• 143.363 films
  • 7.063 series
  • 21.455 seizoenen
  • 482.147 acteurs
  • 286.538 gebruikers
  • 8.233.265 stemmen
Avatar
 

Meningen

Hier kun je zien welke berichten rubenn als persoonlijke mening of recensie heeft gemarkeerd.

Bridge on the River Kwai, The (1957)

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

In het eerste derde van de film krijgen we de krachtmeting tussen de twee koppige karakters Guinness en Hayakawa, die feitelijk eenzelfde waardensysteem van eer aanhangen.

Na de ontsnapping vormt zich een tweede parallelle storyline van de missie om de brug - die feitelijk een monomane erezaak van een Brítse officier is geworden - te gaan opblazen. Hier krijgen we de levensgenieter, womanizer en cynicus Shears, die alles minder serieus en menselijker opvat, tegenover de heroics van Warden.

Na een mooie montage tussen de viering en het plaatsen van de bommen komt alles ten slotte samen in een - mede door het naderende gefluit van de trein - oprecht spannende climax, hoewel ik vond dat de confrontatie tussen Shears en Nicholson beter moest, daar zat meer in ('You? You!' en dood). Hetzelfde geldt voor het neervallen van Nicholson op de ontsteker. Ik had het hem dan liever in volle bewustzijn zien doen wanneer hij neerging of net erna zien bezwijken. Een multi-toepasselijke eindschreeuw van de nuchtere legerdokter Clipton.

Dit kan echter niet beletten dat ik drie uur zonder verveling heb zitten kijken naar deze klassieker - met degelijke fotografie, goede acteerprestaties/psychologische karakterontwikkeling en vaak dito dialogen - mits besef van de historische afwijkingen!

Brussels by Night (1983)

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

De film stond al langer op mijn lijstje, maar heb hem dan toch bekeken omdat Nic Balthazar in Exit Plus The Soundtrack op Radio1 er dit over te vertellen had:

"Die ene film waar je in je jeugd totaal van kapot gaat, die ultieme film, die je laat inzien dat cinema álles kan, de ultieme kunst, bij mij was dat Brussels by night, een film waar ik 2 weken niet goed van ben geweest.

Die score van van het Groenewoud is - en dat woord mag je niet al te vaak gebruiken - géniaal. Van het Groenewoud staat voor mij op de ijle hoogten van Brel en Brassin. Hoe ontzettend onwaarschijnlijk gedurfd om dit te gaan doen.

Een film over de diepste diepste donkerste depressie die een mens ooit kan kan... dat is een zwart gat van een film, ik durf die film bijna nooit meer terug zien, voor je het weet ben je er weer in gezogen."

Ik kan begrijpen dat deze nachtelijke zwerftocht na de Vlaamse literatuurklassiekers en boerenfilms (waar ook knappe films tussen zitten, daar niet van) insloeg als een bom.

Dit nihilistisch grootstadgedicht levert enkele prachtige, onvergetelijke beelden. Zoals Friac zei: het shot aan het hellend vlak van Roncquières, maar ook de scènes bij die gigantische brugpilaren, ook het gezicht van Beukelaers in groen/gele-filter na de vechtpartij of zijn zang in de verlaten neon-snackbar,...

Toch enkele opmerkingen:

1. Ik ben het eens met Freud: hoewel het met een sterk beeld gebeurd, had het einde niet getoond hoeven te worden! Zonder dat einde te verfilmen was het een betere, meer open film geweest. Het is nog steeds een beetje het probleem van de Vlaamse film: het mooi sluitend willen afronden. Het einde van Linkeroever was recentelijk ook een ontgoocheling na een voor de rest goede film.

2. Ben ik de enige die de muziek tijdens de film iets te aanwezig en te tekstueel vond? (Ik had eerder geopteerd voor jazzy minimalisme of gekrenkte gitaarklanken)

PS. Nog een element in de discussie bovenaan over het belang of impact van deze film. Het betekende ook een nieuw elan voor de Vlaamse filmproductie, met Erwin Provoosts Multimedia - nu Multimedia Groep (MMG) - dat tot op vandaag instond voor Alzheimer, BenX en straks Dossier K.

Delta (2008)

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Deed mij denken aan Straw Dogs en Dogville.

Later meer.

Dial M for Murder (1954)

Alternatieve titel: U Spreekt met Uw Moordenaar

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Dit in 3D opgenomen huis clos - met zonderlinge “cameo” - is meer dan een doorwrocht perfect murder-debacle (naar het toneelstuk van Frederick Knott) door het meta-niveau waarop de dilettant-detectiveromancier Halliday de klassieke ingrediënten van het moordplan becommentarieert.

