Mulholland Dr. (2001)

mwah, viel ook wel weer mee.

oh echt? Gisteren herzien, volgens mij is juist het laatste kwart namelijk ‘t waargebeurde (of definitieve) verhaal. Over Het geld, de 2 politiemensen, de moordaanslag etc..,

Als kijker zonder voorkennis ga je deze film lineair in en kom je er zonder twijfel verward uit. Waar Lynch je in Lost Highway na een half uurtje al in het ongewisse laat, houdt hij de kijker in Mulholland Drive langer bij de les. We krijgen verschillende verhaallijnen te zien, maar het verband blijft lange tijd onduidelijk. Een jonge vrouw met geheugenverlies die wordt opgevangen door een getalenteerde actrice, een regisseur die wordt gedwongen om een bepaalde actrice te kiezen voor een hoofdrol en dan heb je ook nog de (korte) scènes met de klungelige huurmoordenaar en het duo in het wegrestaurant.

Wie op het eind alles in mekaar puzzelt, kan er misschien toch wel wat van maken. Betty (en later Diane) is niet per se een geesteszieke vrouw, maar ze is in de steek gelaten en openlijk vernederd door haar vriendin/partner (Rita/Camille). Dat zien we duidelijk aan het einde van de film. Diane geeft uiteindelijk aan de huurmoordenaar de opdracht om Camille te vermoorden. Een beslissing die haar later helemaal zou verteren van spijt en verdriet. Alleen valt er niets meer aan te doen, zoals de man aangeeft: betaald is betaald en dan zal de opdracht uitgevoerd worden.

Diane verbeeldt zich intussen (en dat is het grootste stuk van de film) hoe Camille toch ontkomt aan de moord en hoe ze toch samen zouden kunnen blijven. Onder meer omdat de regisseur eigenlijk niet veel voorstelt, doordat de huurmoordenaar een klungelaar blijkt, doordat een groep dronken studenten inrijdt op de auto waar ze in zit (waarna ze geliquideerd zou worden). Tijdens de lipsync-voorstelling wordt ook gesteld: niets is echt, alles waar je naar kijkt is een illusie. Dat lijkt me vooral een boodschap aan de kijker.

Het oude echtpaar lijkt me dan vooral haar schuldgevoel dat haar achterna zit? Net als de man achter het wegrestaurant. Daar zitten voor mij zeker ook nog een aantal ambigue zaken in. Maar dit is toch een indrukwekkende kijkervaren, telkens tussen droom/verbeelding en realiteit. In een eerste kijkbeurt, zonder voorkennis, quasi onmogelijk om niet in verdwaald te raken.

In 2002 was ik een halfjaar in het buitenland en huurde ik deze film bij de videotheek op VHS. Ik zou bij m'n 4 maanden jongere neef blijven slapen en we zouden op zijn slaapkamer de film kijken. Hij lag op z'n bed, ik zat op grond tegen z'n bed aan.

Rond 02:00 in de nacht rolde de aftiteling over het scherm. Ik zat met m'n mond open, zo van; “what the fuck heb ik zojuist gezien???” Mijn neef achter me was al vrij vroeg in slaap gevallen en ik maakte hem wakker; “gast, dit moet je gewoon zien. Ik ga 'em nog een keer kijken nu...”

Tegen bijna 5 uur liep de aftiteling weer, ik zat weer met mijn mond open en nee te schudden met m'n hoofd, telkens als ik dacht dat ik een beetje beter begreep hoe hij in elkaar zat, haalde een scene later in de film mijn nieuwe theorie weer hard onderuit. Mijn neef zat echt zo; van what the fuck??? Precies, zei ik, daarom wou ik hem meteen opnieuw kijken! En? Vroeg hij, heeft het geholpen om hem beter te doorgronden? Ik moest lachen, schudde weer mijn hoofd en zei; Deze film is fuckin' briljant bro, ik ga slapen, trusteh!

22 jaar later heb ik de film slechts 1 keer erna nog gezien en dat was toen ik de dvd kocht voor de collectie. En nu net heb ik de Studio Canal limited edition 4K UHD binnen gekregen dus die ga ik binnenkort denk ik weer aanschouwen. Mijn neef is bijna 13 jaar geleden overleden, het zijn dit soort herinneringen die ik echt koester en ik ben blij dat we deze film nog samen hebben kunnen ervaren.

