deze film juist voor mainstream wellicht moeilijk te behappen valt dan in vergelijking met bijvoorbeeld "jouw" Saving Private Ryan. Die film lijkt mij meer mainstream door een gemakkelijker te volgen lineair verhaal, meer bekend geschiedenisverhaal (D-Day) en meer sensatie (bloed, afgeschoten lichaamsdelen etc). Ten tweede: je argument dat Nolan het beeld schetst dat oorlog niet eng moet zijn. Nou, volgens mijn laat Nolan juist de spanning wel voelen, maar niet door bloed etc. De constante angst voor de torpedo's, de Stuka's/Messcherschmitts en de oprukkende Duitse krachten. Psychologisch worden de jonge Britse soldaten gesloopt. En Nolan brengt het helemaal niet als een overwinning. Met een beetje voorkennis had je kunnen weten dat de Britse propagandamachine middels opbeurende berichten de Engelse bevolking strijdvaardig hield en zich één front (samen met eigen soldaten) liet vormen. Hoe de soldaten in de film na de terugtocht worden ontvangen, zo was het daadwerkelijk in grote delen van het land zeker. De Battle of Britain stond namelijk op punt van beginnen en daar kon iedere hulp voor gebruikt worden.

In een woord: "WOW". Deze film is niet wat ik ervan verwacht had en is niet typisch voor Nolan, die toch vooral naam heeft gemaakt met high-concept films vol met twists en subplots, komt nu met een relatief eenvoudige (vanuit het oogpunt van verhaal en karakters) maar zeer indrukwekkende oorlogsfilm.

Het is daarbij zeker geen typische Hollywoodfilm geworden - het verhaal en de karakters zijn nogal minimalistisch, de film verzuipt niet in CGI om het er allemaal zo spectaculair mogelijk eruit te laten zien en de gruwelijkheid van het geheel wordt niet benadrukt door eindeloze hoeveelheden rondvliegend bloed.

In plaats daarvan krijgen we film die door middel van zeer effectieve beelden en de combinatie daarvan met een fantastische soundtrack probeert over te brengen hoe het gevoeld moet hebben om daar tussen die wanhopige en uitgeputte soldaten gezeten te hebben - en daar op geweldige wijze is slaagt. Het is lang geleden dat is zo'n intense film gezien die je echt het idee geeft dat je er zelf bij was en die je zo de angst en de spanning die de soldaten ondervonden moeten hebben laat meemaken- ik kreeg en paar keer echt kippenvel.

Dit gezegd zijnde is het niet per se een "waargebeurd verhaal" - het is niet per se allemaal even geloofwaardig (de Spitfire die zonder benzine nog lang doorvliegt is een beetje too much en de film doet ook geen recht aan de schaal van het geheel (meer dan 400.000 soldaten, duizenden boten, dat is echt gigantisch veel). Maar de film weet wat mij betreft de essentie van de situatie prima weer te geven.

I'm impressed

Dit dus, behalve dat er naar mijn mening luide bombastische muziek wordt gebruikt om spanning op te wekken die er uiteindelijk niet komt. Soms voelde ik wel de onderhuidse spanning maar echt spannend wordt het nergens. De complexiteit van Nolan zijn films is hier ook helemaal niet in terug te vinden, oké je hebt drie verhaallijnen maar die komen uiteindelijk samen zoals je al van in het begin kon verwachten.

Een film die nooit echt weet te boeien doordat er dus geen enkel personage wordt ingeleid, als je hun namen al kent tegen het einde van de film is het al veel. Ik hou van films die character-driven zijn en dat is deze helemaal niet. Hetgeen hier ontbrak was een voice-over van Morgan Freeman want dan was dit misschien wel een goede documentaire.

Indrukwekkend camerawerk! Geweldig goeie muziek en sound waarbij je de spanning tot in je tenen voelt. Realistisch in beeld gebracht. De rollen niet overdone. Kortom een dikke 4 sterren.

Als bioscoopervaring telt deze absoluut. Met de mooie beelden, het geluid, de hele beleving in slechts 106 minuten gestopt waardoor dit, ondersteund door de bombastische muziek, vooral één lange achtbaanrit is. Ook de manier van het verhaal vertellen met drie tijdlijnen/punten van focus en weinig dialoog maakt ook dat dit een vrij unieke ervaring is doordat dit niet een simpele film van a tot z is. Wat mij betreft had het nog wel kaler gemogen en elke vorm van hoofdpersonage eruit halen, dus ook die paar die we volgen nog minder in beeld. maar goed, de acteurs die wat meer tijd krijgen laten allen dan wel een sterke indruk achter.

