Det Sjunde Inseglet (1957)

Schitterende film.

Uitstekende acteurs en een verhaal dat dieper gaat dan de meeste films.

De stijl waarin de film gefilmd is doet denken aan werk van Kurosawa.

Die comediant vond ik trouwens erg lijken op Roberto Begnini. Iets ingetoger misschien, maar zijn mimiek en speelstijl lijken erg op de zijne.

Ik vond de Dood erg mooi gespeeld door de betreffende acteur. Grappig dat de Dood aanspreekbaar is en het potje schaken met de ridder vond ik erg komisch.

Voor nu 4 sterren. Misschien meer als ik 'm nog eens zie.

Toen ik deze film gezien had dacht ik: "Tja...... " Maar na enig uitleg van Goodfella werden de meeste dingen me wel duidelijk. Een erg onderhoudende film met een zeer goed verhaal en een sterke cast. 4*

Ik heb hem vorige week gekeken, en gisteren nog een keer. Ik vond het een meesterwerk, bij bepaalde scenes (de biecht, de dood van Raval, de processie van armen, de Dans van de Dood) kreeg ik serieus kippenvel. Door het non-budget kon ik de eerste maar moeilijk heenkijken, maar dat deed uiteindelijk voor de beleving van deze film niet ter zake. En holy shit, wat zetten Max von Sydow, Gunnar Björnstrand en Bengt Ekerot geweldige acteerprestaties neer.

Roemenswaardige film, vijf sterren.

Wat een alles omvattend verhaal bevat deze film. Er komen zoveel zaken aanbod over het leven dat ik nog geen eens alles heb kunnen ontdekken. De film is prachtig gefilmd in zwart wit en ik ben er verzekerd van dat de film enorm veel kracht zou verliezen als deze ingekleurd zou zijn. Heel veel fascinerende scenes waarvan ik er maar even 2 noem:

-de scene waarin de dood het leven van de man in de boom komt opeisen en na de boom te hebben omgezaagd, de eekhoorn tevoorschijn komt
- de scene waarin een man het leven van een andere wil afnemen, maar na een tijd het toch niet doet.


voorlopig hou ik het op 4.5 sterren

Veelomvattend. Deze film is echt heel bijzonder in het behandelen van levensvragen. Het verlangen naar een reden om te bestaan, goed en kwaad, angst voor de dood, zelfkennis, schuld en onschuld en nog veel meer. En dat in anderhalf uur. Dat is een eerste keer wat moeilijk behapbaar. De film is nog niet helemaal geland zeg maar. Hoe het koele cynisme van sommige kruisvaarders veliger kan zijn dan het enge zelfkastijdingsgeloof van de armen, hoe ik soms een naive (?) geest zou willen hebben als het jongleursechtpaar. De prachtige biechtscene. De mooie "geluksscene" met de aardbeien. Het maakt allemaal indruk. Maar ik heb het gevoel dat ik nog de helft van de film heb laten liggen. Daarom geef ik nu voorzichtig 4.0* met bijna een garantie op meer. Ik ben hier nog lang niet klaar mee.

Beetje gemengde gevoelens bij deze film.
Hij is natuurlijk mooi gefilmd, hoogtepunt de scene van de zingende, zich geselende groep mensen die boete doet .

Bovendien zijn de levensvragen in de film erg interessant, de scenes met Antonius Block zijn dan ook verreweg de hoogtepunten uit de film.

Het probleem is echter dat de setting en de rest van de verhaallijnen me niet boeiden, terwijl ze toch een groot deel van de film in beslag namen. Die toneelspelers met hun irritante liedejes en die kerel die zijn vrouw kwijt is bijvoorbeeld, konden me eigenlijk wel gestolen worden .

Ik had dus eigenlijk iets zwaarders en diepers verwacht (en gehoopt), qua uitwerking.

Ongelofelijk. Wat een film.

De opening knalt er meteen in met de arend uit Openbaring 8:13 en het Dies Irae. Vanaf dan ontrolt zich een tragikomische parabel die zijn weerga niet kent. De combinatie tussen humor en diepgang, die ook aan te treffen is bij Bergmans Fanny och Alexander, is voor mij uniek. De processie behoort tot de indrukwekkendste scenes die ik ooit zag. Het contrast met het kunstenaarsoptreden en het gelijktijdige avontuurtje van de derde kunstenaar met smidsvrouw Lisa geeft de scene nog extra diepgang.

De gehele film bestaat eigenlijk uit contrasten, zwart tegen wit, prachtig geaccentueerd door de low-key belichting. Maar ook de personages steken schril tegen elkaar af: Anthonius Block als ridder die in niets op een ridder lijkt in tegenstelling tot zijn wapenbroeder, die iedereen probeert te helpen maar nergens in gelooft.

