Viskningar och Rop (1972)

Wat is dat toch tussen mij en Bergman? Dit is de zevende Bergman die ik zie en er is werkelijk geen peil op te trekken wat ik van een film van hem ga vinden. Drie films vond ik erg goed, eentje aardig en drie, waaronder deze, gewoon matig tot slecht. Wat het grote probleem van de film precies is weet ik niet, maar boeiend wordt het in ieder geval niet. De film speelt zich net als Höstsonaten vooral binnen af. Bergman schotelt de kijker echter hier een enorme hoop ellende voor. Op het acteren is weinig aan te merken, vooral Liv Ullmann is weer erg goed, maar de personages waren niet altijd even boeiend en ik werd er totaal niet door geraakt. Op een gegeven moment begin het vele geschreeuw en gegil mij zelf lichtjes te irriteren. Gelukkig zitten er tussendoor nog wel een paar aardige scènes in, waardoor ik toch een paar keer weer de hoop had dat het alsnog goed zou komen met deze film, gebeurde dat helaas niet en was ik uiteindelijk blij dat de film afgelopen is. Jammer dat deze film mij minder beviel, maar ik heb goede hoop dat er nog wel Bergmans zijn die mij beter zullen bevallen.

2,5*

Wat is dit nou weer voor vervelend gedrocht..

De vrouw die Anna speelt is werkelijk een ramp, de aankleding is ontzettend oubollig en de film oogt vreselijk amateuristisch met lelijke zooms en hele lelijke rode fade-in/outs. Wat een geblèr ook de hele film. Het kon mij na een tijdje dus echt weinig meer schelen allemaal.

0.5* had ik na de eerste vijf minuten toch zeker niet verwacht.

Nu Onderhond nog en het hele clubje "de inhoud van een film interesseert me niks; het gaat alleen om de verpakking" is weer compleet.

Alsof er iets met de inhoud werd gedaan... Deze film kun je Onderhond niet aan doen

Veel meer inhoud dan een gemiddeld Aziatisch werkje. Onbegrijpelijk dat zulke films vol bordkartonnen personages van jullie onmiddellijk een hoog cijfer krijgen, terwijl Bergman films met échte emoties structureel de grond in worden geboord.

Aziatische films zullen heel ver van dit gekrijs afblijven, is zo'n beetje het tegenovergestelde. Je mag van mij best gillen in een film, zorg dan ervoor dat dat niet wordt overdreven. Als Bergman de kijker de kast op wil jagen voor zijn eigen plezier, dan is dat voor hem gelukt. Ik kom voort uit een rustig gezin, misschien dat dat meespeelt.

Gast, overdrijf even lekker. Tystnaden vind ik gewoon goed hoor.

Dat valt me van je mee!

Oe, Lord Flashheart is terug, het bashen kan weer beginnen

Nu Bergman is overleden kan hij zichzelf niet meer verdedigen. Dus doe ik dat voor hem.

Schitterende film over een aankomende dood, familiebanden en geloof. Vooral vanwege dat eerste echt een unieke film. Heb nooit zoiets gezien. Niet ervoor of erna. Wat ademt deze film de dood uit. Brr. Het is een nare film, die me deed denken aan situaties die ik zelf heb meegemaakt. Wanneer je een kamer binnenloopt van iemand die op sterven ligt, hangt er een verschrikkelijke sfeer. Die sfeer is hier zo perfect invoelbaar gemaakt. Ik vond het heel mooi. Schitterend in beeld gebracht ook. De overduidelijke aanwezigheid van de kleur rood spat van het doek en zorgt voor een aantal letterlijk schitterende scenes. Bergman stelde zich de kleur rood voor als de kleur van de ziel, zoals eerder aangehaald en je krijgt inderdaad het idee dat je in de ziel bent gekropen van de personages die je ziet.

