The Passion of the Christ (2004)

Nou als ik jouw mening mag samenvatten zeg je eigenlijk dat we Jezus in zijn goedheid niet zien... Of nauwelijks. Maar het gaat over de laatste uurtjes als hij zich aan het voorbereiden is op het lijden... Ik vind dat als hij gekruisigd is, dat de vergevingsgezindheid van hem ook meteen het anti-semitisme teniet doet. Er wordt immers gezegd: Vergeef hen want zij weten niet wat zij doen! De schuld wordt dus niet bij het volk gelegd. Daarmee toon je volgens mij hoe geweldig hij was (dat wat jij, Tovenaar, slecht vond uitgewerkt).

Ben het wel met de meeste argumenten van malkovich eens.

Na de film had ik gewoon hoofdpijn van de impact van de film...

Maar dat zegt natuurlijk niet zoveel over de kwaliteit ervan.

Ik zou mij niet moeten moeien hier, maar ik heb ook de indruk dat deze discussie nergens heen gaat. Terwijl ik toch graag zou weten waarom deze film zo goed is (of niet). Ik heb hem nog niet gezien (moet in Belgie nog uitkomen) maar ik heb de indruk, en die indruk is inderdaad uit recensies afgeleid, dat er erg veel aandacht besteed wordt aan het lijden, en weinig aan de achtergrond ervan. Daar is iedereen het over eens denk ik, en het is een bewuste keuze die Gibson maakt.

Sommige mensen vinden dat dat spijtig is, omdat je zo een hele film sadomasochistisch vertoon (dixit Steven De Foer op VRT radio 1, ik zal mijn bronnen maar vermelden) krijgt, zonder dat het je iets doet, omdat het nergens over gaat.

Andere mensen raken erg onder de indruk en worden compleet overweldigd door deze film, omdat ze (natuurlijk, wie niet?) al weten welke personages er in de film komen, en wat hun beweegreden en voorgeschiedenis is, en ze komen compleet ondersteboven de filmzaal uit, omdat het hun persoonlijk raakt (dat zijn bijvoorbeeld mensen bij wie de bijbel een belangrijke plaats in hun leven inneemt, en die het schitterend vinden dat ze dit nu op het scherm kunnen zien)

Het heeft dus weinig nut dat hier discussies worden over gevoerd, omdat we hier spreken over twee compleet andere manieren van kijken. Om tLotR er nog eens bij te halen: ik ben verzot op dat boek (en nee, ik maak er geen religie van, ik ben best in staat om fictie te waarderen, maar ik maak er niet meer dan fictie van. Wat natuurlijk het verschil tussen tLotR en de bijbel meteen duidelijk maakt, de bijbel is veel meer dan een fictieverhaal, dat moet iedereen toch erkennen, gelovig of niet) ik ben dus verzot op het boek tLotR, en elke keer als ik die films zie, krijg ik tranen in mijn ogen omdat ik het zo prachtig vind, hoe men er is in geslaagd die wereld tot leven te wekken. En ik kan mij perfect voorstellen dat je dat bij The Passion ook hebt, en zelfs nog gigantisch veel meer, omdat we hier over zoveel meer spreken dan enkel een boekje. En in zo'n geval moet je je dan ook niets aantrekken van acteerprestaties, special effects of weet ik veel wat nog, dan is dit een supergoeie film. Als je dan zegt dat iemand die dat niet vindt geen hart heeft, tja, dan is dat niet echt respectvol, maar te begrijpen. Aan de andere kant heeft het geen zin om iemand die zo onder de indruk van de film is te gaan verwijten dat hij niet ziet dat de film slecht gemaakt is of zo, want dat kan die persoon geen lap schelen (los van het feit of hij inderdaad slecht is gemaakt, dat weet ik dus nog niet).

En (mijn laatste puntje, want dit wordt echt veel te lang) het feit dat de regisseur nogal ongelukkige dingen heeft gezegd, en in zijn hele leven al een voorliefde heeft gehad voor rollen waar hij zelf als martelaar ten onder gaat, dat doet eigenlijk ook niet echt ter zake.

