Det Sjunde Inseglet (1957)

Dat is inderdaad raar, want daarmee suggereer je dat men blijkbaar niet intelligent genoeg was om het op een modernere manier te doen. En de vergelijking met de Mona Lisa is helemaal niet misplaatst, aangezien een schilderij ook meerdere aspecten kent waarop je het kan beoordelen. Misschien vinden sommige mensen het gezicht van Mona Lisa mooi, maar haar hals, handen en de achtergrond niet. Zoals jij slechts enkele scenes van het Zevende Zegel mooi vindt, maar het overgrote deel niet. En dat heeft puur met jouw smaak te maken en niets met de skills van de maker.

Intelligentie is meteen zo'n groot woord, maar misschien zeg ik het verkeerd. Ik denk niet dat het met een gebrek aan kennis of kunde te maken heeft, maar ik denk wel dat Bergman andere prioriteiten stelde. Wellicht was hij meer begaan met het script of met de acteurs. Jij hebt vast meer over hem gelezen, maar ik lees net op de engelstalige wikipedia deze passage:

Komt op mij over alsof de cinematografie inderdaad niet Bergmans belangrijkste aandachtspunt was.

Of Nykvist deed zijn werk zo goed (in de stijl van Bergman), dat de cinematografie geen aandachtspunt meer hoefde te zijn. Een regisseur is immers gewoon een directeur/manager. Een goede leidinggevende verzamelt sterke mensen om zich heen die hun eigen boontjes kunnen doppen, zonder steeds aan het handje te worden genomen.

Maar goed, ik denk dat we er wel uit zijn.

Ja laten we het erbij houden. Ik ben in ieder geval je gedachten hierover een stuk beter gaan begrijpen.

Dit is een grote tegenvaller zeg. Dit is mijn tweede Bergman en had hier best veel van verwacht. Het thema interesseerde me, het idee van het schaakspel tussen de ridder en de dood vind ik een erg goed concept. Al heb ik daar helaas zelden iets van gezien. Dat had veel beter uitgewerkt kunnen en moeten worden. In plaats van dit op een leuke manier uit te werken laat Bergman ons drie niet-grappige idiote toneelspelers zien. Ik vraag me af wat voor meerwaarde dat heeft gehad aan deze film. Dit kon me totaal niet boeien. De belichting is overigens een van de sterke punten, Visueel was er enigszins nog wat te genieten van The Seventh Seal. Het verhaal is me erg tegengevallen en met de twee sterren die ik aan deze film toeken ben ik nog zeer redelijk! 2*

Hangt er maar vanaf in hoeverre er visueel binnen de standaard lijntjes wordt gekleurd en/of hoe mooi de beschikbare mogelijkheden gebruikt worden. De openingsscene van Touch of Evil alleen al zegt dat daar op zijn minst gepoogd wordt creatief te zijn in elk geval.

Dat kan. Maar wederom, een kijker hoeft het niet eens te zijn met de visie van een regisseur (of periode). Slechte visie/keuzes heeft zeker ook met skills te maken.

Alles is te herleiden tot persoonlijke smaak/mening. Zie punt hierboven.

Het gedeelte na de komma verzin je er zelf bij. Iemand die een bepaald werk iets te weinig kleurtinten (cameraperspectieven) vindt hebben om goed te zijn is zijn mening. Heeft niks te zien met moderne referentiekaders of wat dan ook (genoeg films die een waaier aan divers camerawerk tonen zowel na, tijdens als lang voor de jaren 50).

Typisch een film die de tand des tijds wat mij betreft niet volledig heeft doorstaan. Een aantal mooie momenten, bijvoorbeeld de slotscène, maar verder voelde het vaak een beetje uitgerekt en bij elkaar geharkt aan. Technisch gezien ook niet heel sterk, helemaal als je bijvoorbeeld kijkt naar The Seven Samurai, die 3 jaar hiervoor uitkwam.

Inderdaad een stuk beter dan deze

Behoorlijk indrukwekkende film. Sowieso visueel een aantal ijzersterke shots. Geen seconde vervelend en een aantal ijzersterke scènes. Toch ben ik benieuwd naar de achterliggende thema's van deze film, want dit lijkt me zoveel meer dan alleen een simpel filmpje waarbij het einde op het eerste oog lijkt op een "En toen werd ik wakker en bleek het een droom te zijn"-filmpje.