Sowieso is deze film een masterclass van acteren door de vaste cast (grotendeels) van Bergman. Een aantal surrealistische scenes die toch erg goed passen bij wat Bergman wil. Je voelt dat niet e.o.a. flauwe schrijver aan de schrijftafel wat personages heeft zitten bedenken. Bergman put uit zijn eigen ervaringen en wat werkt dat goed. Het voelt echt aan. Gemeend. En dat wil hij je vooral laten voelen en niet zo zeer laten zien. Dit is een film die moeilijk is niet perse door de thematiek, maar door de manier waarop Bergman het vertelt. Vond de flashbacks allemaal erg indrukwekkend. Wat een verschrikkelijke momenten. In vergelijking hiermee is Haneke (ik noem hem overigens niet voor niets) de nieuwe Frank Capra.

Na het zien van deze film even wat reacties gepeild op mijn telefoon. Ik zie dan in eerste instantie alleen de naam van de gebruiker, pas als ik naar links klik het bericht en de beoordeling. Bij bijna alle laagstemmers wist ik van te voren al dat ze het niets zouden vinden. Dat is helemaal niet erg, maar de arrogantie waarmee deze uiterst gevoelige film terzijde wordt geschoven als troep van de onderste (of is het dan juiste bovenste) plank, schoot me volledig in het verkeerde keelgat. Als zo'n film overduidelijk niets voor je is en je gaat hem toch kijken, waarom moet je dit dan af doen als troep? Als je zo'n film niet wil begrijpen, maar je een film wil zien die in je straatje past, blaas dan alsjeblieft niet zo hoog van de toren en zeg gewoon 'sorry, dit is niets voor mij'. Je kunt toch zien met alles dat Bergman wilde met deze film, dat dit niet e.o.a. amateuristisch prut werkje is, omdat dit toevallig niet in je beperkte straatje past? Uiterst irritant.

Ik ben wel een Bergman liefhebber en ik heb genoten. Op een andere manier dan ik van andere films geniet, maar daar ben ik juist blij mee. 4,5 sterren.

Als ik een goede film over leven en dood wil zien dan kijk ik wel een Koreeda ( After Life, Distance, Aruitemo Aruitemo ). Velen malen tactvoller, begripvoller, reëeler edoch magischer en bovendien gespaard van onnodig zwaar, hemeltergend geforceerd geschreeuw op commando.

Bergman is een simplist van de eerste orde die geen nuance kent en de dood louter ( tot op het overdrevene ) af kan schilderen als één grote hel. De dood is weliswaar geen fijne gebeurtenis, maar in deze film al helemaal niet, relativeringsvermogen is Bergman vreemd, zo is er nauwelijks aandacht voor de goede dingen des levens, je zult lijden met een hoofdletter L tot je laatste snik, helemaal niets blijft je bespaard! Enige vorm van intimiteit en affectie zijn ver te zoeken.

Het eerste wat je je af moet vragen; waarom wil Bergman ons op deze manier benaderen? Maakt het feit dat Bergman onbeduidendheid achterwege laat, ons louter en hard confronteert met de dood en de kwellingen die daarbij horen, hem een simplist? Ik zou zeggen: verre van zelfs. De angst van Bergman voor de dood is zo voelbaar in zijn werk dat hij een soort passie ervoor heeft ontwikkelt. En bovendien zegt hij zoveel over de menselijke natuur. Vanwaar is diens aanpak dan geforceerd te noemen? Waarom zie je zoiets als geforceerd als een regisseur met heel zijn hart, heel zijn ziel, zijn kijk wil weergeven? Ik vind dat je je visie best wat genuanceerder mag weergeven, als je Bergman er van beschuldigt geen nuance in zijn werk te brengen.

Ach, alleen al dat overdreven geschreeuw is er al ver overheen hoor. Alsof alle mensen die doodgaan ook nog maar enigzins de puf hebben om zoveel decibellen te produceren bij een naderende dood, alsof mensen uiteindelijk op zo `n mensontwaardige manier afscheid willen nemen van de wereld?