Het feit dat hij zo gebeten is door dit verhaal, en er zo fanatiek mee bezig is geweest, kan de film ten goede komen, maar het is misschien soms nodig om even van het verhaal los te komen en kritisch te staan tegenover waar je mee bezig bent (om de vergelijking tLotR nog eens te maken, die helemaal niet zo ver gezocht is als ze lijkt: mocht Peter Jackson de boeken niet zo goed hebben gevonden, hij had nooit dergelijke films kunnen maken. Aan de andere kant, als hij ze zo zou hebben benaderd als ik zou doen, dan zou hij er ook niets aan hebben veranderd, en dan zouden de films minder diep zijn gegaan dan ze nu doen, en zouden ze ook minder voor een groot publiek geschikt zijn geweest) Bij The passion levert de houding van Gibson een film op die inderdaad voor sommigen perfect en indrukwekkend is, maar het feit dat hij er zo weinig afstand van heeft kunnen nemen, zorgt er blijkbaar wel voor dat mensen die niet zo bij het gegeven betrokken zijn, de film niet meer goed vinden.

sorry voor dat lange berichtje he, ik had het niet door dat het echt zo lang was

Ik vind dat je de spijker wel op z'n kop slaat. Ik denk dat je deze film allereerst beoordeeld naar wat je al weet. Je had al een mening en als ie nog eens benadrukt wordt, vind je hem goed. Het is gewoon afhankelijk van het beeld dat je had van de kruisiging.

Toch niet voor de soundtrack hè...?

Het ging over een simpele opsomming van elementen, evenals LOTR dus....

Snap ik, maar het idee dat deze film bezien wordt alsof het feiten weergeeft zit me niet erg lekker.

Dat doet hij niet denk ik, Gibson geeft zijn persoonlijke interpretatie op het verhaal, in die zin dat hij het toont zoals hij, en met hem vele anderen, het zich voorstelt. Ik bedoel, de bijbel is ook maar een geschrift, en zeker niet gedetailleerd, dus hij kan zich niet enkel daarop baseren. En over de echte gebeurtenissen kan niemand zich uitspreken, omdat daar natuurlijk geen gegevens over zijn, behalve dat ene geschrift, al dan niet waarheidsgetrouw, maar in geen geval een opsomming van feiten die zomaar letterlijk verfilmd kunnen worden.

Ik bedoelde ook niet Gibson zelf, maar de reacties hier op de site.

Bij mij dus niet. Ik vind het verhaal an sich zeer indrukwekkend, maar de uitwerking in deze film niet goed. Ik had achteraf liever naar de poppenkast uitvoering met Jan Klaassen gekeken dan deze poppenkast.

same here.

Blijkbaar had jij er dus ook een ander idee over.....

Ik ook, wat een toeval

Nee, ik wou enkel zeggen dat deze film natuurlijk geen feiten weergeeft, en dat het dus onzin is hem zo te bekijken, maar dat is natuurlijk voor mij ook al gezegd...

Drammer.

Zou kunnen, ik ga echt die 48 pagina's niet nog eens lezen, ik ben gigantisch blij dat ik deze discussies al volg van de tijd dat er nog maar 5 pagina's waren (al geef ik ook toe dat ik de laatste tijd steeds vaker deze 'update' negeer )

Heb hem gisteren gezien en moet zeggen dat ik nog nooit zo onder de indruk ben geweest van een film. er zitten enkele scenes in die je nog lang bij zullen blijven.

Bij mij deed de trailer al echt iets... (laat staan de film)... Maar ik ontroerd zal ik hopelijk/denk ik niet worden...

Dat dacht ik ook.... Het pakte toch iets anders uit. En ik ben er blij om

nee, nee. moeilijk uit te leggen. hij wisselt ijzersterke keuzes af met veel minder goede keuzes. ook in Braveheart. alleen daar wordt het gecompenseerd door andere zaken (zie aldaar). hij zou nog minimaal een aantal goede films maken wil ik overtuigd raken.

Hallelujah!

ik verhoog trouwens naar 4 sterren. ben toch wel onder de indruk geraakt.

Wel, ik heb mij een aantal dagen geleden gewaagd aan The Passion of the Christ en de film heeft toch wel een blijvende indruk op mij gemaakt, wat ook wel naar mijn verwachtingen was.

Dit ondanks het feit dat The Passion niet beantwoordt aan de elementen die ik normaliter in een film zoek: verdieping, psychologie, een ingenieus plot, en dergelijke. Deze film is zo goed als van dat alles ontdaan, slechts een enkele keer laat Gibson een verdieping van de karakters toe. Pilatus en Judas, de personen die een grote rol speelden in de dood van jezus worden - voorzichtig -eruit gelicht, alsmede Maria, zijn moeder en een icoon van het katholicisme.
Verder draait alles om het schouwspel, het grote geheel: het Lijden.

En dat gegeven maakt dat ik de hierboven genoemde elementen compleet liet varen. Deze film, en daarmee ook andere uitbeeldingen met dezelfde thematiek, gaat wat mij betreft aan dergelijke criteria voorbij. De kracht ervan zit hem in wat de getoonde taferelen oproepen, de impact die het heeft. In die zin speelt psychologie wel een grote rol, maar dan die van de kijker.