Emploi du Temps, L' (2001)

Alternatieve titel: Time Out

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Voor iedereen die met meer kennis over de regisseur in oktober naar de Gouden Palm Entre les murs wil gaan kijken.

De openingsscène en op één na laatste scène doen denken aan American car (2004) van de Belgische videokunstenaar David Claerbout: het vaste camerastandpunt van op de achterbank met zicht door de vooruit. In de openingsscène glijdt de mist voorbij, net als het licht of de wind in de verstilde installaties van Claerbout.

De film steunt op uitgekiende psychologische relaties waar de Franse film een patent op heeft. De aanhankelijke kleine die het nog niet begrijpt, de pientere dochter en puberende tiener, druk van de vader die het wel 'heeft gemaakt' en Vincents haat-liefdeverhouding met hem, enz. (om maar een paar zaken te noemen) De scène naar het einde toe waarin het gezin blok vormt tegen de vader baadt in een surreële sfeer vol onderhuidse spanning.

Aanvankelijk had ik Vincent liever in het zwarte gat zien verdwijnen als laatste scène, maar het officiële einde (de vader regelt een job) onderstreept inderdaad misschien beter de thematiek van de film. De kern van het probleem ligt in het systeem, onze cultuur en maatschappij. Constant word je gevraagd: 'Wat doe je (voor werk)?', 'Hoe gaat het op je werk?', of staat het goed om te zeggen: 'Ik heb veel werk.' We definiëren elkaar aan de hand van het werk. De wagen van de nomadische antiheld is zijn cocon, onderweg zit je in een soort vrije transitzone tussen verwachtingen in.

Naast de Jean Claude Romandaffaire van januari 1993, waarvan ook Nicole Garcia in L'adversaire vertrekt, deed de film me ook denken aan Der Letzte Mann van F.W. Murnau uit 1924. In die kammerspielfilm, eveneens de "eerste" film waarin de camera vrij beweegt, verliest Emil Jannings door zijn ontslag als hotelportier ook zijn kostuum als statussymbool in zijn buurt.

Flandres (2006)

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Le plat pays qui est le mien

Hei Yan Quan (2006)

Alternatieve titel: I Don't Want to Sleep Alone

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Normaal stem ik nooit op films hier, maar deze wil ik toch wat opwaarderen. 7 niet-hiërarchische redenen waarom ik van Tsai en vooral van deze film hou:

1. Elk shot in deze film is statisch.

2. Zijn cameraposities, m.n. zijn gebruik van de (architecturale) ruimte! Vaak is 2/3e van het kader afgesneden door indrukwekkende architecturale composities. De New York Times noemde hem terecht 'modern cinema's reigning genius of camera placement'.

3. Zijn long shots

4. ...om zo te werken met beweging binnen het kader (movement within the frame), zoals bv. een Ceylan (op een andere manier) ook zo goed doet.

5. De locatie in deze film: de verlaten bouwwerf als een soort (post-)industrieel operagebouw.

6. Geen dialogen. De muziekteksten af en toe becommentariëren perfect het visuele. En wat voor muziek, die is fantastisch in deze film!

7. Een zekere ongrijpbare gelaagdheid. Wie droomt wat wanneer (de parabel van de vlinder), hoewel dit er eigenlijk niet toe doet en niet de interessantste interpretatie is. Er wordt zoveel verteld: over Maleisië + universeel. Erbarme dich.

Krisana (2005)

Alternatieve titel: Fallen

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Een nachtbrakende archivaris tussen hond en wolf en de moraliteit van een travelling.

Martha (1974)

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Barokke terreur met watercementfactoren en Orlando Lassus.

How can you not love this.

Poltergeist (1982)

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

The Spirit of the Age

Kinderlijke “Disney”-achtige griezel met toch een aantal sterke beklijvende iconische beelden.

Maar bovenal, en interessantst aan de film, een tekenend tijdsgewricht van de overgangsperiode tussen de hoop en vrijheid van de seventies en de desillusie van de jaren tachtig. De film vat perfect de tijdgeest van de vroege jaren tachtig wanneer de laatste restanten van de open geest van de jaren zestig en zeventig plaatst moesten ruimen voor het conservatieve Reaganisme.

Ex-hippie vader, nu huizenmakelaar, leest de biografie van Reagan. Huismoeder van drie rookt joints wanneer de kinderen naar bed zijn.