Dat ik een film gelijk erna nog een keer keek is me later nog eens gebeurd dat was toen bij Malick's New World. Alleen was dat toen omdat het zó prachtig gefilmd was en niet omdat ik hem niet kon doorgronden.

Ik heb er berusting in dat ik hem nooit helemaal ga begrijpen, daarom ga ik ook die uitleg video die is gepost niet kijken, ik hoef hem namelijk ook helemaal niet te begrijpen. Ik vind dat niet eens erg. Mulholland Drive is voor mij méér de hele ervaring van meegaan in een trip dan dat het narratief heel erg van belang is.

Ik zie dat ik destijds 4* gaf, inmiddels heb ik duizenden films sindsdien gezien en denk eigenlijk dat ik er een halfje of misschien wel een heel punt aan ga toevoegen bij de herziening, want het hoort bij de groep beste films die ooit gemaakt zijn.

Gehenna jij gaat honderd procent naar 5.0

verheerlijking van de verwarring (verhulling)

als je door de vorm heen kijkt blijft er weinig tot niets over

https://www.youtube.com/watch?v=NXTMlr4-mDw

Je had er niet verder naast kunnen zitten. Eigelijk was Lynch zijn tijd zo’n 20 jaar vooruit met deze film.

Heb je even?

https://youtu.be/OiCfHW3N3vo?si=lvLI_SsWrAacakVh

Als ik door de vorm heen kijk, zie ik een puur persoonlijke expressie van een kunstenaar die de onmogelijke taak op zich neemt om zijn onschuld te herwinnen; uiteraard projecteert hij dat op de protagonist en ... het filmdoek. Volgens mij is dit in essentie hèt terugkerende thema in het hele oeuvre van David Lynch.

Kijk de link hierboven als je tijd hebt. Die man weet als geen ander de taal van Lynch te intcijferen en zijn echte verhaal te ontwarren. Er is ook een uitleg van Twin Peaks. Die duurt 4 uur, maar is bijna net zo fantastisch als de serie zelf.

Ik heb hier eerder al dit over geschreven.

Maar heb je uitleg gezien. Gaat echt heel veel dieper dan enkel ‘het uittreksel’.

Tijd voor een herziening. Het is een film die eenzelfde impact op me blijft hebben als bij de release. Ik voel me meegezogen in het ‘verhaal’. Deze en andere films van Lynch vanaf Blue Velvet vormen samen een uniek oeuvre in de filmwereld dat me op één of andere manier raakt. Het bewijst voor mij wat voor een groot kunstenaar David Lynch is. Een term die weleens ijdel gebruikt wordt maar hier zeker van toepassing is. Het samenspel van beelden en muziek creëert een ongemakkelijke sfeer die tegelijk verleidelijk is. De grenzen tussen illusie en realiteit worden afgetast. En je blijft achter met beelden op het netvlies waarover je nog lang kan dromen.

Er is al heel veel geschreven over de inhoud van deze film dus daar kunnen we ons voordeel mee doen. Gelukkig overstijgt de kijkervaring alle analyse achteraf. En dat is de sleutel van de blijvende aantrekkingskracht voor velen onder ons.

Zonder voorkennis de film in.

En hem te vroeg uit gezet om er een realistische beoordeling aan te geven.

We keken elkaar aan en zagen aan elkaar zonder iets te zeggen dat we er allebei wel klaar mee waren.

Kwaliteit gaat boven kwantiteit! Waren het die van Naomi Watts? En waren ze mooi?

Na Elephant Man, Wild At Heart en Dune de vierde Lynch voor mij, maar natuurlijk wel de eerste echt vage van hem die ik gezien heb.

De eerste helft valt de vaagheid mee. Een aantal scenes lijken willekeurig maar het is allemaal te volgen. De tweede helft begint de verwarring. Het lijkt er niet meer zo te doen wie wie is. Er worden identiteiten verwisseld en je lijkt een soort droomwereld in te stappen die vooral om Hollywood draait en zijdelings de mafioos aandoende invloedssferen daarvan. Ik wil er nog wel een keer een analyse van zien.