Iemand?

Hierzo. Ik zie je bericht nu pas, goed dat je één van de beste films aller tijden hebt bekeken.

Het belangrijkste thema van de film is het stilzwijgen van God. De ridder keert terug van de kruistochten en is door alle verschrikkingen die hij heeft meegemaakt zijn geloof kwijtgeraakt. Hij wil graag een teken krijgen dat God bestaat en dat het leven zinvol is, om met zichzelf in het reine te komen. In plaats daarvan ontmoet hij de Dood, die hem helemaal geen antwoorden kan geven omdat de Dood ook niets weet. Wel krijgt hij de kans om nog één goede daad te verrichten, door de schaakpartij met de Dood. Dankzij dit uitstel kan hij het jonge gezinnetje redden.

Verder zit de film vol met Bijbelse verwijzingen naar de Openbaring van Johannes (het laatste oordeel etc.). Ook het schaakspel loopt als een rode draad door de film; dat is vooral gebaseerd op de Middeleeuwse folklore dat de Dood graag een potje schaakt. Het eindshot is een verwijzingen naar de Danse Macabre (de Dodendans), ook iets uit de Middeleeuwse volkscultuur.

De personages gaan allemaal op verschillende manieren met de situatie om. De ridder blijft tot het einde toe God aanroepen (die blijft zwijgen). Zijn page is de scepticus, die er helemaal niets om geeft of God bestaat of niet. Voor hem is het leven één zinloze ellende en je moet er maar het beste van maken. Het jonge gezinnetje daarentegen is optimistisch en de acrobaat ziet ook Maria als teken van hoop. Zij geloven in het goede van de mens. De smid verbeeld de gewone man, de Jan Modaal. Hij begrijpt helemaal niets van alle hoogdravende theorieën van de andere personages en neemt het leven gewoon zoals het is. De critici van deze film lijken vooral op de smid.

Er zullen nog vast veel meer verwijzingen inzitten, maar ik heb geloof ik de belangrijkste zaken wel samengevat.

Ok, dank je.

Welke film zou je mij aanraden om mee door te gaan? Liefst weer eentje met zo'n lekkere speelduur als deze. Dus geen Fanny och Alexander.

Ik raak een beetje in identiteitscrisis, want bij Dolls schreef je nog

Even een korte reactie, want dit gaat zwaar off-topic. Dolls is een arthouse film pur sang, die moeilijk is te interpreteren. Dialoog is er nauwelijks, de handelingen van de personages zijn op z'n minst opmerkelijk en het plot (?) bijna geheel afwezig. Bij Het Zevende Zegel vind je deze zaken veel makkelijker terug. Het is een straight A->B verhaal, dialoog is er in overvloed en het plot roept ook weinig vragen op. De film zit weliswaar vol met referenties, maar die hoef je echt niet allemaal te zien om het verhaal te kunnen volgen.

Graag gedaan. F&A is trouwens een heerlijke film, maar die moet je maar eens kijken als je echt tijd en zin hebt. Ik zou verder gaan met Smultronstället (1957) of Jungfrukällan (1960). Allebei een vrij korte speelduur en net als het Zevende Zegel redelijk eenvoudig te volgen. Heb je zin in een wat zwaardere Bergman, dan kan je bijvoorbeeld aan Tystnaden (1963), Persona (1966) of Nattvardsgästerna (1962) beginnen. Speelduur valt weliswaar mee, maar in deze films is geen ruimte meer voor luchtigheid.

Dat waren zo'n beetje de 5 films waar ik tussen zat te twijfelen. Dan kies ik wil eentje van die eerste twee.

Ik heb Dolls helemaal niet ervaren als een moeilijke film. Ik heb vooral de mooie beelden en muziek op me af laten komen. Als je naar m'n mening kijkt bij de film, zie je dat ik ook nauwelijks op de inhoud in ga en als ik alle meningen nalees geldt dat volgens mij voor de meeste mensen die de film een hoge beoordeling geven. Dat komt denk ik omdat men vooral gegrepen wordt door de esthetiek, maar ook omdat volgens mij je helemaal geen NRC-intellectueel hoeft te zijn om een interpretatie erop te plakken, want de het is nou niet bepaald moeilijk om de thema's van Dolls te ontdekken.