Dat iemand moeite heeft met haar naderende dood ala, maar waarom voelt zij geen geborgenheid en zit ze bovendien óók nog eens opgescheept met mensen die haar niet mogen? Dit noem ik gewoon geen reëele weergave van de werkelijkheid, maar geforceerde stemmingmakerij. Dat Bergman de dood vreest is mij duidelijk, maar dat lijdt allerminst tot een goede film omdat zijn over the top aanpak alleen maar lijdt tot onnodige zwaarmoedigheid zonder ziel en gevoel. Terwijl de dood juist een héél gevoelig onderwerp is voor mij. Hij stompt mij compleet af met deze zware troep.

aanname.

huh? is er een keuze?

is dit een verwijt of een vraag aan bergman? ik hoop het laatste.

kan ik me voorstellen. is niet voor iedereen dit.

Als je een feelgood film verlangt zit je hier verkeerd ja. Het einde is je helemaal ontgaan zeker? De scenes waar het dienstmeisje het met kanker bezaaide lichaam van Agnes in haar armen neemt? Of heb je er gewoon he-le-maal niets van begrepen? Of erger, willen begrijpen. Wie is er nu de simplist? Heb nu 15 films van Bergman gezien en heb hem vaste thema's als ontwrichte families, (het falen van) geloof en de dood al vanuit heel veel verschillende invalshoeken zien benaderen. Met nuance. Dus wie ben jij in hemelsnaam om te zeggen dat hij een simplist is? Het zijn geen gemakkelijke films, waar ik lang niet altijd zin heb. Er zijn geen voorgekauwde antwoorden. De dingen die ik beschrijf in mijn post bestaan voornamelijk uit een gevoel en niet simplistische waarnemingen (gechargeerd; oe de kleurtjes zijn niet zo mooi, het geschreeuw is te hard, het gefluister te zacht, hey zij doet iets wat ik niet logisch vind, ik snap niet wat dat personage zegt; wat en KUT film). Ik zou jouw posts kunnen kopieren en door er 10 dingen aan te veranderen is het positief. Je noemt iets en voegt er aan toe hoe volslagen debiel het wel niet is. Tsja.

Deze film gaat voor een groot deel over kommer en kwel ja! Juist de momenten die ik noem zorgen voor nuance. Wat wil je nu eigenlijk? Juist! een film die exact in je straatje past. Je maakt je voor mij echt volstrekt belachelijk met je schreeuw om een film die volledig in je straatje pas, dus ik fluister je toe Bergman alsjeblieft links te laten. Je vindt er niets aan, dus noem je deze film maar een misbaksel. Jij staat voor mij volledig op een lijn van mensen die door de eeuwen heen grote kunstenaars niet begrijpen en ze daarom maar afschilderen als troep. Omdat het je te boven gaat, vanuit je frustratie dat jij er toevallig niet iets mee kan of om er eens lekker tegen te schoppen omdat het je smaak niet is. Ik weet het niet. Eens met Olaf, die er terecht een aantal heel kortzichtige vragen uithaalt die laten zien dat jer er helemaal niets van hebt willen/kunnen begrijpen. Dit is GEEN algemene alwetende versie over de dood. Hoe kom je daar toch bij!?

Ik heb mijn overduidelijke mening al duidelijk verkondigd en ik zie er geen heil in om hier nog verder over te discussiëren. Als jullie de gebeurtenissen in deze film reëel vinden, dan heb ik gewoon met jullie te doen. Bergman gaat als een lompe, onbezetene olifant tekeer in een porseleinkast. Zo subtiel is hij bezig met het onderwerp: de dood. Maar goed misschien dat deze film op jullie belevingswereld aansluit, bij mij gelukkig niet.

Nogmaals Koreeda is geen simplist eerste klas en komt veel dichter in de buurt met zijn benadering van het thema: de dood. Nochtans zijn de films die hij over de dood gemaakt heeft geen feel good films. Nogal flauw ook om gelijk maar te suggereren dat mensen die dit geen goede film vinden alleen maar feel good films kunnen appreciëren.