Anderzijds liet de film me redelijk koud, en echt de vinger erachter krijgen lukt me niet, ook anderhalve week later niet. Maar de positieve punten zijn zo alom aanwezig dat dit op zeker 4,0* is.

Nolan

Hoewel ik de man de laatste tijd wat vervelend vindt. Zijn argumenten tegen Netflix zijn zo kortzichtig. Ook zo een reactie van de geitenwollen sokken filmkijker; Ein-de-lijk geen CGI! Deed me vooraf toch een beetje hopen dat de film kut zou zijn.

Maar Nolan is gelukkig een erg goede cineast. Het is een geweldig spannende film. Het is met oog voor detail gemaakt. Het niet chronologisch laten afspelen brengt nog meer spanning met zich mee. Soundtrack is simpel maar werkt erg goed. Het heeft nog steeds erg veel Hollywood rules, maar Nolan werkt ze in perfectie uit. Een Hacksaw Ridge maakt er een sprookje van. Dat is niet per se een verkeerde benadering van het maken van een film. Maar wel heel erg voor die film! Nolan wist dat dit geen sprookje moest worden en maakt er een ware thriller van.

Hoewel ik Davidia ergens wel volg. Had ik wel het idee dat je als kijker vooral blijft bij de drie verhalen die we volgen. De Duitsers blijven bewust gezichtloos, en de grootsheid is daardoor niet heel zichtbaar. Maar ik denk niet dat het daardoor er niet was. Maar als soldaat voel je denk ik ook niet dat er 400.000 mensen wachten, maar vooral de paar duizend om je heen. Daarbij stonden ze op het strand en werden er toch ruim 300.000 gered. Dus ik vermoed dat het ook in werkelijkheid geen all out war zone was. Maar veel en lang wachten.

Naar het einde is het toch een helden epos. Weet of ik dat zo nodig vond. Met zo een trotse Kenneth Branagh. Als de boten komen ook zo vragen waar komen jullie vandaan! Het is een vrij klein smetje op een film die Nolan weer duidelijk als vakman neerzet. Enige nadeel aan Nolan is, is dat hij niet een beetje een gekke vakman is. Het blijft toch te degelijk voor een volledige score. Een beetje keihard bloederig geweld, vreemde seks of rare shots zou hem voor mij een geweldige regisseur kunnen maken. Maar ben bang dat ik dat nooit hoef te verwachten van deze perfect gentleman.

Tip: In Imax kijken en niet in normale Pathe zalen. Hoorde dat ze hem daar opblazen (Filmhuizen doen dat niet) wat echt heel zonde is. Vooral de air strikes lijken me dan erg vaak een vliegtuig te missen in beeld.

4 sterren.

Helmen op een strand – stille getuigen van een niet te bevatten verschrikking.

Een geluidsloze schreeuw onder water – verzet tegen de onpersoonlijke willekeur van oorlogsvoering.

Een soundtrack die pulseert als een hart, die tikt als een kolk, die beklemt als nooit ofte nimmer tevoren – wij, gekooide dieren in de bioscoop, meer en meer verstoken van hoop.

Een narratief dat concrete psychologie uit de weg gaat om universele portretten te kunnen tekenen – jazeker, dat zijn u en ik op dat strand, in die boot, daar ergens levenloos dobberend op de deining van een onverschillige oceaan.

Een deconstructie van de vertelde tijd tegenover de verteltijd – drie settings, drie verschillende metrums, drie soorten gruwel, of gewoon drie exemplaren van een ongelofelijke slachtpartij.

Het geheel een ervaring die grenst aan fysiek ongemak – fluitende kogels, zwetende handpalmen, hart bonzend in keel en borstkas, oren tot het uiterste gespitst, ogen gericht op wat voorbij de einder ligt…niet de droom van het vaderland, maar de wens dat het ophoudt, ophoudt, alsjeblieft, ophoudt.

