Paris, Texas (1984)

Weergaloze film, met voorsprong de beste van Wim Wenders. Subliem scenario van Sam Shepard, uitmuntend (dan weer wijds, dan weer intiem) camerawerk van Robby Müller, om maar niet te spreken van de muziek van Ry Cooder en de schitterende vertolkingen van alle vijf de personages.

Ik heb de film nu een keer of vier, vijf gezien. Het is vooral de dramatische ontwikkeling die Travis meemaakt, die deze film zo bijzonder maakt. Van zonderling met een vergeten verleden naar een man, die alles wat hij liefheeft opgeeft voor het geluk van zijn geliefden. Telkens weer, wanneer Travis tegen het einde van de film zijn stoel omdraait om z’n verhaal te doen, kruip ik naar het puntje van m’n stoel. Geweldig om dan de reacties op het gezicht van Jane te volgen.
Filmkunst met een hoofdletter “F”. Een meesterwerk, zonder meer.

Herzien op Criterion blu-ray. Wat blijft het voor de filmliefhebber een uitkomst dat er met de bluray film eindelijk thuis ervaren kan worden hoe cinema bedoeld is. Eigenlijk bizar hoe lang je het met dergelijke beperkte mogelijkheden moet doen. Sublieme transfer, magistrale picture quality waar de colorschemes erg goed uitkomen, een magnifieke lossless track en de film blijft ook een puur meesterwerk.

Voor de zoveelste keer wordt maar weer eens duidelijk dat het een must wordt mijn favoriete films up te graden naar bluray (vooral criterion). Zal wel wat eurootjes gaan kosten, maar dat heb je als liefhebber.

@Naomi Watts.

@Naomi Watts: Ik weet het niet hoor. Ja, natuurlijk hoor ik het verschil tussen de Rolling Stones of Mendelssohn via een transistorradiootje of op een CD. En natuurlijk zie ik het verschil tussen 'Paris, Texas' of 'Vertigo' op VHS of via een Blu-Ray.

Maar een feit is dat ik al dit prachtigs leerde kennen via een transistorradiootje dan wel een VHS-band. En dat ik van al dit fraais tot in de puntjes van m'n tenen heb zitten genieten. Hoeveel art-house films heb ik niet leren kennen via het kleine scherm van een krakkemikkige studentenbioscoop? En genoot ik toen minder dan de student die nu een Blu-ray op z'n 1080p-monitor zit te kijken? Kijkervaring is aanzienlijk meer dan techniek.

Hetzelfde geldt voor muziek: ik zou er m'n linkerpink niet onder durven verwedden dat de Stones of zelfs de geluidsfanaten van Pink Floyd opwindender muziek maken via een DTS-track en een 7.1 luidsprekersysteem dan voorheen op de zolderkamer met m'n zoveel gebrekkiger platenspeler en m'n stereoboxen.

Kortom, de bijdrage van techniek aan kunstbeleving wordt m.i. overdreven. Al ben ik blij met Blu-ray hoor, en wil de films waar ik écht van houd (zoals Parix, Texas) zeker in dit formaat bezitten. Maar dan is de kunstminnende buit al binnen.

In Blu-ray komt deze film pas echt goed uit de verf.

En zeker Criterion Blu-ray.

Ik geloof het onmiddellijk - maar over 5 jaar is er weer een nieuw systeem en is de blue-ray weer hopeloos verouderd en krijg je dezelfde discussie.

Ik vind Paris, Texas waarachtig een mooie film, dat vond ik destijds al op VHS en vind dat nu voorlopig, zonder enige terughoudendheid, op DVD. Meer kan ik er niet van zeggen.

Uiteraard, maar met bluray is wel de grootste stap gezet om thuis erg dichtbij een bioscoopervaring te komen. Haalt het nog lang niet bij de bios natuurlijk maar met de huidige techniek is de thuiservaring toch ultiem. Grootste stap is hierin wel gezet. Wat niet wil zeggen dat je er niet van kan genieten op dvd of zelfs VHS. Over wat jaren zal je 4K hebben, al zal die stap veel minder groot zijn dan van dvd9 naar Blu-ray.

