• 15.943 nieuwsartikelen
  • 178.894 films
  • 12.262 series
  • 34.061 seizoenen
  • 648.968 acteurs
  • 199.232 gebruikers
  • 9.386.928 stemmen
Avatar
 
banner banner

Saw (2004)

Thriller / Horror | 103 minuten
3,87 7.532 stemmen

Genre: Thriller / Horror

Speelduur: 103 minuten

Oorsprong: Verenigde Staten / Australië

Geregisseerd door: James Wan

Met onder meer: Cary Elwes, Leigh Whannell en Danny Glover

IMDb beoordeling: 7,6 (505.676)

Gesproken taal: Engels

Releasedatum: 9 juni 2005

Plot Saw

"How much blood would you shed to stay alive?"

Dr. Lawrence Gordon en Adam, twee mannen die elkaar nooit eerder hebben gezien, ontwaken vastgebonden in een smerige, oude badkamer. Tussen hen in ligt het levenloze lichaam van een man met een revolver in zijn handen en een taperecorder. Als Adam en Lawrence dan met behulp van de taperecorder een bandje afluisteren, ontdekken ze dat ze de nieuwste slachtoffers zijn in één van de zieke spelletjes van een beruchte seriemoordenaar, die luistert naar de bijnaam 'Jigsaw'.

logo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm still

Externe links

Volledige cast

Acteurs en actrices

Dr. Lawrence Gordon

Adam Faulkner-Stanheight

David Tapp

Alison Gordon

Detective Steven Sing

Diana Gordon

Amanda Young

Allison Kerry

John Kramer / Jigsaw

Alle Media

Video's en trailers

Reviews & comments


avatar

Gast

  • berichten
  • stemmen

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.
zoeken in:
avatar van mikoz

mikoz

  • 11297 berichten
  • 867 stemmen

Zo wat een geweldige film was dit zeg.

Film stapt gelijk lekker in de film , zonder saaie voorstellingen. Dan komen er wat flashbacks om de situatie een beetje duidelijk te maken. De andere scenes van de slachtoffers van jigsaw zijn geweldig om te zien , super goed en bizar bedacht allemaal.

Het twee deel van de film is iets minder ( standaart hollywood politie achtervolging ) maar naarmaate het einde nadert word de film toch weer fascinerend.

Acteerprestaties zijn iets minder , alhoewel ik Zed erg sterk vond spelen.

Vind de film erg origineel , natuurlijk zie je vergelijkenissen met Se7en en is het net zo een verassend einde als The Usual Suspects , en ook zitten er wel wat onwaarschijnlijkheden in maar dat maakt het er niet minder op. Het blijft natuurlijk een film.

5*


avatar van us_raider

us_raider

  • 2034 berichten
  • 0 stemmen

Ik ben het helemaal met je eens mikoz. Heb ik ook al laten weten in mijn vorige posts. Het begin is idd een belangrijke factor! Er zijn altijd dingetjes die je misschien zelf iets anders had gedaan maar dat kan in deze film niet opwegen om de film minder dan 5* te geven.


avatar van FL88

FL88

  • 241 berichten
  • 0 stemmen

Verre van geweldig.

De acteerprestaties van de twee hoofdpersonen waren ondermaats. Daarnaast was het verhaal ook niet erg bijzonder.

De dokter ontdekt aan het begin van de film de ene na de andere aanwijzing, maar lijkt vervolgens de domheid zelve bij de scene waar hij en Adam de boel voor de gek proberen te houden. Adam's poging een doodgaande man te spelen is ronduit lachwekkend (je zou beter verwachten van iemand waarbij het leven op het 'spel' staat).

De coppers, waarbij de oudere donkere alleenstaande detective opvallende gelijkenissen vertoonde met Morgan Freeman in Seven (alleen was Freeman in die film sympathieker), ontdekten bovendien op een wel heel afgezaagde manier de schuilplaats van Jigsaw.
Daar bovenop komt nog is het belachelijke aantal twists in het verhaal.
Al met al kan ik niet anders dan concluderen dat het opmerkelijk is dat deze film zo goed scoort.


avatar van FullMoon

FullMoon

  • 308 berichten
  • 2457 stemmen

Wat een waardeloos onrealistische film zeg. Te ver gezocht.. Ze willen Seven en The Usual Suspects na-apen maar tevergeefs. Die zwarte agent had die Zap goed onder controle en kon hem makkelijk doden maar toch stierf die agent alsnog... wat in mijn ogen onwerkelijk was...