Kortom: hoe Christopher Nolan nog maar eens de grenzen van cinema verlegt, met een film die het publiek midden in de horror dropt – fenomenaal. Maar ook: hoe Hans Zimmer met Edward Elgars ‘Nimrod’ aan de slag gaat en op die manier een symbool van het Britse muziekwezen verbastert – als melomaan word je er wild van. Zimmer vertraagt het bekende thema, rekt het uit, schaaft het bij, voegt chromatiek toe, zoekt dissonanten op, weigert de klassieke harmonieën te laten overwinnen…met als resultante: filmmuziek zoals filmmuziek moet zijn – een prikkelende laag die met de beelden in dialoog gaat enerzijds, een 'intertekstueel' hoogstandje dat iets aanvangt met de klassieke traditie anderzijds.

En toch: misschien herhaalt de gruwel zich naarmate de film vordert iets te frequent. En, bovenal: in de finale lijkt het alsof Nolan dan toch een oorlogsfilm heeft willen regisseren die gaat over het buitengewone van de gewone mens, met een wat vieze nasmaak van verheerlijkt kameraadschap en ongepast patriottisme. ‘Dunkirk’ lijkt eerst een bittere aanklacht te worden tegen zinloos geweld tout court, maar het feit dat de weinige verhalende eindjes aan het slot alsnog netjes geknoopt worden, heeft iets ongepast. Iets dat de ontzettend sterke morele lading van de film aantast.

Edoch, desondanks, niettemin: Nolan maakt dat in de laatste twee seconden goed. Churchill speecht zijn speech, waarna Fionn Whitehead (Tommy) een pauze laat vallen waarin zijn blik het allemaal zegt – het is de blik van de verlorenen, die na Duinkerke nooit meer zullen kunnen terugkeren naar de regelmaat van hun leven voordien.
Of hoe een shellshock in een paar ogen besloten kan liggen.
Of hoe ‘Dunkirk’ als cinema-ervaring het equivalent vormt van een shellshock.

Meesterlijk, althans 80% van de film – maar niet om meteen een tweede keer te gaan zien.
Oh, ja. Oh, nee.

4*

Allereerst valt het mij op in welke mate deze film veel stof doet opwaaien. Niet alleen in deze commentsectie, maar ook in de bioscoopzaal. Mensen om hij heen reageerden vrij teleurgesteld, of vonden het een van de beste films die het afgelopen jaar is uitgekomen. Ik blijf echter redelijk in het midden, wat wil zeggen dat ik de kwaliteiten van Nolan en de film zelf zie maar er dingen zijn die er aan schort. Zo wordt op sommige momenten het tempo wel heel traag gehouden en lijken er scenes teveel terug te komen. Ik begrijp natuurlijk dat het voor het historisch besef realistisch is dat er zoveel mogelijk boten kapseizen of dat je veel shots ziet van zwemmende soldaten, maar dat gaat op een gegeven moment ook wel vervelen. De kracht van de film zit hem in de dampende sfeer. Grote horde mannen die bang en verkoeld over de dam lopen naar een boot. De scene in de verlaten boot die beschoten wordt door Duitse scherpschutters vond ik nog wel de beste. Misschien juist omdat hij zo tegendraads staat tegenover de rest van de film. Je ziet ontzettend veel shots van de grote open zee (en zeker in IMAX kan dat best indrukwekkend zijn), maar interessanter zijn de benauwde, haast claustrofobische momenten waar je de spanning voelt stijgen. Zeg maar een soort zelfde sfeer als bij Das Boot. Mensen die worden gedwongen onmenselijke keuzes te maken en slachtoffers te kiezen tegenover hun eigen veiligheid. "Hij liever dan ik", dat kenmerkte voor mij vooral de brute ideologie achter een soldaat in moeilijkheden. Dat had deze film wat meer nodig en dan was het nog intenser geweest. Nu blijf je als alwetende kijker net zo hoog hangen in de lucht als de vliegtuigen en bekijk je hoe de mensen het moeten redden terwijl jij veilig en droog in de bioscoopzaal zit. Wat dichterbij gefilmd op de man was zeker niet overbodig geweest.

De film zelf was uiteindelijk best aardig, maar het had zoveel beter kunnen zijn. Deze potentie is helaas noot waargemaakt door Nolan en daarom een 3,5*

Gisteren gaan kijken in een volle zaal, en wat hebben ze zich allemaal voorbeeldig gedragen.

