2001: A Space Odyssey (1968)

Bij deze:

Welk "moraal" poneert Stanley Kubrick met zijn 2001 en vindt je deze dan niet meer van deze tijd?

Zo ja, waarom?

1. De gevaren van de techniek. Ik blijf erbij dat de uitwerking van HAL enorm simplistisch en paniekerig is. Ondertussen is men ook al iets verder dan "de supercomputer die de mens wil heersen" of bewaart met dat voor films als The Matrix.

2. Evolutie gebeurt in stappen en volgens duidelijk te pinpointen gebeurtenissen. De monolith speelt hier steeds een grote rol in, wat zijn betekenis dan ook mogen zijn. Evolutie is volgens mij veel natuurlijker en constanter.

3. Het kale toekomstbeeld. De mensheid die zijn passie verliest en een soort van cultuurarm wezen wordt. Smerig eten uit apparaten en een geweldig gebrek aan persoonlijkheid binnen het ruimteschip.

Dit schaar ik allemaal onder achterhaalde moraal en achterhaalde wereldbeelden.

Verdere religieuze allusies die mensen in deze film zien wil ik daar ook onder scharen, net zoals "het doel van de mens en zijn positie in het heelal". Mij te romantisch allemaal, en voor mij persoonlijk achterhaald en verouderd.

(en volgens mij staat hier, afgezien van de laatste alinea, niks nieuws in)

Sinds wanneer zou HAL de mensheid willen beheersen? Je simplificeert het zélf nogal.


Is het zo'n moeite om de uitbeelding van die significante stappen wat symbolischer op te vatten? Ik denk dat Kubrick zelf ook wel snapte dat men geen monoliet zou aantreffen op de maan in 1968.


Dus de film is achterhaald omdat het jaar 2001 inmiddels geweest is en het allemaal niet zo bleek te zijn?

Wel even lezen...
Bovenste 2 OK, maar vind dit net het enige punt waar ik wel wat in zie, de sfeer is niet bepaald menselijk aan boord en het idee van stroeve super gecontroleerde toekomstmens is redelijk achterhaald, maar vind de keuze juist treffend en onmisbaar hier omdat het imo tijd voor evolutie (evt. geforceerde, door de monolith/HAL) weergeeft.

Maar kan bij deze film toch erg goed voorstellen als het niks vind, blijft een hele typische film toch, heb zelf ook niet altijd zin in die mangel-tocht, maar als 'ie opstaat, kan ik hem niet afzetten.

Ten eerste gaat het in 2001: A Space Odyssey helemaal niet over de "gevaren" van de techniek. Een ridicule en veel te simplistische opvatting.

Waar het in 2001: A Space Odyssey om te doen is betreft de "zelfoverschatting" van de mens. De "techniek" vormt slechts één van de verschillende metaforen in deze film waarmee wordt aangetoond dat de "mens" als entiteit wel claimt(!) de techniek onder controle te hebben en antwoorden te hebben op alle denkbare kwesties; conflicten, techniek, ontstaan van de mens, de evolutie enz. maar hiervan in de praktijk alles behalve sprake van is.

Reductionistisch gesteld komt het erop neer dat misplaatste arrogantie van de mens in de breedst denkbare context leidt tot overschatting, gebrek aan creatief vermogen, passief gedrag enz.

Dat betreft geen simplisme, het bevat kernpunten die heden ten dagen uitermate actueel zijn.

In het voorbeeld waar jij refereert aan HAL de supercomputer die op hol slaat ga je volstrekt voorbij aan de "reden" waarom die computer op hol slaat. Die computer is gemaakt door(!) de mens, dat hij volstrekt op hol slaat is omdat de computer, net als de mens, maakbaar is met de daarbij behorende onvoorspelbare consequenties; wederom overschatting van de maker. Hal wil trouwens helemaal niet over "de mens" regeren maar zijn eigen positie met betrekking tot de situatie waarin hij zich bevindt veilig stellen.

Daarbij "speelt" HAL slechts een "kleine" rol, maar groot genoeg om dat punt weer te geven, net als de scene waarin een "pen" door de ruimte zweeft hetgeen ook refereert aan de onvolmaaktheden van de mens; wel reizen door de ruimte kunnen maken maar een directe oplossing voor de gewichtsloosheid aan boord heeft men niet.
En zo zit in 2001: A Space Odyssey boordevol scènes die de onvolmaaktheden van de mens weerspiegelen. HAL maakt daar slechts onderdeel van uit.

