Solyaris (1972)

Deze film weer eens herzien. Het blijft fascinerend wat Tarkovsky allemaal uit zijn hoed heeft getoverd. Zoals de prachtige opening, de zeer mooie rit door Moskou in zwart wit en vervolgens overgaand in kleur en natuurlijk de zeer mooi weergegeven planeet Solaris en ten slotte het prachtige einde. Minpuntje vind ik toch dat deze film veel te veel dialoog bevat. Dialogen waar ik nog eens niets van snapte ook. Met de cinematografie zit alles prima bij Solaris en dat is nagenoeg bij alle films van Tarkovsky, maar ga je proberen uit te vissen wat het allemaal betekent, dan zit je toch gauw met de handen in het haar. Films van Tarkovsky zijn nu eenmaal niet voor één uitleg vatbaar. Het zijn nu eenmaal films met een zeer sterk spiritueel tintje. Logica ontbreekt gewoon. Je kunt die films maar het beste gewoon ondergaan. Op visueel vlak valt er op deze film niets aan te merken, maar ik had toch graag meer beelden gezien zoals die van die prachtige opening. De oceaan oogde schitterend, evenals zoals ik al eerde berichtte de autorit, maar de scènes in het ruimteschip begonnen mij op een gegeven moment danig te vervelen. Het werd allemaal te veel van hetzelfde en er werd gewoon veel te veel geleuterd. Solaris vind ik daarom ook zeker niet de beste film van Tarkovsky. Die is voorlopig weggelegd voor Stalker.

4,0* na herziening

Mijn tweede film van Andrei Tarkovsky, ik moet zeggen ik meer van de film had verwacht - of beter, dat de film anders is dan ik had verwacht. Dat komt voornamelijk door de enorm sfeervolle, typische sciencefiction plotomschrijving.

Wanneer een psycholoog aankomt op een ruimtestation die een baan maakt om de oceaanplaneet Solaris, ontdekt hij dat de commandant van een expeditie naar de planeet op mysterieuze wijze overleden is. Er doen zich ook enkele andere vreemde gebeurtenissen voor, zo verschijnen oude kennissen van de crew ter plekke, van wie sommigen al dood zijn. Gebaseerd op het gelijknamige boek van de Poolse schrijver Stanisław Lem. Lem vind alle verfilmingen van Solaris overigens niet geslaagd, zijn kritiek is dan vooral dat hij Solaris niet had bedoelt als 'liefdesproblemen in de ruimte'.

De vergelijking met 2001: A Space Odyssey is natuurlijk snel gemaakt. Toch had Andrei Tarkovsky de film nog nooit gezien toen hij Solaris maakte. Toen hij 2001 wel zag vond hij dat de film een veel te steriel uiterlijk heeft. Solaris is in dat op zich namelijk een beetje de voorloper van films als Star Wars, Blade Runner en Outland. Het is SF maar het is alles behalve steriel, technologie is oud en versleten en alles is vies. Het ruimteschip ziet er op zich goed uit, al doet het af en toe een beetje vreemd aan.

De film vond ik bijzonder goed opgenomen. Nostalghia had ook wel mooie cinematografie maar was helaas niet in widescreen, deze wel. De afwisseling van kleur en zwart-wit is best interessant en ook de beelden van de buiten-aardse oceaan waren mooi. De ronder vormen uit het ruimteschip-decor zien er mooi uit in het breede formaat. Veel specialeffects komen er niet voor in de film, maar als ze er ziet het netjes uit. Ook de beelden van het verkeer van Osaka (Japan) waren grappig, al waren deze alleen maar toegevoegd zodat de crew toestemming kreeg Rusland te verlaten en zijn ze niet heel futuristisch. Ook mooi was het begin in het huisje, leuk feitje is dat van de voorspellingen van het huisje enkele zijn uitgekomen. We hebben nu namelijk homevideo en widescreen-tv.