Nochtans is Dunkirk naar mijn mening niet een film voor het grote publiek. Hoewel ik een spanningsboog voelde van minstens 2 uur, valt de film voor de minder gepassioneerde/geoefende kijker misschien wel te herleiden tot een boot-scène in de helft van de film, en één op het eind (dat van die 'minder geoefende kijker' is zeker niet hautain bedoelt hoor, maar iemand die naar de cinema komt om spektakel te zien kijkt toch anders naar een film dan iemand die op details let waar anderen misschien helemaal geen boodschap aan hebben).

Des te meer was ik aangenaam verrast dat ik gedurende twee uur geen enkel gerommel/gefluister/gelach/gekraak of wat dan ook rondom mij heb gehoord. Dat is wel ooit anders geweest (ik ben eens naar Rundskop gaan kijken, en net na die intense eindscène zegt een van die pubermeisjes de rij voor me - die al de hele film vervelend deden trouwens - "WAT EEN K*TFILM WAS DAT ZEG!"; je zou voor minder wachten op de dvd...).

Zelfs de jongeman naast mij gisteren nam heel behoedzaam chipje voor chipje uit z'n zak Lays, om toch maar niemand te storen. Uit respect voor de anderen in de zaal, of uit respect voor de weerloze soldaten op het scherm.

Ook dit keer was trouwens weer de volledige rij voor ons bezet door tienermeisjes, maar ik heb zo'n vermoeden dat zij daar enkel waren omdat ze naar een film met Harry Styles kwamen kijken... Dan hebben ze in elk geval een knappe - en meer esthetische dan die ooit in hun middelbare school zal zijn - geschiedenisles gekregen, waar hopelijk iets van zal blijven hangen.

Terug naar die spanningsboog. De beukende strijkers hebben daar natuurlijk een aanzienlijk deel in, wat niet betekent dat je de hele film hetzelfde muziekje in een loop herhaald hoort. Er wordt efficiënt gebruik gemaakt van geluidssterkte, snelheid van het thema, vollere of dunnere bezetting van de strijkers, en meer op de voor- of achtergrond. Beetje vergelijkbaar met de variaties van het thema in Jaws, waar dat ook al érg goed werkte.

Daarnaast bleef de intensiteit natuurlijk ook zo lang zo hoog door het strakke/mooie/prachtige (ik vind het juiste woord niet maar ze gelden voor mij part allemaal) camerawerk, de sterke maar integere acteurs (respect trouwens voor die gedurfde keuze van Harry Styles), die lang niet allemaal grote namen waren in de wereld (en dat charmeert altijd net iets meer), en de mooie bezetting van de acteurs in het scherm. Alles klopte, de kleuren, de choreografie, het geluid, én het verhaal.

Neen, het was geen spectaculair 'verhaal-verhaal', om de cinemakijker mee weg te blazen (wat ik eigenlijk verwachtte), maar net daardoor is mijn waardering voor de film net een stukje hoger. Het ging niet om die paar hoofdrolspelers hun rol, maar om het geheel, weerspiegeld door de trajecten van die paar hoofdrolspelers.

Ik las in een recensie dat Dunkirk de beste cinema-ervaring van het jaar was. Ik weet niet wat er nog allemaal verwacht wordt voor 2017, maar hoe dan ook, het zou best wel kunnen kloppen.

Net gezien in de bioscoop. Ben met met sandrokan helemaal eens. Heb de film gewoon op mij af laten komen zonder al te veel informatie, maar ondanks weinig dialogen en bepaalde sprongen in tijd kon je best de film vanaf het begin goed volgen. De film ziet er prachtig uit en ben blij dat ik hem in de bioscoop heb gezien. Qua sound en beelden erg sterk. 8/10

Voordat ik en twee vrienden naar de bioscoop gingen hebben we nog even een potje gedart. Ik gooide een paar keer honderd en twee keer honderdveertig. Achteraf gezien was dit het hoogtepunt van de avond.

Dunkirk gaat over een grote evacuatie van Britten en Fransen van de stranden van Duinkerke terwijl op de achtergrond de Duitsers steeds dichterbij komen. De film splitst zich op in drie tijdlijnen die met elkaar worden verweven. Wat geinig is, maar ook een beetje als excuus voelt om het magere verhaal wat meer diepgang te geven.