Dat is ook persoonlijk, voor mij wel belangrijk en doorslaggevend in ervaring. Al begrijp ik best dat er voor velen het verschil niet uitmaakt. Ik vond de film op DVD ook geweldig maar blu-ray is voor mij net die extra mile. Komt er ook nog bij dat het Criterion is, die zorgen ook altijd voor een zeer uitgebalanceerde transfer. Daar zit ook al een groot deel van het verschil.

Amen.

Vorige week deze film trouwens herzien en vooral de scenes in dat 'huis van plezier' zijn magisch.

Ik heb niet per se de behoefte om een discussie van zowat zeven jaar geleden op te rakelen, maar ik citeer dit toch, omdat ik het enerzijds een sterk punt vind, maar anderzijds bij het zien van de betreffende episode toch een heel andere (gevoelsmatige) indruk had. Kan zijn dat het een kwestie van smaak of gevoel is - en dan ben je snel uitgepraat - maar misschien valt er toch nog wat meer over te zeggen.

Wat hier denk ik van belang is, is de setting. Als Travis en Jane elkaar daadwerkelijk face-to-face (aan de bar, of hij had haar ook buiten kunnen opwachten) hadden ontmoet, en Travis had dan zijn verhaaltje afgestoken, dan had het waarschijnlijk niet gewerkt, en was de film inderdaad als een plumpudding in elkaar gezakt.

Maar het is juist die setting van die 'psycho-peepshow', waarin de man als prostituant de vrouw naar zijn eigen fantasie kan vormen, die deze sequentie haar gelaagdheid geeft, en haar zo ontroerend maakt. Omdat die setting een afspiegeling is van hun tot mislukken gedoemde relatie, die gekenmerkt werd door obsessie en een wil tot bezitten van iets dat niet bezeten kan worden. En bovendien daagt voor Travis het besef dat de houding van zijn vader tegenover zijn moeder - de vader die ook probeerde zijn vrouw te 'vormen' naar zijn fantasie - niet wezenlijk verschilt van wat zijn houding tegenover Jane is geweest. In dit alles ingebed, wordt de 'dia/monoloog' veel méér dan een gemakzuchtige uitleg van 'hoe het zit'.

Het gaat Travis ook niet meer om het terugwinnen van zijn vrouw (zoals gezegd, hij had haar buiten kunnen opwachten, en het lijkt me stug dat hij zich aan de bar laat afschrikken door de impliciete dreiging van de pooier), maar meer om het in het reine komen met zichzelf, en met zijn geschiedenis. Om het evenwicht te vinden tussen de mentale polen van het 'mythische' Paris en het 'alledaagse' Texas.

Aardig is ook de referentie aan Der Himmel über Berlin, waar een in zekere zin vergelijkbare 'ontmoeting' plaatsvindt. Ik denk dat Wenders daar inderdaad zijn hand overspeelt, en er niet of veel minder in lijkt te slagen een ontroering over te brengen die kennelijk wel bedoeld was.

Is deze film dan ook in zijn geheel beter dan Der Himmel über Berlin? Och nee. Ze zijn gewoon allebei heel erg goed.

Op 4 juni 2009 schreef ik dit over deze film;

Ik weet niet in wat voor stemming ik toen geweest was, maar nu bij mijn derde kijkbeurt wist deze film mij wél te raken en niet zo'n beetje ook. Ik heb er nu ook echt de tijd voor genomen hoewel ik er weer helemaal niets van verwachtte.

Laat ik alles eens op een rijtje zetten;

De fotografie; die is schitterend en kwam mij nog mooier over als de vorige keer. Dat kan ook niet anders, want de 2e keer zag ik deze film op mijn computerscherm en nu op de flatscreen grootbeeld. Dat is natuurlijk wel even een verschil.

De score van Ry Cooder: Die paste uitstekend in deze roadmovie.

