Mulholland Dr. (2001)

Wie alles en meer wil weten over Mulholland Dr kan op deze website terecht:

Mulholland Dr.net

Wat een onzin. Kan me nog herinneren dat ik met de tien aanwijzingen van Lynch, die in de VK stonden afgedrukt, naar de bioscoop ging. In de pauze nam ik die aanwijzingen snel even door. Na afloop begreep ik er geen moer van. Toen de DVD uitkwam heb ik MD nog vele malen bekeken, scene voor scene, soms zelfs beeld voor beeld, in een poging elk detail onderdeel te laten maken van mijn interpretatie. Op internet heb ik de ene na de andere verklaring uitgeplozen. Zoveel (kijk)plezier had een film mij nog nooit opgeleverd, en dat kwam doordat het (of mijn?) verstand niet verslagen achter wilde blijven.

Lynch is voor nieuwsgierige mensen de ultieme cinematografische ervaring.

Interpretatie is slechts een ijdele poging om de wereld/kunst te begrijpen. Zie je nou wel?

Mijn voorkeur heeft dat zeker niet, want David Lynch, heeft er niet voor niets vele uren denkwerk ingestopt, een mysterieus plot bedacht, een raadselachtige structuur ingebracht, enzovoorts, enzovoorts. Als het alleen maar mooi en betekenisloos zou zijn dan had ie net zogoed behang kunnen ontwerpen. Kan ook indrukwekkend zijn en een esthetische ervaring oproepen. Nee, zoals Nico Dijkshoorn heel kort en krachtig ooit zei: "Echte kunst wrikt zich in de geest." En Lynch doet daar stiekem nog een schepje subliminale boodschappen bij. Trouwens, een kunstwerk dat meer vragen oproept dan dat het antwoorden produceert, is verre van betekenisloos.

Je hebt wel een punt, Lavrot. Ik zie de films van Lynch dan ook niet als pure esthetische werkjes. Maar ik geloof wel dat film, net als alle andere kunstvormen, 'het schone (schoonheid)' en/of 'het sublieme' mag nastreven. De beleving van schoonheid of het sublieme heeft ook een belangrijk effect op de menselijke ziel. Zelfs als het verboden mocht zijn dan nog zouden we het stieken creëren. Ooit zullen begrippen zoals 'bedoeling' en 'betekenis' vervagen, maar de esthetiek zal altijd blijven bestaan.

Volgens film-criticus HULK kunnen we filmkijkers in 4 groepen verdelen:

1. De eerste groep zijn mensen die films ervaren in een staat van kinderlijke naïviteit.

2. De tweede groep zijn mensen die ondanks veel films te hebben gezien nog steeds die kinderlijke naïviteit willen vasthouden.

3. De derde groep overstijgt deze kinderlijke benadering door de emotionele ervaring te “contextualiseren” in een cerebraal coherente verwerking.

4. De vierde groep zijn mensen die alles weten van het vakmanschap van film-maken.

Filmkijken volgens HULK.

Bedankt Lavrot.

Mary Sweeney:

De bedoeling van Lynch kan het best begrepen worden rechtstreeks vanuit zijn eigen woorden:

Gelukkig laat Lynch zich in geen, en al helemaal niet in een te benauwd hokje zetten. Alleen al de sfeer in The Straight Story barst uit z'n voegen van wat typisch Lynch genoemd mag worden.

Over buitenbeentjes gesproken wat is The Elephant Man (1980) dan? Hoe dan ook, alles van Lynch, of van eender wie, is klein bier vergeleken met Inland Empire (2006). Onbegrijpelijk dat filmliefhebbers zijn magnum opus 10 jaar laten liggen ; - )

In wezen is de film ook niet complex, maar het is wel zo dat een nogal eigenzinnige logica de samenhang bepaalt. "Je ziet het pas als je het doorhebt."

Laatst las ik een interview met Michael Horse, die "Hawk" speelt in Twin Peaks:

Ja! Dit! Deze scene verstrengelt een diep verlangen naar een nieuw begin en een inktzwart voorgevoel van het naderende onheil waarbij alles aan diggelen zal gaan vallen. Zo ontluisterend mooi dat elke kijkbeurt opnieuw de paradox van climax en anti-climax nog sterker binnenkomt dan al die keren ervoor.

Het is de perfecte cinematografische vertaling van het verstand dat zegt "niet doen" en de emotie (liefde) die zachtjes fluistert "ach toe, geef je over."

https://filmgrab.files.wordpress.com/2014/09/5539.jpg?w=1280

Wat boeit 't of Rembrandt begon met schetsjes van mutsjes en weet ik niet wat om daar later de Nachtwacht van te maken? Het enige wat telt, is het uiteindelijke resultaat. Dat moet beoordeeld worden en niets anders.

In een interview na INLAND EMPIRE zei Lynch het volgende:

Gisteren, zo'n 17 jaar na mijn eerste kennismaking met toen 'n krantenknipsel met 10 aanwijzingen in de hand, opnieuw al mijn zintuigen de kostgegeven voor dé filmbeleving van de naoorlogse tijd: Mulholland Dr. Jawel, op 't grote witte doek achter de rode gordijnen in de bioscoop, uiteraard.

Nog dieper dan herinneringen aan mijn levendigste dromen, liet ik de bewegende beelden en geluiden in mijn onder- en bovenbewuste etsen. Alleen zo jammer dat naast mij 'n stel permanent de inwendige mens moesten blijven bevredigen middels versnaperingen uit zo'n vermaledijde kráákzak.

