Citizen Kane (1941)

Het enige wat ik mij afvroeg is of Citizen Kane andere dingen heeft geïntroduceerd die reeds nog niet voorhanden waren. TMWTMC is een vrij experimentele film die veel verschillende cameraposities in zich herbergt, ik heb hierbij al voorbeelden gegeven. Die vraag kun je niet beantwoorden, zit dan ook niet de hele tijd door te mekkeren over hoe lang het wel niet geleden is dat ik deze film gezien heb, dat geef ik ook grif toe maar doet in dit vraagstuk niet ter zake.

Kijk, dit vind ik nou een zinvol antwoord waar ik wat mee kan. Of ik het ermee eens ben is een 2de.

Ik zal eerst mwtmc moeten zien om op je eerste punt in te kunnen gaan, maar zelfs al zouden daar veel zaken al in voorkomen, dan nog heeft Welles het binnen het domein van de speelfilm gebracht en het ingezet om een verhaal mee te vertellen. Bovendien is het erg goed uitgevoerd. Hij had dan ook een erg ervaren director of Photography.

Oke duidelijk. Ik dacht altijd dat Citizen Kane louter geprezen werd om zijn vernieuwende visuele kant. Waar ik het dus absoluut mee oneens ben, gezien het aanhalen van The Man with a Movie Camera.

Welbedachte theorie, ja.

Mag ik vragen waarom je de vergelijking trekt tussen Man With a Movie Camera en Citizen Kane maxcomthrilla? Ken weinig films die zó ver uit elkaar staan. De eerste is een non-narratief filmexperiment, terwijl Citizen Kane juist bekend staat om z'n geraffineerde en (jawel) vernieuwende vertelstructuur.

Lijkt me toch duidelijk dat er genoeg unieke zaken aan te wijzen zijn in Citizen Kane die in Man With a Movie Camera ontbreken.

Ik vroeg me al af of ik de discussie eigenlijk wel begreep, want dat was ook meteen waar ik aan dacht.

Blijf dit soort geneuzel extreem irritant vinden. Omdat anderen dit als klassieker bestempelen, vind ik dit automatisch goed? Hou toch op. Ik ben deze film gaan zien, omdat anderen hem ooit geweldig vonden (en misschien dat dit ook een reden heeft), ik ben hem uiteindelijk zelf goed gaan vinden.

Je kan dit soort kreten op alle klassiekers loslaten. Als je het nog verder doortrekt kan ik mensen die Amelie goed vinden ook wel beschuldigen van meeloperij, omdat ik toevallig niets met die film kan (wat overigens niet waar is, maar dat terzijde). Ik hoef je toch niet uit te leggen dat niet alleen vreselijk kort door de bocht is, maar zelfs een grove belediging voor een ieder die zich een filmfan noemt en het waagt deze film ook goed te vinden.

Ik denk juist dat Citizen Kane het op een site als deze in bepaalde hoeken zwaarder te verduren heeft, juist omdat ie een berg aan verwachtingen moet inlossen. Iedereen verwacht heel wat van deze film, des te knapper dat ie bij het meerendeel deze verwachtingen weet waar te maken.

Als je gewoon goed gelezen had, had je kunnen lezen dat ik veronderstelde dat deze film altijd zo gewaardeerd wordt omwille van zijn vernieuwende, filmische kwaliteiten. Iets waar ik het grondig mee oneens ben, vandaar dat ik The Man with a Movie Camera erbij betrok, een film die juist wel over vele vernieuwende visuele technieken beschikt. Reinbo wist mij te vertellen dat deze film vooral zo gewaardeerd wordt vanwege zijn unieke vertelstructuur. Fair enough.

Lijkt me toch duidelijk dat er genoeg unieke zaken aan te wijzen zijn in Citizen Kane die in Man With a Movie Camera ontbreken.

Ik vind dit altijd veel te algemene argumenten. Wees gewoon eens concreet en stip aan wat er dan allemaal zo vernieuwend is aan deze film, op de geraffineerde vertelwijze na dan. ( Wat op zich ook al vrij algemeen is, want waarom is de vertelstructuur dan toch zo geraffineerd?, bv. door het gebruik van flashbacks ).