Het verhaal: Voor mij toch het hoogtepunt van de film; de ontmoeting van Travis met Jane en vooral ook de ontmoeting van Jane met Hunter vond ik zeer hartverwarmend. Waarom deze schitterende scènes de eerste twee keer mij niet geraakt hebben, dat zal wel komen omdat ik niet in de juiste mood was. Maar goed, nu was ik dat gelukkig wel. Ben blij in ieder geval dat ik er de moeite voor heb genomen deze film opnieuw te bekijken.

Waardering; verhoogd van 2* naar 4,5*!!

Paris, Texas krijgt re-release via EYE: vanaf 23 mei in de bioscoop.

Een ambiteuze, maar boeiende en epische roadmoviewestern rond basisthema's als vervreemding, eenzaamheid en isolatie. Er wordt schitterend gespeeld en de sfeer is tegelijk mysterieus en poëtisch (het solo gitaarspel van Ry Cooder is daar debet aan). Wim Wenders weet de majestueuze schoonheid van het Amerikaanse landschap te vermengen met (in dit geval bijna Europese) gevoeligheid. Ondanks de speelduur van 147 minuten verveelt de film (ik denk vooral dankzij de personages) geen moment.

Dit noemen we een langdradige film. Kan in een film van 15 minuten vertolkt worden.

Kun je in wezen van Gone with the wind en welke andere film dan ook zeggen. Maar dan heb je de essentie van ware cinema toch niet helemaal begrepen denk ik...

Sommige films krijgen een apart plekje in je geheugen, dat bij herziening alleen maar bevestigd word. Noem het een persoonlijke klassieker.

Een film is ook een ervaring, een bioscoopbezoek kan dat ook zijn. Een film hoeft niet per se geweldig te zijn geweest om je toch de film te herinneren, een film gezien samen met een memorabel vriendinnetje bijvoorbeeld of heel trots samen met je vader als 14 jarig jongetje naar 2001: A Space Odyssey in de Cinerama op de West-Blaak. (Die bioscoop bestaat gelukkig nog, er zijn er zoveel weg...) Zo zal ik It's a Mad Mad Mad Mad World nooit meer vergeten, ik mocht er als 9 jarig jongetje niet in, misschien was de leeftijd 14 jaar en mijn vader was daar woest om. Dat was in het Capitol, ik zie ons nog staan bij de kassa. De zaal werd later een Evangelisch Centrum en wat het nu is, een telefoonwinkel wellicht.

Dát is mede het mooie van film, onderscheidt het zich van literatuur bijvoorbeeld.

En tja, Paris, Texas in 15 minuten, moet er toch niet aan denken...Beroof me alsjeblieft niet van deze schitterende plek in mijn geheugen.

Hahah.

Schitterende film. Erg subtiel, sfeervol, vloeiend en vooral mooi verteld. Prachtige cinematografie met vooral opvallend sterk kleurengebruik. Ook het verhaaltje en de personages zijn top.

Ruime 4*

Paris, Texas, is een film die hoog scoort op visueel vlak en heeft een geweldige, vreemde opening van een desolate woestijn met gortige gitaargeluiden op de achtergrond.

Zodoende is het eerste deel van deze film geweldig te noemen met een mysterieuze, zwijgzame hoofdpersoon waarvan je vooral wil weten wat er met hem gebeurt is.

Een bevreemdende soundtrack, prachtige shots en overtuigend acteerwerk maakt dit wel een uitzonderlijke film waar je wel zin in moet hebben. De film heeft een stroperige tempo en een redelijk, sluimerende uitwerking maar uiteindelijk ben je wel getrakteerd op een stijlvolle, originele film.

Moet wel zeggen dat de film naar het einde toe, meer van zijn charme verliest wanneer je steeds meer te weten komt over de hoofdpersoon. De mysterie ebt steeds meer weg naar de achtergrond en de gitaardeuntjes beginnen na de zoveelste keer wel een beetje irritant te worden.Verwacht dat ik bij de volgende kijkbeurt deze film meer kan waarderen.

Nee, hier hou ik niet van. Trage lang uitgerekte scenes zowel met als zonder even slome dialogen.

Er gebeurd vrijwel niets, en daardoor lijkt het allemaal nog langer te duren.