Verder wemelt het van de verwijzingen naar dood en apokalyps: het zwarte paard, de doodskop (dankzij de magnifieke kadrering continu in beeld tijdens een idyllische conversatie tussen Block en de kunstenaars), Michael (de naam van het kind, tevens de engel die de hemelse machten aanvoert), de bijl.

Het laatste gedeelte bonsde mijn hart in mijn keel. De ongrijpbare spanning in dialogen en close-ups verraadt de meesterhand van Bergman.

De film krijgt nog extra lading in de context van de koude oorlog. Niet voor niets heeft Det Sjunde Inseglet een enorme invloed gehad op de 'art cinema' en baande het de weg voor Fellini, Antonioni en de nouvelle vague.

Het derde meesterwerk dat ik van Bergman heb gezien. Nu zeker de volle score: 5* en nr. 3 in mijn top tien.

Ik zou niet weten waarom wel.

Anyway, mijn mening is Jordy's levensvisie en de commentaar van kos en AHWA in de mixer gegooid.

De film zag er redelijk goedkoop uit. Niet alleen qua kostumering en aankleding, ook het acteerwerk was vaak niet te pruimen. Een opvallende scene was bijvoorbeeld het wakker worden van die kerel in het toneelgezelschap. De humor werkte in dat opzicht ook niet. De scene tussen de smid en de acteur ... wat moet je daar nu mee ? De belichting was verder visueel aantrekkelijk, de kadrering jammer genoeg niet, waardoor er ook visueel niet veel te beleven viel.

Daarbij schaar ik mij ook bij de groep mensen die de opgeworpen vragen alles behalve interessant of relevant vindt. Ongetwijfeld dat deze film een diepe herkenningswaarde heeft voor mensen die wel met dit soort vragen worstelen, maar wat mij betreft had Bergman ook een film kunnen maken over het vraagstuk "waarom zijn de bananen krom".

Blijft enkel de dood als een ietwat interessant (maar pover uitgewerkt) figuur. Het schaakspel is amusant, het feit dat hij bomen staat om te zagen minder.

1*

Saai, een goed script dat niet goed uitgewerkt zou worden en niet interessant omdat men niets kan met de opgeworpen vraagstukken over de dood. De commentaren bij deze film logen er af en toe niet om. En dan was de film ook nog eens in het zwart - wit!

Ik verwachtte dan ook een saaie film, ik ben immers ook niet wekelijks bezig met nadenken over de dood.
Ik deel Jordy `s mening dat als je zelf gelukkig bent en de mensen om je heen gelukkig maakt dat je niet naar een nog hoger doel hoeft te streven. Ik ken iemand die veel aan reiki doet. Ikzelf deed het wel eens voor de grap af als een soort sekte. Hij gelooft dat er iets na de dood zal zijn. Dat maakt het voor hem acceptabeler. Na de dood is niet plotklaps alles afgelopen. Zelfs als zijn eigen kind dood zal gaan, zal hij zich troosten met de gedachte dat het kind van bovenaf naar hem kijkt. Doodgaan is niet erg voor degene die doodgaat, maar vooral voor de nabestaanden. Iedereen verwerkt dat natuurlijk op zijn eigen manier.

Deze film verraste mij in positief opzicht. De wit - zwarte kleuren waren een keer mooi om te zien. De stenen die aan de zee lagen zagen er zo verschillend uit van bovenaf en de gezichten van de acteurs en actrices waren zo fel wit als de zon op hun scheen, dat ik de film visueel best aantrekkelijk vond. Het thema werd boeiend doordat luchtige dialogen zich afwisselde met met zwaardere dialogen. Ik heb ook een paar keer flink gelachen om sommige dialogen/personages: de smid die een ego van hier tot en met Tokyo heeft en een man die het over geile vis heeft en vervolgens zegt dat hij een hele gevoelige ziel heeft. Leuk contrast.

De confrontaties met de dood vond ik ook erg leuk om te zien. Vooral het einde waarin de personages dansend de dood tegemoet gaan . Zoiets overkomt iedereen nou eenmaal. Je hoeft er helemaal geen vrees voor te hebben.

Det Sjunde Inseglet heeft me niet alles kunnen brengen wat ik ervan verwacht had. Zo vond ik de aankleding van de acteurs vrij suf, geen moment had ik het idee naar kruisridders te kijken. Ook de scène waarin de Dood een boom omzaagt vond ik maar een vreemde eend in de bijt. Bijzonder knullig zelfs. Daarnaast staat de spanningsboog niet de hele film gespannen; daar waar sommige scènes bijzonder knap waren betrapte ik mezelf er bij enkelen ook op maar wat naar de klok van mijn dvd-speler te kijken. Denk bijvoorbeeld aan de scène in het bos waarin de vrouw weer terecht is.

