The Godfather (1972)

Ik heb totaal niks toe te voegen wat al tig keer gezegd is hier. Het is dan ook heel simpel: The Godfather is een film die je niet kan weigeren.

4,5 * Capo di tutti capi

Een topfilm die ik meerdere keren kan herbekijken zonder verveling. Echte Italiaanse sfeer, traag opbouwend, maar niet " te " traag en een realistische spanning. De film heeft ook de juiste sfeer, muziek en tijdsgeest. Dit is voor mij een echte maffia film.

Paar weken terug in de cinema meegepikt, en op het grote scherm kwam dit wel heel erg binnen zeg. Toen ik de film 12 jaar geleden voor het eerst zag - als jong tienergastje met een ontluikende filmpassie - vond ik hem al fantastisch (4.5*), maar een verhoging naar de volle pot kan nu absoluut niet meer uitblijven. Ik ga het kort houden - want als er nu over één film al alles gezegd is - maar hier valt kortom niets op aan te merken. Een familie- en misdaadepos dat je 3 uur lang ongelooflijk geboeid houdt, van de grote momenten en iconische quotes tot de kleine details. Die onovertroffen opening met de bruiloft, waar je de hele ensemble-cast op een heerlijk gezapig tempo ontmoet, Michael in het donkere, verlaten ziekenhuis bij zijn vader (begeleid door die fantastisch dreigende muzieknoten), de meeting in het restaurant, de weidse, nostalgische shots van het prachtige Sicilië, de Don met zijn kleinzoontje in de wijngaard, het laatste gesprek tussen de Don en Michael - ''I never wanted this for you'' -, en dan dat hele laatste stuk met Michael die de bazen van de andere families allemaal laat omleggen, ge-cross-cut met de doopscène, en de laatste scène waarin je als kijker - samen met Kay - beseft dat Michael helemaal gecorrumpeerd is geraakt door macht en wraak, en onbereikbaar is geworden voor zijn geliefden. Die kille, koude blik van Pacino gaat door merg en been. Later werd hij de king of overacting, maar wat een beheerste, subtiele en ingetogen rol is dit.

Zo'n beetje off the top of my head mijn absolute favoriete momenten, maar ik kan er gemakkelijk nog 50 opnoemen. De film heeft genoeg aandacht voor kleine karaktermomenten en rustige ontwikkeling, maar boldert tegelijkertijd ook aan zo'n entertainend hoog tempo voorbij. Die balans is misschien nog wel het knapste aan The Godfather. Naast natuurlijk de magistrale cinematografie - de film is ontzettend donker gefilmd vaak, maar dit kwam op het grote scherm zo goed tot z'n recht - de iconische soundtrack (misschien wel de mooiste ooit in filmgeschiedenis) en de ijzersterke acteerprestaties. Uiteraard Brando en Pacino, maar ook in de kleinere rollen.

Gewoon een ongelooflijke productie, waarin elk detail klopt. Ik ging het kort houden - bij deze niet gelukt, maar goed - maar een dikke 5* langs mijn kant is long overdue. Binnenkort Part II er achteraan gooien, ook die is 12 jaar geleden voor me.

Moord en vergelding, het eeuwenoud recept voor vele verhalen. Neem daar het maffiawereldje bij en je krijgt vergelding om vergelding. Oog om oog, tand om tand, en wie loog een mes in z'n hand. Gevolgd door een touwtje om de hals of door een kogelregen doorzeefd. Er stappen er al dan niet kortstondig in het huwelijksbootje, verder leggen er vooral vele het loodje.

Als tiener kon ik me in zo'n film niet vastbijten. Als adolescent deed ik nog wel eens een poging, maar ik kwam er gewoonweg niet doorheen. Ouder worden en een drang om vele klassiekers op de teller te krijgen, hielp om me er wel eens door te worstelen. En warempel, ik vind The Godfather best kijkbaar. Absoluut goddelijk zoals z'n algemene status zal ik hem nooit vinden, maar wel zowat de beste pure maffiafilm die ik zag. Al vond ik Casino ook wel wat van dit niveau (al vond ik die destijds in de bioscoop niet zo goed als dat ik hem later vond).

Vind het wel fascinerend hoe de Italianen zo een greep op de Verenigde Staten en ook wel Hollywood hebben gehad. Met uiteraard al de spaghettiwesterns om te beginnen, maar dus ook de vele maffiafilms. Al is dat de voorbije decennia zo lijkt het wel fel weggeëbd. Van mannen als Al Pacino, John Cazale, Robert De Niro en Joe Pesci is de Italiaanse afkomst duidelijk. Vind dan ook vooral Marlon Brando hier verbluffend. Hij van gemengde Brits-Iers-Duits-Nederlandse afkomst en dus niet direct Italiaans bloed door de aderen vloeiend, speelt toch maar knap Don Corleone.