Vandaag gezien in het eye met robie muler in de zaal (cameraman) mooie beelden maar voor mij maar een saai langdradig verhaal. Het laatste uurtje was nog wel een mooie afsluiting. Al met al niet mijn soort film.

Gelukkig! Ik begon al te denken, dat ik de enige ben die deze film langdradig vind.

Onvoorstelbaar, dat zoiets zo de hemel in wordt geprezen. Ik heb niet de minste behoefte dit geval nog een keer te zien.

Inderdaad!

Ik ga deze film vanavond voor het eerst in de bioscoop zien. Dat is al perfect, maar het mooiste zou zijn als ze de duitse versie zouden vertonen. Ik heb deze film zo ongeveer de eerste 20 keer in het Duits gezien.

Deze film gisteren gezien in Eye, in het kader van het Robbie Müller retroperspectief. De opmerking in de promotiefolder, dat Travis in het begin over de woestijn uitkijkt en dan zijn eigen blikveld inloopt, zette me op het spoor om goed op te letten. En ik heb het idee meerdere keren hun dubbele voertuigen in beeld te zien. In de scene waarin Travis gezicht in de achteruitkijkspiegel te zien is, rijdt hun wagen hun tegemoet; hetzelfde als hij met zijn zoontje de heuvel oprijdt in de scène voor die in het café; en even later in zijn linkerzijspiegel. Dit lijkt me van belang, gezien de scéne op het vliegveld, waarin Travis dezelfde huurauto wil hebben en die vrouw zegt dat ze nog wel een auto van hetzelfde model kan geven. Ook de achtervolgingsscène, waarin twee dezelfde rode chevrolets opduiken, wijst in deze richting. Ik heb alleen nog geen idee hoe ik dit moet interpreteren.

Prima dramafilm die lekker wegkijkt en eigenlijk nooit verveeld.

Dat is een heel mooi betoog van je Leo1954 maar ook voor literatuur geldt dit, je kunt bepaalde boeken in bepaalde omstandigheden en situaties gelezen hebben en die zo temeer een impact op je leven hebben gehad.

Zo ontdekte ik de virtuoze, cynische, schijnbaar marginale literatuur van Charles Bukowski in een periode waarin het mij niet allemaal voor de wind ging en ik zelf figuurlijk langs de uiterwaarden van de samenleving zwierf, en ik door het lezen van Bukowski zo een 'broeder in de misère' kreeg, een stem die mijn eigen gedachten verwoordde. Dat is iets wat ik 20 jaar na dato niet meer kan vergeten en dat een stempel drukt op die specifieke literatuur.

Ik bedoel maar, dit gaat op voor elke vorm van kunst en geeft dit, en je leven zelf, zo een meerwaarde.

Wanneer ik Paris, Texas voor het eerst zag en wat het toen met me deed? Waarschijnlijk vond ik hem op VHS in een videotheek in Winkelcentrum Woensel te Eindhoven. Ik was geïntrigeerd, zondermeer, maar de herkenning van de wanhoop en eenzaamheid en rusteloosheid van Travis (Harry Dean Stanton) en de noodlottige vervreemding van al wat je dierbaar is, moest toen nog komen.

En dat kwam, en (of liever gezegd: maar) sindsdien wordt de film, zoals een echte klassieker, met de jaren alleen maar beter.

Edit: Zojuist de Criterion Collection editie besteld (alsmede die van Wenders' Der Himmel über Berlin) - ik ben benieuwd in hoeverre het veelbelovende bonusmateriaal mij kan overhalen Paris, Texas dan toch eindelijk verdiend als meesterwerk te kunnen bestempelen.

Ik wacht af.

Ja Yorgos, ook ik heb Bukowski bewonderd en doe dat nog steeds. Literatuur kent natuurlijk zijn kracht, maar als gebeurtenis is bioscoopbezoek toch wel speciaal.

Draait nu als re-release. Weet iemand waarom?

EYE/NFM had een Robby Müller retrospectief: zie ergens Film >> Algemeen >> EYE Film Instituut Nederland

Aha, dank U!