Don't Look Now (1973)

"Nothing is what it seems."

Had deze al een hele tijd liggen en omdat ik moeilijk kon kiezen welke film ik zou gaan kijken heb ik deze maar opgezet. Het is niet helemaal zoals ik had verwacht, zeker een aparte film.

Na dat hun dochtertje is verdronken verblijven John en Laura Baxter in een hotel in Venetië waar John werkt aan de restauratie van een oude kathedraal. Ze komen daar twee aparte oude vrouwtjes tegen, een van hem is blind en beweerd dat ze hun dochtertje kan zien. Laura raakt erg overtuigt door de twee, waardoor er ruzie ontstaat tussen haar en John. En dan zijn er ook nog de bizarre moorden...

Donald Sutherland speelt een sterke hoofdrol, in sommige heftige scènes komt hij erg natuurgetrouw over. Ook Julie Christie speelde goed, al begon ik mij op een gegeven moment aan haar stem te irriteren, dat ratelde maar door...

De film oogt heel Italiaans, niet alleen omdat het zich in Italië afspeelt, maar ook gewoon de uitstraling en het feit dat veel acteurs een beetje matig gedubd zijn. Zo hoor je duidelijk dat als Sutherland praat er een soort realistische echo is, terwijl als een Italiaan praat je dat niet hoort (duidelijk gedubd dus).

Don't Look Now is een beetje een aparte film. Het verhaal komt langzaam aan opgang en het is uiteindelijk niet helemaal duidelijk hoe de boel nou inelkaar zit. Wel is de film erg mooi opgenomen en zitten er een aantal erg sterke shots in. De editing van de film vond ik vrij modern ogen en was af en toe erg origineel. Op slimme moment wordt het geluid weg gehaald of slow-motion toegepast.

De film heeft een behoorlijk lange seks-scène. Die schijnt ook nogal berucht te zijn, Sutherland en Christie zouden de opnames verschrikkelijk hebben gevonden. Vreemd dat Nicolas Roeg deze - toch wel erg mooie film - aan het begin van zijn carrière maakte, gevolgd door nog enkele artistieke films als The Man Who Fell to Earth en een leuke kinderfilm The Witches en daarna eigenlijk alleen maar prutswerk. Zonde dat zo'n regisseur zijn carrière laat doodbloeden.

De debuutfilm voor componist Pino Donaggio, die later een hoop films van Brian De Palma zou gaan verzorgen. Goede muziek, die de drama vooral helpt, erg Italiaans.

Al met al was Don't Look Now een aparte horror-film die zeer degelijk is gemaakt. Had er eigenlijk wat anders van verwacht, maar het valt ook niet tegen.

Dit bevreemdende verhaal is een voorbeeld van magisch realisme. Het speelt zich af in een realistische omgeving met realistische personages, maar er zit een bovennatuurlijk element in verwerkt, namelijk buitenzintuiglijke waarneming. Een blinde die in de toekomst kan kijken, kwam al voor bij de Oud-Grieken: de blinde ziener Tiresias. Laura (Julie Christie) is intuïtief ingesteld en gelooft in het paranormale. Ze heeft een "open geest" en vindt troost bij de rouwverwerking rond haar verdronken dochtertje. Haar man John (Donald Sutherland) daarentegen is rationeel ingesteld. Z'n eigen ervaringen met déjà-vu's en voorgevoelens doet hij af als toeval. Hij heeft een telepathische ervaring op het moment dat z'n dochter verdrinkt, een déjà vu op de plaats waar hij vermoord zal worden en ziet in een visioen de rouwvaart na z'n eigen dood.

Terugkerende motieven zijn water, gebroken glas en de kleur rood. Voor het contrast is die kleur overal gemeden in de achtergrond. Een prachtige scène is de val van John tijdens de restauratie van die kerk. Zowel de religieuze als de wereldlijke autoriteiten falen. De communicatie met de Italiaanse politie verloopt moeizaam.