Dat ik Het Zevende Zegel veel minder waardeer heeft maar deels te maken met dat ik niet zoveel met het thema heb dat inderdaad wat meer rechttoe rechtaan is. Heeft toch zeker ook met esthetiek te maken, maar goed, die discussie hebben we al eerder gevoerd.

Zelden heb ik de psychologie van een personage zo goed uitgewerkt gezien als in Wilde Aardbeien, elke scène zegt ontzettend veel over de hoofdpersoon (en andere personen ook). Dus om dat nou onder redelijk eenvoudig te plaatsen. Maar eigenlijk heb je gelijk, want Wilde Aardbeien is in ieder geval geen zware opgave om te kijken, en je kunt er zelf zo erg de diepte mee in als je wilt. (en ik ruk je worden uit context, je zei redelijk makkelijk te volgen)

De Maangdenbron vond ik eigenlijk wat tegenvallen. Dialoog bevatte vrij weinig interessants naar mijn inziens en daar had ik echt het gevoel dat ik naar een wat oude film zat te kijken, wat ik anders nooit heb bij Bergman. Maar ik ben een van de weinigen bij wie die tegenviel dus die ga ik je (Chevy) niet afraden.

Fanny & Alexander heb ik nog altijd niet gezien, maar dat komt doordat ik op dvd altijd de 3 uur versie tegenkom, en dan denk ik dat ik Bergman geen recht doe door een ingekorte versie te kijken. Of moet ik dat maar voor lief nemen en gewoon de korte versie pakken, Lord Flasheart of iemand anders?

Mijn kennismaking met Bergman vanavond was een bijzondere. De film voelde aan als een folklore met tal van verwijzingen en verborgen boodschappen met een link naar de eeuwen oude folklore's. Als ik de film weer een ga herkijken zal ik eerst eens mijzelf inlezen in de folk verhalen waar de film veelal naar verwijst. Intelligente dialogen en poëtische voordragen zorgen voor een interessante film. Vooral Jöns wist mijn aandacht vast te houden met zijn prachtige sceptische voordragen. Of de clowneske liedjes van de acrobaat vol met interessante woordkeuzes.

Voor nu nog een 4* en snel door naar de volgende Bergman

De 3-uurs versie is op zich prima. Die heb ik als eerste gezien. De 5-uurs versie vond ik zeker de moeite waard, maar heeft mijn beoordeling niet veranderd.

Erg fijn overigens dat Bergman weer eens in de lift zit. Doet me goed, al die positieve geluiden.

Ik zit nu een beetje op een punt dat ik verder ga kijken dan Kubrick, Hitchcock, Scorsese en Tarantino. Dan pas kom je bij de Bergmans, Moodyssons en Kitano's. Ik heb er alvast 2 klaarliggen. Waarschijnlijk morgen. Hou je updates maar in de gaten.

Vergeet Wilder niet Chevy

Ik heb me zowaar vermaakt bij deze Bergman-film, na het stomvervelende Scenes uit een huwelijk en Persona waar ik mijn aandacht ook al moeilijk bij kon houden, lijkt dit meer op een echte speelfilm met veel buitenscenes, en sterke beelden.

Deze film spreekt me aan op verschillende niveaus, maar is bovenal gewoon briljant (!) ...

(schrijnend en universeel.)

Max von Sydow is geweldig. Hij acteert op een hele zachte, subtiele manier & portretteert verdriet en tederheid als geen ander.

Ik ben niet erg goed in het geven van redenen "waarom", voor dingen die ik voel of waardeer, maar Det Sjunde Inseglet is jaren mijn favoriete film geweest omdat ik er erg mee resoneer op emotioneel vlak. Ik hield vooral van de expressionistische beeldtaal en de uitbeelding van de menselijke natuur.

