Viskningar och Rop (1972)

de eerste bergman film die ik heb gezien. dit schijnt volgens bergman kenners zo'n beetje de zwaarste film te zijn. en ik moet zeggen de film was zwaar en zo ontzettend indrukwekkend. de film begint een beetje traag, maar al snel werd ik helemaal in het verhaal gezogen vol pijn en verdriet. ook de kleur rood speelt een grote rol. de enigste keren dat muziek echt werd ingezet was tijdens een zeer intieme scene, wat prachtig was. een indrukwekkende scenes was:
de vrouw die op het bed problemen had met ademhaling. dit zorgde voor zo'n enorm slecht gevoel dat als je langer dit had moeten aanhoren ik het denk ik niet had uitgehouden. 4.5 sterren

Ik moet hem zeker nog eens herzien, maar voorlopig krijgt deze (weeral) meesterlijke Bergman een 4,5. Voor de prachtige beelden (hoewel soms weerzinwekkend, ik werd echt bang van al dat rood) het schitterende geluid (inderdaad soms te vergelijken met de meest angstaanjagende horrorfilms) de meesterlijke actrices en de vele mooie scenes.

Mijn eerste Bergman en ik kan niet anders zeggen dat ik meer wil zien van deze man. Wat een indrukwekkende film over zelfzuchtigheid, dood, liefde die me gewoon niet los laat. Sommige beelden en scenes (zoals hierboven al eerder beschreven) waren nog rond in mijn hoofd. En het vreemde is dat de film tijdens het kijken zo simpel leek maar naarmate de film verder vorderde zich echt ging nestelen in mijn ziel.

Om te beginnen en cruciaal voor de film zijn de fenomenale acteerprestaties van de cast. Stuk voor stuk geloofwaardig in hun rol.

De setting is geweldig. Alles speelt zich af in selecte koude ruimtes en ook dat zorgt voor een bijna surrealistische ervaring.

Het veelal rode kleurgebruik, vaak in contrast met wit, is prachtig.

De flashbacks (gebruikt om tot pijnlijke achtergronden van de karakters te komen) op een erg effectieve manier gebruikt met die angstaanjagende overgangen tussen personages (dat gefluister ). En zo zijn er nog een aantal andere dingen die Bergman met minimale middelen tot een enge ervaring kan toveren.

De film draait ook om een niet bepaald vrolijk onderwerp, de dood, maar ik kom niet vaak tegen dat het allemaal zo intens wordt neergezet als bij Cries and Whispers. Ik vind dat echt zeer knap gedaan.

Autumn Sonata wordt mijn volgende Bergman. 4,5*

Bijzondere Bergman-film weer. De thematiek is inderdaad erg zwaar en ik ben het wel met Freud eens dat het wat weinig subtiel is. Toch vond ik het een erg mooie film. Het mooist van alles vond ik de oogstrelende beelden en het prachtige gebruik van geluid. Veel scenes hebben alleen daardoor al een diepe impact.

Ik heb de film opgewaardeerd naar de felbegeerde titel '5-sterren-film'.

Iedere keer als ik 'Bergman' hoor of zie, denk ik (helaas) onmiddellijk aan deze film. Meteen hoor ik dan weer de harde doodskreten die door merg en been gaan. De scheermesjes-scene die mij dan weer doet walgen van verschrikking. Een zware horror-film kan ik het wel noemen, die me angstvallig blijft achtervolgen. Brrrrr.

Maar de film zit vol prachtige scenes, die al meerdere keren hierboven zijn opgenoemd. En de truc "Geschreeuw en Gefluister" is gewoon briljant.

De film laat me niet los (hoe graag ik dat wel niet zou willen). Ook typisch een film waarvan ik twijfel of ik hem überhäupt iemand zou moeten aanraden. Wellicht alleen met een zeer grote waarschuwing. Bloedmooi maar loodzwaar.

Verpletterende film. Het thema en de personages deden me denken aan Tystnaden, hoewel die film wat subtieler is. Geschreeuw en gefluister is dat zeker niet maar mede daardoor erg indrukwekkend.