Het verhaal, met een structuur schatplichtig aan het sprookje, gaat over het verschuren van het perfecte alledaagse white middle-class gezinnetje in prefab suburbia. De orde, het gezin als hoeksteen, dient hersteld te worden. De Spielbergiaanse familiewaarden [het sentimentele Spielbergia van familie en kinderen is véél presenter dan Hoopereske gore]. De film toont het individualistische cocooning. Ze kennen hun buren nauwelijks en maken ruzie om hun eigen kijkkastje. Het is geen toeval dat de geest zich via de tv evoceert! Het thema van de consumentencultuur is sterk aanwezig. De geest manifesteert zich via materiële zaken.

Potomok Chingis-Khana (1928)

Alternatieve titel: Storm over Asia

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Nog geen berichten bij deze laatste grote stille film van één van de vier groten van de Russische stille cinema. Was gisteren op Arte. Deze film om de 10e verjaardag van de Russische Revolutie te vieren is het minder bekende slotstuk van Pudovkins triptiek met Mother en The End of St. Petersburg. Dit op locatie gedraaide werk - wat het documentaire waarde verleent - werd in eigen land van Formalisme beschuldigd en bij export werden scènes en tussentitels die de bezetter als Brits identificeerden weggesneden, om ze te laten doorgaan voor Wit-Russen. Eerst over enkele scènes, dan een aantal algemeenheden.

Een eerste hoogtepunt is de scène van de vachtverkoop op de markt. Bair komt in opstand tegen de uitbuiting door de Britse kapitalist (met enorme bontjas - waar hij later spottend in vast zit - en dikke sigaar). Die close-ups! Tussentitel: 'Bloed van een blanke gevloeid!' En een meesterlijke montage met die trommels. Ijzige compositie van de legersalvo's en de vlucht van Bair in de weidse toendra.

Vanuit kikvorsperspectief het gevecht op de spitse rots. De revolutie is ontketend. En altijd weer die goede ritmische montage, zoals de paardenvlucht die hierop volgt. De vreugde in het kamp slaat om in de sterfscène en oproep van een strijdmakker, lyrisch gemonteerd met de ondergaande zon.

Een van de beste montages uit de film is die tussen de handelingen bij het klaarmaken van de Britse kapitalisten en deze van de voorbereidingen in het boeddhistische klooster, waar ze hun diplomatieke eer gaan betuigen in de volgende scène. Het blazen van het haar, scheren, poetsen van de laarzen, weelderige parfumwolken! Wat een montage. Idem met de ceremonie in het klooster: die maskers(!), koppen van standbeelden, de dans, de instrumenten. Het eerbetoon wordt satirisch tussen het stelen van het vee gemonteerd. Net als de gevechten met de Roden en de hypocriete vriendschapsspeech.

De indrukwekkende executietocht door kale vlaktes met enkele dorre bomen monteert Pudovkin op dramatische wijze tussen de ontcijfering van de tekst uit Bairs medaillon. Er ligt "al" Tarkovskiaanse modder voor hun kamp.

Met wat bloederige slagerschirurgie lappen de Britse imperialisten Bair op tot hun vazal. Als een marionettenpop steken ze hem in een kostuum. Hij staat symbool voor de algemene uitbuiting, maar is ook stichtend en exemplarisch voor de gepropageerde revolutie: hij weigerde een laatste sigaret van hen en later een glas water. Hij blijft zich verzetten, maar zit net als in de daaropvolgende aquariumscène gevangen, happend naar vrijheid.

Een volgend hoogtepunt is de confrontatie met zíjn pels en de handelaar van in het begin. Die kale kop, die ogen!

Als een samurai barst hij ten slotte uit in een climax met flitsende montage (inclusief met de tussentitels) en imposition. De totale revolutie is ontketend in het hol van de leeuw. Ze blazen de Britten symbolisch als een wervelwind van hun grondgebied.

Door de picturale kracht en boude kinetische montage (i.t.t. de hýper-kinetische Bourne -of Bay-frenesie van vandaag) zakt dit twee uur durende visueel gedicht niet in. Want het klopt dat Pudovkin lyrischer is dan Eisenstein en zijn confraters. Meestal aanvaard je bij die vroege klassiekers dat ze belangrijk zijn geweest, maar mede daardoor zie en voel je het hier ook echt.

Ook nog een woord van lof voor de erg gevarieerde muziekscore - die telkens gepast is naargelang de setting - van Bernd Schultheis uit 2007 (deed ook Metropolis en Faust). Hier geen loos repetitief pianogetokkel.

Zwijgen is goud.