Op wat orgelmuziek in het begin en aan het einde, en enkele vage atmosferische geluiden na heeft de film geen enkele soundtrack. Er had wel wat meer muziek in gemogen, maar op een vreemde manier stoort het minder als bij bijvoorbeeld films van Quentin Tarantino (die ik hierdoor bijna niet door te komen vind). Hoewel de film (weer) erg langdradig is, kon ik de rust die de beelden uitstralen wel waarderen. Tarkovsky heeft de cinematografie in het spotlight en wil de aandacht er niet teveel van afleiden.

De achterliggende filosofie ontging mij een beetje, maar dat de hoofdpersoon bezocht wordt door personen uit zijn verleden was op zich wel fascinerend. Wel jammer echter dat de wetenschap hierachter in de film niet helemaal wordt uitgewerkt en voornamelijk d.m.v dialogen wordt uitgelegd. In het concept had zeker meer gezeten. Het einde vond ik wel sterk en indrukwekkend.

Vind het jammer dat het mysterie en de sfeer die ik had verwacht er niet waren, maar als ik de film moet beoordelen voor wat hij is vind ik het een sterke film. Tarkovsky vind dit zelf zijn minste film, hoewel het in Amerika wel een van de populairste is.

Alleen wat hoogtepunten uit deze favoriet: het begin, met de deinende waterplanten, de regenbui

op de veranda, de videobeelden van moeder en vrouw op het ruimteschip, de zweefscene na het

inzoomen op jagers in de sneeuw, en het prachtige slot.

Boeiende film, toegankelijker dan Stalker (een film die ik nodig moet herzien), maar nog altijd behoorlijk mystiek en mysterieus. Ik vond het eerste deel al meteen een voltreffer, de opening, het afspelen van de film van Burton (de vele Engels-klinkende namen (Burton, Kelvin, Messenger) doen trouwens vermoeden dat het geen Russen (of Polen) zijn die Solaris bestuderen maar een internationaal gezelschap geleerden- apart omdat ik ook ergens las dat de Sovjets deze film wel zagen zitten als tegenwicht voor 2001- allemaal in het kader van de bloedserieuze space race), en de autorit door de stad van de toekomst, ik zat er meteen helemaal in.

Ik was licht teleurgesteld toen Kelvin op het ruimteschip aankwam, maar gelukkig wordt het snel interessant met de verschijning van de dode echtgenote van Kelvin. Er volgt een spel van aantrekking en afstoting, van twijfel en hoop: is het liefde wat Kelvin voelt of een kopie van liefde? Maar is liefde niet per definitie een vorm van projectie, dus is er dan wel zo'n groot verschil?

Ook de twijfel van Hari zelf, bewust van het feit dat zij niet werkelijk bestaat maar tegelijk haar eigen gedachtes en gevoelens heeft - van daar is het maar een kleine stap naar de SF-klassieker Blade Runner. Het kijken naar het schilderij doet Hari denken aan een herinnering in de sneeuw- maar als zij een kopie is die is gevormd door de herinneringen van Kelvin, hoe kan zij zich dan iets herinneren?

En dan zijn er scenes waar je allerlei verschillende betekenissen aan kan geven, maar soms zijn ze gewoonweg mooi- de 30 seconden van gewichtloosheid, zonder al te ingewikkelde special effects, maar damn, het werkt.

Wederom een boeiende film van Andrei Tarkovsky gekeken. (Stalker was de eerste) Deze was iets lichter van toon. Maar ook deze was weer prachtig vormgegeven. Het verhaal is goed en interessant. Geen idee of het komt door het Russisch maar een film van Tarkovsky is meestal loodzwaar. Dat is bij deze dus niet anders! Je moet er echt voor gaan zitten. Tekst op tekst komen er langs in deze meer dan 2 1/2 uur durende film. De films zijn mooi en prachtig om te zien echter zal ik het niet gauw nog eens opzetten. Daar zijn de films te langdradig voor. Als ik Solaris vergelijk met Stalker dan vind ik laatst genoemde qua beelden iets beter. Toch wel een film die je als fan van films een keer moet hebben gezien.