Daar tegenover staat goed camerawerk, mooie belichting, maar vooral ook enkele scènes die ijzersterk waren, en mijn aandacht weer volledig bij de film wisten te krijgen. Vooral de ontmoetingen met de Dood, en dan met name de dialoog tussen beiden in het kloostertje (?) die wel wat stof tot nadenken geeft, de scène bij de brandstapel en de eindscènes. Ook de angst voor 'de plaag van God' in de middeleeuwen wordt erg goed uitgebeeld.

Antonius wist dat hij dood zou gaan en wilde voor eens iets zinnigs doen met zijn leven en achterhalen wat de zin van het leven is, en of God en de duivel wel bestaan. Heb ik het nou goed begrepen dat hij zijn leven zin heeft proberen te geven door het stel, met hun zoontje, te laten ontsnappen aan de Dood? Ik kon het volgende ook niet helemaal plaatsen. Bij de brandstapel deed Antonius de gruwelijke ontdekking dat er niets was, geen duivel en geen God. Ook in het gesprek met de Dood in het kerkje lijkt hij aan het bestaan van God te twijfelen. Wanneer de Dood hem en zijn companen later komt ophalen begint hij echter direct te bidden tot God. Was dit angst voor de dood of was hij teruggekeert naar zijn geloof?

Ik keek de film op een ietwat onmogelijk tijdstip en heb misschien wat gemist aan verwijzingen, symboliek e.d. Er waren enkele punten die ik nog niet volledig plaatsen kon, maar vond ze wel intrigerend. Daartegenover stonden echter ook enkele punten van ergering. Ik heb ooit een filmcriticus horen zeggen dat je Bergman pas na je 30e écht zal gaan waarderen, ik hoop dat die weg voor mij wat minder lang zal zijn. Ik houd het voorlopig op een 3.5, een herziening zal zeker gaan uitmaken of ik er later meer (of minder, maar daar ga ik niet vanuit) uit kan halen.

Naar aanleiding van de nogal filosofische discussies over deze film - in mijn laatste bericht ging ik behoorlijk off-topic - heb ik deze film vanmorgen maar weer eens voor de zoveelste keer bekeken. Ik blijf het met "Tystnaden" Bergman's beste film vinden. In visueel opzicht blijft dit een schitterende film om te zien. De scenes die mij het meest bijblijven zijn de schaakpartijen van Antonius Block met de dood en de dodendans op het eind van de film. Ook de opening, twee paarden die in de branding staan, had voor mij iets fascinerends. Ook vind ik in deze film duidelijke kenmerken terug van de expressionistische cinema uit de jaren twintig. Dat Bergman voor hij ging filmen geïnteresserd was in het theater wordt in deze en ook in zijn andere films duidelijk getoond. De scene met de komedianten spreekt voor zich.

Ingmar Bergman is voor mij een van de filmmakers, wiens films mij nooit vervelen.

Vandaag Det Sjunde Inseglet op een zo objectief mogelijke manier gezien. De verwachtingen waren namelijk heel hoog. Na het zien van de film kan ik talloze positieve punten opsommen. De film bevat een groot aantal interessante karakters, is rijk van aankleding en met name De Dood is in eerste instantie een geweldige toevoeging.

Toch blijf ik ook bij deze klassieker een paar problemen hebben. Waar andere films van Bergman, als met name Persona, perfect de balans vinden qua sfeer en gevoel, doet Det Sjunde Inseglet dat op een aantal momenten duidelijk niet. Ik vond de komische momenten die talrijk aanwezig waren voor het grootste deel overbodig en overdreven. De "vader" van Roberto Benigni hoef ik echt niet in zo'n film te zien. Zonder die onzin zou het gezin ook wel puur bij mij overkomen. De humor is wat mij betreft dodelijk voor het karakter en de impact van De Dood.

Verder is mijn gevoel na afloop veel minder en heeft het godsdienstige thema weinig gevoels bij mij losgemaakt. Hoewel het uitgangspunt bij voorbaat absurd is, zou het bij een betere uitwerking best kunnen werken. Het beste voorbeeld daarvan is Ordet van Dreyer. Wat mij betreft is Det Sjunde Inseglet duidelijk niet tijdloos genoeg voor de status die het nu onder de liefhebbers geniet.