Racconti di Canterbury, I (1972)

Alternatieve titel: The Canterbury Tales

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

The Canterbury Tales (1971) bekleedt de middenpositie in Pier Paolo Pasolini’s ‘Trilogie van het Leven’. De film wordt geflankeerd door twee andere adaptaties van literaire zwaargewichten: Boccaccio’s Decamerone (1970) en Duizend en één nacht (1974). I racconti di Canterbury is gebaseerd op het boek van de veertiende-eeuwse Engelse schrijver Geoffrey Chaucher die de verhalen van bedevaarders op pelgrimage naar het schrijn van de Heilige aartsbisschop Thomas Beckett in de kathedraal van Canterbury bundelt. Pasolini, die zelf Chaucer speelt in de film en de verhalen optekent, selecteerde acht van de meest seksuele vertellingen (The Tale of The Merchant, The Friar, The Cook, The Miller, The Reeve, The Wife of Bath, The Pardoner en The Summoner). De regisseur, bekend om zijn moeilijk verteerbare films, kreeg nu te kampen met het verwijt gratuite seks te brengen en zich te vergrijpen aan werelds vertier. Later zou Pasolini echter beweren dat zijn triptiek de meest ideologische films van zijn carrière bevat. Hij is immers de overtuiging toegedaan dat de representatie van seksualiteit altijd politiek is. Dit principe klopt inderdaad in deze film en kadert binnen een breder manifest van de Marxist. Zoals wel vaker trekt Pasolini ten strijde tegen de vigerende orde en elke vorm van repressieve moraliteit. Het verzet tegen politieke en seksuele onderdrukking is gekoppeld. Al vanaf het eerste verhaal krijgen we de oppositie tussen de vrije liefde van de twee jonge mensen en de blinde repressie van de oude rijke machthebber die haar via een huwelijk aan zich bindt. Seks is een politiek wapen in de film! Wat het best geïllustreerd wordt in de wraakactie van de twee studenten tegenover de molenaar. De film is een antiklerikaal statement tegen de hypocrisie van de kerk. De verhalen worden bevolkt door libidineuze clerici en religieuze instituties (zoals het huwelijk), gebaren en uitspraken lijken uitgehold. Pasolini hekelt ook de bourgeoiswaarden van het kapitalisme en de industrialisatie. De gevonden schat in het bos toont de gevolgen van hebzucht en winstmaximalisatie. Massaconsumptie is een nieuw fascistisch dictaat. Pasolini idealiseert de Middeleeuwen als een bucolisch pre-kapitalistisch utopia. Zijn sympathie gaat uit naar de (ludieke) revolutie van de volksman. In het verhaal van de kok, een hommage aan Chaplin, is de anarchistische vrijbuiter de held. Wanneer twee geestelijken betrapt worden op sodomie in het tweede verhaal kan de kapitaalkrachtige zich redden door omkoping maar de arme sterft als martelaar op de brandstapel. De herhaaldelijke herenliefde is een sneer naar de repressieve homofobie. Pasolini was zelf openlijk homoseksueel en verloor er zijn lidkaart van de communistische partij door. Zowel wat ideologie betreft als ‘fysieke primitiviteit’ deed de The Canterbury Tales mij (in een milde vorm) aan de films van Alejandro Jodorowsky denken. (Beide films zouden kunnen worden gelezen volgens de theorie van Mikhail Bakhtin van het carnavaleske en het groteske.)

Chaucer was een dankbare bron voor de Italiaanse relnicht. Destijds was de middeleeuwse poëet eveneens een politiek en sociaal provocateur en, als “proto-Protestant”, een criticus van het Pausdom. De film transformeert het originele dicht uiteraard in een eigentijdse metafoor. We lijken in een soort hippie-middeleeuwen terecht gekomen. Het is de periode van de tegencultuur van antiautoritarisme en de seksuele bevrijding.

De scabreuze personages, op Felliniaanse wijze op fysionomie gecast meer dan op acteertalent, worden geschetst als universele karikaturen van onhebbelijkheden die met glans het patina van de tijd doorstaan. Wat is het verschil tussen de holle frase, ‘God zij met u’, die de personages steeds meekrijgen en George W. Bush zijn schijnheilige ‘God bless you’? Zo zijn er legio parallellen te trekken.

Het laatste verhaal besluit met een delirante visie van de hel, geïnspireerd door Hieronymus Bosch. Als de paradijselijke tuin en de appel van het eerste verhaal nog deden denken aan het linkerpaneel van zijn Laatste Oordeel, dan eindigen we nu middenin de optocht der verdoemden. Bosch is niet de enige schilder waar in de film op gealludeerd wordt. Zowel visueel als inhoudelijk is Brueghel nooit ver weg.

Trotseer de flatulente geintjes en schaarse subtiliteit en herinner u een uitspraak aan het begin van de film: tussen ernst en luim ligt de waarheid kruim.