De film "The Matrix", over oubollige clichés gesproken, gaat inderdaad over gemene enge machines die de controle over de mensen in handen willen houden. En die gemene enge machines schuwen geen enkele maatregel om de "patriottisch" ingestelde opstandelingen de mond te snoeren.
Naast de sterk moralistische boodschap dat de mens zich moet realiseren dat in elk ZX Spectrum een vermeend moordlustige computer c.q. robot schuilt en er meer is tussen Hemel en Aarde wat de "The One" door het ontwijken van een regen van CGI kogels talloze keren demonstreert doet daar niets aan af. Maar het betreft hier wel overduidelijk een appel met peren vergelijk.



Je zult zelf tot de conclusie komen dat wanneer je tien verschillende biologen de vraagt stelt hoe evolutie zich als geheel manifesteert je tien verschillende antwoorden krijgt. .

Wat de rol van de monoliet nu precies betreft is niet met zekerheid vast te stellen, behalve dat het als onnatuurlijk entiteit zich manifesteert door opeens te verschijnen op het punt dat de mensaap op punt staat in de context van evolutie een doorbraak te gaan maken; het wapen.

Verder vormt die monoliet de personificatie van een "hogere" macht. Niets meer en niets minder. De één noemt het God, de andere een buitenaards entiteit. Overigens is dat nu precies de bedoeling van de regisseur in kwestie maar dat terzijde



Als het moraal dat de mens als entiteit arrogant is en claimt de oplossing in handen te hebben met tal van kwesties zoals ik eerder hierboven heb beschreven zou er geen oorlog meer heersen, dan zou de mens de ruimte al een koloniseren zijn, zouden conflicten niet meer bestaan en, een nog meer illustratief voorbeeld, zou in een ruimteschip geen pen rondzweven.

Noem het achterhaald, één knop op de afstandbediening en ik zie dat het de realiteit vormt.



Dat laatste mag je natuurlijk vinden. Maar het betreft echter wel een veel te simplistische omschrijving van wat het verhaal inhoudelijk te vertellen heeft.

Het gaat over waar de mens staat. Beter gezegd, waar de mens "denkt" te staan. Een positie die schromelijk wordt overschat met betrekking tot de realiteit.



Er staat meer in dan je denkt. Bijvoorbeeld valt uit je antwoorden te destilleren dat je de film overduidelijk volkomen verkeerd interpreteert. Je hamert op de verschijning van een computer die naar eigen zeggen nog ouderwets aandoet (logisch gezien de periode waarin de film is opgenomen) maar gaat volstrekt voorbij aan hetgeen de film uitdraagt.
Alsof je de Britse televisie epos "I Claudius" afrekent op de aanwezigheid van armzalige decors terwijl de serie fundeert op zijn verhaal om voorts de serie te vergelijken met de decennia oudere broer Gladiator van Ridley Scott.

Inhoud technisch geef ik de voorkeur om een discussie over een film daadwerkelijk bij de film zelf te houden en, mijns inziens vergezochte, vergelijkingen met andere films te laten voor wat het is.

Voor de duidelijkheid, het gaat mij hier niet om je hier te overtuigen. Over smaak valt niet te twisten immers, over de inhoud wel.

Ook dit is een gedateerde moraal.

Al eeuwen lang bekritiseert de mens zichzelf door het aanwenden van doemdenkbeelden. HAL blijft daar een goed voorbeeld van. De mens die aan de basis staat van zijn eigen ondergang. Geeuw ?

Er zijn mensen die de mensheid als entiteit overschatten, er zijn mensen (Kubrick - als jouw interpretatie klopt) die mensheid als entiteit consequent onderschatten. Ik vind beide visies eigenlijk even ergerlijk en opteer zelf voor de middenweg.

Ik ken weinigen die echt geloven op alles een antwoord te hebben. Een beetje wetenschappelijk aangelegd mens is zich ook enorm bewust van het "voor elk nieuw antwoord 10 nieuwe vragen" principe.

Volgens mij haal je vooral zelfoverschatting en machtsmisbruik/manipulatie door elkaar in je bericht.

Welke "hogere macht" ? Aliens en God ? No offense, maar hier heb ik echt geen oren naar. Zulke zaken wens ik gewoon niet serieus te nemen, en noem ik graag verouderd ja.