Het leven biedt ons maar een belofte in ons bestaan, en dat is onze eigen dood. We zullen misschien nooit weten wat het hiernamaals inhoudt (als dat er al is), en dit mysterie kan Antonius Block niet uitstaan. Zijn onvermogen toe te geven aan het geloof van iets dat buiten zijn controle ligt verhindert hem ervan de "triomf van het leven" te voelen. Aan het einde van Det Sjunde Inseglet biedt Bergman geen belofte van het hiernamaals (hoe zou hij dat immers kunnen?). Hij beweert alleen dat je de Dood niet kan bedriegen. Hij zal je vinden waar je ook bent, en hij zal je leiden naar het onbekende.

Antonius Block: Nothing escapes you!

Death: Nothing escapes me. No one escapes me.

"Faith is a torment. It is like loving someone who is out there in the darkness but never appears, no matter how loudly you call."

Gisteren besloot ik Det Sjunde Inseglet nog maar een keer te herzien en de top-10 notering blijft staan als een huis. Een prachtig apocrief en compromisloos verhaal dat zich afspeelt in het donkere Zweden van de Middeleeuwen. Door de indrukwekkende zwart-witfotografie wordt het allemaal nog donkerder en grauwer.

Opvallend is het verschil in karakter van de twee hoofdrollen - Block die verontrust is over Gods stilte en een oplossing voor het geloof zoekt tot aan schildknaap Jons, die het leven neemt zoals het komt en daar geen vragen bij stelt. Als de dood zich introduceert in de film, in de gestalte van Bengt Ekerot, weet Block dat zijn tijd erop zit. Door een compromis te sluiten met de dood, in de vorm van een potje schaak, hoopt hij zijn tijd genoeg op te rekken om zijn zoektocht naar God/zijn vrouw(?) te volbrengen.

Omdat dit een film van Bergman is, weet je al dat je geen interventie kan verwachten van een goddelijke macht, en zodoende staat Block er alleen voor. Om nog enige betekenis aan zijn leven te geven besluit hij een jong gezin, dat met hen meereist, te redden van de dood. Als de dood het gezelschap dan uiteindelijk komt opeisen, is Block de enige die zich niet berust op zijn lot en zodoende probeert hij met een smeekbede tot God om vergiffenis te vragen. Zonder succes uiteraard want de film eindigt geweldig met een dodendans richting het onbekende/de dood.

Dan ook nog even mijn waardering uiten voor de acteurs, met name voor von Sydow; zijn subtiele, stoïcijnse aanpak voor dit enigmatische karakter is memorabel. En eigenlijk kan ik net zo lovend zijn over de hele crew die aan dit project heeft meegewerkt, van cinematograaf Fischer tot aan de geweldige regisseur Bergman.

Mooie zoektocht in zwart en wit naar zin van leven en dood, sfeervol vormgegeven in de stijl van een soort middeleeuws mirakelspel, met vooral in de komische scènes shakespeariaanse trekjes.

Bergman veroorlooft zich bij die zoektocht nogal wat anachronismen - de pest, de heksenvervolgingen én de kruistochten worden hier onbekommerd op één hoop gegooid, en in de Middeleeuwen werd er echt nog niet door leken uit de bijbel gelezen, en al helemaal niet in de landstaal - maar dat alles zou je als functioneel kunnen beschouwen voor de apocalyptische sfeer die hij wil scheppen.

Wat zijn de mogelijkheden volgens Bergman in deze film om je te verhouden tot de dood, en dus het leven? Ridder Block, niettegenstaande zijn kennelijke vroomheid, blijkt niet zozeer geïnteresseerd in 'geloof', als wel in 'kennis'. Vanuit de christelijke logica gezien is het dan niet zo gek dat hij overal, zelfs in de biechtstoel, de dood op zijn pad vindt, die geen 'antwoorden' heeft. Troost vindt hij alleen in de ontmoeting met het eenvoudige, liefdevolle gezinnetje van de toneelspeler, wiens visioenen overigens wél de hoop en de 'kennis' lijken te vertegenwoordigen waar hij vergeefs naar op zoek is.

De lichtelijk zelfingenomen schildknaap Jöns, die met een paar stoere acties enkele medemensen uit de puree weet te helpen, staat met zijn demonstratieve cynisme en openlijke minachting voor alle 'zinzoekerij' misschien wel het dichtst bij de hedendaagse agnosten en atheïsten, en zal om die reden uit die hoek wel op sympathie kunnen rekenen. Waar geen waarde is, kan er ook maar weinig verloren gaan, nietwaar?