Solyaris is mijn tweede kennismaking na Stalker van Tarkovsky. Zijn films zijn nu niet echt producties die even er tussendoor bijneemt. Je moet er echt tijd voor maken. Stalker vond ik net iets beter, maar Solyaris kon ik ook best appreciëren zonder het echte wow-gevoel te ervaren. Ik begrijp de vergelijking met Kubricks meesterwerk: zelfde tijdsgeest, even complex, periode Koude Oorlog, SF, stillistisch, maar daar het toch op want het plot en onderwerp valt niet te vergelijken.

Wederom staat deze Tarkosky bol van filosofische insteken. Hij brengt de opbouw op een een trage haast stillistische manier waar je je als kijker moet zien doorheen te worstelen. Toch wil je weten waar Tarkovsky heen wil en hoe het zal aflopen. Het concept stemt wel degelijk tot nadenken: wat als je verbeelding en gedachten werkelijkheid worden? Deze creaties echter worden gevoed door je innerlijke zelf en ontberen enige vorm van gemeenschappelijke ervaringen. Kan je dan nog genoegen nemen met deze projectie als “lege doos”? Vriendschap, liefde en alle andere emoties worden opgebouwd door interrelationele contacten. Het is net daarom waarom herinneringen aan bvb dierbaren zo sterk en emotioneel geladen zijn. Mooi einde ook waarbij Tarkovsky (alweer) teruggrijpt naar de natuur, de eenvoud en de vergankelijkheid van het leven.

Technisch ook een knappe film als je weet dat Tarkovsky nauwelijks special effects heeft gebruikt. Enkel zijn talent, inzicht en een simpele camera deden het werk. Dat stillistisch filmen was me net iets te traag om me steeds 100% bij de les te houden, maar ooit bekijk ik hem nog eens opnieuw. Mensen die dit maar niets vinden, kan ik best begrijpen. Ik zweef er wat tussenin: topconcept (doet al veel voor mij), technische appreciatie, maar de inspanning was eveneens groot en lang voor me.

Solyaris is een psychologisch drama dat net als die andere SF-klassieker 2001: a space odyssey antwoorden tracht te zoeken over filosofische vraagstukken. En net als die 2001 is dat niet echt iets wat me boeit in een film. Waar 2001 nog visueel vooruitstrevend was, mis ik dat bij Solyaris toch wel. Mooi is de film zeker niet. Misschien dat ik 2001 ooit nog kan waarderen, maar bij Solyaris zal dat wat langer duren vrees ik.

Een waar Solaris-project : mijn oude Prisma-vertaling voor de derde keer gelezen, de Tarkovski-verfilming voor de derde en vierde maal gezien (via de Artificial Eye-Blu-ray) en daarna de Soderbergh-versie voor de derde maal bekeken. Ik ben van een leeftijd dat ik Tarkovski's films al keek toen hij nog leefde, en ik herinner me nog hoe ontdaan ik was toen ik hoorde dat hij was overleden : hij was toch typisch zo iemand die tot zijn tachtigste of negentigste zijn inzichten middels zijn films met ons zou delen? Jarenlang heeft Tarkovski in mijn regisseurs-top-10 gestaan, net zoals Nostalghia lange tijd een vaste klant in mijn film-top-10 aller tijden was.

        Lems roman gaat over de problematische ontmoeting met een buitenaardse levensvorm waarmee eigenlijk geen wezenlijk contact of begrip of empathie mogelijk is, zoals gesymboliseerd door de het feit dat de drie wetenschappers geen flauw benul hebben waarom de planeet die denkbeelden (mensen, wezens) uit hun verleden herschept en tot leven brengt. Tarkovski focust juist op die wezens en laat Kelvin inzicht krijgen in zichzelf, zijn verlangens en zijn behoeftes, hetgeen hem leidt tot het besef dat zijn wortels op aarde liggen, bij zijn vader, zijn ouderlijk huis, zijn geboortegrond (een thematiek die Tarkovski elf jaar later, "gedwongen" door de omstandigheden, in Nostalghia nader zou uitwerken).

