menu

Ordet (1955)

Alternatieve titel: The Word

mijn stem
3,90 (158)
158 stemmen

Denemarken
Drama
126 minuten

geregisseerd door Carl Theodor Dreyer
met Henrik Malberg, Emil Hass Christensen en Preben Lerdorff-Rye

De zoons van de Deense agrariër Morten Borgen hebben alledrie problemen met hun religie. De eerste twijfelt aan zijn geloof, de tweede wil trouwen met een vrouw van een andere religie, en de derde gelooft dat hij Christus is.

zoeken in:
avatar van Mattson
3,5
Mug schreef:
(quote)

Dat wordt woordelijk wel gezegd, maar de intonatie van die openbaring zegt meer. Volgens mij is Johannes juist wel gek geworden door de liefde/vrouwen, in het bijzonder Inger, die voorbestemd was voor zijn broer, die ook wel weet hoe de vork in de steel zit en de vraag vuurspuwend beantwoord met 'Kierkegaard'. Niet zo vreemd dat Johannes na de dood van Inger weer 'normaal' wordt...en daarmee ook meteen het argument dat het niet het oprechte geloof van Johannes Inger uit de dood doet herrijzen, het is een oratie van pure wanhoop en verdriet van een man die zijn grote liefde verliest.


Ik denk niet dat Johannes gek is geworden, maar wij, de kijker, en de andere personages zien hem wel op deze manier. Volgens Kierkegaard (wederom "Vrees en Beven") is het ware geloof compleet irrationeel; een ware gelovige kan zijn geloof dus niet meedelen en rechtvaardigen aan zijn medemens. Erger nog, hij zal door zijn naasten voor gek verklaard worden. Wanneer Johannes dus na de verrijzenis van Inger weer 'normaal' wordt is dat enkel omdat wij Johannes niet meer als een gek zien, want we hebben net zijn mirakel aanschouwd, want het is Johannes' (irrationele) geloof (en misschien ook dat van de dochter) dat Inger terugbrengt.

Zo heb ik het althans geïnterpreteerd

avatar van Mattson
3,5
Interessant, en volgens mij heb je wel gelijk. Meteen in de bestelling gegooid.


Vergeet Enter-Eller niet mee te bestellen

avatar van Mug
5,0
Mug
Mattson schreef:
Wanneer Johannes dus na de verrijzenis van Inger weer 'normaal' wordt is dat enkel omdat wij Johannes niet meer als een gek zien, want we hebben net zijn mirakel aanschouwd, want het is Johannes' (irrationele) geloof (en misschien ook dat van de dochter) dat Inger terugbrengt.

Zo heb ik het althans geïnterpreteerd

Ik begrijp dat, en dat zal ongetwijfeld linken aan Kierkegaards denkwijze. Echter, de herrijzenis van Inger vindt plaats NADAT Johannes 'normaal' is geworden. Ik vind dat in casu een zeer belangrijk detail; het haalt je uiteenzetting compleet onderuit. Wellicht denken we dat het zo gebeurt, er wordt namelijk volop in de film mee gedweept, dat we de ware toedracht niet kunnen of juist willen zien. Maar dat is weer mijn interpretatie hoor.

avatar van Mattson
3,5
Mug schreef:
(quote)

Ik begrijp dat, en dat zal ongetwijfeld linken aan Kierkegaards denkwijze. Echter, de herrijzenis van Inger vindt plaats NADAT Johannes 'normaal' is geworden. Ik vind dat in casu een zeer belangrijk detail; het haalt je uiteenzetting compleet onderuit. Wellicht denken we dat het zo gebeurt, er wordt namelijk volop in de film mee gedweept, dat we de ware toedracht niet kunnen of juist willen zien. Maar dat is weer mijn interpretatie hoor.


Ik zou niet zeggen dat Johannes terug 'normaal' wordt. Ik heb het einde nog even herbekeken en hij lijkt er wat meer bij te zijn, maar dit is volgens mij te wijten aan het feit dat hij wat begint te twijfelen aan zijn geloof. De dochter overtuigt hem echter in zijn geloof en wanneer hij Inger terug wil brengen, beginnen de anderen weer te roepen dat hij een gek is.
Nu , dit is natuurlijk allemaal geïnterpreteerd naar Kierkegaard. Ik zou de film nog eens helemaal moeten herbekijken, maar de paralellen met Vrees en Beven zijn te groot om toevallig te zijn denk ik.

Anderzijds valt er natuurlijk ook wel iets voor jou punt te zeggen, maar dat is natuurlijk ook het leuke aan het interpreteren en analyseren van films.

avatar van Ferdydurke
4,5
Mattson schreef:
de paralellen met Vrees en Beven zijn te groot om toevallig te zijn denk ik.


Ik meen mij te herinneren dat Vrees en Beven gaat over het offer van Abraham. Meer precies: de eis van God dat Abraham zijn eigen zoon offert. En over het gegeven dat dit offer, in tegenstelling tot andere (mythische) offers, geen ethisch of maatschappelijk doel heeft, maar zuiver een test van het geloof betreft; een hoogstpersoonlijk gevoelde, op geen enkele manier aan anderen uit te leggen, verplichting aan God.