Voor de moeite die ze gedaan hebben geef ik het een 1.5 ster.


avatar van nirvana

nirvana

  • 212 berichten
  • 219 stemmen

Heb vandaag de film voor de 2de maal bekeken en heb mijn stem verlaagd naar 3,5. De 2de keer dat je kijkt is er een stuk van het schockeffect weg (dat de film toch maakt eigenlijk)en kwam ik veel sneller tot de conclusie dat de acteerprestaties eigenlijk niet echt van een hoog niveau zijn. Ook is het einde onrealistisch . Maar het blijft een goede film maar zeker geen topper. Seven is en blijft gewoon stukken beter !


avatar van Forrest

Forrest

  • 8 berichten
  • 564 stemmen

wat een verassend plot heeft deze film zeg!!


avatar van Bas17

Bas17

  • 986 berichten
  • 1010 stemmen

Was er ook niet kapot van. Ten eerste, op zich aardig idee hoor. Ze willen best orgineel zijn, maar aan de uitvoering is echt veel aan te merken.

Laat ik maar beginnen met het feit dat Cary Elwes lachwekkend slecht acteerd, hij kan gewoon niet acteren.'

Nog een bezwaar is dat de moordenaar toch al die tijd daar in het midden ligt. Erg zwak, dat zou iedereen wel merken. Kan hij 2 uur lang zijn adem inhouden? Kan hij zo lang stil liggen zonder ook maar een beetje te bewegen?
Blijkbaar wel dus


Verder veel plotholes, en ook de scene waar die gast zijn voet afzaagt is lachwekkend, kom op zeg: In het begin konden ze alle items met veel moeite pakken, en nu doet hij zijn blousse uit, en legt er een knoop in. En in plaats van dat hij het geweer probeert te schuiven met zijn blousse, want makkelijk mogelijk moet zijn geweest, vooral gezien het begin, probeert hij dat niet eens en gaat hij zijn voet eraf zagen. Er waren echt wel andere manieren waarom dat kan. Lomp als je het mij vraagt. En nou moet niet elke film logisch zijn, maar als ze in het begin zo geprobeerd hebben en de hele film elke manier proberen is dit gewoon echt slecht.

Verder is die morele twist uiterst matig Adam zou iets fout hebben gedaan en niet dankbaar zijn voor zijn leven? Wat had de dokter nou misdaan? Probeerde hij de patient niet in leven te houden? Nja hier kan ik iets gemist hebben geef ik toe, aangezien ik in dat deel even weg was, maar ik vroeg het degene waarmee ik keek en die wist het ook niet. Die moordenaar is gewoon ziek, en die goede draai eraan hoeft van mij niet

En zo zijn er nog wel meer kleinere bezwaren.

Een film die nergens eng of ziek of vreemd is wat mij betrefd, just another horror movie. Leuk geprobeerd, best oke in het begin, maar ja wat mij betreft komt het ernstig te kort in de uitwerking en al helemaal in het acteerwerk.
1.5 * voor het leuke idee.

O ja, is het nou zo moeilijk om te schieten?
En nee, een film hoeft van mij niet realistisch tot op het bot te zijn, maar het "onrealisme" (de film was niet bedoeld om realistisch te zijn ,dus kan misschien beter onkunde neerzetten) hier werd duidelijk veroorzaakt door het slechte plot als je het mij vraagt. Verder wel een leuk idee.


avatar van Anakin01

Anakin01

  • 257 berichten
  • 300 stemmen

Wat een lelijke degoutante film!

Had hier pakken meer van verwacht aangezien de hoge waardering.

Is een afschuwelijk lelijk verhaal en alles wat in die badkamer gebeurt trekt ook al op niet veel...:S

***


avatar van YuLaw16

YuLaw16

  • 605 berichten
  • 976 stemmen

us_raider schreef:

(quote)

Omdat het acteerwerk gewoon goed is. En over die onwaarschijnlijkheden, zie eerdere posts van mij in deze thread.