Een deel van de kwaliteit zit in de montage. Wanneer Laura haar dode dochtertje ziet, volgt er een matchcut van haar schreeuw naar een drilboor. Via crosscutting tussen heden, verleden en toekomst wekt Nicolas Roeg de indruk dat alle tijdstippen tegelijk plaatsvinden, zoals in de droomtijd van de Aboriginals in Walkabout.

"Don't look now" is de openingszin van het kortverhaal van Daphne du Maurier, maar hier wordt hij niet uitgesproken. John wijst z'n vrouw op de twee bejaarde vrouwen, maar wil niet dat het opvalt wanneer ze kijken.

Don’t look now begint met een ijzersterk staaltje editing, waarbinnen bovennatuurlijke verbanden worden gelegd op een manier die deed denken aan Nosferatu, eine Symphonie des Grauens (1922). Wat is het ontzettend jammer dat de film me daarna eigenlijk geen moment meer echt wist te boeien…

Ik denk dat vooral lag aan het scenario. Het verhaal vond ik tamelijke quatsch, een echte richting ontbrak en veel spannender dan tijdens de opening wil het allemaal niet meer worden. Artistiek sterk, maar inhoudelijk pakte Don't Look Now me gewoon niet. Het is mij verder een waar raadsel waarom deze film onder de noemer Horror valt hier. Goed, die paranormale vrouw is aardig, maar daar blijft het ook wel bij. Sutherland werkte een beetje op de zenuwen in de hoofdrol, hij paste niet echt in het plaatje. Julie Christie vond ik dan al beter.

De setting (Venetië) vond ik aardig, maar ze leed aan hetzelfde euvel als het verhaal: na de introductie weet ze nauwelijks meer te intrigeren. Bij vlagen wordt het zelfs saai, en ook de (wederom) sterk gemonteerde finale kan Don’t Look Now dan niet meer redden.

1.5*

Ondanks de fraaie cinematografie in een grijs Venetie is deze film een behoorlijke tegenvaller gebleken. Meer dan een film over een gezin dat waanbeelden ziet van hun overleden dochtertje en hulp krijgt van een medium gaat het over een man die een dochter is kwijtgeraakt en in Venetië een kerk gaat restaureren. Alleen als je van dat laatste uitgaat is het lange middenstuk van de film te accepteren, wat het zwakste deel van de film vormt. Qua verhaal was het lastig meeleven (vader en moeder verliezen dochter dus dumpen ze maandelang de andere rouwende kinderen uit het gezin om zelf bij te komen in Venetië) en met Sutherland's kille acteerprestatie wordt het er niet makkelijker op, met geen van zijn rollen (vader, restaurateur) wist hij mij te overtuigen. Met de ontknoping wordt vervolgens elk restje realisme wat er nog was doodgeslagen (een seriemoordende bejaarde dwerg verkleed als roodkapje, really?).

Fraaie cinematografie en montage, geldt ook voor het camerawerk, al neigt dat een hele enkele keer richting het pretentieuze, maar verder vrij mager. 2*

Gedrocht.

Don't Look Now als horrorfilm beoordelen is anno 2017 niet meer echt aan de orde. Zelfs als thriller is het al heel diep graven naar wat spanning, zonder die laatste 10 minuten zou het echt helemaal nergens over gaan. Dat likje paranormale is verre van genoeg voor deze genreaanduiding.

Compleet los daarvan is het vooral een gortlelijke en sfeerloze film. Een aantal ridicule acteerprestaties (Sutherland voorop, maar ook die oude vrouwtjes zijn niet om aan te zien), een vreselijke klankband, het typische grijsbruin-grauwe 70s kleurenpalet en krakkemikkige editing zorgen ervoor dat het los van alles nooit een prettige kijkervaring wordt. Af en toe probeert de film wel iets visueels te doen, maar dat maakt het vooral genanter.

Het "vage" van deze film zou dan nog enig troost kunnen brengen, maar de film zelf is zo troosteloos dat ook dat element compleet oninteressant wordt. Het hele gebeuren sleept zich maar voort, 110 minuten lang vastgebijteld in dezelfde stortvloed aan lelijkheid. Als kijker had ik helemaal geen interesse in de personages, noch het plot.