Visueel is dit misschien wel de mooiste Bergman die ik heb gezien. De hele film is doordrenkt van dat angstaanjagende rood, niet alleen de decors en kostuums maar ook de fade-outs. Gruwelijk mooi. De close-ups hebben een intensiteit die zelfs voor Bergman uniek is, de intimiteit die er van uitgaat is haast ondragelijk.
Qua stijl valt verder de vertelstructuur op, met die mooie flash-backs en herinneringen. Op een uitgebalanceerde manier treden de personages langzamerhand uit de schaduw, tot aan het eind blijkt dat de twee zussen slechts zwarte schaduwen zijn, levende doden feitelijk.

De karakters zijn wel wat aangezet. De verzoeningsscene tussen Karin en Maria vond ik echt te. Dat had van mij niet gehoeven en kon ik ook niet helemaal plaatsen in het vervolg. Maar als dan weer zo'n extreme close-up volgt van Liv Ullmans ogen ben ik dat minpuntje al weer vergeten.

Fantastische scenes zijn er te over. Bergman schuwt werkelijk niets en laat de meest extreme emoties en handelingen zien. Dat maakt deze film zeer indringend en zwaar. En ontzettend mooi. 4,5*

Tip: Neem even een (lange) Bergman-pauze. Dat doe ik ook bij sommige regisseurs. Dit is mijn eerste Bergman na zo'n pauze. Niet dat ik 'm nou echt beu was, maar soms heb ik de behoefte om een bepaalde regisseur een tijd even links te laten liggen.

Qua gevoel zit deze film ergens tussen Tystnaden en Höstsonaten in.

Ik vind dit zeker niet Bergmans meest pessimistische film. Daar komt Tystnaden eerder voor in aanmerking denk ik. Iemand voor me heeft al precies omschreven waarom:



Wat hier ook belangrijk bij is, is het dagboekfragment dat Anna tegen het einde voorleest. Als je kan accepteren dat geluk en perfectie in het leven uit momenten bestaat, kun je gemakkelijker met het leven omgaan.

Anna is bijna een heilige. Iemand die onbaatzuchtig kan houden van, iemand wiens ego niet constant opspeelt. Ik weet niet zo zeker of streven naar Anna haalbaar is. Dan kun je beter streven naar het inzicht van Agnes.

Trouwens: Wat blijft de combinatie Nykvist-Bergman toch een gouden combinatie. Nykvist blaast leven en schoonheid in bijna elke scene.

Dik 4.0*

Laat ik dan maar eens de 1ste zijn om deze film tot op de bodem af te kraken.

De film begon zowaar nog fijn met een openingsshot van zonnestralen die door een boom uiteenspleten. Hierna hokt Bergman zijn kippetjes vooral op in het huis en dan vooral in het bed. Bedlegerige types en aanhang hoeven niet garant te staan voor een zware film, zo bleek uit films als Mar Adentro en Habla con Ella, films die ondanks hun zware, typische arthouse achtige problematieken in het verhaal af en toe in staat waren om een wat luchtige sfeer op te roepen door middel van wensdromen, flashbacks vanuit het verleden, fantasie, humor te gebruiken of door een voice - over te gebruiken van de lijdende persoon of van een aanverwant, die vaak met wat humor terugkeken op hun leven. Kortom: er werd gerelativeerd in die films.

Voor Bergman is de dood en de weg er naartoe vooral een grote lijdensweg. Geen greintje humor valt er in deze film te bespeuren. Verder kijken we niet een keertje terug naar leuke gebeurtenissen uit het verleden, een moment op het einde in de schommel uitgezonderd. Bergman schotelt in de flashbacks uit het verleden nog maar eens wat tragiek voor, wat natuurlijk weer van die gemaakte extra diepgang geeft aan zijn personages. Die bij mij helemaal niets los wisten te maken. Ik voelde dan ook een enorme afstand tussen mij en de hoofdpersonages. Het leek wel of ik naar een stel doden keek die vroeger nooit kind waren geweest. De film oogde statisch, wat o.a. bleek uit de elitaire omgangsvormen tussen de familie en het dienstmeisje. Verschrikkelijk zoals men dat belletje luidde, waarop het dienstmeisje ten tonele verscheen om ze van hand en spandiensten te voorzien. En dan heb ik het nog geen eens over dat verschrikkelijke, over de top geschreeuw. Dit zorgde bij mij niet voor kippenvel of voor angstige momenten maar vooral voor irritaties.