Daarbij heb ik The Bucket List uiteraard al lang gezien en ik heb een heuglijke mededeling voor je: The Bucket List is je reinste Hollywoodprul (1,5*). Maar goed, geen haan die er bij die film naar kraait, maar oh wee als Bergman terecht wordt aangepakt vanwege zijn lompe denkwijze/ideeën over de dood. Dan zijn de rapen ineens gaar en boehoe! je hebt er niets van begrepen! Hypocrisie ten top noem ik dat!

Ik verwachtte een integer drama en dat is het allerminst geworden. Wat rest is een over the top uitwerking, een soort schreeuw naar aandacht van Bergman, een geforceerd schouwspel waarbij je Bergman ziet denken: kijk mij eens een loodzwaar drama in elkaar geknutseld hebben. Daarbij, wie ben jij dan wel niet om mij het zwijgen op te leggen?!

Omdat je lauter ongenuanceerde butuitspraken doet over het falen van Bergman, terwijl heel duidelijk is dat je het allemaal niet zo erg gevat hebt. Je schreeuwt en schopt een hoop en het irriteert me mateloos. Het is daarbij helemaal niet mijn doel je het zwijgen op te leggen. Ik zal een keer de discussie voor je ontleden en proberen uit te leggen wat me zo mateloos irriteert ana je manier van communiceren. Er zijn hier een aantal mensen die deze film heel mooi vinden en ontroerd raakte, waaronder ik. Dan komt de botte boer Maxcomthrilla binnen om even te vertellen wat voor olifant Bergman wel niet is, wat voor boutfilm dit is en hoe onnoemlijk slecht en belachelijk dit wel niet is. Zo daar zijn we klaar mee. Dit zegt eigenlijk dus hoe misplaatst het wel niet is, dat mensen hier intens van hebben genoten. Ik vind dit een vreselijke manier om iets duidelijk te maken. Vandaar ook dat ik zo fel van leer trek. Wat hoop je hiermee te bereiken? Als jij een boek heel mooi vindt en het aanraadt en diegene zegt daarna doodleuk; wat een kut boek. Die schrijver kan er echt helemaal niets van. Wat een lompe en simplistische olifant!' Ik weet zeker dat je dan niet denkt; 'nou dat is een waardevolle mening van iemand die het precies heeft begrepen, diegene heeft er eens goed over nagedacht'.

Je simplistische gedachten over deze film slaan op zo'n ernstige wijze de plank mis, dat ik dat gewoon niet kan respecteren. Je zegt eigenlijk niets dan flauwe verwijten. Over olifanten in allehande kasten, simplitisch dit, lomp dat, misbaksel zus, non filosoof zo. Over lomp gesproken. Boehoe er zit geen greintje humor in deze film (ja duh), boehoe ik heb geen mooie plaatjes gezien, boehoe dit voldoet niet aan mijn eisen, boehoe dit ook al niet. Je verlangt gewoon zken die niet eerlijk zijn (vandaar mijn eerdere opmerking over dat dit geen feelgoodfilm is).