En nog even los van de film zelf maar, maar films als deze geven verder een perfecte illustratie waarom ik doorgaans geen enkele interesse heb in genrelijstjes. Als genreliefhebber is 90% van zulke lijsten ongerelateerde nonsens als dit, wie zin heeft in een avondje leuke genrefilm kijken kan zulke lijsten maar beter mijden. Kan niet de bedoeling zijn.

Deze film ... never again.

0.5*

'Don't Look Now' van Nicolas Roeg werd destijds ten onrechte in de markt gezet als een soort horror-thriller. De film gaat echter over het grootst mogelijke verdriet en hoe je daar in de rest van je leven verder mee om moet gaan: de dood van een kind. Het tegelijkertijd prachtige maar zeker in de jaren zeventig ook vervallen Venetië speelt daarbij een belangrijke rol als vergankelijk decor. Zelden werd de wanhoop van sex beter in beeld gebracht dan in de anti-cyclisch gemonteerde bedscène tussen Donald Sutherland en Julie Christie. Een film die je leven lang beklijft.

Met het overlijden van Roeg vandaag een 'goede' reden deze klassieker eindelijk eens te kijken.

De openingsscène, tja, die doet het hem natuurlijk. Ik had hem overigens ook al wel eens voorbij zien komen (oa bij Zomergasten met Tom Barman als ik me niet vergis). Geweldig staaltje spanningsopbouw, fantastische editing en superdramatisch einde. Vervolgens verplaatst de film zich naar Venetië dat in die tijd in de winter nog gewoon vrijwel op slot ging: de stad is desolaat en in verval. De immer betoverende Christie en een zichtbaar depressieve Sutherland proberen er hun leven weer een beetje op te pikken, maar krijgen te maken met omineuze voorspellingen, flitsen uit het hiernamaals, een seriemoordenaar en twee mysterieuze zussen.

Met mysterieus is het kernwoord van deze film denkelijk wel genoemd. Bij alles en iedereen krijgt de kijker door de montage en de (puike) muziek een slecht gevoel, of het nu een hoteleigenaar, een politiechef of een priester is. Constant wordt de spanning zo aangezwengeld; hoe en wat is er nu precies gaande daar met het stel? Wie van de twee is er eigenlijk langzaam gek aan het worden? Wie op zoek is naar hapklare antwoorden zal ze aan het eind alleen niet vinden: Roeg vindt het genoeg om met wat suggesties te smijten en het daarbij te laten. Het gepsychologiseer kan daarna aan de keukentafel thuis plaatsvinden.

Een paar scènes springen er wel uit: die opening dus, daarnaast een langdurige en fraai gefilmde seksscène maar óók zeker het ongeluk in de kerk: een staaltje spanningsopbouw en actie om je vingertjes bij af te likken. Soms meandert de film wat en ben je als kijker wel toe aan iets meer 'meaty verhaal', maar Don't Look Now houdt het ook dan vooral bij sfeervolle suggestie en dromerige mysterie.

Al met al een fijne eerste postume kennismaking met Roeg, maar geen overdonderende.

de magnifieke puzzel die Roeg hier voor onze voeten gooit, krijg je zo goed als volledig klaargelegd op het einde maar ik ben vooral dankbaar voor de weg er naar toe. Een messcherpe montage, de herkenningselementen om het voorgevoel te illustreren zoals de kleur rood in het algemeen en het meisje in rood jasje in het bijzonder, de 2 zussen die overal verschijnen, vensters die openzwaaien en natuurlijk de locatie van Venetië in de winter met lege, duistere straatjes, gesloten hotels (kamers met lakens over de meubels) en in de kanaaltjes horen we geen zingende gondellaars maar politie mensen die op zoek zijn naar een serie moordenaar. Het scenario suggereert Religie als duistere kracht maar voor Roeg zijn de echte demonen trauma's en onverwerkt verdriet. Misschien dat Roeg zijn personages wat uit het oog verliest maar hij is geen klassieke verteller waardoor karakters en plot op de achtergrond geraken. Roeg maakt een film zoals een beeldhouwer met hamer en beitel een standbeeld uithouwt maw door te spelen met vormgeving (vooral montage en niet lineaire vertelstructuur) komt hij tot een eigenzinnige maar verduiveld knappe film.