Dat is echt bull shit vriend. Tijdens het kijken van de film lagen we heel vaak in een deuk, zo lame was het acteren.


avatar van Wouter

Wouter

  • 18720 berichten
  • 3085 stemmen

Vond het ook niet best.


avatar van mirjo 2

mirjo 2

  • 304 berichten
  • 3975 stemmen

Ik vond veel film van dit genre beter dan deze. Vooral het begin was heel erg traaaaaag, al wordt ie later wat beter. Low budget en dat was te zien ook. 2*, meer niet. geen film die je twee keer moet zien.


avatar van Angrod_Pallanén

Angrod_Pallanén

  • 6687 berichten
  • 1042 stemmen

Een zieke, maar zeer interessante film. De daden zijn gruwelijk en de spanning is enorm hoog. Op het puntje van mijn stoel zat ik de afgelopen twee uur. Geniaal is alleen het einde, en idd de scène waar die Adam deed alsof hij doodging was erg grappig.


avatar van disappear

disappear

  • 24 berichten
  • 86 stemmen

Met diverse leuke twists en macabere (7-achtige) moorden een aangenaam opvallende verschijning in het recente (magere) horroraanbod. Natuurlijk lijkt niet alles even geloofwaardig, maar ik had ook niet op een documentaire gerekend

Op naar Saw 2 - goede soundtrack in elk geval!

4*


avatar van Bas17

Bas17

  • 986 berichten
  • 1010 stemmen

Valt me af hoe makkelijk mensen toch te verleiden zijn om iets geniaal te noemen met 1 plottwist aan het einde.

Je ziet het al bij films als fight club en bij die film met da kleine gastje wat dode mensen zag en nu hier, al vond ik die plotwendigen wel wat beter dan hier.

Al is de twist super slecht niemand kan zo lang stilliggen of zonder te ademen liggen en was de film van te voren ook niet speciaal of spannend en waardeloos geacteerd, het einde is niet verwacht dus gelijk goed.

Geld niet voor iedereen, maar het valt me wel op vaak.


avatar van Doom

Doom

  • 8214 berichten
  • 1541 stemmen

Hmm, ben ik het niet met je eens hoor Bas. Zeker niet. Je kunt wel een paar negatieve punten opsommen maar deze film heeft enorm veel positieve kanten en daarom stemt men waarschijnlijk hoog. En terecht als je het mij vraagt want Saw is in mijn ogen een meesterwerk.


avatar van RealLife

RealLife

  • 112 berichten
  • 137 stemmen

Bas17 schreef:

Nog een bezwaar is dat de moordenaar toch al die tijd daar in het midden ligt. Erg zwak, dat zou iedereen wel merken. Kan hij 2 uur lang zijn adem inhouden? Kan hij zo lang stil liggen zonder ook maar een beetje te bewegen?
Blijkbaar wel dus


Ten eerste ligt hij niet 2 uur stil, maar ongeveer 8 uur, aangezien je de klok in het begin ziet om 10.20 . Wat een degelijk verklaring zou zijn: de Jigsaw heeft zichzelf ingespoten met dat verlammend spul, waarmee hij ook die man verlamde met de sleutel in zijn maag (die de vrouw moest vermoorden).

Bas17 schreef:

Verder veel plotholes, en ook de scene waar die gast zijn voet afzaagt is lachwekkend, kom op zeg: In het begin konden ze alle items met veel moeite pakken, en nu doet hij zijn blousse uit, en legt er een knoop in. En in plaats van dat hij het geweer probeert te schuiven met zijn blousse, want makkelijk mogelijk moet zijn geweest, vooral gezien het begin, probeert hij dat niet eens en gaat hij zijn voet eraf zagen. Er waren echt wel andere manieren waarom dat kan. Lomp als je het mij vraagt. En nou moet niet elke film logisch zijn, maar als ze in het begin zo geprobeerd hebben en de hele film elke manier proberen is dit gewoon echt slecht.