        Tarkovski's films zijn "more like environments than entertainments", in de woorden van Roger Ebert, en wie daar niet aan gewend is zal zich hier al snel gaan vervelen. Het is niet zozeer cinema van een andere tijd (voor gauw verveelde kijkers wellicht vergelijkbaar met trage "stomme" films) alswel van een andere "mindset". Kijkers die de rustige verfilming van Steven Soderbergh al saai vinden "would have been catatonic after the Tarkovsky version." Voor mij is dat juist een kwaliteit van Tarkovski's cinema : de dwang om alles tot je te nemen in een lager tempo dan dat van het dagelijkse leven. De regisseur helpt je daarbij door de onderhuidse muziek, de prachtige beelden, de knappe vertolkingen en de intense thematiek. Nadenken is misschien niet de eerste vereiste, dóórdenken en vervolgens bij jezelf návoelen is wellicht belangrijker. Waar liggen je eigen wortels, wat vind je zèlf belanrijk?

        Houdt Kelvin van Harey, of van de herinnering aan Harey, of van de liefde die Harey en hij ooit deelden, of van het wezen dat de planeet hem voorschotelt, of van de menselijkheid die dat wezen begint te ontwikkelen, of van zijn schuldgevoel? Kan hij met één of al die confrontaties ooit in het reine komen? Hou ik van mijn vrouw, of van wie ik dènk dat ze is, of van wie ik hóóp dat ze is?

        Een voetnoot : zelden zo'n onaardse schoonheid als Natalya Bondarchuk gezien. Tarkovski : "Natasha of course is the best of the lot. She is one with her role. That is the optimum in cinema."

Aan het begin van de film wordt het nagebouwde (groot-)vaderlijke huis in zijn idylische omgeving in hele mooie beelden getoond. Kris Kelvin stelt zich wellustig bloot aan een regenbui op het terras waar een theekopje druppels opvangt.

De reportage van vergaderingen over de problemen bij de planeet is misschien wat langdradig. Je zou willen vooruitspoelen naar wanneer Khari op het ruimteschip verschijnt. Wie is zij? Een gelijkenis met de mythische figuur van Euridice dringt zich op. Het spannende van het verhaal zit hem in hoe Khari haar eigen bewustzijn ontwikkelt en zichzelf ontdekt. Kris speelt eigenlijk maar een bijrol daarbij.

Het verhaal van de film lijkt wel wat op dat van Stalker (1979) - MovieMeter.nl: we reizen naar een mysterieus oord waar vreemde dingen gebeuren waarbij de clue is dat het oord ons slechts een spiegel voorhoudt zodat we onszelf en de waarheid kunnen ontdekken. Het doet denken aan Heisenbergs uitspraak dat de mens alleen maar zichzelf tegenkomt in zijn onderzoek naar de natuur. Bij deze film blijkt de ruimtevaart ons dan ook niet naar groene mannetjes à al Alien (1979) - MovieMeter.nl te sturen maar ons te confronteren met ons Faustisch verlangen naar kennis en onsterfelijkheid en in verband daarmee naar wat ons tot mens maakt. Vervreemden we ons niet van onszelf door kennis na te jagen tegen alle kosten (en moet wetenschap moreel zijn om geldige kennis op te leveren)? En is een neutrinokopie van een mens ook een mens of vereist menselijkheid atomen en herinneringen? En als we van iemand houden, houden we dan van die persoon zelf of van ons beeld van die persoon: kunnen we een ander of zelfs onszelf wel kennen? De boodschap van de film lijkt te zijn dat de mens niet het begrip of de ruimte maar de medemens c.q. liefde nodig heeft; onsterfelijkheid bereiken we door de grote levensvragen te stellen wanneer we in feite niet meer leven (dat doet denken aan Plato’s opvatting van filosofie als voorbereiding op de dood).