Uitstekende film waarin een koppel dat treurt om de dood van hun dochtertje een tijd lang in Venetië verblijven. Een film over rouwverwerking verpakt als een occulte thriller. Een aantal sterke scenes, die vooral vanwege de manier waarop ze gemonteerd zijn een onheilspellend gevoel weten op te roepen. Vol symboliek en terugkerende elementen is het echter geen gemakkelijke film.

“Nothing is what it seems…”

Sterk. Don't Look Now is sfeervol en dat het zich allemaal afspeelt in het verlaten en grauwe Venetië maakt het alleen maar beter. De film geeft je een fijn soort gevoel van paranoia, spanning en depressiviteit. Vooral Sutherland loopt als een zombie rond (is het gespeeld of verveelde hij zich echt?) en het is de prachtige Julie Christie die tenminste nog wat geïnspireerd acteerwerk laat zien.

Maar het is ook de rol die een bepaalde mate van apathie vergt van Sutherland, en het werkt goed. De film heeft een fijne onderhuidse spanning, en ieder nieuw personage lijkt wel een psychopaat of in ieder geval een duister persoon. Het einde is sterk gedaan, hoewel je door het slaapverwekkende acteerwerk van Sutherland weinig medelijden voelt met John Baxter. Of dat de bedoeling was weet ik niet.

Geen makkelijke film. Don’t Look Now is een vrij ontoegankelijke horrorfilm met een hoge artistieke waarde, maar daardoor wel lastig is om in te komen. Nicholas Roeg schept sfeer als geen ander en lijkt perfect te weten wat hij doet, maar door zijn wat onnatuurlijk vertelling heeft de film iets verwarrends. De film is vaak doodstil - geregeld hoor je enkel de sound design van voetstappen of gekraak - en bijzonder gemonteerd, waarbij het soms lastig is te zien wat er nu aan de hand is. Neem een scène waarin Donald Sutherland het raam opent, een deur open vliegt, een vrouw iets in haar oog krijgt en in het toilet met een nogal angstaanjagende toiletjuffrouw met ons hoofdpersonage Julie Christie spreekt. Je vraagt je geregeld af waar je nu precies naar kijkt.

Dat stukje mysterie is wel een grote kracht van de film. Wie is de persoon in het rode gewaad? Wat is de rol van die twee gezusters? Wat gaat er met onze hoofdpersonages gebeuren? Vragen die lange tijd onbeantwoord blijven. Verder zorgt Roeg voor een kille sfeer. Ik bedoel, hij laat Venetië ogen alsof het Engeland is; het is grauw, bewolkt en alles is grijs of bruin. Evenmin kil en rauw voelt de veelbesproken seksscène tussen Donald Sutherland en Julie Christie. Een ongemakkelijke wat mij betreft, vooral door Sutherland en z’n snor. Ik weet niet, het is toch een beetje alsof je je aardrijkskundeleraar ziet neuken.

3,5 sterren.

Erg goeie film waar je wel ff voor moet gaan zitten. Past helaas niet meer bij deze tijd waarin alle emoties en horror momentjes voorgekauwd zijn, zodat de kijker er niet teveel bij hoeft na te denken. Laat de metafysische sfeer van een nog niet door massa toerisme verpest Venetië op je inwerken. Staat op de 8ste plek op de lijst van 100 beste films door het British Film Institute. Aanrader!

Indringende sfeervolle film over een koppel die na een tragisch ongeval hun dochter heeft verloren. Hoewel ze de gebeurtenis achter zich hebben kunnen laten, worden de oude wonden extra diep opengehaald wanneer ze twee bizarre zussen ontmoeten in Venetië. Één van die zussen is waarzegster en sindsdien ziet John zijn dochter overal verschijnen.

De film is erg subtiel en heeft ook op technisch vlak heel wat te bieden. Zeer mooie camerastandpunten en montage. De vrijscène bvb was erg apart en zag ik nog niet eerder bij andere films waarbij deze verknipt en gemonteerd was. Best wel geslaagd en het straalde hier wel extra liefde en passie uit voor me. Ook de muziek was erg treffend, mysterieus ook en goed passend bij de dreigende soms onbeduidende sfeer van de film.