Enige andere positieve na de opening, was de manier waarop Bergman zijn scenes achter elkaar projecteerde. Een rode waas, die steeds lichter werd....Had alleen veel meer mee gedaan kunnen worden. Vond het teveel neigen naar kitsch. De muziek was hemeltergend kut. Voegde niks toe en versterkte alleen maar het gevoel alsof ik naar een stel saaie kluizeniers zat te kijken, die niet van deze wereld waren, maar dan helaas zonder fantasie uitgewerkt.

De vertelstructuur was op zich ook nog aardig van opzet. Weinig voice - overs en veel registrerende beelden. Alleen deed het mij echt niks, doordat ik niet bereikt werd door de personages. Het had absoluut geen hypnotiserend effect. Mede dankzij het ontbreken van mooie beelden, iets wat ik bij soortgelijke films met weinig voorkauwende monologen en dialogen, gelukkig wel vaak tegenkom.

Het ontbreekt Bergman hier aan nuance! En dan doel ik vooral op de manier waarop hij omspringt met het toewerken naar de dood. Belachelijke, non filosofie houdt hij er op na. Hij maakt zijn kijker bang voor de dood i.p.v. ruimte over te laten om na te denken over de naderende dood. Daarvoor verdient hij een flink pak slaag voor zijn broek. Eenzijdig, simpel en zwaar drama met een goede scene, die zowaar origineel is. ( glas in de vagina stoppen. Geef mij maar Fanny och Alexander, mag hopen dat Bergman niet nog meer van dit soort flutfilms gemaakt heeft. 1*

Cries and Whispers is een cynische familiekroniek die traag op gang komt, maar die eenmaal onder stoom een paar vlijmscherpe speldenprikken uitdeelt die nog lang blijven nazinderen. Ondanks de doordringende toon slaagt Bergman er evenwel niet in de essentiële dramatiek te projecteren op de kijker. Hij oppert een confronterend portret over de dood en daaraan verbonden themata zoals geloof, spijt en hebzucht, maar vergeet soms in al zijn visueel geweld subtiele, ontroerende nuances te leggen.

Flashbacks leren ons meer over het waarom van de bittere gemoedstoestand van twee vrouwen, wiens verstoorde relatie met elkaar en hun andere zus elk medeleven met de op sterven liggende Agnes weerhoudt. Dit terwijl een derde vrouw, de dienster van de familie, zich met onvoorwaardelijke toewijding bekommert om de zieke Agnes die langzaam afglijdt naar het hiernamaals. Strakke shots die overlopen van parelwitte kostuums en bloedrode decors symboliseren het hemelsbrede verschil tussen leven en dood. Met volle kleuren, die op hun beurt de dramatische gebeurtenissen en personages uitbeelden, jaagt Bergman een contrasterende en agressieve sfeer doorheen de film. De verscheurde familiebanden zet hij aan de hand van onverwacht choquerende scènes extra in de verf en tedere scènes weet hij bewust de nek om te wringen door er een ongepaste seksuele spanning in te verweven. Uit elk minuscuul detail, of het nu om een glasscherf of een schommel gaat, blijkt dat Bergman een regisseur is met een eigenzinnige visie. De vraag is alleen of zijn visie de juiste is om een dramatische boodschap over te brengen. Ja of nee, zijn ideeën leveren op z'n minst andere, en daarom interessante cinema, op.

De witte engelen, badend in een decorum dat met elke ostentatieve tik van de pendules steeds meer bloedrood gaat kleuren, schijnen niet zo zuiver wanneer het gefluister aanzwelt en Agnes niet als enige kreten slaakt.

Dit is overigens ook een hele sterke van Bergman. Naargeestiger en pessimistischer dan ik tot nu toe van hem heb gezien. De film bevat enkele iconische scenes maar waar vooral m'n aandacht naar uitgaat is de geweldige acteursregie. Zoals de scene waarin afscheid wordt genomen van Anna, de blik van ieder personage bevat subtiel maar zeer gevoelig veel emotie en is voor enkelen een mooie afronding van het beeld rondom de personages.