Jij bent toch geen oude Amerikaan? Dan hoef je jezelf ook helemaal niet aangesproken te voelen. Hoge bomen vangen nu eenmaal veel wind zoals jezelf al weet te vermelden. Ik vind het op mijn beurt extreem ergerlijk als mensen zich aangesproken voelen, voor iets waar zij zich totaal niet aangesproken voor hoeven te voelen, maar zich wel genoodzaakt zien om wat neer te pennen.

Citizen Kane was in 1941 wellicht vernieuwend qua vertelstructuur, anno 2010 is het een waardeloze, duffe, gedateerde film die al vrij snel voorbij werd gestreefd door talloze films met vele ingenieuzere vertelstructuren. Hierdoor heb ik nou eenmaal sterk de indruk dat mensen de film soms alleen maar goed vinden omdat hij toevallig nou eenmaal de eerste in zijn soort was, terwijl er inmiddels veel beter materiaal voorhanden is.

In 1941 werd de film slecht ontvangen door de critici, de bewierroking is juist van veel latere datum. Zou trouwens niet direct een film kunnen noemen met een ingenieuzere vertel structuur, zelfs nu niet. Snap dat het arbitrair is, maar duf is het ook zeker niet. Kijk de film nog maar eens. Als een term erop van toepassing is, is het: Virtuoos. Ook nu, 70 jaar later, nog.

Ja, maar dat neemt niet weg dat de film al vrij snel gedateerd was. Dat de film later alsnog zijn glorie verkreeg omdat hij blijkbaar als eerste film ingenieus met een vertelstructuur om zou springen, doet daar weinig aan af.

Volgens mij wordt CK geroemd omdat de film alle beeldtechnieken die er tot dan toe waren, integreerde in een narratief. En verder was ook de vertelstructuur inventief. Ik vind de film verre van duf, op alle fronten.

Ik heb goed gelezen: de film heeft ook vernieuwende, filmische kwaliteiten. Maar filmische kwaliteiten kunnen verder gaan dan puur visuele trucjes. Dus effe dimmen zou ik zeggen.

Orson Welles was een autodidact. Hij wist helemaal niets van filmmaken voordat hij hiermee begon. Om een fade-out te bewerkstelligen had hij bijvoorbeeld een hele stellage gemaakt op de set met lampen die één voor één uit gingen zodat het precies goed uitkwam op de film. Op zich mooi bedacht, maar dit had in de postproductie veel makkelijker gedaan kunnen worden. Me dunkt dat zo iemand niet heel veel nieuwe visuele special effects kan introduceren.

Vrijwel iedere argumentatie is erg algemeen. Dit omdat het in het merendeel van de gevallen voor de toehoorder duidelijk is wat er in de context bedoeld wordt. Als alles tot in den treure geconcretiseerd zou worden, zouden hier enorm saaie lappen tekst ontstaan waar niemand wat aan heeft. Desgevraagd kan een en ander natuurlijk wel gespecificeerd worden.

Flauwe en foute vraagstelling. Als je de vertelwijze achterwege laat, blijft enkel nog het visuele over. Dat dit niet vernieuwend is, is reeds bekend. Visuele technieken die al bestonden worden in Citizen Kane hooguit op een unieke manier gebruikt om een verhaal te vertellen. Maar over dit laatste mag ik dus helaas niks zeggen.

Noem eens wat van die films dan? Ben daar wel benieuwd naar.

Tja, die indruk mag jij hebben. Je mag ook de indruk hebben dat mensen deze film alleen maar goed vinden omdat anderen hem goed vinden. Je mag die indruk alleen niet gebruiken in een discussie.

Dus jij beweert eigenlijk dat zaken als split screen beelden, de grove korrel, wijde shots, versnelde beelden, herhalende shots, animatie etc. allemaal geïntegreerd zijn in Citizen Kane? Mocht dat zo zijn dan ga ik Citizen Kane zeker nog eens bekijken, want ik kan het mij niet meer heugen.

Het kwam nogal over alsof je niets gelezen had en lukraak wat opmerkte.

Inderdaad.