Ze tonen juist heel mooi hoe Lawrence eerst totaal begint door te slaan, en aan zijn kettingen te sleuren, en dan uiteindelijk wanhopig de zaag neemt. Natuurlijk, ook ik had even iets van: "komaan man, met die zaag kan je makkelijk die gsm pakken", maar enig inlevingsvermogen is hier wel op zijn plaats. Als je 8 uur opgesloten zit in een vuile badkamer en al die dingen hoort / ziet, word je gewoon gek. Dat is juist iets moois aan de film.

Bas17 schreef:

Verder is die morele twist uiterst matig Adam zou iets fout hebben gedaan en niet dankbaar zijn voor zijn leven? Wat had de dokter nou misdaan? Probeerde hij de patient niet in leven te houden? Nja hier kan ik iets gemist hebben geef ik toe, aangezien ik in dat deel even weg was, maar ik vroeg het degene waarmee ik keek en die wist het ook niet. Die moordenaar is gewoon ziek, en die goede draai eraan hoeft van mij niet


De dokter bedroog zijn vrouw met zijn secretaresse.


Persoonlijk vond ik dit een prachtfilm . Heerlijk idee, prachtige evolutie van de film en een supergoed plot. De Jigsaw heeft duidelijk mensenkennis, en denkt zijn zaakjes nauwkeurig uit. Het acteerwerk leek mij goed.

Het enige minpunt vond ik de scene met die 2 agenten. Het is gewoon weer dat cliché twee-gewapende-agenten-verliezen-tegen-één-ongewapende -bad-guy. Daar dacht van ik van "oh nee, deze 5 * film gaat zichzelf verzieken tot een 3* film. Gelukkig was het einde zo goed, dat ik alsnog 5* geef. Ik was voldaan

*****


avatar van kappeuter

kappeuter (crew films)

  • 74673 berichten
  • 5984 stemmen

RealLife denk voortaan even om spoilers. Ik heb spoilers tags geplaatst. Zie Wiki voor uitleg over spoilers.


avatar van Hannibal

Hannibal

  • 9359 berichten
  • 3282 stemmen

RealLife schreef:

de Jigsaw heeft zichzelf ingespoten met dat verlammend spul, waarmee hij ook die man verlamde met de sleutel in zijn maag (die de vrouw moest vermoorden).

Dat zal best, maar verlamde mensen ademen ook, anders gaan ze dood, dus blijft het onwaarschijnlijk dat de twee mannen niets gemerkt hebben. En dan heeft hij ook nog precies de juiste hoeveelheid ingespoten om op exact het juiste moment wakker te worden.
Nee, ik vond het een spannende film, en dat fragment met de vrouw met dat ijzeren hoofddeksel was briljant, maar het einde heeft de film voor mij goed verpest.


avatar van BoordAppel

BoordAppel

  • 14274 berichten
  • 3284 stemmen

Dat mensen er in een niet echt realistische film over kunnen vallen .


avatar van gotti

gotti

  • 14075 berichten
  • 5895 stemmen

Heeft weinig met realisme te maken, meer met geloofwaaridgheid. D'r kloppen gewoon een heleboel dingen niet aan deze film.


avatar van BoordAppel

BoordAppel

  • 14274 berichten
  • 3284 stemmen

Met het realisme dat de film presenteert. Dat je wel wilt geloven dat een zieke moordenaar allemaal vergezochte sadistische vallen verzint voor zijn slachtoffers maar niet dat hij zich urenlang voor dood houdt vind ik maar raar.


avatar van Hannibal

Hannibal

  • 9359 berichten
  • 3282 stemmen

Omdat dat tweede gewoonweg onmogelijk is. Tot 5 minuten voor het einde had de film 'based upon a true story' kunnen zijn. Er lopen vast wel een aantal zieke geesten rond die maar wat graag de nare praktijken van Jigsaw na zouden willen doen. Alleen stuiten ze op het volgende probleem: Hoe lig ik de hele dag op de grond zonder dat twee mensen die er met hun neus bovenop zitten dat niet merken, en hoe zorg ik ervoor dat ik precies op tijd wakker wordt? (mocht de theorie van RealLife waar zijn over dat verlammende middeltje)


avatar van gotti

gotti

  • 14075 berichten
  • 5895 stemmen

BoordAppel schreef:
Met het realisme dat de film presenteert. Dat je wel wilt geloven dat een zieke moordenaar allemaal vergezochte sadistische vallen verzint voor zijn slachtoffers maar niet dat hij zich urenlang voor dood houdt vind ik maar raar.