Hoe dan ook, de film is traag en lang(dradig) en is soms moeilijk te volgen, zoals we gewend zijn bij Tarkovsky, maar de film stelt interessante filosofische vragen en net als Stalker heeft de film vanaf het begin een zekere spanning en mysterieuze sfeer die de aandacht vasthoudt. In ieder geval lijken filmmakers nog steeds inspiratie bij deze film te halen want bv. Annihilation (2018) - MovieMeter.nl en Ad Astra (2019) - MovieMeter.nl lijken schatplichtig aan deze film. Toch vond ik Stalker indrukwekkender.

Na Stalker mijn tweede film van Tarkovsky. In vergelijking met Stalker is Solyaris wel wat toegankelijker. Als je goed oplet valt het best te volgen. Deze film bevalt mij wel net iets minder dan Stalker. Het eerste uur is zeker de moeite waard, maar daarna begint het erg te slepen. Het middenstuk is erg traag, met slechts af en toe interessante momenten. Tegen het einde trekt het dan weer wat bij. Moeilijk om te beoordelen. Het deed mij niet zo veel. Misschien ooit nog eens kijken...

Dit weekend heb ik de Criterion-bluray maar eens opgezet, in de eerste plaats uit nieuwsgierigheid naar hoe de film zich tot het boek van Stanislaw Lem verhoudt en toch ook een beetje om het onrecht vanwege mijn post-puberale recensie uit 2011 te herstellen. Conclusie: die "recensie" uit 2011, geschreven na de film op groot scherm in een of ander Antwerps filmhuis geconsumeerd te hebben, is hopeloos gedateerd en bijgevolg compleet irrelevant.

Conclusie nummer twee: het boek is wat mij betreft nog een stuk interessanter omdat psychologie en wetenschap (= de solaristiek) meer in evenwicht zijn. Nu begrijp ik ook dat de natuurkundige verschijnselen op die planeet makkelijker in woorden dan in beelden te vangen zijn en dat Tarkovsky daarom inzoomt op de personages, hun gedachtenwereld en hun interactie. Er komen af en toe wel wat shots van de gelei-oceaan voorbij, maar die wekken amper het ontzag dat auteur Lem in het boek wel doet. Dat betekent niet per se dat Tarkovsky's adaptatie inferieur is, ze bereikt alleen een andere beleving.

Dat de film traag is? Ja. Dat is wellicht een understatement en vroeger had ik daar moeite mee, zeker omdat ik daar op voorhand niet op ingesteld was. Een "juiste" mindset draagt volgens mij wel degelijk bij aan een betere appreciatie van de verstilling die Tarkovsky's cinematografie kenmerkt. Gedwongen worden om alles aan een surrealistisch traag tempo te laten inzinken; het is wat ongemakkelijk maar in zekere zin ook heilzaam en verfrissend.

De crux van de film – het materialiseren van ons onderbewustzijn, of het nu om een wens, een trauma, een schuldgevoel of wat dan ook gaat – en de wijze waarop de kijker dit vraagstuk voorgeschoteld krijgt, wist mij echt te prikkelen. Niet alleen op intellectueel niveau, maar vooral op het vlak van gevoel. Wie zich blootgeeft aan die prikkel kan een en ander terugkoppelen aan de ervaringen uit zijn/haar eigen leven en dat levert interessante, maar ook confronterende denkoefeningen op. En misschien was ik daar in 2011 nog niet “klaar” voor. Of anders gezegd: een film kan je kijk op het leven veranderen, maar even vaak is het net andersom.