Santa Sangre (1989)

Alternatieve titel: Holy Blood

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Norman Bates meets Caligari meets Fellini ...

maar alles toch in het poëtische intellectuele typische Jodorowsky-universum.

Silence de Lorna, Le (2008)

Alternatieve titel: Lorna’s Silence

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Een film vol ethische en morele dilemma's over een gevangen vrouw.

Hun subtiele herdefiniëring, vooral de meer statische i.p.v. nerveus schokkerige camera, zorgde voor mijn beste Dardenne-ervaring.

Het scenario is gelaagder. Genuanceerd ook, Renier als lieve junk is bv. het meest goede personage i.t.t. de vooroordelen van Sokol, de maffia of politie. Zijn relatie tot Lorna wordt d.m.v. subtiele details goed geschetst zodanig dat je ook echt meevoelt.

Dobroshi - wat een naturel - blijft op het einde achter, zwanger van morele schuld.

Een film die onze Belgische minister (van asiel en migratie) Turtelboom moet zien, me dunkt.

Single Man, A (2009)

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Couturier Tom Fords A SINGLE MAN ging me niet in de koude kleren zitten: ‘gelintmeterde’ architectonische annex fotografische kadrementen strak in het pak, om in te wonen. De objecten, materialen en houten oppervlakken, “you feel he's polished them with his own linen handkerchief.” Art (not) for ad’s sake. Bedekt met mantel der (heren)liefde: montage me wat ruw van snit en de kleurspoelingsgimmick bij de mooi afgewassen beelden.

Taxandria (1994)

Alternatieve titel: Taxandria - Power of the Image

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

De Oostendenaar Raoul Servais, die volgende maand tachtig wordt, is een internationale pionier van de animatiefilm. In 1966 stampte hij in het KASK in Gent het allereerste opleidingscentrum voor animatiefilm op het Europese vasteland uit de grond.

Taxandria, waar Servais tien jaar aan werkte, wordt beschouwd als zijn magnum opus. Alain Robbe-Grillet, scenarist van L’annéé derrière à Marienbad van Alain Resnais, schreef mee aan het scenario voor Servais’ enige langspeelfilm.

Servais ontwikkelde voor deze film de Servaisgrafie, een techniek die een combinatie van live-action en animatie toelaat. In dit geval echte filmbeelden tegen een getekende achtergrond. Deze technologie werd in de film geïntegreerd via het Duitse Toccata-systeem. Een gelijkaardige mix van live-action en animatie werd eerder al verwezenlijkt door de Tsjech Karel Zeman in de Jules Verne-verfilming ‘Vynález zkázy’ (Een Duivelse Uitvinding, 1958) [staat in 8 delen op YouTube]. De techniek was ondertussen al “achterhaald” door digitale computertechnologie maar Servais wil sowieso toch altijd dat de basis voor de film manueel blijft. Het blijft natuurlijk duizend maal mooier dan de uniforme cleane CGI–shit die de volgende 15 jaar in de zalen zou gestort worden.

De getekende wereld, waarin Servais zijn acteurs van vlees en bloed plaatst, is gemodelleerd naar het oeuvre van de Belgische surrealistische schilder Paul Delvaux. (Servais’ volgende (kort)film Nachtvlinders (1997) was opnieuw een hommage aan het universum van Delvaux). Omdat de producent niet overtuigd was dat Delvaux’s schilderingen een hele film konden dragen werd een bijkomend beroep gedaan op François Schuiten (°1956). Een Belgische stripkunstenaar, bekend van zijn stripreeks Les Cités Obscures die hij samen met Benoît Peeters maakt. De strip speelt zich eveneens af in een imaginaire wereld waar mensen in afzonderlijke onafhankelijke stadstaten leven en is ook met een oog voor grote architecturale zorg gemaakt. De mix Delvaux-Schuiten resulteert in een hybride stijl die de schilders verticaliteit en de tekenaars imposante fantastiek verenigd.