Na 3 kijkbeurten mag wel een half puntje bovenop. De dialogen hadden dit keer een Poëtische significatie voor me. Overdonderd niet volledig, maar blijft een uiterst geslaagde film.

"If everything is imperfect in this world, love is perfect in its imperfection."

Poeh, dit was zwaar verontrustend. Een ridder komt na tien jaar terug in Zweden en ziet daar hoe de pest op verschillende manieren om zich heen grijpt en zijn land verpest . Vrij lastige film, maar wel boeiend en het bevat een aantal mooie scenes, en dan met name de schaakscenes. Ook mooi hoe de dood uitgebeeld wordt, idd fantastisch . Dit is zeker voor herziening vatbaar.

Had toch gehoopt op iets meer mysterie en grimmige sfeer. Det Sjunde Inseglet toont mooie plaatjes en is hier en daar aardig sfeervol (zeker in de scènes rondom meneer Dood), maar de af en toe wat flauwe personages en bijbehorende humor stuurde de film weer een andere richting in. Erg storend was het niet, maar hoopte toch dat de nadruk wat meer bij het schaakspel kwam te liggen en de toon van de film wat duisterder was. Desondanks blijft de film wel boeien en er komen een aantal mooi geschoten plaatjes voorbij. En over mooie plaatjes gesproken; wat is Bibi Andersson een prachtige dame.

3,5 sterren.

Mijn derde Bergman en na het redelijke Persona en de prima Tystnaden was ik erg hoopvol gestemd voor deze film, maar helaas viel Det Sjunde Inseglet toch behoorlijk tegen.

Laat ik maar met de positieve punten beginnen. Het personage "de dood" is erg interessant en wordt ook erg goed gespeeld. Ook Max von Sydow zet een goede rol neer en de schaakscenes tussen de twee met het bijbehorende praten zijn hoogtepunten van de film, samen met de dansende dood en de dood die een boom omzaagt, wat ik wel een goede scene vond.

Daarentegen staan ook een heel aantal negatieve punten. Ik vond de overdreven humor soms erg storend en weinig subtiel, net als de muziek die soms iets te nadrukkelijk aanwezig was en vooral niet mooi is. Daarnaast was het acteerwerk van de rest van de cast soms ook best wel matig tot slecht. Ook het hele Godsdienstige gebeuren boeide mij maar erg weinig. Verder zaten er nog wel een paar mooie shots in.

In zijn geheel scoort de film echter onvoldoende en hoop ik dat mijn volgende Bergman toch wel weer wat beter te verteren zal zijn.

2,0*

Tweede Bergman en ook deze vond ik vrij sterk. Wat makkelijker dan Persona. Filosofisch is dit gewoon vrij interessante materie, pakt aardig uit. Verder een sterke cinematografie wederom.

Mijn favoriete regisseur zal hij niet snel worden, maar Bergman levert voor zover wel interessante films af.

3.5*

I met Death today. We are playing chess

Ik had al vaker een aantal Bergmans in de winkels zien staan maar mijn vader zei altijd dat het zwaar filosofische films waren dus had ik altijd wat mijn twijfels om er één te kopen. Uiteindelijk toch maar een duik in het ongewisse genomen en afgegaan op het plot voor mijn eerste Bergman. Ik kan nu al zeggen dat er meer gaan volgen.

Het idee van Het Zevende Zegel vind ik bijzonder fascinerend. Het toeval is dat ik een tijd geleden aan een boekenreeks van Darren Shan ben begonnen waarin ongeveer hetzelfde uitgangspunt wordt gebruikt maar Bergman verdient alle krediet natuurlijk. Ik dacht wel dat het verhaal zich meer ging concentreren op de schaakwedstrijd zelf en dat allemaal gemengd ging worden met filosofische gesprekken en flashbacks over de ridder zijn jeugd. Met die filosofische gesprekken zat ik juist, met al de rest niet maar dit is gewoon beter uitgewerkt dan mijn idee. Vooral ook de twijfel van Antonius Block of dat God nu echt bestaat of niet wordt een aantal keren prachtig in beeld gebracht wat dan uiteindelijk resulteert in een knappe climax waarin eigenlijk iedereen zijn eigen lot lijkt te accepteren met uitzondering van diezelfde Block. De monoloog die Jöns dan nog even afvuurt hoort dan ook tot het beste van heel de film. Gelukkig moet je niet wachten tot het einde van de film om de beste scènes te zien want er zitten vaak echte pareltjes tussen. Waar ik ook nog van verschoot is dat er een aantal keren er zich vrij grappige situaties aan bod komen, meestal in de vorm van Jof. Vond het eigenlijk wel verdient dat hij samen met Mia en Mikael aan de dans van de dood ontsnapt want hij is dan ook de enige het leven neemt zoals het is en zich niet bemoeit met zaken zoals de pest of liefde. De dood zelf wordt trouwens ook wel op een interessante manier uitgewerkt. Simpelweg een man die gewetenloos is en waar niet aan te ontsnappen valt met als hoogtepunt wanneer hij op een ludieke manier de boom begint om te zagen waar Raval in verborgen zit. Het eind van die scène waar Raval sterft en er een eekhoorn op de boom komt zitten is tegelijkertijd lekker symbolisch. Eén leven gaat, een ander komt in de plaats. Prachtig gewoon.