Juist als je de diepte in duikt door dingen te concretiseren, ontstaat er een interessante discussie i.p.v. te blijven hangen in steeds maar weer dezelfde, algemene lofuitingen voor een film.

Oke, dat wilde ik even horen.

Rashomon, Murder, My Sweet, Otto e Mezzo, Adaptation, The Big Lebowski, La Double Vie de Veronique, Los Amantes del Circulo Polar, Irreversible, Fa Yeung Nin Wa, Mulholland Dr., Barton Fink, Vivre Sa Vie: En Douze Tableaux, Perfect Blue, Amelie, American Beauty, Distance, Ivanovo Detstvo, The Battle of Algiers, Seppuku, Onibaba etc.

Vaak films waar flashbacks, danwel droomscenes veel beter tot hun recht komen voor mij.

Maar bagatelliseer het narratief dan niet zo, want dat is juist de reden voor heel erg veel mensen om deze film de hemel in te prijzen. En mijns inziens niet onterecht.

Heb de films die ik niet gezien heb even weggelaten omdat ik daar niks over kan zeggen, maar wat mij betreft klopt dit niet. Vind hier geen enkele film tussen zitten die op zo'n doeltreffende manier met het medium omgaat als Citizen Kane. Vooral van The Big Lebowski, Mulholland Dr., Barton Fink, Amelie, American Beauty en Onibaba begrijp ik werkelijk niet waarom je ze in dit verband noemt. Vind dit stuk voor stuk goede films, maar om totaal andere redenen.

En je gaat mij toch niet vertellen dat deze films stuk voor stuk allerlei nieuwe technieken de filmwereld in geslingerd hebben? Ze hebben voor 98% al bestaande technieken gebruikt om iets nieuws te creëren. Net zoals Citizen Kane dat op enkele bijzondere punten na heeft gedaan. De manier waarop hij dat deed was echter zeker in die tijd, maar voor veel mensen ook nu nog, ongekend.

Vervang dan 'alle' door 'vele'. Een soort DW Griffith ding..... maar dan anders.

De films die ik van dat rijtje ken zijn hooguit slappe aftreksels van de vertelstrucktuur van Kane. Ze gebruiken idd verspringend narratief, maar bij Kane is die struktuur ook nog eens ingegeven door het verhaal (journalistiek onderzoek) en niet lauter om de film interessanter te maken. Enkel Adaptation is wat mij betreft nog briljanter op dat vlak. Maar bij het meeredeel is het gewoon een afgekeken trucje van Kane. Maar ik zou de discussie verder willen laten wat het is, en je aanraden Kane snel te herzien, want gezien de films die je noemt heb ik het idee dat je m welneens ontzettend goed kan gaan vinden. Ik vond m zelf overigens de eerste keer ook niet zo geweldig, de verwachtingen zaten in de weg, daarnaast laat de film zich niet makkelijk kennen. Het is geen Shawshank of Green Mile.

Dat zul je mij niet horen zeggen. Het zijn gewoon films die wat mij betreft op een veel inventievere manier met het begrip tijd spelen, ik geef Citizen Kane gewoon geen credits omdat hij toevallig de eerste film was met zo `n vertelstructuur, terwijl het wat mij betreft daarna allemaal veel beter (na)gedaan is, vooral de manier waarop flashbacks cq droomscenes aangewendt worden in een verhaal.

Dat lijkt mij inderdaad het beste. Hij komt zeker nog een keer aan de beurt omdat ik de film in het vrij relatieve begin van mijn MM periode gezien heb.

Maandag 3 januari, 22.00 in het Kriterion (Amsterdam)

Citizen Kane - Bioscoop Amsterdam Filmtheater/Cafe Kriterion

Toch wel een grote tegenvaller voor mij. Al is de film zo'n zeventig jaar oud, ik had er toch vrij veel van verwacht. Maar Orson Welles heeft het totaal niet waar kunnen maken. Oke visueel, de montage, het filmen ziet er allemaal geweldig uit. Vooral voor die tijd is dat natuurlijk geweldig gedaan. Maar het verhaal kon me totaal niet boeien. Halverwege de film had ik het best wel gehad met Charles Foster Kane en zijn leven. Het kwam niet echt op me over. Jammer dat Orson Welles me niet kon blijven boeien. 2,5* ster voor de geweldige cinematografie!

