In een film gebeurt er eigenlijk nooit iets dat niet gepland was. Ieder woordje, elke beweging en elke emotie is zo gefilmd, omdat het zo in het script staat. Een rommelige filmset is niet rommelig omdat de crew is vergeten op te ruimen, maar om iets te vertellen aan de kijker. Dat geldt ook voor eten. Eten en drinken kan verschillende  betekenissen hebben, en ons meer vertellen over de achtergrond en intenties van een karakter in een film.

Een goed voorbeeld van een film die eten gebruikt om de achtergrond van de personages te vertellen, is The Breakfast Club. Daar zie je de vijf hoofdpersonen, die allemaal binnen een ander kliekje vallen op school, vijf totaal verschillende maaltijden mee nemen naar school. De sporter neemt vier enorme broodjes mee, het rijke meisje eet sushi en de nerd eet boterhammen met pindakaas en jam zonder korstjes. In het eten dat ze meenemen is precies weerspiegeld wie deze personages zijn, en wat hun verschillen zijn.

Dit is natuurlijk een vrij simpel voorbeeld, maar het gebruiken van eten in een scène kan nog veel meer betekenissen hebben. Ver voor films bestonden is het geven van een diepere mening aan eten iets dat mensen graag doen. Over de hele wereld zijn er verhalen, ceremonies en feestdagen verbonden aan specifieke voedingsmiddelen. Eten staat in de meeste culturen centraal, niet zo gek dus dat het emoties of associaties op kan roepen bij filmkijkers. Denk maar aan de appel in het verhaal van Adam en Eva. Door dat Bijbelse verhaal heeft de appel centraal gestaan in veel bekende verhalen in de geschiedenis, en wordt deze nog steeds gebruikt om een boodschap over te brengen in films. Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen is een voorbeeld van een klassiek verhaal waarin de vergiftige appel een belangrijke rol speelt.

Appels

Tegenwoordig zie je vaak de onsympathieke karakters in films een appel eten, het liefst wanneer ze met iemand aan het praten zijn. Zoals Draco Malfidus in Harry Potter and the Prisoner of Azkaban, die tijdens een les van Hagrid opvallend een appel eet, of Captain Hector Barbossa in de Pirates of the Caribbean films, die regelmatig te zien is met een appel. Volgens het Bijbelse verhaal representeert de appel het verlies van onschuld en de verleiding, maar in deze gevallen is de appel ook een middel om dominantie te laten zien, en dat de appel-eter weinig interesse heeft in wat er gezegd wordt door zijn gesprekspartner. Een appel is visueel ook geschikt om dat aan de kijker te vertellen. Het maakt een duidelijk knapperig geluid, waardoor de aandacht vanzelf naar degene die de appel eet gaat in plaats van naar de persoon aan het woord. Nadat de appel op is, kan het klokhuis weggegooid worden, wat ook gezien kan worden als een intimiderend gebaar. De appel-eter komt zo zelfverzekerd of zelfs arrogant over.

Melk

Ook melk is een drankje dat bij bijna iedereen wel een gevoel oproept. De meeste mensen associëren het met hun jeugd, of met kinderen in het algemeen. Daarom wordt het drankje vaak ingezet om een personage in een film jonger en onschuldiger te laten lijken, of over te brengen dat de personages jonger zijn dan ze zich gedragen. Zoals in Catch me if You Can, waarin een piepjonge Leonardo DiCaprio doet alsof hij een volwassen piloot is, maar een glas melk bestelt bij de stewardess. Of A Clockwork Orange, waarin een groep jonge jongens zeer gewelddadige dingen doet, maar achteraf een ‘melkbar’ bezoeken. Dat laat zien dat hun agressie voortkomt uit onvolwassenheid. Melk kan ook een soort intimidatie middel zijn. Wanneer een volwassen persoon, vooral een bijzonder agressief tonende man, een glas melk drinkt, roept dat een ongemakkelijk gevoel bij mensen op. Waarschijnlijk vanwege de tegenstelling tussen hun gekozen drankje en het uiterlijk. Het geeft de melk drinkende persoon een bepaald soort autoriteit, wat angstaanjagend kan zijn. Deze truc wordt bijvoorbeeld gebruikt in No Country for Old Men, waar Javier Bardem als de koelbloedige moordenaar Anton Chigurh inbreekt in een huis en daar rustig een fles melk uit de koelkast pakt en leegdrinkt.