Nu wil ik niet de indruk wekken dat ik deze Lynch begrepen heb (als hij dit zelf al deed) of dit eventjes zelf bedenk. Maar de vraag "wie ben ik?" lijkt centraal te staan en het verraad of trouw daaraan (mijn indruk is dat Watts en Harring verschillende facetten van dezelfde persoon zijn, en ze zijn afwisselend trouw en zelfs intiem danwel is er overspel of zelfs de dood).

Watts is een openbaring en werd terecht een ster. Elke scene steelt ze met een maximum aan emotie die nooit teveel wordt aangezet. En dit is toch wel de film waarin je haar lang en goed kunt bekijken. Inclusief wat naakt inderdaad. Geen straf...

Er zijn hier en daar koddig aandoende absurde scenes. Maar het merendeel is serieuzer.

Lynch kon mooi filmen en weet sfeer in zijn scenes te stoppen waardoor je geboeit blijft, met een aangenaam tempo. Ook haalde hij duidelijk veel uit zijn acteurs. Dus ook al was het scenario misschien eentje van een warhoofd met koorts, hij was een begenadigd regisseur.

https://youtu.be/OiCfHW3N3vo?si=WPZOVw1JHmMMtgxi

In de bios!

Was inmiddels alweer meer dan 10 jaar geleden dat ik deze zag en vanaf deze week draait deze (maar ook andere films van Lynch) weer tijdelijk in de bios. Vrijwel in elke Kinepolis, maar ook veel filmhuizen doen mee. Het werd sowieso hoog tijd dat ik Mulholland Dr. weer een keer zag en gezien ik deze vroeger nooit in de bioscoop heb gezien, was dit de perfecte kans (ondanks dat de oorzaak natuurlijk heel naar is).

Ik had eigenlijk niet verwacht dat de bioscoop heel veel toe zou voegen los van de dreunende Badalamenti beets en de Silencio scène, maar het was echt een genot. Zeker qua geluid een meerwaarde om een keer ervaren te hebben. En zoals ik al verwachtte is het het alleen al waard voor die silencio scène, zeer indrukwekkend op het grote scherm.

Ook de performances van Watts, Herring, en Theroux blijven geweldig. En als groot Mulholland Dr. fan had ik nog niet eens het linkje van Basto gezien, dus daar ga ik morgen lekker mee natafelen. Ik kan iedereen aanraden om een bezoekje aan de bios te brengen de komende dagen.

Eerste maal dat ik deze film hen gezien en daar ik wat films en series van David Lynch aan het bekijken ben, kon deze zeker niet ontbreken. Vreemd dat ik nooit eerder zo zijn series en films heb bekeken, want ik merk op dat zijn stijl volledig mijn ding is, zo ook deze heerlijke film. Die sfeer die gecreëerd wordt is heerlijk. Die kleine 2u30 waren dan ook snel voorbij.

9/10

Mulholland Dr. kent in het begin zeker de nodige overeenkomsten met Twin Peaks, wat logisch is, aangezien het oorspronkelijk als een pilot was bedoeld. Zo worden er verschillende personages geïntroduceerd die op het eerste gezicht niets met elkaar te maken hebben. Daarnaast is er de onschuldige, naïeve Betty, die zich aangetrokken voelt tot het mysterie.

Gaandeweg wordt het steeds meer het verhaal van Betty in Hollywood, waar ze de American Dream lijkt te beleven. Maar Hollywood zit ook vol monsters, en uiteindelijk wordt die droom doorgeprikt.

Het blijft een heerlijke film, vol geweldige losse scènes. Overigens was deze aanpak van Lynch ook al te zien in Wild at Heart: de scènes hoeven niet per se een duidelijk plot te volgen, maar onderbewust zetten ze wel de toon. En zodra je zijn symboliek doorhebt, vallen ze perfect op hun plek.

Volledig terecht dat deze film in menig officiële lijst tot de beste films van deze eeuw wordt gebombardeerd. Zelf zie ik dat niet zo, maar een meesterwerk is het zeker.

