menu

Viskningar och Rop (1972)

Alternatieve titels: Cries and Whispers | Geschreeuw en Gefluister | Schreeuw zonder Antwoord

mijn stem
3,72 (227)
227 stemmen

Zweden
Drama
91 minuten

geregisseerd door Ingmar Bergman
met Harriet Andersson, Liv Ullmann en Ingrid Thulin

Een familiedrama dat zich afspeelt in een herenhuis in de late negentiende eeuw. Karin en Maria waken bij het ziekbed van hun zuster Agnes. Door flashbacks worden de levens van beide zusters beschreven, die vol zitten met leugens, bedrog, jaloezie, zelfverachting, schuld en verboden liefde. De dramatische doodskrampen van Agnes roepen alleen maar aversie in hen op. Ze trekken zich beiden op elk hun eigen manier terug van haar als zij naar hun handen grijpt.

zoeken in:
avatar van Ferdydurke
4,5
Haast letterlijk ten hemel schreiende, naar de keel grijpende film over menselijke onmacht, lafheid, (verlangen naar) liefde en verlatenheid in het aangezicht van de dood.

Bergman zit hier dichter dan ooit op de huid en het hart van de mens in zijn naakte existentie. Opvallend hoe vaak hier handen gezichten aanraken. Een intiem gebaar, maar er zijn ook andere intenties. Viskningar och Rop toont zijn personages enerzijds in al hun lichamelijkheid en verlangen naar intimiteit, en anderzijds koud en emotioneel afgesloten: Verlangend naar liefde, en angstig daarvoor. Doods- en levensangst.

Het spel van aarzelende aantrekking en resolute afstoting tussen de emotioneel afgestompte zusters is van een intensiteit en een beklemming die ik zelden heb gezien. De wanhopige toenadering van de één leidt tot de koude afwijzing en ontkenning van de ander, en andersom.

Het deed me denken aan wat Kierkegaard het 'demonische' noemde: dat is niet het slechte, maar: 'angst voor het goede'. Het is onvermogen. En die angst, en dat onvermogen, leidt ertoe dat zij hun stervende zuster alleen laten. Zij die zich al te pletter hebben gelopen op hun versteende echtgenoten, kunnen niet anders dan zich verschuilen, zichzelf opsluiten, achter een muur van onverschilligheid.

Die opgeslotenheid is ook de opgeslotenheid van de vrouw in dat tijdsgewricht: in een huwelijk, en in een leven waarin zij haast niets te doen heeft.

En een tijdsgewricht inderdaad waarin stervenden nog niet sufgespoten in een ziekenhuisbed lagen. De scène met de allereerste close-up van Agnes, wakker wordend, waana het een paar seconden duurt voordat zij zich weer bewust wordt van de pijn, is van intense klasse; zoals eigenlijk alle scènes met Anderson. Als je ooit volwassen mensen hebt horen huilen van verdriet, of schreeuwen van pijn, of happend naar adem op hun doodsbed, dan voel je de onmacht en paniek die ook Maria en Karin in deze film voelen.

De opgetekende herinnering van Agnes, aan het einde van de film, kan misschien troostend zijn, maar ik neig ertoe om het te zien als een extra mokerslag van Bergman: er was geen liefde en geluk; alleen de illusie ervan, of het verlangen ernaar.

Maar zo donker is het dan allemaal toch niet, gezien de figuur van huishoudster Anna, die wél in staat is echte liefde en troost te geven. Misschien ook omdat zij al weet hoe het is om iemand te verliezen, en hoe dat te aanvaarden. De scène waarin zij het al verkleurende, met doodsvlekken overdekte lichaam van Agnes (dat op dat moment voor haar misschien ook haar overleden dochtertje vertegenwoordigt) koestert, is huiveringwekkend en onvergetelijk.

In schril contrast daarmee staat de echtgenoot van Karin, die blij is dat de begrafenis kort en zakelijk was, zonder emotioneel gesnotter, en die de eenvoud en waardigheid van Anna kwalificeert als 'interessant-doenerij'.


Dit is een zeer geconcentreerde, tegelijkertijd ontroerend en ijzingwekkend realistische film over de menselijke conditie, waarbij de enkele scène die blijkbaar alleen mentaal of emotioneel 'werkelijk' is, dat realisme nog een extra huiveringwekkende dimensie geeft.