Ik zou het natuurlijk nog over de esthetiek van Solaris kunnen hebben, al weet ik niet of dat wel zinvol is, want: subjectief. Wel loont het om de Criterion-release te checken. Die is zo helder dat de openingsscène, waarbij Kelvin gebiologeerd naar de waterplanten in de vijver bij het ouderlijke huis zit te staren, de indruk wekt alsof je in een pas gereinigd aquarium kijkt. De transfer doet het visuele stempel van Tarkovsky, waarbij lome, dromerige camerabewegingen en koele kleurfilters de toon zetten, alle eer aan.

Er zijn niet veel klassieke regisseurs die kunnen dirigeren met de absorberende kracht van Andrei Tarkovsky. Solaris is een zowat unieke film die enorm kan profiteren van een geweldige sfeer. Onheilspellend, mysterieus en interessant zijn drie kernbegrippen die de desbetreffende sfeer weten te omschrijven. Door middel van bijna schilderijachtige sciencefictionplaatjes drukt Tarkovsky ook meteen een visuele stempel op de film. Ik heb geen idee waar hij al die beelden heeft weten te filmen, maar er is wat mij betreft niemand die een film kan maken en de natuur daarbij zo sterk kan benutten als Tarkovsky. Spijtig genoeg vormt de oceaanplaneet Solaris zelf meer achtergrond en benut Tarkovsky maar een zeer beperkt aspect van deze planeet, namelijk welk psychologisch effect dit heeft op de astronauten. Opvallend is ook dat de film traag en breed gefilmd is, maar de switch van aarde naar outer space wel abrupt naar voren wordt gebracht. Het mag echter weinig pret drukken. Zelden vlogen 167 minuten binnen een arthousefilm zo snel om. Ondertussen is het weer even geleden dat ik een film van Tarkovsky heb gezien, maar Solaris vormt daarbij meteen zowat mijn favoriet (al moet het die plaats delen met Andrei Rublev). Grote aanrader voor iedere filmfanaat.

Don't forget...

Don't forget what?

We're not on the Earth.

Na het ontzettend moeizame Stalker een aantal jaren terug en Andrej Rublev eerder deze week die wel iets interessanter was maar toch ook weer ongelooflijk stug, vreesde ik toch wel de laatste Tarkovsky in de vorm van deze Solaris. Dit ging mij geen geld kosten met de twijfel of dat het wel waard zo zijn, maar zo bood YouTube uitkomst in een versie met Engelse ondertiteling. En hoewel deze mij het beste van de drie ligt en zekere sterke fases heeft mondde dit toch ook weer uit in een ongrijpbaar fenomeen.

Het begin is van een hoog Stalker gehalte waar we enkele karakters leren kennen tijdens mijmeringen in de natuur, kenmerkend voor Tarkovsky betreft meteen de natuur en het camerawerk, maar natuurlijk ook de peinzende gezichten en ondoorgrondelijke mijmeringen. Maar uiteraard draait het om Solaris waar men via een videoverbinding op de hoogte wordt gesteld van de vreemde waarnemingen op de planeet. Het betreft een mysterie dat in de fases er na best wel goed wordt opgebouwd en mij als kijker hoop geeft dat deze Tarkovsky echt iets gaat worden. En Solaris kent een erg sterke fase met de aankomst van Kris op de locatie waar een bijzonder en vooral dreigend sfeertje hangt. De beelden van het onrustige water, vreemde verschijningen en het nog aanwezige en vage personeel versterkt die vibe die wel iets heeft van films als Event Horizon en Sunshine.

Maar helaas, na de sterke sfeer en rare toestand op Solaris brokkelt de spanningsboog en mijn interesse langzaam af waarna het einde nog lang op zich laat wachten. Want ja, Tarkovsky maakt geen korte films en dat terwijl na de eerste verschijning en opruiming van Hari de film toch verzand in te lange dialogen en vooral uitmondt in een soort dramatisch soap gebeuren. Heb ik iets gemist? Vast. Maar dat gejengel rond die verschijning die zelf ook begrijpt dat er iets niet klopt duurt mij te lang waarna de spanning en het mysterie langzaam weg ebt. Pluspunten daarnaast zijn nog wel het bijzondere ruimtestation en de muziek die een hoog orgel gehalte heeft en soms wel iets heeft van een dodenmis.