Die zieke vallen zouden zo goed als allemaal mogelijk kunnen zijn, maar je urenlang dood houden, in een klein kamertje met twee levende mensen bij je, is zo goed als onmogelijk. Dit geloofde ik als kijker niet meer, omdat het gewoonweg niet kan. Het kan niet zo zijn dat Jigsaw zich urenlang doodhield en dat die twee mensen helemaal niets gemerkt hebben.


avatar van Agony

Agony

  • 1985 berichten
  • 1256 stemmen

@ Gotti & Boordappel; ik snap jullie argument wel, maar toch vond ik deze wending in de films juist erg verrassend. Misschien niet helemaal geloofwaardig, maar daarom niet minder vermakelijk.


avatar van silhoupin

silhoupin

  • 238 berichten
  • 213 stemmen

Wat een gestoord goeie film, deze film kan zo even de beste horrorfilm van het jaar zijn, om niet te zeggen de beste horrorfilm allertijden. de filmkomt traag op gang, in de badkamer.. de film begint als de stukjes van de puzzel die gemaakt moet worden. het laatste puzzelstuk is dan de echte moordenaar.. ik heb maar een woord voor zo een film.. PRACHTIG..

de film bouwt zich stuk voor stuk op maar word stuk voor stuk ook weer afgebroken naarmate de film zich vordert. je hebt wel altyd 1 bepaald beeld van hoe de de film zou kunnen zijn. de laatste 10 minuten word de puzzel in bliksemsnelheid opgebouwd en krijg je het echte einde voorgeschotelt. deze film is zo goed opgebouwd, detail voor detail, en je begint het pas te snappen op het einde, majestueus zou ik zo zeggen. de moordenaar is dus datgene waar je het totaal niet van verwacht.

een prachtige film, zonder twijfel, in alle opzichten, verhaal, filmen, dialogen, acteerprestaties... waar blijft je het halen blijf ik me afvragen.. prachtig gedaan.

1 van de beste horror/thrillerfilms ooit gemaakt, naar mijn mening dan. ik ga zeker en vast genieten van het tweede deel.

4,5 sterren.


avatar van Doom

Doom

  • 8214 berichten
  • 1541 stemmen

Het horror genre krijgt met films als deze z’n originaliteit en niveau weer terug zoals deze behoort te zijn.

Saw begint meteen zoals een film eigenlijk hoort te beginnen. Geen lang draderige overbodige intro’s waarbij je kennis zit te maken met de personages. Nee, gewoon heerlijk meteen ‘to the point’ beginnen met hetgeen waar het allemaal om draait. Namelijk de twee hoofdrol spelers die vastgebonden zitten met ijzeren kettingen in een soort van badkamer.

Erg mooi om te zien hoe ze vanaf dit punt de spanning weten op te bouwen. De beide personages reageren begrijpelijk totaal verschillend op deze verwarde situatie. Adam draait helemaal door terwijl dokter Gordon zijn hoofd erbij probeert te houden. Nadat de rust is terug gekeerd proberen ze gezamenlijk uit deze wrede situatie te komen.

Met behulp van gruwelijke cassette bandjes komen ze te weten wat ze te doen staat. Geweldige enge stem van de moordenaar ‘Jigsaw’ trouwens op deze tapes. Samen proberen ze de mogelijke uitweg te vinden, er is namelijk een mogelijkheid dat beide het overleven. Met behulp van hints komen ze ver, maar de tijd raakt op. Enzovoort, kan het hele verhaal wel gaan na vertellen maar dat heeft weinig zin.

Saw is gewoon een van de beste horror films ooit gemaakt. Met behulp van flashbacks komt het hele verhaal naar boven. De montage van de film is goed, erg knap gemaakt allemaal. Er hangt tevens ook een geweldige enge sfeer, dit komt mededoor de constante spanning die aanwezig is. Geen enkele scène is saai, onnodig of te lang draderig. Elke scène is gewoon zeer effectief en geeft een bijdrage aan dit meesterwerk. De acteer prestaties waren niet van een ongekend hoog niveau maar slecht vond ik het ook zeker niet. Het was gewoon acceptabel.