De oscar voor beste cinematografie heeft Viskningar och Rop in mijn ogen terrecht verdient. De beelden deden me enorm veel denken aan de schilderijen van Vermeer wat vast te maken heeft met een zeer vergelijkbaar gebruik van daglicht en de manier waarop gezichten werden getoont. Al met al wéér een pareltje van Bergman.

Afschuwelijk, en het begon nog wel zo veelbelovend. Na een minuut of tien belandt je in een nietszeggende familie met figuren die alleen maar janken, schreeuwen, gillen of strak voor zich uit kijken en verder een hoopje troost aan het verspelen zijn.

Emotioneel raakte het me dus voor geen meter waarschijnlijk omdat er geen enige vorm van warmte in zat, misschien pakweg vier minuten waar het wel voorkwam,echter vier minuten te weinig...de rest is afstotelijk en de rode decors gingen me ook vervelen.

Bergman wil hier de ultieme leegheid creeren en ik heb de boodschap best begrepen, maar op deze manier heeft ie voor mij gefaald. Dat gegil is gewoon te makkelijk en nog lelijk ook.

1,0*

Wat is dat toch tussen mij en Bergman? Dit is de zevende Bergman die ik zie en er is werkelijk geen peil op te trekken wat ik van een film van hem ga vinden. Drie films vond ik erg goed, eentje aardig en drie, waaronder deze, gewoon matig tot slecht. Wat het grote probleem van de film precies is weet ik niet, maar boeiend wordt het in ieder geval niet. De film speelt zich net als Höstsonaten vooral binnen af. Bergman schotelt de kijker echter hier een enorme hoop ellende voor. Op het acteren is weinig aan te merken, vooral Liv Ullmann is weer erg goed, maar de personages waren niet altijd even boeiend en ik werd er totaal niet door geraakt. Op een gegeven moment begin het vele geschreeuw en gegil mij zelf lichtjes te irriteren. Gelukkig zitten er tussendoor nog wel een paar aardige scènes in, waardoor ik toch een paar keer weer de hoop had dat het alsnog goed zou komen met deze film, gebeurde dat helaas niet en was ik uiteindelijk blij dat de film afgelopen is. Jammer dat deze film mij minder beviel, maar ik heb goede hoop dat er nog wel Bergmans zijn die mij beter zullen bevallen.

2,5*

Wat is dit nou weer voor vervelend gedrocht..

De vrouw die Anna speelt is werkelijk een ramp, de aankleding is ontzettend oubollig en de film oogt vreselijk amateuristisch met lelijke zooms en hele lelijke rode fade-in/outs. Wat een geblèr ook de hele film. Het kon mij na een tijdje dus echt weinig meer schelen allemaal.

0.5* had ik na de eerste vijf minuten toch zeker niet verwacht.

Schitterende film over een aankomende dood, familiebanden en geloof. Vooral vanwege dat eerste echt een unieke film. Heb nooit zoiets gezien. Niet ervoor of erna. Wat ademt deze film de dood uit. Brr. Het is een nare film, die me deed denken aan situaties die ik zelf heb meegemaakt. Wanneer je een kamer binnenloopt van iemand die op sterven ligt, hangt er een verschrikkelijke sfeer. Die sfeer is hier zo perfect invoelbaar gemaakt. Ik vond het heel mooi. Schitterend in beeld gebracht ook. De overduidelijke aanwezigheid van de kleur rood spat van het doek en zorgt voor een aantal letterlijk schitterende scenes. Bergman stelde zich de kleur rood voor als de kleur van de ziel, zoals eerder aangehaald en je krijgt inderdaad het idee dat je in de ziel bent gekropen van de personages die je ziet.