Venetië was een prima locatie met zijn vele grauwe en donkere steegjes. Het water komt hier ook ironisch prominent naar voren. Prima acteerwerk ook. Mooi!

Nicolas Roeg greep, nu ook als regisseur ,naast een Bafta-beloning.

Naar een novelle van Daphne du Maurier, is zijn "Don't look now" nochtans een goedgemaakte en behoorlijke spannende film. Ook cinematografisch best in orde, met scènes die af en toe aan Hitchcock deden denken en met een puik acterend duo Julie Christie-Donald Sutherland in de hoofdrollen.

Was het over de ganse lengte van de film mysterieus, het slot, heel laat wel te voorspellen, had een horrortintje, maar met die donkere, smalle, geheimzinnige wirwar van steegjes en het geheimzinnig water, lag ook dat wel in de lijn van de verwachtingen.

Het beste wat ik zag van Roeg.

Die fantastische jaren '70, toen aan naakt nog geen #metoo kleefde, toen schaam- en okselhaar gekoesterd werd, toen cynisme lang nog niet de haarvaten van de maatschappij bereikt had. Afijn, die jaren 70 dus, waarin de eigenzinnige regisseur Nicolas Roeg geheel ten onrechte niet op een voetstuk werd gehesen, maar eerder afgedaan werd als een filmmaker die nogal geforceerd en gekunsteld een verhaal verknipt uit de doeken deed. Kortom: onbegrepen.

Door schade en schande zijn we allemaal wijzer geworden en zijn de creaties van Roeg meer op waarde geschat. Don't Look Now is vanaf mijn jeugd middels een rood jasje mijn geheugen ingekerfd om nooit meer te verdwijnen. Ik was in die jaren te jong en gewoon te dom om Roegs verbeelding te vatten. Dus toen ik de aankondiging in de TV-gids zag, was er geen ontkomen meer aan. Ik moest deze film na al die jaren opnieuw zien.

Net als met The Man Who Fell To Earth (met 'n geweldige David Bowie) is de sfeer in Don't Look Now niet meteen om je weldadig in om te wentelen; het schuurt, het piept, het kraakt. De scene-overgangen soms abrupt, het acteerwerk alles behalve natuurlijk, soms zelfs wat houterig. Samengevat: bevreemdend. En, dat mag uiteraard geen verrassing zijn, als we de aard van het beest nader beschouwen. De genoemde films doen een beroep op de kijker om er zelf een rode draad doorheen te weven. Roeg schuwt de grote thema's niet en verbindt liefde met de dood - over functioneel naakt gesproken en was met recht zijn tijd ver vooruit door pre-Lynchiaans de belevingswereld binnenstebuiten te keren, waarbij waan en werkelijkheid een hallucinerend geheel vormen.

Als ik het perspectief plaats in een man die een tragisch verlies probeert te dragen, die als restaurateur het oude wil herstellen, die zijn werkzaamheden in dé Stad van het water, Venetië, verricht, die zijn vrouw kwijtraakt in een labyrint van donkere steegjes en kanalen, die er met z'n verstand niet uitkomt, en die uiteindelijk oog in oog komt te staan met wat hij 't meeste vreest, ja dan denk ik dat ik Roeg goed kan volgen en roep ik van de daken: ga dat zien, ga dat zien.

Net niet.

Don't Look Now is typisch een klassieke horrorfilm die ik helemaal over het hoofd heb gezien. Kwam er eigenlijk pas achter dat dit een film was die ik nog nooit eerder had gezien toen de film voorbij schoot op TV. Toen direct maar meegepakt. Helaas moet ik wel zeggen dat het me als resultaat ietwat tegenviel. Het leek gewoon wat te missen.

Maar dat neemt niet weg dat deze film zeker zijn hoogtepunten kent, voornamelijk in de vorm van een aantal stijlvolle scenes. Al vroeg wordt de kijker verrast met een opvallend duistere scene die je tegenwoordig niet heel vaak meer tegenkomt in soortgelijke films. Het feit dat deze film dan uit 1973 komt maakt het net wat specialer, en dat werkt voordelig.

