Avatar: Fire and Ash (2025)

Het begint een beetje eentonig te worden.

Als je denkt dat die vorige film veel van hetzelfde was dan heb je deze nog niet gezien. Heel de film voelt als een herhaling van zetten uit met name de tweede film, alleen dan in een andere omgeving en met een nieuwe stam als extra tegenstander. Maar nee, zelfs dat is niet zo. De Mangkwan met hun interessante Mad Max-achtige look die Camerons New Age-kitsch eindelijk eens een beetje doorbreekt worden al snel weer naar de achtergrond geschoven.

Heel zonde, want ik vond ze best boeiend met hun achtergrond en opvattingen. Oona Chaplin speelt de nieuwe antagonist (de derde alweer) ook best leuk. Ook is het erg grappig om Quaritch een verrassende relatie met haar te zien opbouwen. In een filmserie vol karikaturen en lomp behandeld sociale thema's was hij altijd de grootste karikatuur van allemaal. Wie had kunnen denken dat uitgerekend hij de meest interessante karakterontwikkeling zou doormaken.

Op basis van de vorige film dacht ik trouwens dat ze aan het aansturen waren op een soort origin story voor Spider als complexe nieuwe bad guy die uiteraard op het laatste moment tot inkeer zou komen. De film gaat alleen nergens heen met zijn personage. Het personage zelf blij ook vreselijk irritant en wordt op zijn zachtst gezegd niet al te sterk gespeeld. Heel het familiedrama is sowieso banaal. Na zeven uur kan ik ze nog steeds niet uit elkaar houden. Daarnaast is bijna iedereen wel een uitverkorene op een of andere manier, en het blijft afleidend dat de 76-jarige Sigourney Weaver een puber speelt.

Uiteindelijk kijk je deze films natuurlijk wel voor het spektakel en gevoel van verwondering bij het ontdekken van een nieuwe wereld. Helaas is de film ook dat vlak een stuk minder speciaal. Je krijgt weer het gevoel dat Cameron te vaak wil overdonderen en dat de grootsheid van de bioscoopervaring zelf meer het doel is dan echt een goede film maken. De film bevat ook veel te veel actiescènes, die vaak in technisch opzicht misschien imponeren, maar ook onpersoonlijk en onoverzichtelijk zijn. Alleen die scène waarin Jake van de basis wordt bevrijd vond ik echt leuk. Dat is toch wat magertjes voor een film die weer uren van je tijd vraagt.

Ik denk dat ik maar de 4 en 5 oversla.

Het ziet er nog steeds visueel prachtig uit maar wat een slecht verhaal dat alle kanten op gaat en geen duidelijke richting kan kiezen : van confrontaties met een nieuwe Na'vi stam naar familie issues naar Tulkun jacht... ik zag toch weinig samenhang in dit alles. Erger, ik zat me na 150 minuten zelfs redelijk te vervelen. Cameron blijft inderdaad achteruit boeren maar zelfs met zo'n matig derde deel weet hij het veelvoud van zijn ingezette budget terug te verdienen. Voor mij mocht het bij de eerste film blijven. Deze hele Avatar reeks is een wat simpele kritiek op kolonisatie en het in de verf zetten van multiculti samenleving. Het begint op vele vlakken nogal cheesy te worden... Nee, ben ook een koele minnaar van dit derde deel.

"Your goddess has no dominion here."

Dat mijn vriendin vooraf al aangaf dat dit niet echt een leuke film is was voor mij een behoorlijke waarschuwing, aangezien ik van haar weet dat ze echt een groot Avatar fan is. Hetzelfde gold voor mij, het eerste deel staat voor mij echt als jeugdsentiment, maar de magie is weg en eigenlijk vond ik dit derde deel echt helemaal niet meer zo boeiend. Waar Avatar voor mij eerst stond als een pure show, irriteerde ik me echt mateloos aan veel verschillende aspecten, wat eigenlijk nét niet kan in zo'n grote naam.