Het is evident dat Servais daarmee afwijkt van de animatietraditie van Hollywood (Disney, Hanna Barbara tot Pixar) en steunt op een heel eigen specifieke Belgische surrealistische traditie, die niet zelden gedefinieerd wordt als het wezen van de Belgische film (cf. de avant-garde vanaf de late jaren twintig met Charles Dekeukeleire en de vroege Henri Storck; Marcel Mariën trok de surrealistische traditie van de jaren dertig door tot het magisch-realisme van André Delvaux en recenter Remy Belvaux). Ook de band met de plastische kunsten behoort tot de essentie van de Belgische cinema. De Belgische film put uit het rijke kunsthistorische verleden als letterlijk onderwerp of in de vorm van aandacht voor het beeldende of picturale. Pionier Henri Storck maakte al kunstfilms over Rubens en Delvaux. Onder andere Luc de Heusch zette die traditie verder en vernieuwde de documentaire kunstfilm met Rubens (1948). Sociale bewogenheid of maatschappelijk engagement is ook een typisch kenmerk in de Belgische filmgeschiedenis (opnieuw Storck met Borinage-films, maar een sterkere traditie in Franstalig België). Je kan dus stellen dat Servais met Taxandria wezenlijk verankerd is in wat gedefinieerd wordt als de kenmerken van de essentie van de Belgische cinema. Taxandria speelt zich bijgevolg af in een fabelachtige sfeer die Hollywoodanimatie maar zelden kan begrijpen of bereiken. (cf. de zwakke St. Exupery-adaptatie The Little Prince uit ’74 van Stanley Donen). De atmosfeer van Taxandria sluit dan meer aan bij Miyazaki (à la Spirited Away) dacht ik zo? Servais zegt zelf: “I can't bear Disney clones. Unfortunately, there have been all too many. I also hate computer films when they are made by good technicians who do not have any artistic sensitivity. Fortunately, we have started to turn the corner in this area.” (interview)

In hetzelfde interview legt Servais uit: “Despite the many script revisions Taxandria went through, the basic message has been retained: a warning against intolerance and authoritarian ideology.” De commentaar op de Oost-Europese regimes en de val van de Muur is vrij duidelijk (komt ook op tv). Ik zag echter ook een zekere universele dimensie van de kritiek. Het personage Virgilius en de titel van de film, ontleend aan de vroegere gelijknamige Romeinse provincie gelegen in de Antwerpse Kempen, zouden een verwijzing kunnen zijn naar Rome als imperium. De heersende dynastie in Taxandria is die van Filipus. Filipus I-II was/waren de stichter(s). In de geschiedenisles moet prins Jan over de Reformatie leren en over de Beeldenstorm van 1566, de indirecte aanleiding voor de Tachtigjarige Oorlog. De Spaanse vorst…Filips II die toen over de Nederlanden heerste, antwoordde met repressie op deze vernielzucht (en stuurde de Hertog van Alva op ons af). De autoritaire repressie van de Sovjet-Unie is dus heus niet zo uniek en op die manier wordt een zekere universaliteit gegeven aan de film? Vandaag blijft het thema natuurlijk brandend actueel.

De kafkaëske dystopie wordt speels en origineel vorm gegeven. Denk maar aan de mannenketting met garibaldihoeden heupdiep in het water die “Chinees gefluister” van afgeluisterde gesprekken doorgeven.

Verder las ik Taxandria ook als een profetische commentaar op de virtuele realiteit waarin we nu leven. Via een digitale avatar (cf. parallelle wereld Taxandria) duiken we onder op MSN of zelfs Second Life en World of Warcraft.

Uzak (2002)

Alternatieve titel: Distant

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Nuri Bilge Ceylan realiseert erg persoonlijke films. Het Turkse Talent is regisseur, scenarist, cameraman, co-editor én producent (heeft zijn eigen productiehuis NBC Film). Zijn cast bestaat voornamelijk uit amateurs (familieleden en vrienden). In Uzak is de buurvrouw zijn eigen vrouw, de moeder zijn moeder, Yusuf zijn neef en Mahmut een vriend van hem. De Smart van Mahmut is Ceylans eigen wagen en het appartement in de film is de regisseurs (oude) woonst. Ceylan maakt small budget films. Uzak kostte minder dan $100,000. Een niet-commercieel uitgangspunt, films maken voor jezelf, zoals je ze zelf wil. Zijn films bevatten vaak autobiografische elementen. Ceylan is zelf fotograaf. Deze winterse stadsparabel bevat dan ook precieuze panoramische plans waarin zowel op voor-, midden- als achtergrond wordt gewerkt. Net als bij Ozu mogen de scènes hier uitgespeeld worden volgens hun natuurlijke tijd (een welkom antidotum).

Mahmut is een gevallen vereenzaamde artistieke intellectueel (cf. boekenwand). Zijn ambities zijn ondergesneeuwd geraakt. “De fotografie is dood” stelt hij in het begin. Mahmut fotografeert nu tegels voor reclamefolders. Wanneer zelfs Tarkvoski je niet meer kan boeien, je Stalker gebruikt om hinderlijke kamergenoten van de tv weg te jagen en je porno verkiest boven de Russische grootmeester ben je er erg aan toe. “Waar is de tijd dat je films wilde maken als Tarkvoski” vragen zijn vrienden.