En dan noem je een schreeuw en dat dit dan irritaties bij je oproept. Wat toont dit aan? Hoe legt dit uit dat wat kut is? En waarom in hemelsnaam? je hebt vrije lange posts en er staat eigenlijk niets in dan een hoop verpakte krachttermen. Wat is er dan zo lomp aan deze film? Dat jij denkt dat iemand die doodziek is niet in staat is een doodskreet uit te brengen? En wat heb je er nu eigenlijk echt over gezegd? Dat belletje was niet goed..... WTF! Waar heb je het over? Is dat nou echt een fatsoenlijk argument? Je bent gewoon op zoek. Het is zo makkelijk om een film af te gaan en alle aspecten aan een film tot het bot af te kraken (wat je dan ook al vol trots aankondigde), Je noemt gewoon een gebeurtenis of een thema en zegt er iets gewichtigs over als; 'Nou, ongelooflijk hoe kortzichtig en simplistisch Bergman dit behandelt' en het is net of je er over hebt nagedacht of een klein beetje je best hebt gedaan te begrijpen wat Bergman wilde laten voelen (en niet zeggen). Op een gegeven moment ga je zelf de film verwijten dat het geen hypnotiserend effect had. Dat kan toch geen argument zijn? Hoeveel films hebben dat wel? Wie zegt dat dit de bedoeling was? Waarom verlang je dat hier opeens? Je haalt er een aantal Spaanse films bij, die onvergelijkbaar zijn met deze film? Waarom dan toch die vergelijking maken? Omdat daar ook mensen in dood gaan? lekker kortzichtig. Ik zie alleen maar zinnen als Bergman deed natuurlijk (je kent de regisseur niet, hou je aannames voor je) dit en dat en oh ja de flashbacks die waren kut omdat IK er niets bij voelde. Huhu.

Het is duidelijk dat je dit helemaal niets vindt en in plaats van na te willen denken wat Bergman beoogde, kraak je, vol trots en zoals aangekondigd, de film tot op het bot af, zonder eigenlijk wat te zeggen. Knap hoor.

Je kunt nu wel veel tam tam maken, maar het is vanaf je eerste bericht al duidelijk dat je alleen maar openstaat voor mensen die ontroerd raken door deze ( uiterst zware ) film, mensen die de aanpak van Bergman veroordelen zitten sowieso gelijk fout en mogen alleen maar bij zichzelf te raden gaan of moeten zich voortaan ver van Bergman houden, dat ergert mij nogal die superieure houding, wie is er nou kortzichtig?! Negatieve berichten bij je favoriete films heb je nog nooit kunnen verteren. Ik heb meer dan genoeg argumenten opgesomd in mijn oorspronkelijke recensie waarom deze film mij helemaal niets doet en zeker niet alleen maar krachttermen. Maar goed, je kunt er natuurlijk ook blind voor zijn.

Ik vind het trouwens altijd wel grappig om te zien hoe snel je op de jij - tour gaat, als een van je favoriete filmpjes onder vuur ligt. Boehoe, de wereld is ineens te klein, iedereen mag alleen maar in de ik - vorm kwaad spreken over films van Bergman. Oh, ja als het je trouwens nog niet duidelijk is waarom ik 2 Spaanse films aanhaal heb je simpelweg niet goed gelezen, verder weinig zin om zoiets nu op te helderen.

Verder respecteer ik andermans mening over deze film gewoon, maar ben ik het er alleen absoluut niet mee eens. En het ligt verder niet aan mij, het ligt aan Bergman en daar heb je maar vrede mee te hebben, kom zeg maak het gauw! Bergman is een aansteller eerste klas die niet respectvol omgaat met het thema: de dood, door tevens ongenuanceerd allemaal zware zaken uit het verleden op te rakelen bij een naderend sterfbed, dat jij af en toe nog een klein beetje affectie hebt kunnen ontwaren in deze film, leuk voor je, maar dat doet er niets aan af dat Bergman een loodzware, niet uit het leven gegrepen film over de dood aflevert, waar weinig ruimte voor de mooie dingen in het leven is. Basta!

Het is niet waar dat ik negatieve berichten niet kan verteren over mijn favoriete films. Dat is al lang niet meer zo. Ben ik overheen gegroeid en je mag mij vertellen wanneer de laatste keer is dat ik me zo liet gaan. Het heeft deze keer echt een oorzaak. En die oorzaak ben jij met name.

Ik snap verder wel dat je de discussie wilt afkappen. Zou ik ook willen na het uitkramen van zo veel onzin. Ik zeg veel in mijn post waar je helemaal niet op in gaat. Reageer fatsoenlijk of gewoon niet. Het enige wat je doet in de laatste alinea is nog een paar keer natrappen, zonder wat te zeggen. En dan zijn we weer bij het begin. Niets basta.