Dat ge-bro kwam me echt de strot uit, wat een irritante toevoeging in deze film was dat man, niet normaal. De actiescenes zijn prima, maar het verhaal raakt kant noch wal, en daar stoorde ik me toch wel het meeste aan. De film is per defenitie niet slecht, dat wil ik nergens zeggen, maar door de kleine kinderziektes is de film toch minder vermakelijk. Alsof Cameron gewoonweg veel meer uitwerk tijd nodig had voor het verhaal, en dat is echt zonde. Dan mag Spider blijven, dan weer niet, opeens kan die zonder masker ademen, komt de grote vijand van Jake in beeld, die vlucht, dan weer niet, wat een gejojo...

De beelden daar in tegen zijn wederom prachtig, een echt schouwspel bijna; al weet het de film nergens écht te redden. De actiescenes zijn dan wel weer vet, dat moet ik ze nageven en daar genoot ik ook wel van, maar dat was direct ook alles. Drie uur is mij best wel om snel een herziening te plannen, maar volgens mij volgen er nog wat delen, en wellicht zorgt een herziening er wel voor dat ik toch van deze film kan genieten.

De twee voorgangers van Avatar: Fire and Ash waren inhoudelijk nogal mager. De verhalen in beide films werkten weliswaar net afdoende maar waren toch ondergeschikt aan het visuele spektakel dat bijzonder indrukwekkend was. Het verhaal diende vooral als middel om sensaties in het leven te roepen die vervolgens met overweldigende visuele kracht werden gepresenteerd. De familie Sully raakte erin ondergesneeuwd. Het empathische vermogen van de kijker werd veeleer geprikkeld door de beeldende pracht en praal dan door de personages an sich. Op voorhand betrap ik mij er dan ook op dat ik eigenlijk niet heel nieuwsgierig ben hoe het in het derde deel verdergaat met de familie Sully.

Avatar: Ash and Fire valt tegen. De uitgangssituatie is niet heel verschillend van die in de vorige film. De conflicten zijn min of meer dezelfde. De grootste vernieuwing is de introductie van een rivaliserende clan, waarvan overigens niet duidelijk is waarom deze clan zo vijandig is. De leidster is een memorabele verschijning. Haar vurige optredens deden mij steeds opveren uit de comfortabele hanghouding waarin ik tijdens het kijken naar de film als vanzelf in belandde. Meer opveermomenten had ik niet. Verrekte weinig bij een film met een speelduur van ruim drie uur.

De visuele afleiding is minder indrukwekkend. Het is niet dat de visuele aankleding er slecht uitziet. Er is alleen niet veel nieuws onder de zon. De tweede film scoorde met indrukwekkende innovaties als de kustlocatie en de walvisachtige zeedieren. In Fire and Ash is maar zelden een nieuwe setting of een nieuw wezen te zien. Het meeste optische vermaak bestaat uit het opnieuw vertonen van dingen waar ik in de andere films al urenlang naar heb gekeken. Van een film die weinig energie steekt in het narratief en zijn accenten zet op de visuele effecten, mag je in dat opzicht toch meer verwachten.

Er is kaalslag op het emotionele vlak. James Cameron zet in op een mix van gekunsteld drama en esoterische kitsch. Noch de afzonderlijke componenten noch de mix spraken me bijzonder aan. En als tegen het einde een stem de kijker meedeelt dat Jake Sully een meeslepende toespraak heeft gehouden, die niet wordt getoond, verbaas ik mij erover dat niemand van de scriptschrijvers de moeite heeft genomen die toespraak op te schrijven. Ik was graag een momentje meeslepend en emotioneel vermaakt geweest.

Avatar: Fire and Ash ziet er ondanks mijn weinig vleiende commentaar en de weinige nieuwe visuele impulsen natuurlijk wel gewoon fantastisch goed uit. Wat mij gewoon erg tegenviel is dat de film niet veel meer is dan het recyclen van de vorige twee films. Ash and Fire lanceert geen nieuwe visuele invalshoeken en vertelt een zeer mager verhaal dat maar liefst ruim drie uur in beslag neemt. Drie uur! Ik vond Avatar: Ash and Fire een tamelijk langdradige blockbuster.

Meer van het zelfde qua deel 2, het kabbelt maar wat door en dan ook nog eens 3 uur lang. Verhaaltje dat de mens slecht is qua het milieu weten we wel en word er hier ook ingedrukt. Afijn de CGI ziet er dan wel weer mooi uit dat is dan mijn enigste pluspunt