5*

k ooK

Lynch heeft met Mulholland Drive een film gemaakt over de illusie van film. Lynch neemt de kijker mee op zijn reis door hem meteen vanaf het begin door middel van beeld en geluid te hypnotiseren Lynch schotelt je dan een sequentie voor die doet denken aan een nacht gevuld met dromen. Er lijkt weinig samenhang in te ontdekken. Dat komt omdat Lynch op een slimme manier de chronologische volgorde van de dromen heeft veranderd . Om de film te begrijpen om te beseffen wat hier werkelijk aan de hand is moet de kijker deze puzzel leggen.

Ben te lui om te puzzelen, ga liever stukje wandelen.

Misschien lid worden van wandelmeter.nl

En waar is de kijker als hij aan het puzzelen is?

Ik zat op mijn stoel

Oké, je had het dus over jezelf en niet over de kijker in het algemeen.

Toch denk ik wel dat de kijker, in het algemeen, die puzzel moet leggen.

Je kan de film zeker bekijken als een te leggen puzzel, maar volgens mij blijkt uit de scene waar je naar verwees niet dat Lynch met Mulholland Drive een film gemaakt heeft over de illusie van film. Dat film illusie is weten we allemaal, toch? Daar is niks bijzonders aan. Belangrijker is de scene die volgt, waarbij we onszelf erop betrappen dit tijdens het kijken (steeds weer) te vergeten. De zangeres die Llorando zingt valt flauw terwijl de zang gewoon doorloopt. Dit voelt raar aan (in ieder geval bij de eerste kijkbeurt) omdat we erin getrapt zijn. Lynch heeft ons net nog in de vorige scene zeer indringend op het hart gedrukt dat het allemaal illusie is, maar de kijker puzzelt onbewust, zangeres en zang onlosmakelijk samen. In de illusie van de logica had de zang dus moeten stoppen toen de zangeres neerviel. Dat zegt meer over de werking van onze geest dan over film. Wanneer je als kijker gefascineerd (of gehypnotiseerd zou je bijna kunnen zeggen) zit te puzzelen om het raadsel op te lossen, doe je eigenlijk precies als Betty in de eerste helft van de film. Je ziet de illusie niet die je eigen logisch redenerende geest creëert.

Kortom, er is zeker een diepere laag dan de puzzel. Vergelijk het leggen van de puzzel met het druk bestuderen van een landkaart terwijl je amper oog hebt voor het prachtige landschap dat passeert. Die oude wijze Alvin, op een grasmaaier onderweg naar zijn broer, weet wel beter. Maar dat is een andere Lynch film.

In Club Silencio verdrijft het bewustzijn van Diane Selwyn langzaam maar zeker haar droom. Alles en iedereen, kijker incluis, raakt doordrenkt van een innig verdriet, niet op de laatste plaats door de fenomenale uitvoering van Llorando door Rebekah del Rio. De Blauwe Doos die Betty in haar schoot krijgt geworpen onthult uiteindelijk het geheim van de mysterieuze sleutel, die toegang verleent tot de eeuwige duisternis, en die de ware betekenis weerspiegelt van "Joe's blue skeleton key," waar Diane, eenmaal wakker, onophoudelijk naar staart op haar koffietafel.

De eerste kijkbeurt, alweer een tijdje geleden, is voor mij zoals ik vermoed dat de illusoire oude en wijze Alvin oog had voor het prachtige landschap. Deze Alvin had maar één kans het passerend landschap in ogenschouw te nemen. Maar ik ,de kijker kan én Alvin én het prachtige landschap in ogenschouw nemen, en dat niet eenmalig maar keer op keer. Net zolang als nodig om te begrijpen wat ik zie. Dit is omgekeerd naar ik meen ook de werkwijze van Lynch of welke regisseur dan ook die van een basisidee tot de uiteindelijke voorstelling geraakt. Het kan niet anders of Lynch heeft moeten puzzelen om dit raadselachtig verhaal volgens logische regels te vertellen.
Het illusoire van film en de werking van de geest zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Lynch benadrukt dat door in deze theaterscene het personage van de illusionist aan te nemen die uitlegt dat niet alles is als je denkt dat het is. Vervolgens brengt hij een rigoureuze verandering aan in de verhouding Betty/ Diana en Camilla. De vraag is dan of de geest die stap kan zetten (en daarmee nieuwe perspectieven aanreikt) of blijft volharden in de verhouding die aan dat moment voorafgaat..