Tot zover het verhaal. Een andere grote kracht van Het Zevende Zegel is zonder twijfel de sterke cast. Voor mij geen enkele bekende acteur (met uitzondering van Max Von Sydow) maar stuk voor stuk zetten ze erg sterke rollen neer. Zo is Bengt Ekerot gewoon ideaal als de dood en is Max von Sydow, die later echt bekend zou worden in zijn rol van The Excorcist, al even ideaal. Gunnar Björnstrand komt ook goed over als de nuchtere Jöns en dan blijft uiteindelijk het humoristische koppel, Nils Poppe en Bibi Andersson over als respectievelijk Jof en Mia. Die geven dan ook net dat humoristische tintje dat de film nodig heeft om niet te zwaar te worden. Film had voor mijn part ook nog wel wat langer mogen duren.

Alleen al voor de conversaties tussen de dood en Block is dit het kopen waard.

Dikke 4.5*

Tegenvaller

Mij eerste Bergman, ik had er vele meer van verwacht. Het verhaal boeide mij niet zo en de stijl van de film vond ik ook niet zo leuk.

Eeen paar leuke scénes maar voor de rest heb ik mij vrij hard verveeld.

2*

Film die gemengde gevoelens naar boven brengt.

Langs de enige kant was ik onder de indruk van de cinematografische schoonheid die Bergman hier op het doek tovert met enkele grijstinten, de twee wondermooie dames (vreemd dat dit niet opgemerkt wordt ?) en het algehele mystieke sfeertje.

Anderzijds is dit een film die het zeker voor een deel moet hebben van zijn filosofische achtergrond. Deze kon bij mij niet echt doordringen. Ik vond het iets voor in de godsdienstles in het 1ste middelbaar. Een geseculariseerde remake zou mij misschien meer kunnen bekoren.

Na 'Persona' is dit mijn 2e Bergman (pas) en ik weet nu al dat ik veel meer van deze regisseur moet gaan zien. Moeilijk te beoordelen dit, maar erg fascinerend weer.

Eerlijk is eerlijk; veel heb ik nog niet begrepen, maar ik vind het ook altijd mooi om dingen te lezen over een film als deze, na het zien ervan. De film gaat diep, érg diep, nog dieper zelfs. Hoe zit het met Antonius en De Dood? Det Sjunde Inseglet roept zóveel vragen op en kent veel mooie, enge en komische scénes, schitterend.

De filosofische gesprekken zijn best interessant en de humor werkt uitstekend. Dat alles verpakt in veel mooi geschoten plaatjes en ik ben weer tevreden, Bergman.

Mijn eerste Bergman en dan ook gelijk zijn bekendste (naar mijn weten).

Kort gezegd: hij viel zwaar tegen.
Interessant thema, de dood, en mooi gefilmd maar de uitwerking is bijna om te huilen. Het begin vond ik al wat rommelig, want na de mooie scene op het strand met het begin van het schaakspel, krijgen we een ruwe overgang waarbij de hoofdpersoon met zijn compagnon quasi-nosi rond loopt op zijn paard. Speelt zich dit voor of na het schaakspel af? Dat werd uiteindelijk wel beantwoord, maar het was geen fijne overgang.

Vervolgens word er een vrolijk driekoppig toneelgezelschap geïntroduceerd met vrolijke liedjes en grappige voorstellingen. Prima, maar wat is hun relatie met het grote verhaal? En is hun toneelstuk relevant, behalve het feit om aan te geven dat zij toneelspelers zijn?
Uiteindelijk word in ieder geval de eerste vraag wel beantwoord.

Verder lijken de personages veel langs elkaar heen te leven. Zoals het derde lid van de toneelgroep die overlijd en niemand die hem vervolgens lijkt te missen, of hem nog eens opnoemt.

Misschien dat ik deze film nogmaals moet bekijken om de waarde goed in te zien, maar deze eerste keer viel vies tegen. Gelukkig was het wel aardig gemonteert en gepaard met mooie shots, zodat het visueel niet saai was, maar inhoudelijk zaten er behoorlijke haken en ogen aan.