Sowieso is deze film een masterclass van acteren door de vaste cast (grotendeels) van Bergman. Een aantal surrealistische scenes die toch erg goed passen bij wat Bergman wil. Je voelt dat niet e.o.a. flauwe schrijver aan de schrijftafel wat personages heeft zitten bedenken. Bergman put uit zijn eigen ervaringen en wat werkt dat goed. Het voelt echt aan. Gemeend. En dat wil hij je vooral laten voelen en niet zo zeer laten zien. Dit is een film die moeilijk is niet perse door de thematiek, maar door de manier waarop Bergman het vertelt. Vond de flashbacks allemaal erg indrukwekkend. Wat een verschrikkelijke momenten. In vergelijking hiermee is Haneke (ik noem hem overigens niet voor niets) de nieuwe Frank Capra.

Na het zien van deze film even wat reacties gepeild op mijn telefoon. Ik zie dan in eerste instantie alleen de naam van de gebruiker, pas als ik naar links klik het bericht en de beoordeling. Bij bijna alle laagstemmers wist ik van te voren al dat ze het niets zouden vinden. Dat is helemaal niet erg, maar de arrogantie waarmee deze uiterst gevoelige film terzijde wordt geschoven als troep van de onderste (of is het dan juiste bovenste) plank, schoot me volledig in het verkeerde keelgat. Als zo'n film overduidelijk niets voor je is en je gaat hem toch kijken, waarom moet je dit dan af doen als troep? Als je zo'n film niet wil begrijpen, maar je een film wil zien die in je straatje past, blaas dan alsjeblieft niet zo hoog van de toren en zeg gewoon 'sorry, dit is niets voor mij'. Je kunt toch zien met alles dat Bergman wilde met deze film, dat dit niet e.o.a. amateuristisch prut werkje is, omdat dit toevallig niet in je beperkte straatje past? Uiterst irritant.

Ik ben wel een Bergman liefhebber en ik heb genoten. Op een andere manier dan ik van andere films geniet, maar daar ben ik juist blij mee. 4,5 sterren.

Onmiskenbaar is dit weer een typische Bergman. De beklemmende naargeestige sfeer is weer lekker aanwezig. Op zich niet verkeerd, maar na meerdere Bergmans gezien te hebben, bekroop mij het gevoel: "hij doet het kunstje met deze film gewoon nog een keer!". Helaas was het ook deze keer soms wel erg afstandelijk, mede door de vele monologen.

Neemt niet weg, dat het een alleraardigst historisch familiedrama is, waarbij de relaties tussen verschillende zussen uitgemeten wordt. Uiteraard zijn er snijdende spanningen tussen hen aanwezig. Ondertussen ligt één van de zussen op het sterfbed te creperen en dat gaat gepaard met hartverscheurend geschreeuw. Je wordt als kijker van al dat gebrul ook onpasselijk van. Toch knap van Harriet Andersson, hoe zij deze rol invult.

Haast letterlijk ten hemel schreiende, naar de keel grijpende film over menselijke onmacht, lafheid, (verlangen naar) liefde en verlatenheid in het aangezicht van de dood.

Bergman zit hier dichter dan ooit op de huid en het hart van de mens in zijn naakte existentie. Opvallend hoe vaak hier handen gezichten aanraken. Een intiem gebaar, maar er zijn ook andere intenties. Viskningar och Rop toont zijn personages enerzijds in al hun lichamelijkheid en verlangen naar intimiteit, en anderzijds koud en emotioneel afgesloten: Verlangend naar liefde, en angstig daarvoor. Doods- en levensangst.

Het spel van aarzelende aantrekking en resolute afstoting tussen de emotioneel afgestompte zusters is van een intensiteit en een beklemming die ik zelden heb gezien. De wanhopige toenadering van de één leidt tot de koude afwijzing en ontkenning van de ander, en andersom.

Het deed me denken aan wat Kierkegaard het 'demonische' noemde: dat is niet het slechte, maar: 'angst voor het goede'. Het is onvermogen. En die angst, en dat onvermogen, leidt ertoe dat zij hun stervende zuster alleen laten. Zij die zich al te pletter hebben gelopen op hun versteende echtgenoten, kunnen niet anders dan zich verschuilen, zichzelf opsluiten, achter een muur van onverschilligheid.

Die opgeslotenheid is ook de opgeslotenheid van de vrouw in dat tijdsgewricht: in een huwelijk, en in een leven waarin zij haast niets te doen heeft.