En die impact heeft The Passion ruim voldoende in zich.
Ten eerste komt dat natuurlijk door het feit dat alles zo extravagant mogelijk in beeld is gebracht. Daarover is wat betreft de martelingen al genoeg gesproken, me dunkt. Maar ook de personages worden als hyperbolen gepresenteerd: de woedende joodse massa met hun priesters, Judas die helemaal doordraait, de Romeinen die zich helemaal te buiten gaan aan hun praktijken.
In het begin stoorde ik me erg aan die schetsen, het karikaturale van vooral laatstgenoemde. Naarmate de film vorderde nam gevoel dat echter af, ik begon het namelijk te zien als symboliek. Erg simpele weliswaar, maar niet minder treffend. Zoals de talrijke vleeswonden van jezus het Lijden weerspiegelen, zo zeggen de Romeinen met hun sadisme van: kijk eens hoe wreed de mensheid kan zijn. Dat is immers ook iets van het evangelie, er gaat een wreedheid van uit.

Ten tweede, en nu wend ik mij toch weer tot cinematografische factoren, zijn de manier van filmen en het acteren perfect in de context. Gibson weet hier met de getoonde beelden een sfeer te scheppen die grimmig is, hard. De openingsscène, waarin je jezus in Getsemane ziet bidden, in het nachtelijke donker met de volle maan aan de hemel vond ik gewoon eng. Vooral omdat je weet wat er gaat gebeuren.
De acteurs vond ik stuk voor stuk overtuigen, niet geheel onbelangrijk. Immers, een schilderij dat zeer realistisch de kruisiging portretteert treft beter doel dan dezelfde voorstelling in Joop Klepzeiker-stijl [hoewel dat ook weer een doel op zich kan hebben, natuurlijk...]. De gelaatsuitdrukkingen, de blikken in de ogen, ze zeiden meer dan genoeg. Toch blijven de menselijke emoties - afgezien van de huilende Maria - op de achtergrond. Niet verwonderlijk, want nogmaals, het gaat meer om de emoties van de kijker.

Dit brengt me terug naar het schouwspel waar deze film op steunt: het Lijden. De titel zegt wat dat betreft alles al. De laatste uren van jezus spreken tot de verbeelding, al eeuwenlang. Een man die bovenmenselijk lijdt voor zijn god en zijn moordenaars die de meest gruwelijke dingen met hem doen. Dat legt een onderliggende laag bloot, het beroert mensen. [Of dat positief of negatief is, vind ik in deze irrelevant.] Van alle joods-christelijke varianten heeft de katholieke kerk hier het beste op ingespeeld, zo ook The Passion. De katholieken hebben zaken als vroomheid, onderwerping en lijden middels deze figuur jezus verheven tot deugden. Tot op de dag van vandaag worden deze 'deugden' naar voren gebracht in de katholieke kunst en stellen ze mensen in staat er hun heil in te zoeken en er zelfs kracht uit te putten.

Dat is iets wat ik fascinerend vind, ondanks dat ik overtuigd atheïst ben en deze 'deugden' in combinatie met jezus als icoon verwerp. Daarnaast krijgt de katholieke kunst door al dat Leed en die wreedheden iets mystieks over zich heen; een woord dat een katholiek zelf nooit zal gebruiken. Het spreekt me echt aan, het raakt een snaar bij mij. En lang niet alleen bij mij, zo blijkt maar eens te meer bij het uitkomen van deze film.

Het moge duidelijk zijn dat The Passion hetzelfde met mij heeft gedaan als een katholiek schilderij: het heeft me geraakt en door de bewegende beelden en intense geluiden die de bioscoopspeakers voortbrachten was ik er zelfs lichtelijk van ondersteboven. Dat is inmiddels wel weggeebt, de indruk blijft.
Ik weet niet of de film dezelfde uitwerking heeft als ik hem een tweede keer bekijk. Hoe vaker je een snaar raakt, hoe eerder hij knapt, tenslotte.
Maar hij heeft bij deze eerste keer doel getroffen: 4*.

In principe is dit net zo min een feitenverslag als LOTR. Alles wat we weten van het Christendom komt uit 1 boek: de bijbel. Alles wat we van Frodo en zijn vrinden weten komt uit 1 boek: LOTR.

Het zijn dus allebei in feite boekverfilmingen en verschillen in dat opzicht niks van elkaar.

Hoe kom je daar bij?