Bepaalde klassiekers krijgen door de jaren heen een bepaalde iconische staat die vertekenend werkt tegenover de film zelf. The Seventh Seal is bijvoorbeeld wereldberoemd dankzij het schaakspel tussen ridder Antonius Block en De Dood. Verder staat de film te boek als een bijzonder zware overpeinzing over thema's als doodgaan, het hiernamaals en de vergankelijkheid van de mens. Dat dit slechts een klein aspect is van een grotere film, is minder bekend.

Gesitueerd ten tijde van de kruistochten en met name de komst van de grote pestplaag, is The Seventh Seal ook zeker een film waar De Dood niet alleen als een donkere wolk boven hangt, maar ook als personage tussendoor loopt. Toch is de film lang niet zo zwaar als zijn reputatie doet vermoeden; vrolijke muzikale intermezzo's, cynisch-komische dialogen en irritant vrolijke personages doen de toon, zoals gezet door ridder Block en zijn zoektocht naar ofwel God dan niet de Duivel (niet echt geholpen daarin door De Dood), vaak teniet.

The Seventh Seal is daardoor grotendeels intrigerend, maar ook zeer onevenwichtig. De film is op zijn sterkst tijdens de zoektocht van Block en de mensen die hij daarin tegenkomt (met name het tot de brandstapel veroordeelde meisje), maar hoewel de overige personages de nodige kleur en narratieve rijkdom toevoegen, had het wat mij betreft wel wat compacter en filosofischer gemogen. De verschillende karakters laten weliswaar allen een andere houding tegenover het leven en de dood zien, maar een dramatische impact had het nu alleszins voor mij niet.

Bengt Ekerot als De Dood is daarentegen werkelijk fantastisch; hoewel in een teleurstellend kleine rol, brengt hij precies het nodige gewicht en mysterie, afgewisseld met een enkel moment van zwarte humor dat niet afdoet aan zijn dreiging. Had The Seventh Seal zich meer geconcentreerd rond zijn interactie met Block, dan was het makkelijk het meesterwerk geweest dat ik had verwacht. Nu is het een intrigerende film die achteraf blijft rondspoken, maar wellicht later herzien moet worden met dit keer de juiste verwachtingen. 3.5*

Mijn eerste Bergman, en het viel me visueel nog alleszins mee, gezien het jaartal. De belichting was soms bijzonder fraai te noemen bij enkele close-ups van gezichten, maar voor de rest valt er visueel weinig te genieten of het moeten de knappe vrouwen zijn. De scène van de optocht die de voorstelling onderbreekt was wat mij betreft het meest indrukwekkend, vooral door de muziek, maar als je op dat moment denkt dat er visueel meer met verschillende cameraperspectieven gedaan kan worden, is er toch iets mis. Met de dodendans op het einde had toch ook echt meer gedaan kunnen worden dan een ver uitgezoomd shot. Muziek noemde ik net al, was soms indrukwekkend, vooral het Dies Irae thema dat meerdere malen voorbij komt, maar helaas een beetje spaarzaam, waardoor de scènes tussen de zwaartepunten aan sfeer inboetten.
Met het thema kan ik niet zoveel, al kan ik me voorstellen dat de film je erg raakt als je hem kijkt op het moment dat je met dezelfde vragen worstelt. Een film met levensvragen is bij mij overigens niet bij voorbaat kansloos, gezien het feit dat ik een film als Tenshi no Tamago wel kan waarderen. Wellicht omdat ik daar zo word meegevoerd in de vreemde wereld van die film dat die vragen op dat moment wel als relevant aanvoelen. In ieder geval faalt The Seventh Seal daar in.
2* voor de mooie belichting en de mooie vrouwen.

Ik heb me zowaar vermaakt bij deze Bergman-film, na het stomvervelende Scenes uit een huwelijk en Persona waar ik mijn aandacht ook al moeilijk bij kon houden, lijkt dit meer op een echte speelfilm met veel buitenscenes, en sterke beelden.

"Faith is a torment. It is like loving someone who is out there in the darkness but never appears, no matter how loudly you call."

Gisteren besloot ik Det Sjunde Inseglet nog maar een keer te herzien en de top-10 notering blijft staan als een huis. Een prachtig apocrief en compromisloos verhaal dat zich afspeelt in het donkere Zweden van de Middeleeuwen. Door de indrukwekkende zwart-witfotografie wordt het allemaal nog donkerder en grauwer.