Zijn neef Yusuf komt als ontheemde arbeider bij hem aankloppen op zoek naar werk in Istanbul en een nieuw en beter leven. Maar ook zijn idealen smelten al snel als sneeuw voor de zon en hij laat alles op zijn beloop.

De afstand uit de eloquente titel doelt dus deels op de vervreemding van zichzelf en hun dromen. De titel zou ook kunnen gelezen worden als een verwijzing naar de technische afstand in de wijdse shots. Maar in hoofdzaak refereert ‘uzak’ op de relatie tussen de twee protagonisten. Mahmut voelt zich als een muis in de val bij deze proleet. De symboolzwangere film verhaalt dit via allerlei kleine handelingen en details (bijvoorbeeld het elektronische soldaatje).

Ceylan fulmineert op die manier tegen het individualistische stadsleven. Stedelingen creëren hun eigen gevangeniscellen. Als de moderne Tsjechov toont de regisseur op een melancholische, soms licht tragikomische wijze het onoverbrugbare isolement waarin mensen leven, het onvermogen tot communicatie (cf. ook relatie tot vrouwen in Uzak) en lethargisch ennui. Solidariteit en warmte ziet de regisseur als een rurale deugd (uit zijn jeugdjaren). De plattelandsvluchter Yusuf vindt geen beter bestaan in de stad. De ex van Mahmut laat Istanbul achter zich om een nieuw leven te beginnen in Canada.

Twee scènes breken echter met de dagdagelijkse realiteit. Op een nacht ziet Yusuf een lichtvonk in de kamer maar valt opnieuw in slaap. Wanneer Mahmut weer eens ’s nachts voor de tv hangt, ziet hij zijn staande lamp in slow motion en zonder één geluid omvallen. Een magische toets die misschien een on(der)bewust moment van luciditeit of besef verzinnebeelden. Zomerend somnambulisme in hun analgetische bewelming?

Op het einde – in een shot dat een andere grootstadkroniek, Allens Manhattan, citeert - droomt Mahmut bij de haven (Vrijheid) waar Yusuf zo vaak rondhing en rookt hij toch één van zijn neefs “vuile zeemanssigaretten”. Raken zijn bevroren aspiraties toch wat gedooid?

Viaggio in Italia (1954)

Alternatieve titel: Journey to Italy

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Death in Napels

danuz schreef:

sommige scènes leken wel zo scripted dat ik maar moeilijk kon inzien dat het hier om levende figuren ging

Veruit de grootste innovatie van de film is de ruwe, improvisatorische, impulsieve aard van het verhaal en het filmproces. Mijn filmprof noemde deze film even belangrijk, zo niet belangrijker dan Citizen Kane (wat hij geen goede film vond) binnen de filmgeschiedenis. Ingrid Bergman vertelde in een interview aan Robin Wood dat Rossellini slechts zocht naar een verhaal waarin hij Pompeii, de musea en alles waar Napels voor staat in kwijt kon. Rossellini werkte quasi zonder script. Hij schreef ideeën neer in de loop van het filmen die hij als papiertjes in zijn broekzak hield en aan zijn acteurs gaf vlak voor opname, ofwel moesten ze zonder repetitie terplekke improviseren. Beide protagonisten hadden het daar zeer moeilijk mee. Bergman was een georganiseerde filmproductie en de methode van Hitchcock gewend en ook Sanders (die tot drie maal toe in tranen zou zijn uitgebarsten op de set) was gewoon een volledig script voor te bereiden voor opname. Rossellini creëerde scènes in/door de eigenlijke aanwezigheid van de locatie met zijn acteurs bij de hand. Hij ontdekte als het ware samen met ons de film, die zich niet langer aandient als een object.

Met zijn snelle filmen, de opname stilleggen wanneer de inspiratie verslapt, nota's gebruiken in plaats van een script en goedkopere technische oplossingen bedenken voor logistieke problemen inspireerde Rossellini Godard, die met Le Mépris een 'remake' maakte (extra weetje: Voyage in Italy is te zien als titel in een cinema en als poster in Le Mépris). De film beïnvloedde niet alleen Godard in de jaren 60, maar duidelijk ook Antonioni: de moderne narratieve ruimte en de innerlijke reis gelieerd aan een mentaal landschap in L'Avventura; ongeveer hetzelfde einde in La Notte, L'Eclisse die ook laat uitschijnen dat het (verder)bestaan van de wereld afhangt van het verloop van een relatie; ... Interessante verwijzing van Olaf K. ook naar Ceylan. Ceylan doet in Iklimer inderdaad zowat hetzelfde, het meest duidelijk bij de ruïnes van Kas in de beginscène.