"2001: A polder odyssey" voor Onderhond.

lol

Ik begrijp em niet. Care to explain ?

LOL

@Onderhond

Nooit van polder politiek gehoord???? De gulden middenweg, de nuance, consensus politiek...... polder...

Voorts, dank voor je uitleg, we worden het totaal niet met elkaar eens vrees ik en mijns inziens heb je de film 2001 A Space Odyssey schromelijk verkeerd begrepen, maar dat staat natuurlijk niet in de weg of de film je aansprak of niet

Howdo

Had er nog nooit van gehoord nee. De enige connectie die ik met polder kon leggen was de nogal boertige reactie zelf.

Verder denk ik dat ik de film best goed begrepen heb en dat wat ik er uithaal alleen veel concretere elementen zijn van het overkoepelende wat jij aanhaalt.

Alleen ben ik met die visie dus ook compleet niks en vind ik het meer opgeklopte doempraterij dan waardevol materiaal.

Polderpolitiek is ook een typisch Nederlands begrip dus niet zo vreemd dat je daar in Belgie nooit van gehoord hebt.

*weer wegloopt en van een afstandje de discussie gadeslaat*.

@Kos

Ik ben er klaar mee. Iemand die 2001: A Space Odyssey louter als "doem praterij" omschrijft heeft de film mijns inziens totaal niet begrepen en in ieder geval het einde niet goed bekeken; die alles behalve negatief is.

Voorts claimen dat je de film goed hebt begrepen spreekt boekdelen. Het behoeft verder geen betoog.

Dat is mijn mening en daar hou ik het bij.

Over wie gaat het nu ?

Mijn berichten zijn er niet op voorzien dat verschillende delen zin onderling kunnen gemixed en mashed worden tot nieuwe zinnen waar ik nog steeds achtersta. Mijn excuses daarvoor.

Het valt me op onderhond dat je veel, zo niet alle, oudere films nogal simplistisch benadert en er een verhaal of thematiek uit haalt die past bij je redenatie tot afkeer van deze oudere films. Jammer genoeg is dat feitelijk vaak niet wat die films beoogden en doet het de inhoud meestal volstrekt geen recht. Van mij mag je natuurlijk iedere oudere film afbranden tot in de grond (wat je ook doet), maar geef dan simpelweg de reden dat je niet gesteld bent op oudere beelden, vormoplossingen, muziek of acteerwerk.. dat gewurm met allerlei tegenstrijdigheden en moeilijke uitvluchten waarom iets al dan niet relevant of interessant zou zijn komt namelijk in dit soort discussies erg vermoeiend over. Terdege waarom dragje destilleert dat je de film niet hebt begrepen.

Ik vind 2001 nog steeds hét toonbeeld voor intelligente SF, omdat het veel relevante en actuele vraagstukken (de rol van de mens, machine of universum veroudert?? Sinds wanneer?) op een vrij beschouwende manier laat zien. Sterker, ik ken maar weinig SF-films die zich op zo'n wijze aan deze vraagstukken waagt. Als die geeuw-commentaren van jou gaan m.i. juist veel meer op voor de SF van de laatste 20 jaar, waarin helemaal niets nieuws tegenover deze visie is gesteld Daaruit kan ik alleen maar concluderen dat om die reden 2001 nog steeds zijn immense kracht en waardering put bij de betere filmpers en mensen uit het vak.

vond hem wel tof hoor

ROTFLOL.

Ehm. Dat zie ik niet in de film, hoor.

Dat is gewoonweg flauw. De film neemt for the sake of te story aan dat er in het heelal wezens zijn die velen malen verder zijn in onze ontwikkeling dan wij. Daar hoeg je wat mij betreft peroonlijk niet in te geloven, maar dat is gewoon waar dit hele verhaal uit voorkomt. Ik zie niet in wat daar achterhaald aan zou zijn of waarom het niet serieus te nemen is.

Toch zie ik niet echt waarom je de film afdoet als doemdenkerij. Ik zie zelfs helemaal niet wat voor negatiefs de film ons voorschoteld. Dat is allemaal interpratie, niet iets wat de film persé zegt.