Vlees

Het eten van vlees wordt ook vaak gebruikt als een minder subtiele manier om de kijker te waarschuwen voor de agressie of slechtheid van een personage. Bijvoorbeeld de scene in Pulp Fiction waarin Samuel L. Jacksons ‘Jules’ een burger afpakt van iemand die hij met een wapen bedreigt, en deze opeet terwijl hij zijn iconische speech doet. Eerder in de film hebben Jules en zijn partner Vincent ook al een gesprek over Quarter Pounder burgers van de McDonalds. Of de bekende scene uit The Silence of the Lambs, waar Hannibal Lecter zegt: “Ik heb zijn lever opgegeten met wat fava bonen en een lekkere chianti.” Natuurlijk gaat dat om mensenvlees, wat wel een beetje een andere lading heeft. Maar het eten van een bloederig stuk vlees voor de camera wekt hoe dan ook bij veel mensen meteen een associatie van geweld op, of het nou gaat om een doodnormaal biefstukje of een stuk mensenvlees. Het kan ook gebruikt worden om de kijker de rillingen te geven, of te laten zien hoe ver een personage gaat om te overleven. Scenes die deze boodschap uitdragen zijn de scene in The Revenant, waarin Leonardo DiCaprio een echte rauwe lever eet om niet te hoeven verhongeren, en een scene in Game of Thrones waarin Emilia Clarkes Deanerys Targaryen een rauw paardenhart moet eten in een ritueel. Vooral die laatste geeft een lichamelijke, en dan vooral misselijke, reactie bij menig kijker. 

Samenkomst 

Natuurlijk hoeft eten niet alleen een betekenis te hebben wanneer het om een slechterik gaat. Vaker nog dan de eerdergenoemde voorbeelden, waar eten en drinken word gebruikt als een soort power move, staat eten in films juist voor iets moois. Een sprookje eindigt in een groot diner, twee geliefden worden verliefd bij een maaltijd, zoals het bekende bord pasta in Lady en de Vagebond, en families komen elke ochtend en avond samen aan de ontbijttafel. Goed eten staat voor bijna iedereen in verschillende culturen voor familie, veiligheid en verbintenis. Een mooie maaltijd kan dus in een film gebruikt worden om dat gevoel van veiligheid te creëren dat wij krijgen van een diner. Soms is dat echter een vals gevoeld van veiligheid, zoals in de verschillende feestmalen in Game of Thrones, en dan met name de ‘Red Wedding’, waar een hele familie wordt afgeslacht tijdens een bruiloftsbanket.

Vaak worden er ook films gemaakt waarin eten een absolute hoofdrol heeft. Bijvoorbeeld de kinderfilms Charlie and the Chocolate Factory en Ratatouille. Ook genoeg films voor volwassenen plaatsen eten en koken centraal in het plot, zoals de film Chef, die gaat over een chef-kok die zijn baan in een luxe restaurant verlaat om een foodtruck te beginnen.

Vaak is het niet direct duidelijk voor de kijker wat de betekenis van een maaltijd of drankje is in een film, maar er is altijd wel over nagedacht wanneer een personage iets eet voor de camera, en betekent het dus niet dat het personage dat aan het eten is gewoon honger had. Tijdens een film opletten op het eten dat er wordt geserveerd voor de camera en nadenken over waarom de keuze is gemaakt om eten te laten zien, en dan specifiek het soort eten dat er in de scene zit, kan je meer inzichten geven over de film die je kijkt dan je misschien denkt.