Wat die heroïsche en tegelijkertijd zich het gemakkelijk makende houding waard is, staat te bezien. Zijn poging zijn zwijgzame beschermelinge te overtuigen dat er troost ligt in het zinloze van alles, lijkt niet veel indruk op haar te maken. En zijn opmerking dat hij maar afziet van het doden van de bewakers van de 'heks' omdat zij 'toch al bijna dood is', is ijdel en goedkoop te noemen.

De 'middeleeuwse' en religieuze setting waarin Bergman zijn vragen stelt, geeft aan de ene kant een passende dramatische en magische dimensie aan de kwestie, en anderzijds schept het natuurlijk afstand; tot de hedendaagse kijker nog wel meer dan al het geval was in de jaren vijftig. Maar die afstand tot dit soort vragen is er so wie so in het dagelijks leven. Stelt Bergman hier de zaken te... zwart-wit, te oppervlakkig, voor? Mja. Misschien zijn die vragen uiteindelijk wel eenvoudig en zwart-wit.

In ieder geval levert een en ander in Het Zevende Zegel wat mij betreft een aantal prachtige, huiveringwekkende en hilarische scènes op.

Anderhalf uur duurt dit, maar er zit hier zó veel in.. Zware filosofische verwijzingen, wat luchtigere scènes, en een onvergetelijke beginscène. Misschien wordt dit wel bij herziening *5 sterren, ook al heb ik gezworen niet zo snel meer 5 sterren te geven als vroeger.

Een rijk filmhistorisch document, zeker en vast. Maar een film die mij echt op zichzelf aangrijpt, weet te boeien, doet "warm lopen"... nee, dat eigenlijk niet... Voor mij wat té onnatuurlijk, gestileerd, koel, "veraf", artificieel, "houterig", theoretisch...

Je hebt klassiekers die almaar slechter worden (Citizen Kane) en films die steeds beter worden. Det Sjunde Inseglet beoordeel ik iets hoger bij deze eerste herziening en de rek is er nog lang niet uit. Det Sjunde Inseglet zag ik enkele jaren al eens en toen zou ik waarschijnlijk 3,5 sterren uit 5 gegeven hebben. Nu vallen in elk geval meer stukjes op zijn plaats. De film is als een groot schilderwerk. Het heeft de tijd nodig om alle details te zien. Inmiddels ben ik wel oud en wijs genoeg om in te zien hoe sterk de wisselwerking is tussen Block en de Dood. Ook het religieuze fanatisme heeft Bergman prachtig weten te verbeelden. Het is mij nog niet bepaald duidelijk waarom Block de beroemde schaakwedstrijd aangaat. Ik kies er dan ook voor om dat lekker zelf uit te vogelen in plaats visies op IMDB over te nemen. Er zitten veel sterke scenes in. Voorlopig is die in het biechthokje mijn favoriet.

Het is grappig om te zien hoe Bergman met minimale middelen er voor heeft kunnen zorgen dat de middeleeuwen waarheidsgetrouw overkomen. Veel beter dan de meeste grootse miljoenenproducties uit Hollywood. Het optreden halverwege is daar een heel goed voorbeeld van. Muziek en beelden zijn in elk geval prachtig. Er valt voor mij echter nog heel wat te ontdekken aan Det Sjunde Inseglet. Wordt vervolgd met een nieuwe review.

Toch een lichte tegenvaller, want van Bergmane heb ik al zeer goede werken gezien. Het was niet het filosofische, al vind ik lappen opgelepelde tekst niet het meest interessant om te zien - dan lees ik liever een boek, of het feit dat ik niet elke scène direct snapte, dat ik de film nogal afstandelijk vond overkomen en dat ik wat plichtmatig keek. Gevoel? Nee, overall zeker niet.

Een enkel goed shot, een aantal mooie beelden met stampende muziek dat deed denken aan Rashomon en heel redelijk acteerwerk zit er wel allemaal in, maar ook al te vaak wat stilte's die ik niet bijzonder vond en nergens wist de film me te raken. Emotioneel niet en intellectueel niet.

Ik zal hem nog wel eens zien, wellicht dat het moment beter is. Voor nu wel een ruime voldoende, maar absoluut geen topscore. 3,5*.