2001: A Space Odyssey (1968)

Uiteraard heb ik het over mezelf, daarvoor is het een mening. En ik ben iemand die een film beoordeelt op hoe het mij aangrijpt. Een goede vertelling in woord en beeld is bij mij vaak de belangrijkste factor. De verhaallijn in 2001 is flinterdun. Met rijk bedoel je wellicht dat het een groots verhaal verteld, in woord en beeld wordt er namelijk bar weinig verteld. Zo weinig dat het niet past binnen de conventies van wat normaal als film wordt gezien. Ik ben geheel voorstander van afzien van conventies, maar dan moet je het wel goed doen; 2001 weet mij echter zelden te prikkelen.

Veel wordt er inderdaad niet in beeld vertelt, maar wat je wel te zien krijgt zijn minutieus geregisseerde sleutelscenes. Persoonlijk vind ik het juist erg fijn als een dilmmaker veel weg laat en de kijker de ruimte geeft hier zelf invulling aan te geven. Op zo'n moment krijgt film een poetische kwaliteit waarbij het ook meer om de betekenis achter de woorden gaat dan om hetgeen letterlijk gezegd wordt.

Kubrick geeft niet alleen ruimte tot invulling, maar ook zeeën van tijd. En wat heb ik aan ruimte tot invulling? Een blanco canvas geeft ook veel ruimte tot invulling, maar prikkelt en inspireert mij niet. Het canvas is mij te leeg.

Begrijp me niet verkeerd, het hoeft van mij ook absoluut niet voorgekauwd te worden. Maar Kubrick serveert mij telkens summiere porties (jouw 'sleutelscenes'), afgewisseld door indrukwekkende, maar oppervlakkige spektakelstukken die weinig bijdragen aan het geheel. Wellicht dat jouw fantasie aan het werk gaat tijdens deze ruime tussenpauzen, en er een rijker verhaal ontstaat dan werkelijk het geval is, bij mij gebeurt dat niet.

Mijn fantasie kan er nooit een rijker verhaal van maken dan het geval is. 100.000 jaar menselijk evolutie en vooral wat komen gaat is niet te bevatten. Daar kan ik gerust maanden op los fylosoferen. Dus de rijd die Kubrick mij geeft is eerder bij lange na niet voldoende dan te veel. Want laten we wel wezen, het gaat om een kwartiertje draaiende ruimteschepen een een kwartiertje screensver gebeuren. Het verhaal met HAL is gewoon zeer spannend en ontroerend.

Dit was een film waar ik mij een beetje voor schaamde; ik had hem nog steeds niet gezien, en had hem bovendien al een hele tijd op dvd liggen. De lange speelduur en wetenschap dat de film nogal traag is, waren de factoren om de film niet snel in de speler te stoppen. Uiteindelijk bleek dit eerste flink mee te vallen. 'Slechts' 2 uur en 10 minuten (excl. aftiteling). Traag was de film echter wel. Heerlijk traag.

Wat een trip was deze film. Kan mij goed voorstellen dat deze prent een walhalla voor psychedelica aanbiddende stoners is. Visueel is het nogsteeds verbluffend. Alles zit zo sterk in elkaar. Fantasievolle effecten, die vakkundig zijn uitgevoerd. Opmerkelijk vind ik dat deze film iets minder dan 10 jaar voor Star Wars is uitgekomen. Tot op heden was mijn idee dat dit de meest vakkundige sci-fi uit de jaren oud was. (ben btw geen grote sci-fi liefhebber)

Een onuitputtelijke inspiratie bron voor vele latere filmmakers (deed mij trouwens wel erg vaak aan Casper Noe's 'Enter the Void' denken) en een terechte klassieker, uiteraard.

Een klassieker.
Krijg er een beetje dezelfde nostalgische gevoelens bij als bij mijn oude buizenradio uit dezelfde tijd. Overduidelijk gedateerd, maar toch mooi. De apenpakjes en maquettes kunnen anno 2011 echt niet meer natuurlijk en zijn erg aandoenlijk, vooral tijdens de bombastische en trage scènes. En toch heeft de film veel indruk op me gemaakt.