BASWAS schreef:

De film zit namelijk boordevol allegorische verwijzingen en niet in de laatste plaats literaire.

Katherines liefdesgeschiedenis met de poëet is ontleend aan Jocyes novelle The Dead (getrouwer geadapteerd door John Huston in The Dead (1987)). De wisselwerking tussen literatuur en film is erg boeiend in dit werk. Het initiële vertrekpunt voor Rossellini was trouwens de roman Duo (1934) van (Sidonie-Gabrielle) Colette over een huwelijk dat uit elkaar valt. Katherine haar reizen-binnen-de-reis verlopen in fases en net als in Dantes La Divina Commedia wordt ze daarin telkenmale vergezeld van een gids: van de hel van haar huwelijk naar een hemelse staat van verlossing tijdens de processie ter ere van de Napelse patroonheilige San Gennaro, waar elk jaar een mirakel van wordt gevraagd. (Ik merk dat het controversiële, veel bediscussieerde einde ook leeft op Moviemeter.)

danuz schreef:

Toch is dit iets wat ik de tijd aan kan spelen.

Beroemde quote van Jacques Rivette: 'depuis Voyage en Italie tous les films ont vieilli de dix ans.'

Een film over het beeld en de tijd.

Een film ook over de cultuurclash tussen noord en zuid (spicy eten, de taal, malaria, dolce far niente, ...), die Rossellini altijd heeft aangevoeld als de echte scheidingslijn in de wereld, veel meer dan oost-west. Hun Bentley is 'their little bit of England'. De allereerste shot die we te zien krijgen zijn genomen door de vensters van hun auto: de realiteit wordt onvermijdelijk geconstrueerd vanuit hun eigen cultuur. Het brisante openingsshot wekt ook de indruk alsof de film al veel eerder is begonnen en we niet aanwezig zijn bij het begin van de film maar slechts inpikken bij of geworpen worden in iets dat al bezig is.

En in hoeverre heeft de film betrekking op Rossellini eigen wankelende huwelijk met Ingrid Bergman tegen die tijd?

Viskningar och Rop (1972)

Alternatieve titel: Cries and Whispers

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

De witte engelen, badend in een decorum dat met elke ostentatieve tik van de pendules steeds meer bloedrood gaat kleuren, schijnen niet zo zuiver wanneer het gefluister aanzwelt en Agnes niet als enige kreten slaakt.

Wrestler, The (2008)

rubenn

  • 51 berichten
  • 10 stemmen

Om herhalingen over Rourkes prestatie, emoties of de Dardennes-stijl wat open te trekken:

Naast de veel aangehaalde autobiografische laag en de arena als metafoor voor Hollywood (plots, sterren of genadeloos afschrijven van acteurs, crowdpleasing...), ook een religieuze en sociaal-politieke allegorie.

Religieuze parallellen zijn er natuurlijk met het Passieverhaal (lees), maar ook met het verhaal van Job (lees). Referenties aan Mel Gibsons film, het lam van God of de ram van Abraham, kruishoudingen, het citeren van Isaiah 53:5, zijn Christustatoeage met doornenkroon, Cassidy als Maria Magdalena ("vrouw van lichte zeden", Zijn "geliefde", volgt hem tot Zijn kruisdood, ...). Maar een verwijzing naar Roland Barthes' essay uit 1952, 'Le monde où l'on catche', dat ook naar Jezus refereerde, had ik toch wel nooit gezien.

Politiek toont de film natuurlijk de duistere kant van de archetypische American Dream, de zieke Amerikaanse samenleving (de Stars and Stripes hangen in zijn trailer [hypotheekcrisis?] maar ook overal elders; let ook op de shouts van het publiek). Ramzinski is een migrant? Het is natuurlijk niet toevallig dat de Irakoorlog uit Call of Duty 4 ter sprake komt of Rams nemesis The Ayatollah ('The man from the Middle East') noemt. In bovenvermelde bron staat te lezen dat het eind de jaren 80 een trend was wrestlers met een Arabieren-"gimmick" (General Adnan bv.) te laten afslachten door oer-Amerikaanse helden als Hulk Hogan. De rivaliteit tussen Ram en Ayatollah zou verwijzen naar de historische twist tussen Sgt. Slaughter en de Iron Sheik eind de jaren 80. Iran veroordeelde The Wrestler trouwens (zie). (John McCains 'Bomb bomb Iran' op 'Barbara Ann' van The Beach Boys zou ook ergens hernomen worden in de film?)

Maar als totale film niet zo origineel als zijn vorig werk.