Desalniettemin is kijken naar deze film een ervaring die ongeëvenaard blijft. Na afloop verzuchtte iemand "tot aan de laatste 3 kwartier kon ik 't goed volgen, maar na die scene in die club weet ik niet meer wat ik ervan moet maken."

Er is hoop, want na het zien van de film beginnen de puzzelstukjes in het brein te schuiven, althans dat heeft mijn ervaring geleerd, om uiteindelijk vele (maar lang niet alle) geheimen prijs te geven.

Als de werkelijkheid niet meer te onderscheiden valt van de droom en zelfs het schemergebied te duister blijkt om te doorgronden, ja dan zit ik midden in de wereld van David Lynch. Van Mulholland Dr. ben ik inmiddels de tel kwijt geraakt van hoe vaak ik 'm gezien heb. Wel weet ik dat ik 'm kan dromen en dat ik me vanavond met Canvas om 21:15 weer onderdompel in dit voortreffelijke meesterwerk.

Jullie toch ook?

Over "scharnierpunten" gesproken. Deze viel me de laatste keer pas op. Na die hallucinerende bedscène met de aanzwengelende klanktapijten van Badalamenti en de bijbehorende dialoog "Have you done this before?" - "I don't know. Have you?" is het zachtroze, de kleur van de onschuld, van Betty ingeruild voor knalrood en draagt Rita diepzwart, wat daarmee fantastisch combineert. Liefde en de Dood als kleurenpalet op weg naar ... de blauwe Club Silencio.

Ik zie dat er wat uitspraken van/door Lynch nogal uit z'n context zijn geraakt. Wie iets meer houvast zoekt, kan hier terecht. En uiteraard is deze bewering van Lynch voormalig echtgenoot en redacteur/editor ook niet zonder waarde:

Verder heb ik deze nog in de aanbieding (uit 2007):

http://www.pastemagazine.com/articles/2007/01/a-damn-fine-cup-of-coffee.html

Ik wil dit feestje niet verstoren, maar volgens mij gaat Mulholland Dr. over veel meer dan de projectie van Lynch eigen ervaringen in de film-industrie; het is slechts een aspect van de film. Veeleer is MD een studie van de mens in relatie tot de moeilijk te ontwarren kluwen van waan (droom) en werkelijkheid. En als dan uiteindelijk blijkt dat de nachtmerrie niet plaatsvindt binnen het kader van de droom maar zich juist manifesteert in de werkelijkheid, ja dan zijn de druiven zuur.

De mens (althans de ambitieuzen onder hen) heeft een droom(beeld) nodig om aan zijn toekomst te werken. Wie vastberaden en volhardend zijn droom najaagt, zal worden beloond; ook wel bekend als onze meritocratie. Awel, de werkelijkheid is veel weerbarstiger en de omkering is eerder usance dan een uitzondering; de aan scherven liggende droom, wringt alle energie uit de kwetsbare mens - zelfs uit bed komen wordt dan een martelgang van Kromme Leendert.

Afijn, MD dus, is een geniale analyse van de falende mens. "Cinema is a dark road. And it is getting darker and darker." Aan de optimistische kant ... in dat falen schuilt een enorme contradictie, want MD zelf stond in de kinderschoenen om als heuse serie door het leven te gaan, maar Lynch kreeg er (alweer) geen budget voor; Hollywood zag 't niet zitten. Uiteindelijk is zijn hele plan op de schop gegaan en uit arren moede heeft ie er maar een speelfilm van gemaakt.

Niet iedereen kent de bij-betekenis van het Engelse/Amerikaanse woord "box". Toevallig staat de vulgaire variant (uit de online slang/urban dictionaires) niet ver verwijderd van het Nederlandse woord "doos". Met deze banale achtergrondkennis krijgt de masturbatie-scene veel meer lading, en de verbinding met die twee tot waanzin drijvende oudjes en daarbij opgeteld de insinuaties naar SCA (sexual child abuse) geven een duidelijker beeld van de gehele puzzel, die Lynch ons voorschotelt. Maar ook het voorgaande is slechts een "zienswijze," want er zijn uiteraard nog veel meer plausibele interpretaties mogelijk. Afijn, zie maar.

Een mening over een avantgardistische neo-noir film baseren op wat vluchtige observaties is als voor de Nachtwacht gaan staan en na tien seconden vertrekken onder wat gemompel als "ach, een afbeelding van een schutterij."

Zoals Umberto Eco eens orakelde, voor je het weet eindigt een verklaring voor een snijboon in een wereldomvattende theorie. Kijk, ik heb een broertje dood aan een uitleg, nee interpretatie die niet op basis van het gegeven kijkmateriaal tot stand komt, maar door het uitwrijven van een associatieve Rorschach vlek die al maar groter wordt. Feit is dat in Mulholland Dr alles draait om Diane Selwyn. Uiteraard is zij een rare snijboon.

Uhh, een verklaring die meer dan een uur duurt, terwijl de essentie allang in amper 5 minuten is verteld. Wat volgt is achtergrond die men op de voorgrond tracht te plaatsen. Lynch zelf geeft een gigantische aanwijzing als hij zegt:

Als ik door de vorm heen kijk, zie ik een puur persoonlijke expressie van een kunstenaar die de onmogelijke taak op zich neemt om zijn onschuld te herwinnen; uiteraard projecteert hij dat op de protagonist en ... het filmdoek. Volgens mij is dit in essentie hèt terugkerende thema in het hele oeuvre van David Lynch.

Ik heb hier eerder al dit over geschreven.

Maar heb je uitleg gezien. Gaat echt heel veel dieper dan enkel ‘het uittreksel’.