Bijzonder interessant is het beeld van de toekomst dat geschetst wordt. Kubrick lijkt de mensheid te waarschuwen voor zichzelf en wat hij creëert. Supercomputer HAL 9000 wordt mee de ruimte ingezonden en dat maakt de aanwezigheid van de mens overbodig. HAL brengt spanning in de film, maar dat resulteert nogal voorspelbaar. Hij dient dan ook meer voor de filosofische kant van de film.

De film eindigt nogal vaag en staat open om er zelf over verder te filosoferen. Ieder denkt er het zijne over. De site Kubrick 2001: The space odyssey explained - kubrick2001.com geeft "de uitleg" mooi weer in een leuke animatie (mijn ideeën over de film leken er sterk op).

Al met al (vooral de eerste kijkbeurt) een indrukwekkende film, waarover je nog wel even kunt nadenken. Het oogt behoorlijk gedateerd, maar de filosofie achter de film blijft gelden voor de toekomst.

Haha, prachtig:

Samsung’s prior art argument against iPad design: Stanley Kubrick’s ?2001: A Space Odyssey? | 9to5Mac | Apple Intelligence

Hoezo moeilijk doen

Enter The Void deed mij maar één enkele keer aan 2001 denken. En dat klopt ook ergens want de regisseur van ETV wou een hele film maken over één bepaald element in 2001.

Eens te meer blijkt dat Kubrick geen 'onzin' verzon, maar vanuit logica tot een ontwerp kwam dat bijna 1 op 1 overgenomen is door Apple in de vorm van de iPad.

Wat een genie!

De grotere versie met een uiterst mysterieuze 'uitstraling' is natuurlijk The Monolith. De DVD begint niet voor niets met een geheel zwart beeld in de verhouding van 1,85 : 1.

Iemand de verhoudingen van de Monolith al opgemeten

Edit: Ik lees net dat de originele beeldverhouding 2,20 : 1 en 2,35 : 1 was. Verder wilde Kubrick met een tetraëder als 'artifact' van start maar is daar vanaf gestapt vanwege reflectie van het licht.

Hij heeft deze film natuurlijk wel samen gemaakt en geschreven met Arthur C Clarke, die meer bekend staat om zijn briljante inzicht in de science facts dan Kubrick...

Clarke bracht Kubrick ook in contact met vooraanstaande wetenschappers uit de lucht- en ruimtevaart voor deze film.

Arthur C. Clarke heeft deze film niet gemaakt, hoor.

Samen gemaakt met...

Gebaseerd op een kort verhaal van hem The Sentinel. Verder verliep het schrijven van de film (de screenplay) door Kubrick samen met het schrijven van het verhaal door Kubrick en Clarke.

Daarnaast was Clarke een belangrijke adviseur rond de futuristische en technische zaken in deze film...

Nee, niet samen gemaakt. Niks gemaakt.

Wat is je punt nou??? Kubrick had deze film nooit kunnen maken zonder hem...

Kubrick heeft de film gemaakt en niet "Kubrick en Clarke" hebben de film gemaakt.

Kubrick is de regisseur maar die kunnen in hun eentje ook niet zo veel... De rol van Clarke bij het maken van 2001 gaat wel wat verder dan de rol van technisch adviseur hoor. Een aanzienlijk gedeelte van creatieve proces staat ook op zijn naam.

Ze hebben samen het verhaal geschreven. Kubrick heeft de film gemaakt en Clarke heeft ongeveer gelijktijdig het boek geschreven. Ik herinner me zelfs dat Clarke niet helemaal akkoord was met de visie in de film.

Clarke heeft geloof ik een ander einde in het boek. Maar vooral voor de technische input (zoals die iPad avant la lettre) had Kubrick hem wel degelijk nodig.