Natuurlijk kunnen we niet om de olifant in de kamer heen, want waar gaat Solaris nu precies over. Het betreft natuurlijk Tarkovsky dus kritiek op het Sovjet systeem ligt voor de hand en vind ik persoonlijk ook het meest zichtbaar en beter te zijn dan in Stalker. Andere mogelijkheden zouden kunnen zijn contact met buitenaards leven en dat dit wellicht helemaal niet zo goed uit kan pakken voor de mens, een andere uitleg kan gezocht worden in liefde, herinneringen en menselijkheid. Toch richt ik mij op verkapte kritiek op de staat met angst voor het onbekende en dit op niet te missen wijze aan te pakken of op te ruimen. Alles buiten de gebaande paden is ongewenst, mag niet en is onbegrepen volgens de Sovjet gedachten en wordt omgeven door paranoia en wantrouwen precies zoals de staat en het systeem het zou willen ook al denkt het individu er anders over. Daarnaast zal de verschijning van Ravi symbool staan voor alle door het systeem opgeruimde en vermoordde mensen, iets dat uiteraard weer omgeven wordt door schuldgevoel, en dat staat weer symbool voor de afgewende blik in die tijd bij alle verdwenen en afgevoerde mensen. It's not easy being a Russian. Het mondt uit in een algemeen beeld van identiteitscrisis omtrent de gemiddelde Rus die alles door onmacht laat gebeuren, twijfelt aan zichzelf en het systeem en zich, zoals Ravi doet, afvraagt wie of wat hij nu eigenlijk is. De ontknoping sluit daar perfect bij aan in het kader van go with the flow, dat tegen de stroom in zwemmen heel gevaarlijk is in Rusland en onwetendheid zalig maakt ook al is het kunstmatig en nep omdat de realiteit te erg is. Overigens niet te vergeten de gebruikte quote vrij vertaald als; 'vergeet niet dat we niet op aarde zijn, want we zijn in Rusland.'

En met zoveel gelaagdheid is Solaris toch een twijfel geval, want er zit ongetwijfeld heel veel in, voelt de film beter aan dan het erg wazige Stalker en het ontzettend stugge Andrej Rublev, maar is Solaris toch ook weer niet een voltreffer maar eerder een twijfelgeval met een niet heel bijzonder begin, een sterk begin van de middenfase maar dan weer een teleurstellend gedeelte vanaf de helft tot aan het einde. Afijn, wellicht dat het nog eens van een herkijk komt maar voorlopig blijft ook deze Solaris steken op een 3 sterren.

Typisch zo'n film waar je een groot deel van je leven tegenaan zit te hikken, om uiteindelijk tot de conclusie te komen dat ie helemaal zo beroerd nog niet is. Sterker nog; deze filosofische science fiction-film is verrassend intrigerend en soms zelfs best spannend, hoewel aan de erg lange en sporadisch langdradige kant. Visueel nog steeds indrukwekkend en amper gedateerd.

heb je wel gelijk in, het is eigenlijk een typisch Star Trek plot, maar dan uitgesmeerd over bijna drie uur. Er zijn wel nog wat diepzinnigheden toegevoegd die ik echter pas doorzag na raadpleging van enkele analyses.

Visueel uiteraard stukken sterker en met een verassend einde, wat de film voor mij als geheel toch de moeite waard maakte. Het (soms te) trage tempo kon ik wel hebben, maar de "tegenhanger" 2001 vond ik op alle vlakken toch overtuigender. Een derde kijkbeurt zit er voorlopig dan ook niet meer in. Las ergens dat Tarkovsky zelf ook niet helemaal weg was van het resultaat.