Feit is dat 2001 door veel mensen door de jaren heen op totaal verschillende manieren geinterpreteerd is, iets wat Kubrick altijd een plezier heeft gedaan. (Zo zijn er mensen die er allerlei religieuze zaken inzien en mensen die het een atheistisch verhaal vinden.) Dat jij er een soort waarschuwing jegens artificiele intelligentie inziet (althans dat maak ik een beetje op uit je teksten) is jouw interpretatie. Niet helemaal onlogisch omdat je er van uitgaat dat je met de mensen in het verhaal mee moet voelen. Maar doet Kubrick nu echt zo ontzettend zijn best om die mensen empatisch te maken? Mij lijkt hij er meer op uit je het idee te geven dat HAL menselijke gevoelens heeft. Anyway, het is een gedeelte van het verhaal en niet hetgene dat mij het belangrijkste idee van de film lijkt. Het is eerst en vooral een film over hoe de mens (met behulp van inteligentere wezens, waarvan in het midden gelaten wordt wat dat nu precies zijn) een volgende evolutionaire stap maakt; de stap naar een soort Nietschziaanse übermensch.

Is dat doemdenken?

Ik heb mijn commentaar ook over de vreselijke visuals en ditto soundtrack gegeven. De discussie gaat nu eenmaal over het inhoudelijk, iets waar ik toch noodgedwongen naar gaat zoeken als een film van bijna 3 uur mij niks anders te bieden heeft.

Verder geen tegenstrijdigheden en moeilijke uitvluchten gezien.
[zelfde houding als jullie]Waarschijnlijk begrijp je het allemaal niet goed. [/zelfde houding als jullie]


Nee, maar dat heb ik ook nergens beweertd Mijn reactie was op dragje's uitspraak dat de film zou draaien rond de "overschatting van de mens".

Verder heb ik het Kubrick ook al eerder zien doen (Clockwork Orange met de bekende wetenschappelijke proef). Dat het allemaal mijn interpretatie is van de film zal best, maar als Kubrick dan zelf niet heeft aangegeven waar de film wel over gaat is het ieder z'n eigen zin, en is het dus ook weinig zinvol om te roepen dat ik de film niet begrepen heb. Ik vind het weinig subtiel in het behandelen van bepaalde zaken. Je zegt dat Kubrick er vooral op uit was op HAL menselijke gevoelens te geven, maar in de korte tijd dat de film daarop focus komt meteen weer het slechte naar boven, waarbij HAL mensen begint uit te schakelen voor eigen gewin. Fijn is dat.


Sorry dan, maar dat vind ik een lomp verhaal, zeker wanneer het serieus dient genomen te worden.

Klinkt bekend

Volgens mij snap je het nog steeds niet.. eigen gewin? HAL werkt mensen tegen hem op nonactief te zetten.. dat heet gewoon overleven en is de perfecte personificatie van een machine die denkt dat hij mens is geworden.
Je noemt van alles lomp en simpel, ik vraag me af met welke films je wilt aangeven dat dit beter zou verfilmd kunnen worden? M.i. is dit thema nog nooit zo behandeld, en al zeker niet in die oeverloos lange stroom SF-films die het doek hebben ontsiert de laatste jaren. Je gaat nu toch niet met een amateuristisch prul als Tetsuo aankomen oid zeker?

En waarom willen ze HAL op nonactief zetten ?

Verder:

Ik zie niet in waarom ik met Tetsuo zou aankomen, nog waarom je dat zou verwachten (misschien enkel om er even "amateuristisch prul" bij te gooien ?).

Als het gaat om "machines met menselijke gevoelens" dat is Ghost In The Shell een veel interessantere en complexere verfilming van dat thema, die veel meer biedt dan een 2bit gevoelens AI.

Al is het mij daar verder nog steeds niet om te doen bij die film, en zit ik ook gewoon niet te wachten op verfilmingen van dit thema. Alleen vind ik wel dat als je je er aan waagt je met meer moet komen dan dit.

Je hebt een sterk punt en dan doe je jezelf tekort door ongefundeerd zelf iets neer te sabelen. Ik ben liefhebber van beide. Hoe moet ik dan met je opmerking omgaan? Ik vind dat zowel dragje, wouter als jij met een steekhoudende inhoudelijke discussie zijn gekomen. Petje af. had het zelf net zo goed kunnen opschrijven, maar ben het volledig eens.