Visueel ziet het er buiten die stijlvolle momenten echter wat kaal uit. Met het camerawerk is weinig mis, maar ik mis toch een wat onveilig gevoel. Soms lukt het, maar regisseur Roeg kan dit alleen niet vasthouden. Hierdoor heb je vooral een film die er maar half uitkomt, en het vooral moet hebben van "die" scenes in plaats van de film als geheel.

Acteerwerk is ook niet perfect ondanks dat Sutherland het altijd wel naar behoren doet. Verder wordt er net wat te snel naar theatraal acteerwerk gegrepen dat het als resultaat soms wat dwaas laat aanvoelen. Niet ieder personage kent de charme die het moet hebben, en dat creëert een aantal onbedoeld ongemakkelijke scenes richting de finale.

Wel zit het verhaal goed in elkaar en maakt de finale zelf de film een beetje af. Tussendoor had ik echter te veel het gevoel dat de film steunt op sterke scenes, maar als geheel toch niet helemaal "af" is. Stijlvol mag het soms zijn, in het algemeen is het gewoon een film waar ik nooit helemaal inkwam en daardoor maar een beperkte indruk achterliet. Ik denk ook niet dat ik de behoefte krijg om dit ooit opnieuw te zien. Helaas.

Had er lang naar uitgekeken om deze film een keer te zien, eindelijk is het er van gekomen, maar ik vond het een tegenvaller. Alles kwam saai en traag voorbij, en de sfeer vond ik zeker niet mysterieus maar eerder depressief. Ook geen reclame voor Venetië, ik ben er nooit geweest, maar in de film lijkt het in ieder geval een vieze, vuile afgetakelde stad waar geen mens woont, enkel de acteurs liepen er door de straten. Dat op zich was dan wel creepy. Het einde was absurt en snel in elkaar gestoken. Had meer verwacht met deze acteurs in de hoofdrol.

Niet best.

Enigszins sfeervol geschoten, dat is zowat het enige positieve wat ik over Don't Look Now kan zeggen. Het is een film die ik al geruime tijd wilde zien. Dat is nu gebeurd en bij die ene kijkbeurt zal het blijven.

Horror is dit hoegenaamd niet. Ik ben geen fan van horror, maar ik stel me daar toch iets anders bij voor dan mysterieuze personages en sporadisch dubbelzinnig camerawerk. Want veel meer schotelt Nicolas Roeg niet voor. Uiteindelijk is ook hier weer het begin het interessantst, wanneer alles nog open ligt. Naar het einde toe zakt het helemaal in - met de stuntelige moord, inclusief amateuristisch nepbloed, als dieptepunt. Ergens is het wel grappig een Roodkapje-met-dwerggroei als moordenaar te hebben, maar voor een film die toch vrij serieus is, valt dit uit de toon.

Maar er zitten zo wel meerdere stuntelige zaken in. De film is vrij gedateerd en de ietwat stoffige sfeer - o.m. ingegeven door de immer gedetailleerde decors - is eigenlijk het enige wat overeind blijft. Donald Sutherland en Julie Christie bakken er niet al te veel van. Hun seksscène was mij reeds bekend, maar daar herken ik de toegevoegde waarde niet in.

1,5

Bij momenten een beklemmende film die vooral in de tweede helft erg goed is, en bovendien optimaal gebruik maakt van het Venetiaans decorum. Een verwarrende mix van psychologie, spiritisme en bijgeloof. Het is koffiedik kijken waar het naartoe gaat. De film was destijds ook heel controversieel voor de verregaande sex-scène tussen Sutherland en Christie. Nu is Roeg niet bepaald de meest toegankelijke regisseur. Hij brengt het gevoel over dat er zichtbare tekens en signalen zijn rondom ons die de dood aankondigen. De meest markante is dat John zijn vrouw en de twee oude dames in rouwkleding ziet op een boot . Griezelig. Naar een kortverhaal van Daphné du Maurier.