Wat me direct opviel was de uitstekende score. De violen werken op een positieve manier op je zenuwen waardoor het Duitse gevaar een stuk intenser wordt. Harry Styles heeft me in positieve zin verrast en Murphy was ook weer ouderwets goed. Tom Hardy viel nogal tegen. Erg weinig tekst en erg weinig gezicht. Ze hadden wat mij betreft ook de loopjongen van de set in het vliegtuigstoeltje kunnen zetten. Dit is niets tegen het acteerwerk van Hardy overigens.

Dunkirk bevat een aantal scenes die je letterlijk naar adem laten snakken, zoals wanneer het schip met tientallen mannen aan boord onderloopt en je ze onder water hoort schreeuwen. Ook de torpedojager die tot zinken werd gebracht was aardig spectaculair. Verder zorgden vooral de first person views van de vliegtuigen voor erg mooie plaatjes.

Wat me vooral tegenstaat is dat de film een leeftijdsgrens heeft. Misschien ben ik te sensatiebelust, maar een oorlogsfilm waarin bommen met bosjes tegelijk worden gedropt en er uiteraard genoeg kogels door de lucht vliegen verwacht ik toch wat heftigere beelden dan wat ik nu voorgeschoteld kreeg. Het begon al met de eerste droppings waarna iedereen gewoon leek op te krabbelen. De manier waarop de bommen de soldaten op een haar miste en in het water ontplofte deed me een beetje denken aan een wildwaterbaan in een attractiepark. Leuk, omdat je weet dat er niks ergs gebeurt. Tientallen kogels die het gestrande bootje doorzeven maar niemand raken gaat er bij mij niet in. En zo'n Hardy die zonder motor(!) een ommekeer maakt en de laatste Duitser uit de lucht knalt zit ik niet op te wachten.

Ik miste echt de rauwe oorlogssfeer die bijvoorbeeld een Saving Private Ryan wel heeft. Nu vergelijk ik Dunkirk misschien meteen met de beste in zijn genre maar gezien het cijfer moet het kunnen. Dunkirk is zeker niet slecht, maar gezien alle lof had ik op meer gehoopt.

Geweldige oorlogsfilm, volgensmij kan Nolan geen slechte films maken

Mijn vier sterren zijn vooral gericht op de geweldige bioscoopervaring. Nog niet zijn mijn oren eerder zo positief op de proef gesteld als bij Dunkirk. Daarnaast houdt Nolan er lekker de vaart (eindelijk weer eens een "kortere film") in en zijn de beelden van Hoytema uitmuntend. Wat alleen misschien wel voor een heel punt aftrek zorgt zijn de "spanningselementen", waarbij alles op de seconde na maar net goed gaat. Zeker in een oorlogsfilm is dit niet nodig, althans voor mij niet. Dat er toevallig net een bom naast je ontploft tot daar aan toe, maar wanneer bepaalde personages structureel maar net op tijd op een boot aankomen, of er juist afspringen, wordt de kijker een klein beetje bij de neus genomen. Of Tom Hardy die zijn wieltjes op het aller aller allerlaatste moment nog weet uit te klappen! De vergelijking met Kubrick werd gemaakt, maar hiervoor moet Nolan nog echt een aantal stappen zetten. Op zich is de basis er wel, alleen hij blijft op sommige vlakken niet vernieuwend genoeg. Zo had ik deze film wel eens willen zien zonder vaste personages, waardoor de intensiteit wat meer kan toenemen. Het is iets waar bijvoorbeeld Spielberg grandioos de fout in ging bij SPR, door na een ijzersterk half uur teveel personages in de film te verwerken, om deze vervolgens vol met sentiment en dialoog te confronteren. Als ik het zo bekijk is Nolan al wel wat verder, en met Hoytema en een bijna altijd goede Hans Zimmer verwacht ik nog wel wat in de toekomst.

Oja, nogmaals: Zeer fijne bioscoopervaring!

Redelijk.