Saw heeft tevens ook een goed script met goede dialogen. Deze dialogen kwamen meestal uit de mond van John, de moordenaar. Vond het gewoon geweldig om hem te horen praten.

De gruwelijke spelletjes die ‘Jigsaw’ met z’n slachtoffers uithaalt zijn gruwelijk goed bedacht en ook nog eens origineel, zoals de hele film. De laatste 25 minuten van Saw maakt het meesterwerk natuurlijk helemaal af. De constante spanning, de bijpassende muziek, de geweldige sfeer, de meesterlijke scènes en uiteraard de onverwachte gruwelijke clou waarbij ‘Jigsaw’ op staat. De scène waarin je dit ziet gebeuren is voor mij een van de beste scènes ooit. Net zoals de scène waarbij dokter Gordon zijn voet eraf zaagt en de laatste beelden waarbij de deur dicht gaat en ‘Jigsaw’ zegt; ‘Game Over’.

Gruwelijke en meesterlijke horror.

Zonder enige twijfel, 5 sterren!


avatar van Bas17

Bas17

  • 986 berichten
  • 1010 stemmen

Ten eerste ligt hij niet 2 uur stil, maar ongeveer 8 uur, aangezien je de klok in het begin ziet om 10.20 . Wat een degelijk verklaring zou zijn: de Jigsaw heeft zichzelf ingespoten met dat verlammend spul, waarmee hij ook die man verlamde met de sleutel in zijn maag (die de vrouw moest vermoorden).


dan moet hij nog steeds ademen, ik vind het een beetje een verandering om een "plotwending" te hebben, maar verder weinig uitgedacht. Je hebt gelijk met de 8 uur trouwens


Ze tonen juist heel mooi hoe Lawrence eerst totaal begint door te slaan, en aan zijn kettingen te sleuren, en dan uiteindelijk wanhopig de zaag neemt. Natuurlijk, ook ik had even iets van: "komaan man, met die zaag kan je makkelijk die gsm pakken", maar enig inlevingsvermogen is hier wel op zijn plaats. Als je 8 uur opgesloten zit in een vuile badkamer en al die dingen hoort / ziet, word je gewoon gek. Dat is juist iets moois aan de film.


Naar mijn idee wist de acteur dit dus heel slecht neer te zetten, als ik me in de acteur kon inleven had ik me in veel meer beslissingen van hem kunnen inleven, maar deze acteur acteert naar mijn mening dusdanig matig, dat het voor mij moeilijk wordt om me in hem in te leven. Jammer
Als je je aan de andere kant wel helemaal in hem zit dan kan ik ook begrijpen waarom dat aspect voor anderen beter uit de verf komt.

Voor mij blijft het: leuk idee, maar kwam bij mij verder niet heel erg uit de verf. Zat ook niet echt op het puntje van mijn stoel helaas


avatar van us_raider

us_raider

  • 2034 berichten
  • 0 stemmen

Jullie vergeten echter 1 ding:

Je wordt wakker in een hartstikke gore badkamer, je weet niet waar het is. Er zijn nog 2 mensen, 1 die leeft, en de ander ligt helemaal bebloed in het midden van de kamer. Dan ga je van een afstandje ook echt kijken of ie wel daadwerkelijk dood is... en die scène dat dinges probeerde te doen alsof ie dood was. Was misschien wel grappig, maar zou jij het beter geacteerd hebben in zo'n situatie...?


avatar van BekijkHetMaar

BekijkHetMaar

  • 6 berichten
  • 0 stemmen

Wat ben ik er in getrapd, ik dacht het al vanaf het begin te weten wie Jigsaw was, maar wat had ik het fout. Goeie film , maar Saw II is stukken beter.

BeKijkHetMaar


avatar van kappeuter

kappeuter (crew films)

  • 74673 berichten
  • 5984 stemmen

Let even op spoilers svp.

Ik heb spoiler tags geplaatst in de berichten van us_raider en Bas17. Voortaan svp zelf even beter op letten.