Een film die verschillende gevoelens bij me heeft opgeroepen. Het is in eerste plaats toch een film over een koppel dat een kind verliest en dat onvoorstelbare verlies een plaats moet kunnen geven. Het zet een relatie onder druk en dat is ook het geval in deze film. Het bovennatuurlijke aspect en het mogelijke contact met de doden lijkt Julie Christie een therapeutisch houvast te bieden. Ironisch genoeg zet Donald Sutherland zich in eerste instantie af tegen dit idee maar naderhand keert hij zijn kar en moet dit ultiem met de dood bekopen. Die finale (geweld)scene kwam als een complete verrassing en daardoor misschien des te schokkender. De sfeer en opzet deed me denken aan giallo (dan ook nog gefilmd in Venetië).

Ik vind de acteerprestaties heel goed. De interactie tussen Christie en Sutherland is top, tot en met de formidabele bedscene toe. Vooral ademt de film één een al mysterie uit op de rand van noir en giallo. De twee zussen die hier en daar opduiken, het taalaspect dat leidt tot moeilijke communicatie, het zijdelingse politiewerk … En natuurlijk de fantastische locatie die Venetië hier is (en altijd is). Het is een labyrint van steegjes, bruggen, waterwegen … waarin Christie en Sutherland zichzelf bij momenten verliezen en vastlopen. Prachtige metafoor voor hun innerlijke verwarring. We zien Venetië toch ook wel van haar meest duistere kant, gezien door de filter van dit verhaal.
Regie en camerawerk zijn uitmuntend. Het viel me daarbij op dat er heel wat gebruikt werd gemaakt van parallelmontages als middel om de spanning te verhogen.

Zoals de gewoonte betaamd op de de late zaterdagavond nog even aan de griezel met het psyschologische gekante Don't Look Now, en daarmee een film waar ik best wel zin in had en die eerder bij de BBC op een deceptie uitliep omdat er iets anders werd uitgezonden. Mede door het prima cijfergemiddelde ging ik hier met veel zin voorzitten, maar een homerun werd dit toch zeker niet, sterker nog het geheel viel jammer genoeg best een beetje tegen.

Aan de opening zal het zeker niet liggen met de waanzinnige en kippenvel waardige opbouw met het ronduit hallicunante gebeuren in de tuin, de teerling is geworpen, de toon is gezet waarop de switch gaat naar Venetie. Het geheel vervolgt zich met het geval rond de dametjes en is op zijn minst weer apart en vooral verontrustend, de invloed die het heeft op Laura laat zich gemakkelijk raden, mooie vrouw trouwens die Julie Christie. Maar dan...? De twee karakters, John en Laura, konden in het vervolg niet verder uitelkaar staan, iets dat wellicht de bedoeling is maar vervolgens gebeurt er voor mijn gevoel erg weinig. Het tijdsbeeld en de sfeer van het grauwe Venetie is op zijn minst mooi te noemen en zo lijkt er met de dwaaltocht in het donker en de onheilspellende kreet die klinkt, en iets dat John ziet, de volgende stap gezet richting een toename van griezel en spanning. Overigens is de link naar Argento wat sommige momenten van sfeer betreft snel gemaakt niet in de laatste plaats door de soundtrack van Pino Donnagio.

Maar jammer genoeg stagneert Don't Look Now daar voor mij en blijft vooral hangen in wat random gebeurtenissen, de nodige omgang met de oude dames en een stijgend soort paranoia bij John. De film zou psyschologisch zijn qua inslag wat dan ook wel ten dele zo is, toch doet het mij best wel weinig en zit ik maar te wachten op iets meer spanning en dingen die dit veroorzaken. Er is weliswaar een air van geheimzinnigheid, ook met een soort van seances door de blinde van de twee dames, bevreemdende momenten trouwens, en er zijn zat terugekerende elementen waarvan er enkele op hun plek vallen samen met de ontknoping. Toch doet het mij in eerste instantie helaas bitter weinig, maar ik moet zeggen dat de eerste Argento ook niet bepaald aan mij besteedt was. Maar misschien dat daar nog verandering in komt omtrent deze film met een herkijk en rond deze regisseur Nicholas Roeg die de psychologische thriller toch als kenmerk heeft.