Ik zie eigenlijk geen specifiek verband met deze film. Maar ik neem graag aan dat ik iets over het hoofd zie, en dat jij het kunt uitleggen?

avatar van Mattson
3,5
Ferdydurke schreef:
(quote)


Ik meen mij ter herinneren dat Vrees en Beven gaat over het offer van Abraham. Meer precies: de eis van God dat Abraham zijn eigen zoon offert. En over het gegeven dat dit offer, in tegenstelling tot andere (mythische) offers, geen ethisch of maatschappelijk doel heeft, maar zuiver een test van het geloof betreft; een hoogstpersoonlijk gevoelde, op geen enkele manier aan anderen uit te leggen, verplichting aan God.

Ik zie eigenlijk geen specifiek verband met deze film. Maar ik neem graag aan dat ik iets over het hoofd zie, en dat jij het kunt uitleggen?


Kierkegaard gebruikt in Vrees en Beven het "offer" van Abraham als kapstok om zijn theorie over religie en geloof uiteen te zetten. Abraham en Isaak komen in de film niet bepaald terug, laat staan een offer, maar vooral de theorieën die in het boek voorkomen vertonen een gelijkenis met de film. Johannes (link met het pseudoniem van Kierkegaard) belichaamt volgens mij enkele aspecten met wat Kierkegaard als een "ware gelovige" ziet. Je haalde enkele dingen zelf al aan die niet echt in de film aanwezig zijn (hoewel ik de film moet herzien, want ik las het boek een tijdje na de film en dan begon ik de gelijkenissen te zien), maar zoals je zelf al schreef gaat het om een hoogstpersoonlijk gevoel, niet aan anderen uit te leggen. Dit werkt Kierkegaard ook nog verder uit, waarin hij stelt dat deze verplichting niet te rechtvaardigen en volledig irrationeel is, waardoor de gelovige (Johannes) voor anderen als een gek overkomt. Uiteindelijk is het wel dit onvoorwaardelijk geloof in God dat het mirakel bestendigt. Johannes klaagt dit in de laatste scene (die heb ik net even herzien) ook aan bij de rest door het geloof van de anderen een "lauw geloof" te noemen, wat ook een beetje Kierkegaards gedachten waren over het geloof van zijn tijd. Er zijn volgens mij ook nog wat parallellen met de religieuze levenssfeer van Kierkegaard, maar hiervoor moet ik de film nog eens herzien.

Het is natuurlijk gespeculeer, maar wel een piste dat het waard is om te verkennen denk ik.

avatar van Ferdydurke
4,5
Voor wat betreft het verband tussen deze film en 'Kierkegaards gedachten over het geloof van zijn tijd' heb je wel een punt, denk ik. Maar de specifieke link met Vrees en Beven vind ik minder overtuigend; Kierkegaards kritiek op het 'reëel bestaande christendom' speelt door zijn hele werk.

Bovendien is de positie van Johannes in de film is toch een slagje anders dan die van Abraham, zoals Kierkegaard die schetst in Vrees en Beven. Johannes zegt - weliswaar tot ergernis van iedereen - vrijuit wat hij op zijn lever heeft, terwijl het probleem van Abraham juist is dat het voor hem onmogelijk is zijn punt aan anderen duidelijk te maken.

Waar Abraham zich toe geroepen voelt, gaat tegen alle ethische en maatschappelijke principes in; in feite is het een regelrechte misdaad. Hij kan dit niet mededelen aan anderen. Wat zou bijvoorbeeld moeder de vrouw ervan vinden? Zou zij hem begrijpen? Als Abraham zijn voornemen zou gaan rondvertellen, zou hij niet alleen als een gek, maar als een gevaarlijke misdadiger beschouwd worden, en worden opgepakt.

Ten slotte wil ik opmerken dat Johannes de silentio in Vrees en Beven niet de rol heeft van een gelovige, maar van een bewonderaar van Abraham, die hij nochtans ten diepste niet kan begrijpen. Ook daarom lijkt mij het verband tussen Johannes in Ordet en Johannes de silentio onwaarschijnlijk.

4,0
Stijlvolle Deense film uit de jaren 50 met prachtige, sobere, vaak doordringende beeldcomposities waar ge toch bewonderend naar kijkt ondanks de traag bewegende camera.
Tegenstellingen binnen het geloof en ook de tegenstelling geloof/wetenschap vormen het thema van deze film waarbij de eenvoudigste scènes uitgroeien tot schitterende cinema (het zoeken en roepen naar Johannes, de conversatie tussen het kleine dochterje en oom Johannes, het door vader en zoon gewoon door het raam naar buiten kijken...)
Een heel aparte, logisch en intelligent opgebouwde film.

avatar van -Wijnand-
5,0
De volle mep! Van begin tot einde zat ik aan het scherm gekluisterd.

De relatie met Kierkegaard's filosofie zal ik nog eens overdenken.

avatar van -Wijnand-
5,0
Om op het laatste terug te komen; de film is voor een groot deel een onderzoek naar het conflict tussen georganiseerde religie en geïnternaliseerd persoonlijk geloof. Kierkegaard was pleitbezorger voor het laatste, en in Johannes vinden we de personificatie van zijn standpunt terug.

avatar van Flavio
4,0
Mooie film die vooral in de laatste akte indruk maakt. Vóór dat moment toont Dreyer ons een variant op de eeuwige strijd tussen de lowheels en de highheels, en tovert een nogal fletse verliefdheid op het scherm die de gemoederen toch flink bezighoudt. Maar dan het einde- de glimlach van het kind als ze ziet dat haar oom woord hield- alles komt hier perfect samen en zorgt voor een hoogst bevredigend slot.

Gast
geplaatst: vandaag om 07:59 uur

geplaatst: vandaag om 07:59 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

*

* denotes required fields.