Opvallend is het verschil in karakter van de twee hoofdrollen - Block die verontrust is over Gods stilte en een oplossing voor het geloof zoekt tot aan schildknaap Jons, die het leven neemt zoals het komt en daar geen vragen bij stelt. Als de dood zich introduceert in de film, in de gestalte van Bengt Ekerot, weet Block dat zijn tijd erop zit. Door een compromis te sluiten met de dood, in de vorm van een potje schaak, hoopt hij zijn tijd genoeg op te rekken om zijn zoektocht naar God/zijn vrouw(?) te volbrengen.

Omdat dit een film van Bergman is, weet je al dat je geen interventie kan verwachten van een goddelijke macht, en zodoende staat Block er alleen voor. Om nog enige betekenis aan zijn leven te geven besluit hij een jong gezin, dat met hen meereist, te redden van de dood. Als de dood het gezelschap dan uiteindelijk komt opeisen, is Block de enige die zich niet berust op zijn lot en zodoende probeert hij met een smeekbede tot God om vergiffenis te vragen. Zonder succes uiteraard want de film eindigt geweldig met een dodendans richting het onbekende/de dood.

Dan ook nog even mijn waardering uiten voor de acteurs, met name voor von Sydow; zijn subtiele, stoïcijnse aanpak voor dit enigmatische karakter is memorabel. En eigenlijk kan ik net zo lovend zijn over de hele crew die aan dit project heeft meegewerkt, van cinematograaf Fischer tot aan de geweldige regisseur Bergman.

Mooie zoektocht in zwart en wit naar zin van leven en dood, sfeervol vormgegeven in de stijl van een soort middeleeuws mirakelspel, met vooral in de komische scènes shakespeariaanse trekjes.

Bergman veroorlooft zich bij die zoektocht nogal wat anachronismen - de pest, de heksenvervolgingen én de kruistochten worden hier onbekommerd op één hoop gegooid, en in de Middeleeuwen werd er echt nog niet door leken uit de bijbel gelezen, en al helemaal niet in de landstaal - maar dat alles zou je als functioneel kunnen beschouwen voor de apocalyptische sfeer die hij wil scheppen.

Wat zijn de mogelijkheden volgens Bergman in deze film om je te verhouden tot de dood, en dus het leven? Ridder Block, niettegenstaande zijn kennelijke vroomheid, blijkt niet zozeer geïnteresseerd in 'geloof', als wel in 'kennis'. Vanuit de christelijke logica gezien is het dan niet zo gek dat hij overal, zelfs in de biechtstoel, de dood op zijn pad vindt, die geen 'antwoorden' heeft. Troost vindt hij alleen in de ontmoeting met het eenvoudige, liefdevolle gezinnetje van de toneelspeler, wiens visioenen overigens wél de hoop en de 'kennis' lijken te vertegenwoordigen waar hij vergeefs naar op zoek is.

De lichtelijk zelfingenomen schildknaap Jöns, die met een paar stoere acties enkele medemensen uit de puree weet te helpen, staat met zijn demonstratieve cynisme en openlijke minachting voor alle 'zinzoekerij' misschien wel het dichtst bij de hedendaagse agnosten en atheïsten, en zal om die reden uit die hoek wel op sympathie kunnen rekenen. Waar geen waarde is, kan er ook maar weinig verloren gaan, nietwaar?

Wat die heroïsche en tegelijkertijd zich het gemakkelijk makende houding waard is, staat te bezien. Zijn poging zijn zwijgzame beschermelinge te overtuigen dat er troost ligt in het zinloze van alles, lijkt niet veel indruk op haar te maken. En zijn opmerking dat hij maar afziet van het doden van de bewakers van de 'heks' omdat zij 'toch al bijna dood is', is ijdel en goedkoop te noemen.

De 'middeleeuwse' en religieuze setting waarin Bergman zijn vragen stelt, geeft aan de ene kant een passende dramatische en magische dimensie aan de kwestie, en anderzijds schept het natuurlijk afstand; tot de hedendaagse kijker nog wel meer dan al het geval was in de jaren vijftig. Maar die afstand tot dit soort vragen is er so wie so in het dagelijks leven. Stelt Bergman hier de zaken te... zwart-wit, te oppervlakkig, voor? Mja. Misschien zijn die vragen uiteindelijk wel eenvoudig en zwart-wit.

In ieder geval levert een en ander in Het Zevende Zegel wat mij betreft een aantal prachtige, huiveringwekkende en hilarische scènes op.