A gift from cinema history you can’t refuse

Ik heb een bekentenis te maken: dit is geen herziening van een film die ik al had gezien vóór ik begon met reviews schrijven voor Moviemeter, maar simpelweg omdat ik The Godfather nog nooit had gekeken…

Toen ik jonger was, lag mijn focus vooral op blockbusterfilms. Naarmate ik ouder werd, heb ik meerdere keren op het punt gestaan om deze klassieker te kijken, maar liet ik mij telkens tegenhouden door de gedachte dat de film onmogelijk aan alle verwachtingen zou kunnen voldoen. Daarnaast hebben opmerkingen over de traagheid en complexiteit van het verhaal, in combinatie met de speelduur van bijna drie uur, mij er in het verleden van weerhouden om eraan te beginnen. Ook speelde mee dat ik bang was dat de film te sterk verouderd zou zijn.

Hoewel ik moet toegeven dat mijn 16-jarige zelf de schoonheid van deze film waarschijnlijk niet volledig had kunnen waarderen, schaam ik mij enigszins dat het zo lang heeft geduurd voordat ik dit unaniem geprezen meesterwerk eindelijk heb gezien. Na het kijken van The Godfather kan ik namelijk niet anders concluderen dan dat deze film tot de basisopvoeding van iedere filmliefhebber behoort. Mijn zorgen over eventuele overwaardering bleken volledig onterecht.

Wat betreft de vermeende traagheid en complexiteit: je moet er inderdaad voor gaan zitten en bereid zijn je mee te laten voeren, maar zolang je je aandacht erbij houdt, is het verhaal uitstekend te volgen. Al was ik zo nu en dan even in de war over wie nou precies wie was, kon ik de verhaallijn zonder verdere problemen volgen.

Ik kan deze film niet anders omschrijven dan als een geschenk uit de filmgeschiedenis. Een geschenk van bijna 55 jaar oud dat tevens als tijdscapsule werkt: gesitueerd in de jaren ’40, gemaakt in de jaren ’70, en nog altijd verrassend sterk overeind is gebleven. De vele iconische scènes en het natuurgetrouwe maffiasfeertje, dat als inspiratie heeft gediend voor talloze films, series en games, spelen hierin een grote rol. En natuurlijk mogen de uitmuntende acteerprestaties van met name Marlon Brando en Al Pacino ook niet onvermeld blijven

Aan iedereen die, om wat voor reden dan ook, nog nooit aan deze trilogie is begonnen: zet dit bovenaan je prioriteitenlijst. Ik kijk in ieder geval uit naar de overige twee delen. En daar ga ik nu zeker geen jaren meer mee wachten

5,0 ★

Pfoe, moeilijk te beoordelen. The Godfather wel eens voorbij zien komen toen ik net MovieMeter ontdekte, maar toen was ik hier natuurlijk nog veel te jong voor. Later de film eerlijk gezegd een beetje gemeden, omdat het maffia-genre niet zo aan mij besteed blijkt. Films als Goodfellas en American Gangster kan ik zeker nog om bepaalde aspecten waarderen, maar het is onwaarschijnlijk dat dergelijke films ooit van mij de hoogste score zullen krijgen.

De reden daarachter is gelijk voor mij het grootste 'mankement' aan The Godfather: het doet me werkelijk he-le-maal niets. Ik leef niet of nauwelijks met deze personages mee, ondanks dat ook ik de namen van de acteurs die op de poster pronken indrukwekkend vind en ik zelfs vind dat die namen het ook best goed doen hier. Marlon Brando, Al Pacino en James Caan spelen allen personages die bijzonder tot de verbeelding spreken en de iconische status dubbel en dwars verdiend hebben, maar tegelijkertijd bekruipt me toch geregeld een 'het zal wel' gevoel. De film bevat veel langdradige scènes waarbij groepen samenkomen om zaken te bespreken. Daarbij worden een hoop namen genoemd en het feit dat ik die namen om de haverklap vergeet - en ook weinig behoefte voel om uit te pluizen om wie het gaat - is eigenlijk tekenender dan ik op dat moment zelf wil toegeven.

De film neemt de tijd voor het vertellen van dit familieverhaal. Dat heeft als voordeel dat er ruimte is voor het creëren van onderhuidse spanningen én dat enkele scènes, en dan refereer ik met name naar eigenlijk alle aanslagen, eens temeer binnenkomen. Zo zitten er absoluut een aantal scènes in die ik niet gauw zal vergeten en de climax stond me zelfs nog een beetje bij van ongeveer 20 jaar geleden. Dat zijn tekenen dat de film qua sfeerschepping gewoon een hoop goed doet en visueel straalt de film bij vlagen klasse uit. Ook de muziek vond ik sterk.

Maar goed, het punt blijft natuurlijk dat ik vooral mijn eigen ervaring moet laten meewegen. En als ik dan heel eerlijk ben, moet ik toegeven dat ik me hier wel doorheen heb moeten worstelen. Enerzijds zit je constant naar iets te kijken waarvan je weet dat het goed uitgevoerd wordt, maar anderzijds laat het me echt volledig koud. Ik had gehoopt dat het een onverwachte match zou blijken, want met deze status moet je The Godfather als filmliefhebber gewoon een keer gezien hebben, maar het zat er niet in. Zeg nooit nooit, maar voorlopig laat ik het hier weer even bij. Qua score lijkt het me dan ook fair om precies in het midden te gaan zitten.

2,5*