En een tijdsgewricht inderdaad waarin stervenden nog niet sufgespoten in een ziekenhuisbed lagen. De scène met de allereerste close-up van Agnes, wakker wordend, waana het een paar seconden duurt voordat zij zich weer bewust wordt van de pijn, is van intense klasse; zoals eigenlijk alle scènes met Anderson. Als je ooit volwassen mensen hebt horen huilen van verdriet, of schreeuwen van pijn, of happend naar adem op hun doodsbed, dan voel je de onmacht en paniek die ook Maria en Karin in deze film voelen.

De opgetekende herinnering van Agnes, aan het einde van de film, kan misschien troostend zijn, maar ik neig ertoe om het te zien als een extra mokerslag van Bergman: er was geen liefde en geluk; alleen de illusie ervan, of het verlangen ernaar.

Maar zo donker is het dan allemaal toch niet, gezien de figuur van huishoudster Anna, die wél in staat is echte liefde en troost te geven. Misschien ook omdat zij al weet hoe het is om iemand te verliezen, en hoe dat te aanvaarden. De scène waarin zij het al verkleurende, met doodsvlekken overdekte lichaam van Agnes (dat op dat moment voor haar misschien ook haar overleden dochtertje vertegenwoordigt) koestert, is huiveringwekkend en onvergetelijk.

In schril contrast daarmee staat de echtgenoot van Karin, die blij is dat de begrafenis kort en zakelijk was, zonder emotioneel gesnotter, en die de eenvoud en waardigheid van Anna kwalificeert als 'interessant-doenerij'.

Dit is een zeer geconcentreerde, tegelijkertijd ontroerend en ijzingwekkend realistische film over de menselijke conditie, waarbij de enkele scène die blijkbaar alleen mentaal of emotioneel 'werkelijk' is, dat realisme nog een extra huiveringwekkende dimensie geeft.

Met deze film toont Bergman zich weer op de toppen van zijn kunnen, net zoals, en misschien zelfs nog wel meer dan, met de Gods Zwijgen-trilogie en Persona.

Mijn tweede poging om door te dringen tot het werk van Ingmar Bergman, maar het is wederom niet helemaal aan mij besteed. Het is me allemaal teveel theatraliteit, teveel expressie, teveel symboliek, te bombastisch. Waarschijnlijk doe ik de grootmeester hier ernstig geweld aan, want ik zie tegelijk ook waar de legendarische status van de regisseur aan te danken is.

Mijn zesde Bergman en ik geef de regisseur op. Van geen één van zijn films genoten.

Dit is vooral een erg vervelende zit waarbij je het geschreeuw en gejank je op den duur het bloed onder de nagels haalt. De setting is behoorlijk duf en kent weinig variatie. Ook mede om zeep geholpen door de rode kleuren die je op het laatst niet meer kan aanzien. Maar vooral op emotioneel vlak kon de film mij niet omkrijgen. Ik voelde totaal niets voor de personages, het verhaal of de manier waarop alles geschoten is. Dat is nu juist het probleem dat ik met Bergman heb. Zijn films doen mij helemaal niets. Toch is er telkens iets te vinden wat toch enige waardering waard is in zijn films.

Tja, stuk of 10 Bergmans verder. Fantastisch regisseur natuurlijk. Heeft een aantal meesterwerken gemaakt en bepaalde films krijg ik niet uit m'n hoofd. Zo goed. Dit is de 3e Bergman die ik niet zo goed vind. Ik had niet zoveel met de personages en hoewel ik de thema's wel intrigerend vind, kon deze prent maar niet tot me doordringen, ondanks een paar zeer sterke scénes. Vond 't best een redelijk zware zit.

Het ís een zware zit, en meer dan 'best redelijk' als je het mij vraagt.

Ook voor mij de zwaarste Bergman die ik zag (mijn teller staat hiermee op zeven: de vijf bekendste, Jungfrukällan en Vargtimmen). Het is er eentje die je ziel raakt, maar op een directe, en niet altijd even prettige manier. Dit zou op zich los moeten staan van de kwaliteit van de film, maar anderzijds kan ik me uitstekend voorstellen dat Cries and Whispers voor sommigen een stapje te ver gaat. Ik heb de fout gemaakt alvorens mijn eigen gedachten op papier te zetten, de uitstekende recensie van Ferdydurke hierboven te lezen en die van Ebert. Na die twee schrijfsels heb ik op het moment weinig meer toe te voegen.