Het lijkt erop alsof je denkt dat Bergman een film wilde maken over het sterven in het algemeen, en dat hij daarvoor de grootste gemene deler van dit proces als uitgangspunt had moeten nemen. Dan zou je wellicht een film krijgen over iemand die doodgaat, daarbij wat ongemakken heeft maar toch ook veel liefde krijgt van zijn/haar familie en tamelijk vredig de laatste adem uitblaast. Tsja.

Bergman heeft hier een concrete film gemaakt, een film met concrete personages, concrete onderlinge verhoudingen en een concreet verhaal. En dat kan natuurlijk enorm afwijken van de grootste gemene deler. De film gaat over vier mensen, niet over doodgaan in het algemeen, en dat is juist wat het zo indrukwekkend maakt.

Daarbij komt dat een filmmaker de mogelijkheid heeft om de werkelijkheid inzichtelijk te maken door deze uit te vergroten. Niet meer bedekt door trivialiteiten en alledaagse beslommeringen blijkt het angstwekkende en loodzware van menselijke haat in deze film, maar ook de enorme kracht van liefde (nogmaals: het dienstmeisje, misschien wel het belangrijkste personage).

Off-topic verwijderd.

Wat mensen vaak denken is dat een film de werkelijkheid moet reflecteren (onzin), geloofwaardig moet zijn (onzin), logisch moet zijn (onzin), niet te zwaar of te luchtig moet zijn (onzin) etc. Een film moet helemaal niets, alleen goed proberen te zijn. En zoals alle goede kunst moet het voor mij uiteindelijk IETS zeggen over de mens (al kan ik me net zo goed voorstellen dat je zegt "Waarom moet dat? Film mag toch ook gewoon mooi zijn" "Ja maar dan zegt het iets over wat de mens kennelijk mooi vind blabla etcetera...). Wat eRCee zegt: Bergman vergroot een menselijk aspect uit en laat dat in je gezicht uiteen spatten. Dat kun je vreselijk vinden, of kort door de bocht, te gemakkelijk, en opersoonlijk vind ik dat bij Bergman ook vaak, maar jeutje het is wel met visie gemaakt hoor, en het laat me bepaald niet onberoerd (hetgeen ik bij andere ellende-filmers wel heb: neem Aronofsky, of die Chinese film laatst, City of life and death).

Daar gaan we weer, het woord jij is niet uit je vocabulair weg te slaan. Ik geef de film niet voor niets een voor mij zeldzame 0,5* en ik ben geen sadomasochist die ervan geniet om andere mensen uit hun tent te lokken. Ik heb er gewoon helemaal niets positiefs over te melden i.t.t. andere films van Bergman. Verder kun je het mij ook moeilijk kwalijk nemen dat ik geen zin heb om ruim 3 jaar nadat ik een recensie heb geplaatst weer te gaan discussiëren met mensen die een compleet andere visie hebben over een loos onderwerp en al helemaal niet als ze gelijk zo `n alwetende toon als jij aanslaan. Sommige mensen vinden dit blijkbaar een gevoelige film en anderen niet.

Inderdaad.

Ik vind de film juist niet concreet maar geforceerd overkomen, omdat het drama en de pijn van de hoofdpersoon en haar naasten zo enorm is aangedikt. Het voelt voor mij totaal niet oprecht, laat staan gevoelig of ontroerend. De personages in deze film deden mij helemaal niets omdat ik er niets van mijzelf in terug kon vinden.

Voor de zoveelste keer op rij is dit voor mij een erg overtuigende Bergmanfilm. Dit keer was het vooral de vormgeving die me bijzonder charmeerde, met de prachtige rood/wit-contrasten in pure White Stripes-traditie De wijze waarop de flashbacks werden ingeleid vond ik op een manier ook bijzonder sfeervol.