Soms zet ik me in bed, laptopje op de schoot, en weet ik niet welke film ik ga opzetten. Maar soms, zoals nu, weet ik precies wat ik ging aanklikken de volgende keer ik een kleine twee uur vrij heb. Nadat m'n schip bij het begin van m'n ontdekkingstocht doorheen het oeuvre van Ingmar Bergman al vrij snel vast kwam te zitten, kon het zich recentelijk, na het bekijken van Persona, weer vrijmaken en de reis verderzetten. Het was dus weer tijd voor een nieuwe Bergman. Bovendien ontdekte ik recentelijk dat de sample in een van de nummers van m'n favoriete band (voor de geïntereesserden: Agalloch-The Hawthorne Passage) uit deze film kwam, dus was de keuze snel gemaakt.

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: The Seventh Seal stelde niet teleur. In vergelijking met Persona wat minder experimenteel, maar ook hier zitten een paar knappe shots en scènes. De scène waarin de processie het optreden onderbreekt zal nog wel een tijdje blijven hangen. Het plot en de bijbehorende vragen zijn best interessant, al had het allemaal nog wel iets subtieler gemogen. Zitten alleen naar mijn mening iets te veel personages in. Er zullen vast mensen goeie argumenten voor het bestaan van elk personage, maar kan me niet van het gevoel ontdoen dat ets minder persononen met iets meer diepgang de film meer goeds had gedaan.

Maar, al bij al best goed. Bergman blijft een boeiend regisseur. 3*

Saai, langdradig, oubollig, traag waren een paar van de vooroordelen die ik over Bergman had, voor ik aan mijn eerste speelfilm van hem begon (Die Zauberflöte had ik jaren geleden al gezien). Nu wil ik niet zeggen dat deze film nou van het doek spetterde, super vlot of strak was, maar ik was wel aangenaam verrast. Ik moest er wel even inkomen, doorzetten en wennen aan wat toch wel een ouderwetse film is, maar werd gelukkig op den duur wel echt meegevoerd. En het mooiste vind ik toch wel dat ik als ik op de film terugkijk en erover nadenk ik em steeds beter ga vinden. Zeer bijzonder hoe Bergman met o.a symboliek, filosofie, en absurditeit omgaat, en, relatief gezien, een zware thematiek op zo een creatieve, speelse, luchtige manier weet vorm te geven. Overtuigend 4*

Een middeleeuwse ridder worstelt met existentiële vragen over het bestaan van God, de Duivel en het hiernamaals. Dat is een kanjer van een anachronisme. Het zijn twintigste-eeuwse vragen, beïnvloed door het existentialisme van Sartre. In de middeleeuwen zou zo iemand in de ban geslagen zijn wegens ketterij.

Godsdienstwaanzin domineert de tijdsgeest: flagellanten, een boeteprediker, een zinloze kruistocht, een heksverbranding... Deze methodes werden verondersteld te helpen tegen de pest, de Zwarte Dood die door Europa woedde.

De beroemde scène waarin ridder Antonius Block (Max von Sydow) schaakt met de Dood (Bengt Ekerot), is geïnspireerd door een muurschildering van Albertus Pictor, de Zweedse schilder die ook in de film voorkomt (Gunnar Olson). Met de Dood valt blijkbaar te onderhandelen, maar uiteindelijk wint hij altijd (zoals de Duitsers).

De tegenhanger van de ernstige ridder is zijn schildknaap Jöns (Gunnar Björnstrand). Een kolderieke dienaar is een klassieke methode om voor een komische nevenplot te zorgen: Sancho Panza, Lamme Goedzak, Leporello. Jöns is grofgebekt en spot met de grote levensvragen. Dat hij echter een hart van goud heeft, blijkt wanneer hij zich onfermt over het stomme meisje (Gunnel Lindblom). Wanneer de Dood hen op het einde komt halen, spreekt zij toch één zinnetje, alsof haar hele leven bestond uit wachten op de dood en dan te zeggen dat de tijd gekomen is.

De helderziende Jof (Nils Poppe) en zijn vrouw Mia (Bibi Andersson - de archetypische Zweedse blondine) vertegenwoordigen de onschuld van de eenvoudige volksmens. Te midden van de collectieve waanzin leven zij voort en voeden ze hun kindje op. Hun namen lijken verdacht veel op Jozef en Maria, die zelf met hun kindje naar Egypte vluchtten voor de moordtroepen van Herodes. Zo zie je dat christelijke verhalen aanwezig blijven bij Bergman, ook al trekt hij grondbeginselen van de godsdienst in twijfel. De titel is ontleend aan de Apocalyps.

De slotscène met de dodendans zou geïmproviseerd zijn, geïnspireerd door het mooie licht van die dag, met mensen die toevallig op de set aanwezig waren. Dat zie je aan het feit dat er een paar personages ontbreken - Blocks vrouw Karin en het stomme meisje, maar wie maalt daarom?