Het maakt je ongemakkelijk, grijpt je naar de strot, laat je peinzen over donkere kanten van de menselijke natuur, leven, sterven en disfunctionele familiebanden. Bergman is hier bepaald niet lichtvoetig, maar naast het inhoudelijke wat hij wil zeggen en de manier waarop hij dat doet, maken Nykvists cinematografie en het uitstekende acteerwerk Cries and Whispers tot een ontzettend indrukwekkend onderdeel van een toch al imposant oeuvre.

Voorlopig een 4*, maar ophoging bij herziening is heel denkbaar. Hangt nu op 8.4/10.

Ik kan me goed vinden in hetgeen Donkerwoud aangeeft. De film is soms bloedmooi gefilmd en de decors zijn ook erg fijn, ik zie ook wel wat Bergman wil filmen, maar uiteindelijk is het een film die me ook vrij koud laat waarbij ideeën en hetgeen gezegd moet worden belangrijker lijken dan doorleefd acteerwerk en de manier hoe het gezegd moet worden. De 90 minuten blijven wel boeien dus wel een ruime voldoende nog. 3,5*.

En daar kan ik me ook wel in vinden. De kwaliteit straalt van Viskningar och Rop af, de film is schitterend opgenomen, er worden op fraaie wijze bijzonder lastige en pijnlijke zusterrelaties ontleed, en ook de actrices doen het uitstekend. Maar om nou te zeggen dat ik met veel plezier danwel geintrigeerd deze film heb gekeken, nou nee. Natuurlijk zijn de zware thema's en het trage tempo daar deels debet aan, en de pijnlijke doodsstrijd van een van de zussen is ook niet bepaald easy watching. Maar ondanks dat ik zeker wel zie dat Bergman wel weet waar hij mij bezig is en de film me op momenten wel raakte, toch ebde mijn interesse meerdere malen weg en kostte het me toch aanzienlijke moeite om door de film heen te komen. Cinematografisch zag het er fraai uit, al gingen de rood-wit-zwarte thema's me op een gegeven moment wel wat tegenstaan - ik waande me bijna in een White Stripes albumhoes van anderhalf uur lang. Maar goed, ongetwijfeld zal dit niet mijn laatste Bergman worden (dit is nummer zeven of acht, volgens mij); zelfs als het zoals hier niet echt mijn soort film is, is het alsnog wel op een bepaalde manier interessant.

Cries and Whispers, de Nederlandse titel Schreeuw zonder Antwoord dekt de lading misschien nog wel beter.

Drie zussen verblijven in een 19e eeuws herenhuis. Een van de zussen is zeer ziek en licht op sterven. Haar pijnlijke kreten roepen alleen maar walging op in haar twee zusters. Door middel van versneden terugblikken volgen we de drie zusters en hun dienstmeisje.

Opnieuw weer geen heel erg toegankelijke film van Bergman. Lange stiltes, gruwelijk gekrijs van de pijn, onenigheden tussen de zusters en een bizarre zelfverminking (de vraag blijft ook of die nou echt was of 'gedroomd'). Dat vind ik ergens teleurstellend, want ik had gehoopt dat het net zoals Fanny och Alexander weer een wat meer verhalende Bergman zou worden. In feite speelt op de scène op de poster en één flashback na, alles zich af in het verstikkende rode herenhuis.

Wat Bergman hiermee voor ogen had is duidelijk. Een analyse van een moeizame band tussen zusters. Naar eigen zeggen is de film ook een verkenning van de ziel en rood is volgens hem de kleur van de ziel. Vandaar de alom aanwezigheid van de rode kleur en verdere symboliek met wit en zwart gedurende de film (de stervende is voortdurend wit gekleed en de verbitterde zuster zwart). De film herinnerde me op een of andere manier heel erg aan Fauvistische kunstwerk Harmonie in Rood van Henri Matisse. In dit schilderij komen letterlijk alle kleuren terug die in de film zitten. Het voornaamste is natuurlijk het rode interieur, maar ook de vrouw op het doek is in wit en zwart gekleed en heeft dezelfde haarstijl als Liv Ullmann in de film.