Qua thema en kritiek heeft de film dezelfde toon als bv. Herfstsonate en Scènes uit een Huwelijk, maar naar mijn aanvoelen net iets minder aangrijpend en snijdend.

Hoe dan ook wederom een prachtige filmervaring met dank aan Bergman.

4*

Het is natuurlijk erg 'well-done' deze film helemaal de hemel in te prijzen. Hoe 'beangstigend' dat rood wel niet was, hartverscheurend het geschreeuw was, hoe harteloos de oudste zus deed.

Film staat als een huis, dat voorop. Memorabel ook zeker.

Toch zijn er genoeg gebreken te noemen, zoals een wat oppervlakkig karakterprofiel.

Ook is de film statig gefilmd, zo dat echte ontroering nauwelijks mogelijk is.

Gebrek aan emotie uitbeelden is ook mogelijk door juist veel emotie in te brengen, daar is deze film niet in geslaagd. 3*

Ik kreeg er (weer) geen hoogte van. Van Ivo Van Hove's bewerking (Toneelgroep Amsterdam) al evenmin trouwens. Heftige emoties en karakters die botsen. Agnes en Anna als laatste levenden in het rijk van de doden (Karin en Maria) - de rol van tijd die heel concreet aanwezig blijft. Tikkende klokken die allen stilvallen eenmaal Agnes gestorven is, waaruit misschien blijkt dat ze aansluiting vindt bij het ledige bestaan waar Karin en Maria al eerder in vervielen. Echo op de klankband in tweede deel van film wekt in dialogen tussen Karin en Maria eenzelfde gevoel van "oneindigheid" op - ze ontstijgen tijd en ruimte, zoals alleen de doden dat kunnen. De flashbacks illustreren kort maar trefzeker de momenten waarop ze elk hun dood beleefd hebben. Alleen Agnes houdt het uit tot het bittere eind en leeft haar leven zonder spijt. Maar wat is de rol van Anna, vol erbarmen, als enige in staat het wonder van Agnes herrijzenis te onderkennen? Anna als Christusfiguur...hoe te rijmen met de rest van de film?
Kortom: voor mij is de puzzel voorlopig niet volledig. Mijn concentratie was ook niet optimaal. Typische Bergman-conclusie: moet ik herzien vooraleer er meer over te zeggen.

*edit*: onvergetelijke priesterscène ook nu weer, deed me sterk aan 'De avondmaalgasten' denken. Fenomenaal.

('Kreten en gefluister' is trouwens niet Bergmans meest "te analyseren" film, denk dat hij zijn kracht vooral aan het drama "aan de oppervlakte" ontleent. Hoewel ik altijd geneigd ben metaforisch te denken bij een Bergman, een ingesteldheid die misschien niet altijd zijn vruchten afwerpt. Zoals hier.)

Onmiskenbaar is dit weer een typische Bergman. De beklemmende naargeestige sfeer is weer lekker aanwezig. Op zich niet verkeerd, maar na meerdere Bergmans gezien te hebben, bekroop mij het gevoel: "hij doet het kunstje met deze film gewoon nog een keer!". Helaas was het ook deze keer soms wel erg afstandelijk, mede door de vele monologen.

Neemt niet weg, dat het een alleraardigst historisch familiedrama is, waarbij de relaties tussen verschillende zussen uitgemeten wordt. Uiteraard zijn er snijdende spanningen tussen hen aanwezig. Ondertussen ligt één van de zussen op het sterfbed te creperen en dat gaat gepaard met hartverscheurend geschreeuw. Je wordt als kijker van al dat gebrul ook onpasselijk van. Toch knap van Harriet Andersson, hoe zij deze rol invult.

Wat een schitterende film... Wat een beelden, kleuren, settings, cast, expressies, spanning, thematiek... 88 minuten aan één stuk! Alleen jammer dat we dit kunstgenre moeten onderbrengen - en dus ook evalueren - onder de rubriek "film"... Dit is gewoon een kunstvorm apart!