Minder goed dan ik gehoopt had, maar anderzijds verbaast dat mij ook weer niet echt. Sowieso had ik te veel Hollywoodsentiment verwacht dat al het goeds in de weg staat. En dat gebeurt uiteindelijk ook gewoon. Dit ten koste van een heel aantal positieve zaken waarbij ik voornamelijk de figurantenrol van de hoofdpersonages goed gedaan vind. Geen overbodige kleffe toestanden met een schreeuwerige vrouw aan de andere kant van de lijn, wel 'hoofdpersonages' waar je bijna niets van te weten komt omdat ze gewoon de pech hebben een pionnetje te zijn in een veel groter iets.
Maar wel een ontzettend misplaatst slotakkoord wat mij betreft. Dik aangezette muziek onder een montage van onze “helden”, voorzien van een pakkende voice-over. Waarom toch? Het kan m.i. ook niet paradoxaler dan het begin waarin een scène te zien is van een Duitse bommenwerper op het strand, de Britten “schuilen”, het geluk kiest wie leeft en sneuvelt, en dan weer aanschuiven in de rij wachten op de volgende. Dát zijn scènes die imponeren, scènes die ik wel zien, niet zo’n opgeklopte finale.

De cast heeft in se niet zo heel erg veel te doen. Enkel Mark Rylance en Cillian Murphy hebben van de bekende gezichten e.e.a. te doen. Beetje spijtig wel dat die Harry Styles uiteindelijk nog vrij prominent aan bod komt. Niet dat ik popsterretjes op voorhand verafschuw, integendeel, maar enig acteertalent lijkt me wel handig.

Christopher Nolan weet met een aantal scènes (voornamelijk uit de eerste helft van de film) de juiste toon te vinden. De oorlogstaferelen worden strak en zonder al te veel franjes in beeld gebracht. Het is mij – ondanks de realistische, niet CGI-gerichte aanpak – wel iets te clean. Het is bijvoorbeeld zoeken naar een spatje bloed. Het spel met de tijdlijnen en het ‘land, zee, lucht’-gegeven is een aangename afwisseling met wat je doorgaans ziet in oorlogsfilms. Spijtig dat het laatste half uurtje dat niet is.

3

Bovengemiddeld, redelijk tot goed, maar niet zo meesterlijk als ik op basis van voorgaande commentaren had verwacht. Gewoon een behoorlijke oorlogsfilm, echter komen eigenlijk ook voor het eerst de mindere kanten van deze regisseur aan de oppervlakte, waardoor dit voor mij dan ook wel een van zijn mindere films is. Nolan's Dunkirk is een wat zakelijke, rechttoe rechtaan verfilming van een emotionele, intense gebeurtenis. Ik had deze emoties en intensiteit graag wat meer op het doek willen zien, zoals Spielberg dat bijvoorbeeld zo goed deed met Saving Private Ryan, een enigszins vergelijkbare oorlogsfilm die m.i. beter werkte en daardoor monumentaler is(ik denk in ieder geval dat ik me SPR over een tijd meer zal herinneren dan Dunkirk). In Dunkirk worden we met te veel hoofdpersonages opgezadeld die ons nooit echt raken: Bij de uitvoerige introductie al een jonge soldaat die nauwelijks iets zegt gedurende de hele film. Verder een piloot, die bijna de hele film letterlijk verscholen achter een masker zit met ook al bijna geen tekst. Het personage van Rylance, die zijn zoon heeft verloren in de oorlog, maar zich desalniettemin onverklaarbaar met schijnbaar speels genoegen in de oorlog mengt. De rol van Cillian Murphy komt over als een lafaard, Branagh die welhaast stoïcijns zijn job doet.... Dat maakt dat je wat afstandelijk kijkt naar een technisch bijna perfecte film, maar dat opwindende gevoel dat je hier met een onvergetelijke kijkervaring van doen hebt ontbreekt dit keer. Ondanks het zichtbare vakmanschap ontbrak voor mij de echte betrokkenheid, je bekijkt het bijna als zijnde het een documentaire is. Als pure verhalenverteller kan Nolan derhalve nog wel wat leren. En het middel(of het trucje?) om zijn films wat interessanter te maken door de verhaallijntjes niet geheel chronologisch te laten lopen, had hij bij deze prent ook achterwege kunnen laten. Voegt eigenlijk weinig toe hier, leid af van de echte gebeurtenissen die op zichzelf al boeiend genoeg zijn. Een gevalletje van te veel een eigen stempel willen drukken terwijl het verhaal op zich al sterk genoeg is.

Alles bij elkaar redelijk, maar ik denk dat er een hoop regisseurs zijn die met dit gegeven een redelijke film kunnen afleveren, dus de lof die Nolan krijgt toegezwaaid van sommige alhier is deze keer wat overdreven.