Goede cinematografie weer van Sven Nykvist. De spaarzame shots die zich buiten afspeelden waren werkelijk schitterend geschoten. De vele close-ups binnen vond ik echter nergens echt heel bijzonder worden en de belichting in het huis was ook niet heel erg bijzonder.

Al met al dus opnieuw een film met zeer sterk acteerwerk en een interessante diepere laag, maar niet heel erg veel verhaal en de plaats van handeling is ook wel erg beperkt.

Dit psychologisch drama dat gisteravond weer eenmalig in Lux te zien was maar waar ik i.v.m. werk niet bij kon zijn vanmorgen alsnog herzien. Moet zeker wel zo'n 20 jaar geleden zijn toen ik deze Bergman voor de eerste keer gezien had want op enkele scènes na kon ik er niets meer van herinneren. Mijn waardering voor deze film was destijds wel erg hoog. Waarom is mij nu toch niet helemaal duidelijk. Ik denk dat ik toen in een behoorlijk depressieve bui gezeten heb want nu bij herziening is deze uiterst zwaarmoedige film - tsjonge wat een bak ellende - bij mij behoorlijk in waardering achteruit gegaan. Ik slaagde er maar niet in om mij in de hoofdpersonen in te leven. Zij lieten mij tamelijk onverschillig. Tsja het kan verkeren. Mijn filmsmaak is de laatste tijd sowieso behoorlijk veranderd. Ik houd nu eenmaal meer van films met een doorgaans vrolijke ondertoon m.u.v. oorlogsfilms dan. Wat wel in positieve zin in deze film overblijft is het acteren van de hoofdrolspelers. Dat was zonder meer goed, maar dat zijn we wel gewend in de films van Bergman. Het begin en het einde van deze film - dat wat zich buiten afspeelde - vond ik trouwens erg mooi. Dat had gelukkig nog iets vrolijks. Verder staan enkele Bergman films die - hoewel niet vrolijk van toon - bij mij nog altijd als een huis. Dan heb ik het over Tystnaden en Det Sjunde Inseglet. Aan een herziening van Fanny Och Aleksander zal ik mij verder maar niet wagen. Grote kans dat die ook flink bij mij in waardering achteruit zal gaan.

3,0

Ondanks de vele scènes waaruit de ontgoocheling, wanhoop en pijn van de vrouwen blijkt is dit een poëtisch werk vol licht en kleur, zeker in het eerste gedeelte waar het ongeluk en verdriet nog niet in alle onbehaaglijke scherpte zijn weergegeven.

Knappe openingscène met de klokken. De tijd tikte verder en bracht niet het leven dat werd verhoopt, wat verder in de film meer dan eens tot uiting komt.

Knappe cinema en sterke, intimiderende vertolkingen.

Een vrij ongemakkelijke film van Bergman waar de stiltes werden doorbroken door het het geschreeuw van de aan pijn lijdende en stervende Agnes. Ze wordt bewaakt door haar zussen en dienstmeisje, maar al snel wordt duidelijk dat het verleden bepaalde wrevel tussen hen heeft doen ontstaan.

Fijn regiewerk van Bergman met mooie shots. Een film die me een mistroostig gevoel gaf niet goed wetende hoe ik om moest met de familiesituatie, een situatie waarop ik als kijker uiteraard geen vat of invloed op had.

Het is toch wat zoeken in de films van Bergman. Dat de man zijn invloed had op andere regisseurs kan ik zeker begrijpen. Hij heeft ook een aparte stijl die visueel soms hard kan zijn en vol symboliek zit. Ook in deze Cries and Whispers zie ik een visueel interessante film. Maar genieten is het toch niet. Het blijft allemaal nogal afstandelijk. Zelfs voor een kijker als ik die wel houdt van de wat oudere Europese films en theatraal acteerwerk, is dit geen eenvoudige film. Het is bij deze film dan ook eerder een lichte bewondering voor de unieke aanpak, maar als kijker van een film die je aangrijpt is het eerder een moeilijke rit.