Ik geloof dat het boek ook veel meer verklaard ... integenstelling tot de film. Maar goed, zolang je maar niet denkt dat Clarke op de filmset stond om Kubrick te vertellen hoe hij een film moest maken ... Net zoals de NASA specialisten stond Clarke in dienst van Kubrick. In principe heeft hij geen zeggenschap.

Zonder Newton had de film met kaarsen en lichtinval gemaakt moeten worden. Bedankt meneer Newton voor de verbeterde lampen.

Onzin Clarke stond helemaal niet in dienst van Kubrick. Ze werkte intensief samen aan het verhaal van 2001. Clarke schreef het boek terwijl Kubrick aan de screenplay werkte, ieder op hun eigen manier.

Bovendien is de geestelijk vader van 2001 net zo goed Clarke, het is geboren uit 2 korte verhalen van hem. Childhoods End, over een buitenaardse beschaving die de mensheid verder helpt in de evolutie en The Sentinel, over een buitenaardse pyramide op de maan.

Bovendien had Kubrick de hulp van Clarke en andere wetenschappers keihard nodig om in beeld te brengen wat toen nog niet bestond.

Ik vind Kubrick een briljante geest en deze film een van de beste ooit gemaakt maar Kubrick heeft het niet in zijn eentje gedaan....

Een bijzondere film dat wel. Zeker voor zijn tijd 1968. De film moet het echter vooral van de mooie beelden hebben. En die beelden zijn inmiddels toch wel wat gedateerd. Het verhaal daarentegen is erg vaag en mager. Maar het grootste bezwaar is toch wel de lengte en de traagheid waarmee deze film voort slentert.

Film is een lust voor het oog, prachtige beelden en technieken om het allemaal nog wat beter in beeld te krijgen. De tijd vliegt voorbij en er zit redelijk wat spanning in, echter ben ik er over het algeheel gezien niet heel enthousiast over. Het verhaal heeft redelijk weinig om handen en er komen veel extra beelden bij die geen toevoeging hebben aan het verhaal.

Oei, viel me dat even tegen...

Er zitten wel een paar leuke beelden in - zeker als je rekening houdt met het jaar waarin de film gemaakt is - maar de film kon me gewoon totaal niet boeien. Van de prehistorie tot de ruimtereizen...ik vond er gewoon niets aan! De film duurde dan ook veel te lang naar mijn zin en ik was dan ook zeer blij toen de 140 minuten voorbij waren. Al een geluk dat de ondersteunende muziek nog de moeite waard was, anders was het helemaal huilen met de pet op.

Ik geloof dat ik deze film inmiddels een keer of drie gezien heb. Ondanks dat niemand precies weet waar deze over gaat, is het niet lastig om te volgen. Niemand (ongetwijfeld inclusief Kubrick) weet waar het precies over gaat. Ik heb wel een idee, maar is maar op weinig gebaseerd. Interessant vind ik het wel dat we het prille begin en het waarschijnlijke eindstadium van de menselijke evolutie en de verbanden te zien krijgen. Ik kan het filosofische gehalte van 2001 wel erg waarderen. Het enige wat deze film vermoeiend maakt is de vreselijke traagheid. De beelden zijn wel mooi, daar niet van. Hier en daar had Kubrick best wat stukken wel mogen weghakken met een botte bijl. Al met al interessant, maar geen uitzonderlijke film.

Ik denk dat je (Thomas Alva) Edison bedoelt...? (Sir Isaac) Newton is die van de zwaartekracht, dat was inderdaad een hele verlichting van de wetenschap, maar da's wat anders.

De een vindt het een zeer spannende belevenis, de ander een slaapverwekkende reisje door het heelal.

Het idee vind ik wel leuk, maar ik vind de film zeer langdradig. De muziek vind ik sowieso niets aan en heb het gevoel dat deze film het graag van zijn muziek wilt hebben. Aangezien ik de muziek niets aan vind is veel kracht van deze film sowieso weg weg.

Wel vind ik de decors en de effecten mooi gemaakt voor zijn tijd.

Het verhaal weten we nog steeds niet...

Vanavond om 21.00 uur op TCM.