Halloween (1978)

Wat te zien op kerstavond was de vraag. Had ik zin om even te griezelen...? Ja best wel, en zo kwam ik met Halloween te zitten, zien deed ik de eerste delen nooit. Wel zag ik in een ver verleden ooit deel 4 of 5. Nieuwsgierig was ik wel degelijk naar deze Carpenter, en een beetje Carpenter smaakt mij meestal goed dus kom maar op.

En het gaat van start zoals verwacht, namelijk duister, met de herkenbare melodie geschreven door Carpenter zelf, en al snel komt de hometown van Myers en screamqueen Curtis in beeld, geheel naar verwachting en best lekker wat dat betreft. De fase die daarop volgt kan het best omschreven worden als subtiel, maar ook als een beetje tegenvallend omdat er niet zo heel veel gebeurt.

Grappig zijn de beide dames in de auto, geschaduwd door Michael, ondertussen klinkt de Blue Oyster Cult met Don't Fear The Reaper uit de autoradio. Ook leuk zijn verschillende verwijzingen naar The Thing uit '51, iets dat Carpenter enkele jaren later magistraal zou oppakken. Maar een klein beetje gaat het toch mis in mijn verwachtingspatroon waar ik in het middendeel iets meer of anders verwacht had. Sowieso zijn er een aantal mooie scènes bij maar verder dan stalker gedrag en gluren komt het allemaal niet en het duurt best lang voordat er echt iets gebeurt. Het is niet slecht, maar ik had wel anders verwacht eigenlijk, en even twijfel ik toch wel een beetje aan de status en hoge cijfers. Is dit alles...?

Maar eenmaal in huize Wallace, althans dat vermoed ik, gaat het toch helemaal los met een aantal bizarre scènes die vakkundig opgebouwd worden. Weer zijn daar een paar prachtige en vooral knappe, vanwege het duister, opnames die uiteindelijk naar een prachtige apotheose opbouwen met alle gebruikelijke 'do's and dont's'. Ik bedoel waarom ga je met de rug naar iemand toe zitten die al eerder miraculeus opstond? De scene in de kledingkast is trouwens geweldig en heeft een hoog 'ademloos toekijken' gehalte. En na het wat saaie middenstuk eindigd Halloween dan toch met een uitermate sterke finale.

Het is ook tevens het eindpunt van Carpenter die zo op het eerste oog niets met de vervolgen te maken had, en waar de kwaliteit ook met ieder vervolg verder zakte. Maar fijn, deel 2 staat nog op de harde schijf en er liggen nog twee delen in de kast. Deel 1 voldeed in ieder geval meer dan prima.

De laatste tijd bekijk ik nogal wat slashers en dan kon een herziening van dé referentie niet uitblijven. Het gegeven van een moordende stalker met pov was zeker niet nieuw voor die tijd. Maar John Carpenter heeft hier toch niet minder dan een nieuwe template gelegd die in de Amerikaanse film massaal navolging zou krijgen met een stijgende mate van gore. In Halloween oogt het op dat vlak allemaal nog eerder bescheiden maar … uiterst effectief. De film kent een goede opbouw om in de tweede helft van de film continu een creepy sfeer met dodelijke uitschieters aan te houden. Om nog maar eens een open deur in te stampen is dat niet in het minst te danken aan de muziek gecomponeerd en uitgevoerd door Carpenter zelf. Een briljant artiest en alleskunner is hij.Met de synthesizer omdat er geen budget was voor een orkest. Ook hier weer: uiterst economisch en effectief.

De regie is meer dan prima. De moordscenes vinden plaats in het halfduister. De fotografie en spaarzame verlichting zijn echt wel meesterlijk.

Film en muziek die opnieuw blijft hangen aan de ribben. Een excellente masterclass in horror/thriller.

Herzien, alhoewel iets te laat voor de desbetreffende feestdag. Het cijfer blijft in ieder geval ongewijzigd. Regisseur John Carpenter levert hier één van zijn beste filmprojecten mee af, aangezien Halloween profiteert van een geweldig intimiderende dreiging en uitstekende spanningsopbouw. Ietwat jammerlijk dat de redelijk iconische muziek soms te overheersend door de beelden wordt gemonteerd en het acteerwerk is verder ook niet geweldig, maar het mag duidelijk zijn waarom een film als deze aan zijn klassiekerstatus is gekomen.

Gisteravond deze klassieker uitgepakt, de Ultra HD versie van Scream Factory en eens even voor gaan zitten. De slipcover alleen al is een kunstwerk. Michael Myers prominent op de voorgrond, daarachter het iconische huis, de auto, en herfstbladeren die losjes door de lucht dwarrelen. Een traktatie voor liefhebbers van fysieke media. Zoals ik.

John Carpenters Halloween is de film die het moderne slashergenre op de kaart zette. Met een heel laag budget, wist deze film toch uit te groeien tot een van de invloedrijkste horrorfilms ooit gemaakt. Wat heel knap gedaan is, is dat Carpenter meer suggereert dan hij laat zien. De film moet het niet hebben van bloed of schrikmomenten, maar bedreiging en timing. De camerabewegingen, het gebruik van schaduwen en de montage creëren een constante dreiging. Het kwaad is overal en dat voel je in elke scène. Zo effectief gedaan.

Met haar rol als Laurie Strode leverde Jamie Lee Curtis een overtuigend debuut af. Laurie werd het prototype van de zogeheten final girl. Curtis is Halloween, en haar terugkeer in de recente delen voelde als thuiskomen.

Nooit bij stil gestaan, maar recent gelezen dat Carpenter de openingsscène met de Jack-o’-lantaarn niet voor niks erin had gezet. Het verbeeldt het kwaad dat van binnen gloeit net als Michael Myers: kalm aan de buitenkant, maar iets brandt in hem van binnen.

De film krijgt bij mij net niet de volledige score omdat ik gevoelig ben voor sfeer. De film speelt zich af op Halloween, maar de omgeving voelt eerder als een frisse lentedag. De bomen zijn in de bloei. Het mist die typische herfstgloed van vallende bladeren en mistige straten. Zeker niet gek, de film is opgenomen in de lente. En ja, de crew kreeg natuurlijk niet de tijd om de film in de herfst te filmen. Maar de nachtscene is wel weer heel sfeervol, met bladeren aan alle kanten en de gloeiende Jack o lantaarn voor de huizen.

Klassieker. Meer dan veertig jaar later blijft het een meesterwerk van spanning. Vroeger vaak gezien, van de dvd tot aan de blu ray en nu eindelijk op het allerhoogste niveau. 4,5 blijven staan.