Met deze film toont Bergman zich weer op de toppen van zijn kunnen, net zoals, en misschien zelfs nog wel meer dan, met de Gods Zwijgen-trilogie en Persona.

avatar van Donkerwoud
3,5
Mijn tweede poging om door te dringen tot het werk van Ingmar Bergman, maar het is wederom niet helemaal aan mij besteed. Het is me allemaal teveel theatraliteit, teveel expressie, teveel symboliek, te bombastisch. Waarschijnlijk doe ik de grootmeester hier ernstig geweld aan, want ik zie tegelijk ook waar de legendarische status van de regisseur aan te danken is.

avatar van gauke
4,0
gauke schreef:
De mooiste Bergman-film die ik tot nu toe gezien heb. Adembenemend spel.


Een meedogenloze, onstuimige en emotionele vrouwenfilm, opmerkelijk genoeg gemaakt door een man. Een film over hun lijden, hun diepste gedachtes, hun ziel en hun lijven; een duister en pijnlijk psychologisch drama over een disfunctionerende familie en hun (vele) geheimen. Een verhaal over de levens van drie zusters, over hun liefde voor elkaar en hun onderlinge rivaliteit en afgunst; over de dood, egoïsme en huwelijksproblematiek. Zowel op visueel gebied als qua acteren ijzersterk.

avatar van Flavio
4,0
Erg sterke film van Bergman, die me benieuwd maakt naar zijn zogenaamde meesterwerken zoals the Seventh Seal en Persona.
Je moet er misschien voor in de stemming zijn maar ik vond het mooi en aangrijpend, ongemakkelijk ook, deze lijdensweg van drie zussen en de bediende.

Prachtig gefilmd en geweldig geacteerd- dikke 4 sterren.

avatar van DVD-T
1,5
Mijn zesde Bergman en ik geef de regisseur op. Van geen één van zijn films genoten.

Dit is vooral een erg vervelende zit waarbij je het geschreeuw en gejank je op den duur het bloed onder de nagels haalt. De setting is behoorlijk duf en kent weinig variatie. Ook mede om zeep geholpen door de rode kleuren die je op het laatst niet meer kan aanzien. Maar vooral op emotioneel vlak kon de film mij niet omkrijgen. Ik voelde totaal niets voor de personages, het verhaal of de manier waarop alles geschoten is. Dat is nu juist het probleem dat ik met Bergman heb. Zijn films doen mij helemaal niets. Toch is er telkens iets te vinden wat toch enige waardering waard is in zijn films.

avatar van HarmJanStegenga
2,5
Tja, stuk of 10 Bergmans verder. Fantastisch regisseur natuurlijk. Heeft een aantal meesterwerken gemaakt en bepaalde films krijg ik niet uit m'n hoofd. Zo goed. Dit is de 3e Bergman die ik niet zo goed vind. Ik had niet zoveel met de personages en hoewel ik de thema's wel intrigerend vind, kon deze prent maar niet tot me doordringen, ondanks een paar zeer sterke scénes. Vond 't best een redelijk zware zit.

avatar van John Milton
4,0
Het ís een zware zit, en meer dan 'best redelijk' als je het mij vraagt.

Ook voor mij de zwaarste Bergman die ik zag (mijn teller staat hiermee op zeven: de vijf bekendste, Jungfrukällan en Vargtimmen). Het is er eentje die je ziel raakt, maar op een directe, en niet altijd even prettige manier. Dit zou op zich los moeten staan van de kwaliteit van de film, maar anderzijds kan ik me uitstekend voorstellen dat Cries and Whispers voor sommigen een stapje te ver gaat. Ik heb de fout gemaakt alvorens mijn eigen gedachten op papier te zetten, de uitstekende recensie van Ferdydurke hierboven te lezen en die van Ebert. Na die twee schrijfsels heb ik op het moment weinig meer toe te voegen.

Het maakt je ongemakkelijk, grijpt je naar de strot, laat je peinzen over donkere kanten van de menselijke natuur, leven, sterven en disfunctionele familiebanden. Bergman is hier bepaald niet lichtvoetig, maar naast het inhoudelijke wat hij wil zeggen en de manier waarop hij dat doet, maken Nykvists cinematografie en het uitstekende acteerwerk Cries and Whispers tot een ontzettend indrukwekkend onderdeel van een toch al imposant oeuvre.