Over vorm valt te twisten. Ik vind 2001 er prachtig uitzien. Tetsuo vind ik ook absoluut vernieuwend. Ook in het gebruik van geluid en als totaal effect. Da's jammer, want zo leid je de discussie van 2001 af.

Edit: en inderdaad OH springt er direct en terecht op.

Sorry, dan begreep ik je verkeerd. Dat vind ik inderdaad een nogal beperkte visie op waar deze film over gaat.

Wat precies?


Dat is interpretatie.


Ik vind juist dat aantonen dat ie menselijk wordt. Natuurlijk is dat voor de hoofdpersonen vervelend, maar in bredere filosofische zin kan ik het niet als negatief zien.


Lomp? Wat is er lomp aan? En op wat voor manier moet het serieus genomen worden? Als verhaal? Jazeker. Als plausibele toekomst? Wat kan mij dat nu weer schelen?

Ja, maar dat is maar een en zeker niet het belangrijskte aspect van 2001. Moet je even schuldig blijven of dat wel de kern is in Ghost n the Shell, daarvoor is dat voor mij te lang geleden.

Mijn hemel, Onderhond maakt er een"welke film behandeld het thema over computer versus mens beter?" discussie van. Dit middels een vergelijk te trekken tussen een tekenfilm en deze sciencefictionfilm terwijl mens versus machine of visa versa geheel niet het hoofdthema betreft van deze film.

Het gaat van hak op de tak hier.

Kritiek, prima! Maar dit begint werkelijk hilarisch te worden mensen.....

In de context hoe nu de "discussie" wordt gevoerd kan men straks een discussie openen over die ene gup die in Jaws voorbij zwom in frame 2001.

Jammer dat het niet gewoon over de aspecten van 2001 een discussie gevoerd kan worden die wel enig relevantie hebben. Het ontaard nu in een "ik vind het een domme film lekker puh" niveau discussie.

Onderhond vindt 2001 "crap", prima! Meen ik. En dat zal hij ongetwijfeld wel herhalen als straks iemand roept dat het een mooie film betreft gezien de herhaling van facetten (discussie even doorgenomen en dit type discussie komt om de zoveel bladzijdes voorbij )

Laten we het, na Onderhond niet te vermijden (echt opvallend) laatste woord, daarbij houden ok? Want dit gaat echt nergens meer over. De meningen zijn allang duidelijk toch?

Some people like it some don't..... pech. Everybody happy

OK, was misschien flauw.. ik kan me alleen bij god niet voorstellen welke films er dan allemaal wel zo geweldig met de genoemde levensvragen en thema's omgaan Onderhond doet voorkomen alsof dit wel de allerbelabbertste poging is, dat vind ik simpelweg ridicuul

Even over de gezamelijke reacties:

discussiëren zo is inderdaad niet echt zinvol meer. Ik antwoord op een vraag of licht er een thema uit en 3 posts verder zijn die opmerkingen al 5 keer verkracht. Probeer aub een beetje op te letten in welke context ik iets zeg, dat bespaart 50% uitleg om duidelijk te maken wat ik _niet_ gezegd heb.

Mijn opmerking komt uit een discussie met mensen die de filosofie en moraal binnen deze film relevant en interessant vinden. Dat jij dit verder een tof verhaaltje vindt zal best.

Een hoop theatraal gedoe voor niks. Ik antwoord gewoon op een vraag van iemand. Sorry dat de discussie over een uitgelicht thema van 2001 gaat dat jou verder niet zo boeit. Hou je er dan even buiten (zoals je al meerdere keren zonder gevolg aangekondigd hebt).

Ik ook niet, maar zulke themas an sich vormen voor mij vaak al een turn-off als de film mij niks anders kan bieden.

Ik zou niet weten wat ik van deze film zou moeten meenemen, of op welke punten deze film mij interessante nieuwe inzichten zou kunnen bieden. Dat kan voor andere mensen best wel het geval zijn, maar aangezien bijna elke reactie een "Onderhond doet dit en dat en ween" sectie bevat krijg ik niet direct de indruk dat er veel zelfvertrouwen heerst.

OK, turn-off thema dus.. ik dacht dat jij wel hield van de nodige filosofie achter een film en tevens de zwaar esthetische vormgeving die deze film zeker bied. Ik zie tussen een aantal van de door jouw aanbeden films en dit namelijk wel enige parallel, zij het dat dat allemaal persé recente films moeten zijn natuurlijk