Afijn, het is duidelijk, Don't Look Now viel behoorlijk tegen, maar wat niet is kan nog komen. Voor nu een veilige drie.

Het verhaal gaat over het stel John en Laura dat hun dochter is verloren en dat in Venetië waar John een kerk restaureert in contact komt met twee zussen waarvan de blinde vrouw paranormaal begaafd zou zijn en niet alleen de verloren dochter maar ook onheil voor John ziet. John zelf is ook paranormaal begaafd: hij voelde dat zijn dochter in de meer was gevallen maar kwam te laat bij haar en de clue van het verhaal is dat hij zijn eigen dood (begrafenis) ziet in Venetië maar dit misinterpreteert als dat Laura toch niet naar huis is teruggekeerd waarna een zoektocht van het stel naar elkaar begint met noodlottig einde.

Zoals het een goed spook- of horrorverhaal betaamt, staat dit alles voor een emotioneel trauma, in dit geval rouwverwerking. Waar Laura het verlies van hun dochter niet onderdrukt en open staat voor de paranormale zusters, onderdrukt John het verdriet (zijn dochter is dood en that’s it) en gelooft hij niet in paranormale verschijnselen waardoor het trauma bij hem in onderbewuste en destructieve vorm openbaart terwijl ze uit elkaar groeien en ze in Venetië elkaar letterlijk niet meer kunnen vinden. Onbewust restaureert John niet alleen de kerk maar ook de herinnering aan de dood van zijn dochter waardoor verleden, heden en toekomst door elkaar lopen en hij een moordenaar verwart met zijn dochter. Die moordenaar is zo bizar dat het in feite zijn schuldgevoel is voor de dood van zijn dochter die hem de dood in jaagt en de profetie van de helderziende waarmaakt.

Maar het is niet alleen een knappe horrorfilm: de film is baanbrekend voor de minstens zo knappe visuele stijl die van elkaar verwijderde zaken verbindt hetgeen de paranormaliteit als het ware visualiseert (bv. het breken van een glas in huis met het door glas fietsen van de jongen buiten) en de film meteen vanaf het begin in een boeiende flow brengt. Met de passende muziek eronder is de film aldoor dreigend of spannend. Daarbij keren enkele motieven aldoor terug: het water (dat de verdrinkingsdood van de dochter verbindt met onder meer Venetië als de stad van het water), het glas (dat aldoor breekt en staat voor het onheil), het vallen (dat kan staan voor de aankondiging van de dood) en de kopie (restauratie, foto, spiegeling, etc) die de werkelijkheid verdubbelt en verwart.

Het is een welhaast volmaakte horrorfilm en sowieso een invloedrijke klassieker vanwege z’n krachtige visuele stijl. De film zou vooral door Hitchcocks werk zijn beïnvloed maar me dunkt dat op z’n minst het verhaal van Daphne du Maurier waarop de film is gebaseerd door Thomas Manns klassieke novelle Der Tod in Venedig is geïnspireerd: niet alleen komt het thema overeen van de geleerde man die z’n ziekelijkheid onderdrukt door een sterke zelfbeheersing maar in een onguur Venetië z’n beheersing verliest en als een dwaas sterft met allerlei aankondigingen van zijn dood, zelfs sommige details komen overeen zoals een mislukte poging om Venetië op tijd te verlaten (en in het boek is het stel – net als de man in Manns verhaal – op vakantie in Venetië). Hoe dan ook is ook de vervallen, oude stad die dreigt in het water te verzinken en waar overal de geur van verderf en dood heerst – hetgeen me direct naar Manns novelle bracht – heel overtuigend verfilmd en een wezenlijk aspect van de film.

Het mag dan wel over hoe letterlijke en figuurlijke spoken je achtervolgen gaan, uiteindelijk is toch niets enger dan een gammele steiger. Serieus: ik heb in geen tijden zo een zenuwslopende scene gezien.

Goede mix van een melancholiek Engels spookverhaal en Italiaanse visuele extravagantie. Met net die kleine details, zoals die rare rechercheur, die de beklijvende horror kenmerken.

Gezien in Filmhallen.