Voorlopig een 4*, maar ophoging bij herziening is heel denkbaar. Hangt nu op 8.4/10.

avatar van mjk87
3,5
Ik kan me goed vinden in hetgeen Donkerwoud aangeeft. De film is soms bloedmooi gefilmd en de decors zijn ook erg fijn, ik zie ook wel wat Bergman wil filmen, maar uiteindelijk is het een film die me ook vrij koud laat waarbij ideeën en hetgeen gezegd moet worden belangrijker lijken dan doorleefd acteerwerk en de manier hoe het gezegd moet worden. De 90 minuten blijven wel boeien dus wel een ruime voldoende nog. 3,5*.

avatar van Woland
3,0
En daar kan ik me ook wel in vinden. De kwaliteit straalt van Viskningar och Rop af, de film is schitterend opgenomen, er worden op fraaie wijze bijzonder lastige en pijnlijke zusterrelaties ontleed, en ook de actrices doen het uitstekend. Maar om nou te zeggen dat ik met veel plezier danwel geintrigeerd deze film heb gekeken, nou nee. Natuurlijk zijn de zware thema's en het trage tempo daar deels debet aan, en de pijnlijke doodsstrijd van een van de zussen is ook niet bepaald easy watching. Maar ondanks dat ik zeker wel zie dat Bergman wel weet waar hij mij bezig is en de film me op momenten wel raakte, toch ebde mijn interesse meerdere malen weg en kostte het me toch aanzienlijke moeite om door de film heen te komen. Cinematografisch zag het er fraai uit, al gingen de rood-wit-zwarte thema's me op een gegeven moment wel wat tegenstaan - ik waande me bijna in een White Stripes albumhoes van anderhalf uur lang. Maar goed, ongetwijfeld zal dit niet mijn laatste Bergman worden (dit is nummer zeven of acht, volgens mij); zelfs als het zoals hier niet echt mijn soort film is, is het alsnog wel op een bepaalde manier interessant.

avatar van baspls
3,0
Cries and Whispers, de Nederlandse titel Schreeuw zonder Antwoord dekt de lading misschien nog wel beter.

Drie zussen verblijven in een 19e eeuws herenhuis. Een van de zussen is zeer ziek en licht op sterven. Haar pijnlijke kreten roepen alleen maar walging op in haar twee zusters. Door middel van versneden terugblikken volgen we de drie zusters en hun dienstmeisje.

Opnieuw weer geen heel erg toegankelijke film van Bergman. Lange stiltes, gruwelijk gekrijs van de pijn, onenigheden tussen de zusters en een bizarre zelfverminking (de vraag blijft ook of die nou echt was of 'gedroomd'). Dat vind ik ergens teleurstellend, want ik had gehoopt dat het net zoals Fanny och Alexander weer een wat meer verhalende Bergman zou worden. In feite speelt op de scène op de poster en één flashback na, alles zich af in het verstikkende rode herenhuis.

Wat Bergman hiermee voor ogen had is duidelijk. Een analyse van een moeizame band tussen zusters. Naar eigen zeggen is de film ook een verkenning van de ziel en rood is volgens hem de kleur van de ziel. Vandaar de alom aanwezigheid van de rode kleur en verdere symboliek met wit en zwart gedurende de film (de stervende is voortdurend wit gekleed en de verbitterde zuster zwart). De film herinnerde me op een of andere manier heel erg aan Fauvistische kunstwerk Harmonie in Rood van Henri Matisse. In dit schilderij komen letterlijk alle kleuren terug die in de film zitten. Het voornaamste is natuurlijk het rode interieur, maar ook de vrouw op het doek is in wit en zwart gekleed en heeft dezelfde haarstijl als Liv Ullmann in de film.

Goede cinematografie weer van Sven Nykvist. De spaarzame shots die zich buiten afspeelden waren werkelijk schitterend geschoten. De vele close-ups binnen vond ik echter nergens echt heel bijzonder worden en de belichting in het huis was ook niet heel erg bijzonder.

Al met al dus opnieuw een film met zeer sterk acteerwerk en een interessante diepere laag, maar niet heel erg veel verhaal en de plaats van handeling is ook wel erg beperkt.

Gast
geplaatst: vandaag om 13:11 uur

geplaatst: vandaag om 13:11 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.