Wat een geweldige film. Ik heb vandaag een bijzondere filmervaring gehad.

+ het camerawerk!

+ het acteerwerk

+ het mysterieuze gevoel dat over je waakt tijdens het kijken

+ de wil die je hebt om te weten wat rosebud is

- niet mijn verhaal

- soms valt het bijna naar de saaie kant

kijken als

> je van oude films die iets nieuws doen houd

> je de geschiedenis van films te weten wil komen

> je een geweldige drama film wilt zien

de film werd door mr hearst, grote kranten magnaat , geboycot omdat het op zijn leven gebaseerd zou zijn. hij heeft zelfs geprobeerd om de film voor de premiere te kopen van rko te kopen om de negatieven te kunnen vernietigen.

veel bioscopen hebben de film toendertijd niet vertoond en mede daardoor is de film geflopt

Ooit werd deze film de beste film allertijden genoemd. Als je bedenkt dat hij uit 1941 komt, kan ik me daar ook wel wat bij voorstellen. Er zitten wel bijzondere beelden in. Het is groots opgezet en het is een zeker waarschijnlijk voor die tijd wel aansprekend verhaal over het leven van een krantenmagnaat, en één van de rijkste mensen die toch zo eenzaam blijkt te zijn.

Maar goed, we zitten nu zeventig jaar verder. En er zijn nog vele vele films daarna gemaakt.

En nu werkt een film als Citizen Kane niet meer. Deze film komt inmiddels zelfs niet meer boven de gemiddelde film uit. Ach ja, zo gaat dat .........

Ik vind deze film nog steeds modern aandoen, zelfs het verhaal is onbeperkt houdbaar, laat staan de cinematografie wat echt briljant is en zelden meer vertoond. Dus eigenlijk vind ik het verhaal van Robi maar onzin.

Citizen Kane is op alle vlakken een grootse film die zijn prestigieuze status voor mij helemaal waarmaakt. Welles slaagt er volledig in om de mystiek rond een illuster personage op film vast te leggen, vooral door de innovatieve vertelstructuur en sterke opbouw. Aan de hand van verschillende vertellers worden in flashbacks de ups en downs van miljonair Charlie Kane uit de doeken gedaan. De film is qua toon dan ook dubbelzinnig en bestaat zowel uit euforische, dynamische scènes als uit tragische, melancholische momenten. Louter emotioneel doet de film me erg denken aan Leone's meesterwerk Once Upon a Time in America.

Ook het personage Charlie Kane is ambigue: uitgesproken larger-than-life, maar anderzijds belichaamt hij ook menselijke zwakheden, wat vooral naar het einde toe duidelijk wordt. Doordat er heel selectief wordt omgesprongen met het levensverhaal van de man en door de façade die hij bij momenten lijkt op te houden, is het moeilijk om hem als kijker echt te 'leren kennen'. Dat maakt de fascinatie van de andere personages naar het woord 'Rosebud' zeer begrijpelijk. Welles vind ik geen weergaloze acteur, maar wat een geweldige uitstraling heeft de man. Echt geknipt voor deze rol.

De regie is in elke scène feilloos: veel lage camerahoeken, perfectionistisch qua staging en aankleding. Vooral de meer serene scènes vind ik prachtig opgebouwd, al is het tijdens dergelijke momenten misschien gewoon evidenter om op details te letten.

Deze klassieker kon mij toch niet echt bekoren. Ik heb weinig films uit deze tijdsperiode gezien, maar het zal toentertijd visueel gezien best zeer vernieuwend zijn geweest. Visueel is er ook zeker niks mis met de film. Het verhaal kon mij echter veel minder boeien. De film begon nog wel interessant, maar na een tijdje had ik het eigenlijk wel gehad met Charles Foster Kane. Vond het einde ook niet echt hoogstaand, ondanks de achterliggende gedachte. Had de slee in eerste instantie ook niet herkend, moet ik eerlijk bekennen.

Blu-ray release eind 2011.

http://blogs.commercialappe...